Bài: Ánh trăng

Vầng trăng trong hoài niệm:  Trăng: người bạn đồng hành vô tư thiên nhiên, hồn nhiên như cây cỏ =>Trăng: người bạn tri kỉ, tình nghiã Nghệ thuật: Giọng kể, kết hợp tự sự và trữ tình...

Chuyên đề Ngữ văn 9

Người thực hiện: Phạm Thu Huyền

Trường THCS Bế văn Đàn

Bài 12-Tiết 58

Ánh trăng

Nguyễn Duy

I Giíi thiÖu t¸c gi¸, t¸c phÈm

1.Tác giả: Nguyễn Duy (7/12/1948)

2.Tác phẩm

II Hướng dẫn đọc

III PhÂn tÍch

1 Vầng trăng trong hoài niệm:

 Trăng: người bạn đồng hành vô tư

thiên nhiên, hồn nhiên như cây cỏ

=>Trăng: người bạn tri kỉ, tình nghiã

Nghệ thuật: Giọng kể, kết hợp tự sự và trữ tình

2 Vầng trăng thời hiện tại

a Hồi về thành phố:

* Con người: về thành phố,

quen ánh điện,

cửa gương: tiện nghi hiện đại

• Vầng trăng : như người dưng qua đường

• Nghệ thuật so sánh, nhân hóa, đối lập

=>Trăng bị lãng quên

Thảo luận nhóm

 Theo em, vì sao vầng trăng tri kỉ,tình nghĩa

lại trở thành “người dưng qua đường”

b.Tình huống gặp lại vầng trăng

* Điện tắt, bật tung cửa sổ

* Gặp lại vầng trăng tròn

Thình lình, vội, đột ngột=> Tình huống bất ngờ, tâm

trạng bàng hoàng, thảng thốt

Vầng trăng tròn: vẹn đầy,tình nghĩa

• Cảm xúc khi hội ngộ:

Ngẩng mặt lên nhìn mặt nhân hóa

Có cái gì rưng rưng

Như là đồng là bể So sánh, liệt kê, ẩn dụ

Như là sông là rừng

=> Tâm trạng day dứt với bao cảm xúc, hoài niệm

thiết tha

3 Vầng trăng trong suy tưởng

*Trăng : * Người

“tròn vành vạnh” “ vô tình”

“ im phăng phắc” “ giật mình”

=>Tròn đầy, trong sáng =>Thức tỉnh, suy Thủy chung, nghĩa tình ngẫm về lẽ sống

Sự im lặng nghiêm khắc

bao dung

=> Con người có thể vô tình, lãng quên, nhưng

thiên nhiên, nghĩa tình quá khứ thì luôn tròn đầy, bất diệt

Nghệ thuật đối lập,

ẩn dụ

Thảo luận nhóm

 Hình tượng ánh trăng trong bài thơ có ý

nghĩa như thế nào?

IV.TỔNG KẾT

 Về nghệ thuật

- Bài thơ như một câu chuyện kể, có sự kết hợp

hài hòa, tự nhiên giữa tự sự và trữ tình

- Giọng điệu tâm tình, nhịp thơ đa dạng khi thì trôi chảy, nhịp nhàng, khi thì ngân nga thiết tha cảm xúc,lúc lại trầm lắng biểu hiện suy tư.

- Sử dụng thành công nghệ thuật đối lập, nhân hóa, hình tượng ẩn dụ,làm nổi bật chủ đề, tạo nên tính chân thực,sức truyền cảm sâu sắc cho tác phẩm

 Về nội dung

- Từ một câu chuyện riêng, bài thơ cất lên

lời tự nhắc nhở thấm thía về thái độ tình cảm đối với những năm tháng quá khứ

gian lao, tình nghĩa, đối với thiên nhiên đất nước bình dị, hiền hậu

- Ánh trăng không chỉ là chuyện của riêng

nhà thơ, mà là chuyện có ý nghĩa đối với

cả một thế hệ.

- Ánh trăng gợi lên đạo lý “uống nước nhớ

nguồn”, truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Nhà thơ với vầng trăng

Hiện tại

vô tình lãng quên

Quá khứ

Tri kỉ tình nghĩa

Suy ngẫm về

lẽ sống