SKKN tích hợp liên môn để nâng cao hiệu quả giảng dạy văn bản cuộc chia tay của những con búp bê đối với học sinh lớp 7b trường THCS phú nhuận

Bên cạnh đó đổi mới phương phápdạy học đang là một xu thế toàn cầu, mang tích cấp thiết của tất cả nền giáo dụctrên thế giới, trong đó có giáo dục Việt Nam, mà tích hợp nhiều môn học và

NỘI DUNG TRANG

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

2.3.2 Tích hợp liên môn để giới thiệu bài 6 2.3.3 Tích hợp liên môn để dạy phần tìm hiểu chung 6 2.3.4 Tích hợp liên môn để dạy phần tìm hiểu chi tiết 7 2.3.5 Tích hợp liên môn để dạy phần tổng kết 7 2.3.6 Tích hợp liên môn để dạy phần luyện tập, củng cố 8 2.3.7 Tích hợp liên môn để hướng dẫn học sinh học ở nhà 8

Yêu cầu của thực tế xã hội ngay nay đòi hỏi sản phẩm của giáo dụckhông phải là đào tạo ra những con người có kiến thức chuyên sâu thiên lệch vềmột bộ môn nào đó mà phải là những con người hiểu biết toàn diện, có đầy đủkiến thức về các lĩnh vực, có kĩ năng sống tốt, biết vận dụng kiến thức vào đểgiải quyết các vấn đề trong thực tiễn đời sống Chính vì thế việc tích hợp hiểubiết xã hội và kiến thức liên môn của các môn học để giảng dạy cho học sinh màkhông làm mất đi đặc trưng riêng của từng bộ môn và cũng không làm lệch lạcmục tiêu môn học là một vấn đề cần thiết Bên cạnh đó đổi mới phương phápdạy học đang là một xu thế toàn cầu, mang tích cấp thiết của tất cả nền giáo dụctrên thế giới, trong đó có giáo dục Việt Nam, mà tích hợp nhiều môn học và hiểubiết xã hội vào giảng dạy trong bộ môn Ngữ văn cũng là một phương pháp dạyhọc mới của bộ môn giúp đáp ứng được đòi hỏi ngày càng cao của xã hội.

Là giáo viên đang trực tiếp giảng dạy bộ môn Ngữ văn trong nhà trườngTHCS, tôi rất băn khoăn làm thế nào để tích hợp nhiều môn học và hiểu biết xãhội vào giảng dạy có hiệu quả, mang tính giáo dục cao, phù hợp với từng lớp,từng đối tượng học sinh, gây hứng thú học tập cho học sinh nhưng lại không làmmất đi đặc trưng riêng của môn học Từ suy nghĩ trên tôi đã quyết định chọn và

thực hiện đề tài: Tích hợp kiến thức liên môn để nâng cao hiệu quả giảng dạy văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” đối với học sinh lớp 7B trường THCS Phú Nhuận.

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Để có giờ dạy văn tốt theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học, ngườigiáo viên phải vất vả hơn nhiều trong việc thiết kế và điều hành giờ học Mỗigiáo viên chúng ta không ai muốn mình chỉ có một giờ dạy tốt, mà ai cũng muốnrằng tất cả các giờ lên lớp của mình đều thành công, tạo được hứng thú cho họcsinh Để làm được điều đó cần có một sự cố gắng rất lớn Trước hết chính giáoviên phải thực sự chủ động, sáng tạo thì mới có thể khơi dậy được hứng thú từ

đó các em mới có những hoạt động tích cực, sáng tạo trong mỗi giờ học Từnhững điều trăn trở ấy, tôi mong muốn mỗi giờ học Ngữ văn của mình sẽ đemlại hứng thú thực sự cho học sinh và đặc biệt là sẽ từng bước nâng cao chấtlượng của bộ môn, nâng cao hiệu quả dạy học ngay từ việc giảng dạy văn bản

“Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài) trong chương trình Ngữ

văn lớp 7 đối với học sinh lớp 7B trường THCS Phú Nhuận năm học 2017 –

2018 Đó cũng chính là mục đích tôi đề ra khi nghiên cứu đề tài: Tích hợp kiến thức liên môn để nâng cao hiệu quả giảng dạy văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” đối với học sinh lớp 7B trường THCS Phú Nhuận.

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Để thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này, tôi đã tiến hành nghiên cứu,tổng kết về việc tích hợp các môn học Ngữ văn, Giáo dục công dân, Tiếng Anh,

Âm nhạc, Mĩ thuật, Tin học và hiểu biết về xã hội cùng các năng sống để nângcao hiệu quả khi giảng dạy văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” chohọc sinh lớp 7B trường THCS Phú Nhuận năm học 2017 – 2018

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện đề tài trên tôi đã vận dụng các phương pháp chủ yếu sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, so sánh

- Phương pháp thống kê, tổng hợp và xử lí số liệu

- Phương pháp trắc nghiệm

- Phương pháp trưng cầu ý kiến bằng câu hỏi

Ngoài ra có sử dụng một số phương pháp hỗ trợ khác: Phương phápnghiên cứu tài liệu, phương pháp phỏng vấn…

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì trọng tâm của việc đổi mớiphương pháp dạy học là dạy tích cực – học tích cực Dạy tích cực – học tích cực

là giáo viên phải biết tổ chức, thiết kế một cách linh hoạt các hoạt động học tậpnhằm tạo điều kiện cho học sinh tham gia tích cực, chủ động sáng tạo trong quátrình lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng Có thể nói, xuất phát từ việc đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng phát huy tính cực, chủ động sáng tạo, pháttriển năng lực của học sinh và lấy học sinh làm trung tâm Chính vì vậy mà theo

quan điểm của Bộ giáo dục và đào tạo: “Lấy quan điểm tích hợp làm nguyên tắc chủ đạo để tổ chức nội dung chương trình, biên soạn sách giáo khoa và lựa chọn phương pháp dạy học” Và theo ông Nguyễn Xuân Thành, phó Vụ trưởng

Vụ Giáo dục trung học, thì dạy học tích hợp liên môn là phương pháp để nângcao hiệu quả giáo dục và cũng là phương pháp học tập đỉnh cao, đáp ứng mụctiêu của đổi mới giáo dục là dạy học theo định hướng phát triển năng lực họcsinh

Vậy, dạy học tích hợp liên môn là gì? Dạy học tích hợp liên môn là một

phương pháp dạy học Trong đó, dạy học tích hợp có nghĩa là đưa những nội

dung giáo dục có liên quan vào quá trình dạy học các môn học như: tích hợpgiáo dục đạo đức, lối sống; giáo dục pháp luật; giáo dục chủ quyền quốc gia về

biên giới, biển, đảo; giáo dục môi trường, an toàn giao thông Còn, dạy học liên môn là sử dụng kiến thức, kĩ năng của hai hay nhiều môn học để dạy một

bài học nào đó Như vậy dạy học tích hợp liên môn là một phương pháp dạy họcmới đòi hỏi người giáo viên phải đầu tư thời gian để tìm hiểu thêm những hiểubiết xã hội và kiến thức, kĩ năng của các môn học khác có liên quan đến bài dạycủa mình

Về phía học sinh, đòi hỏi các em luôn tích cực suy nghĩ, chủ động thamgia các hoạt động học tập để tự khám phá và lĩnh hội kiến thức, rèn luyện thái độ

và tình cảm đúng đắn Đặc biệt Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng xác định cho mỗingười giáo viên phải tập trung rèn luyện cho học sinh của mình những kĩ năngsống cần thiết như kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự nhận thức và xác định giá trị bảnthân, kĩ năng ứng phó với những biến động, kĩ năng sáng tạo

Bên cạnh đó, lứa tuổi học sinh THCS nói chung, học sinh lớp 7 nói riêng,

có đặc điểm tâm sinh lý hết sức điển hình Đây là thời kỳ quá độ chuyển từ giaiđoạn trẻ em sang người lớn Trong giai đoạn này hứng thú của các em đã pháttriển ở mức độ cao, trong đó hứng thú về học tập đã phát triển và ngày càng đậmnét Đây là một đặc điểm hết sức thuận lợi đối với việc giảng dạy bộ môn Ngữvăn Việc tò mò thích thú môn Ngữ văn không phải là khoảng cách xa đối vớicác em Ý thức tự lập và khả năng đào sâu khám phá là một ưu điểm điển hìnhcủa học sinh bậc THCS Song song với những ưu điểm trên, một số em còn rụt

rè e ngại, đôi lúc còn nản chí, nản lòng khi tiếp cận với một vấn đề khó Vậy làmthế nào để khắc phục khó khăn đó? Làm thế nào để tiết dạy học môn Ngữ Vănthật sự có hiệu quả để thu hút học sinh say mê học tập?

Như chúng ta đã biết, văn học xuất phát từ đời sống, chính vì thế văn họcrất gần gũi với nhiều môn học khác và với mọi người Những kiến thức, kĩ năng

từ các môn học khác và từ thực tế cuộc sống sẽ giúp cho giờ văn không chỉ làgiờ học mà còn là những giờ giải trí, khám phá biết bao điều kỳ diệu của cuộcsống con người từ đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả học tập bộ môn

Để có giờ văn như thế thì đổi mới phương pháp dạy – học là rất quan trọng đòihỏi người giáo viên phải chủ động, sáng tạo và linh hoạt khi thiết kế bài giảng

Sử dụng tích hợp kiến thức, kĩ năng một số môn học khác cùng hiểu biết xã hội

và kĩ năng sống là một trong những phương pháp mới có thể đưa vào quá trìnhdạy – học Ngữ văn THCS nói chung, Ngữ văn lớp 7 nói riêng và đặc biệt là khidạy văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài)

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

2.2.1 Thực trạng:

Giáo dục nói chung, việc dạy học môn Ngữ văn nói riêng trong thời giangần đây thực sự đã nhận được sự quan tâm của toàn xã hội, của các bậc phụhuynh học sinh Bên cạnh đó, Ban giám hiệu và tổ chuyên môn trường THCSPhú Nhuận đã chỉ đạo sát sao, chặt chẽ về việc đổi mới phương pháp dạy – học;các phương tiện dạy học hiện đại được đưa vào phục vụ quá trình dạy học; hệthống các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực – trong đó có việc sử dụngtích hợp các môn học và kĩ năng sống cùng hiểu biết xã hội vào dạy học – đãđược các cấp lãnh đạo tập huấn kịp thời cho giáo viên góp phần không nhỏ trongviệc nâng cao chất lượng dạy học

Tuy nhiên, một số giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn vẫn còn thói quentruyền thụ kiến thức một chiều, đơn lẻ chỉ nhằm mục đích đảm bảo kiến thức, kĩnăng cơ bản của riêng bộ môn Ngữ văn Hơn nữa việc tìm hiểu thêm về những

bộ môn khác cũng như tìm hiểu về các kĩ năng sống và kiến thức xã hội là mộtcông việc đòi hỏi mất nhiều thời gian Vì vậy nếu ai không kiên trì, tâm huyếtthực sự thì sẽ không thể làm được

Bên cạnh đó, về phía học sinh, có nhiều em không hứng thú học tập đốivới bộ môn Ngữ văn do nhiều nguyên nhân khác nhau Khi học môn Ngữ văncác em chỉ nhằm mục đích đối phó với các kì thi hoặc chỉ muốn tiếp thu đượcnhững kiến thức, kĩ năng cơ bản của bộ môn Hơn nữa các em lại học tập cácmôn học trong nhà trường một cách độc lập, không có tư duy tích hợp, khôngthấy hết được mối quan hệ giữa các bộ môn với nhau nên chất lượng bộ mônchưa thực sự đạt được như mong muốn của các nhà trường nói riêng, của ngànhnói chung

Bản thân là một giáo viên nhiều năm trực tiếp giảng dạy bộ môn Ngữ văncấp THCS nói chung và môn Ngữ văn lớp 7, trong đó có văn bản “Cuộc chiatay của những con búp bê” (Khánh Hoài), nói riêng tôi nhận thấy nếu khôngthay đổi được quan điểm dạy và học nói trên, không khắc phục được những thựctrạng ấy thì hiệu quả thực sự của bộ môn cũng như của việc dạy học văn bản

“Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài) sẽ không thể đạt được

2.2.2 Kết quả của thực trạng:

Trước khi áp dụng phương pháp dạy học này với đối tượng là học sinhlớp 7B, để có cơ sở kiểm chứng hiệu quả của nó, được sự đồng ý của Ban giámhiệu trường THCS Phú Nhuận, tôi đã tiến hành dạy văn bản “Cuộc chia tay củanhững con búp bê” tại lớp 7A (cùng trường) nhưng không sử dụng phương pháptích hợp Sau khi dạy xong tôi đã khảo sát kết quả học tập của các em học sinh

lớp 7A bằng phiếu học tập (phiếu học tập được giới thiệu ở phần phụ lục)

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

Để thực hiện đề tài sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã áp dụng một số giảipháp vào từng hoạt động của bài dạy, cụ thể sau:

2.3.1 Tích hợp liên môn để chuẩn bị bài:

Muốn có một giờ dạy đạt hiệu quả tốt nhất, người giáo viên cần phải quantâm đến ngay từ bước chuẩn bị bài Với tiết dạy bài “Cuộc chia tay của nhữngcon búp bê” theo phương pháp tích hợp liên môn tôi cũng đã đã bắt đầu từ bướcnày

Trong quá trình chuẩn bị bài dạy, tôi đã:

- Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ cần đạt được của tiết dạy

- Trên cơ sở chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ cần đạt được tôi đã xác định cácmôn học và kĩ năng sống có thể tích hợp với bài dạy, đó là môn: Âm nhạc, Mĩthuật, GDCD, Ngữ văn, Tiếng Anh, Tin học, hiểu biết xã hội và kĩ năng sống

- Áp dụng kiến, thức kĩ năng môn Tin học để soạn, thiết kế bài giảng

- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà bằng cách: ngoài việc tìm hiểu nộidung bài học, trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu các em còn cần sưu tầm thêmmột số bài hát, bài thơ, truyện ngắn… về đề tài gia đình và tìm hiểu thêm những

bộ môn như Âm nhạc, GDCD, Tiếng Anh, Mĩ thuật cùng với các kiến thức xãhội cần thiết phục vụ cho bài học

2.3.2 Tích hợp liên môn để giới thiệu bài:

Giới thiệu bài là một hoạt động hết sức quan trọng trong quá trình dạyhọc Bởi vì đây là bước người giáo viên sẽ dùng để tạo tâm thế cho giờ dạy vàcũng từ hoạt động này sẽ có thể định hướng cho các em về nội dung cơ bản củabài học Từ đó giúp các em có hứng thú và chuẩn bị cho bài học một cách tốtnhất Hiểu được vài trò của hoạt động này như vậy nên khi dạy bài “Cuộc chiatay của những con búp bê” tôi đã tích hợp liên môn các môn học ngay từ lúcgiới thiệu bài Ở hoạt động này tôi đã tích hợp với bộ môn Âm nhạc khi mở đầutiết học bằng một đoạn trong bài hát “Ba ngọn nến lung linh” của Ngọc Lễ, bộmôn Ngữ văn với một số bài thơ, bài ca dao về đề tài gia đình; bộ môn Giáo dụccông dân với nội dung về quyền trẻ em và những hiểu biết thực tế về thực trạngcủa gia đình trong xã hội hiện đại ngày nay

Cụ thể là:

Giáo viên mở bài hát “Ba ngọn nến lung linh” của Ngọc Lễ và giới thiệu: Gia đình là nguồn cảm hứng bất tận của văn học và âm nhạc Nghe bài hát của Ngọc Lễ, có lẽ không ai trong chúng ta lại không cảm thấy ấm lòng vì ánh sáng của những ngọn nến lung linh lan tỏa từ gia đình trong bài hát ấy Rồi mỗi khi

ta đọc ngân nga những bài ca dao, những câu thơ về đề tài gia đình, ta cũng sẽ thấy thật vui với niềm vui của một gia đình hạnh phúc Nhưng không phải ai trong chúng ta cũng may mắn có được một gia đình như thế Thực tế xã hội ngày nay cho thấy có biết bao gia đình đã, đang và sẽ tan vỡ vì rất nhiều lí do khác nhau Nhưng dù vì bất kì lí do gì thì hậu quả đáng buồn nhất của những cuộc chia tay như thế đều do những đứa con phải gánh chịu Để thấy rõ hơn được điều này, từ đó mỗi người sẽ cảm nhận cho riêng mình một bài học thấm thía về gia đình và những quyền trẻ em đáng được hưởng, chúng ta hãy cũng

nhau tìm hiểu văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả

Khánh Hoài.

2.3.3 Tích hợp liên môn để dạy phần tìm hiểu chung:

Tìm hiểu chung là một trong những hoạt động giúp học sinh nắm bắtđược những kiến thức cơ bản liên quan đến trọng tâm của bài Nhưng nhiều giáoviên có vẻ xem nhẹ phần này nên không “đầu tư” vào nó Tuy nhiên với bảnthân, để có thể nâng cao hiệu quả khi dạy bài “Cuộc chia tay của những con búpbê” tôi đã thực sự lưu tâm đến việc tích hợp kiến thức, kĩ năng của bài khác

trong môn Ngữ văn và của môn Tin học để dạy phần này (Xem hình ảnh ở phần phụ lục)

Cụ thể là:

- Khi giới thiệu về tác giả Khánh Hoài, bên cạnh việc cung cấp cho học sinh những thông tin cơ bản về tác giả, tôi đã tích hợp môn Tin học để trình chiếu cho học sinh hình ảnh của Khánh Hoài và quê hương Thái Bình Rồi bằng sự hiểu biết về miền quê Thái Bình, tôi đã bổ sung thêm thông tin về quê hương ông để bài dạy thêm sinh động và học sinh cũng có thêm những kiến thức phong phú.

- Khi dạy về thể loại, phương thức biểu đạt và ngôi kể, bên cạnh việc cho học sinh nhận diện được những điều đó trong tác phẩm, tôi đã tích hợp kiến thức về những đơn vị này trong phân môn Tập làm văn để giúp các em học sinh củng cố vững chắc hơn những kiến thức đã học và thấy rõ được tác dụng của các yếu tố

ấy trong văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê”.

2.3.4 Tích hợp liên môn để dạy phần tìm hiểu chi tiết:

Tìm hiểu chi tiết là một hoạt động trọng tâm của bài dạy Vì vậy, khi dạyđến phần này ngoài những đơn vị kiến thức và kĩ năng cần đạt được của bài tôi

đã chủ động tích hợp liên môn như Tin học, Mĩ thuật, Ngữ văn cùng với kĩ năng

và hiểu biết về cuộc sống để giảng dạy phần này nhằm giúp các em hiểu sâu sắchơn nội dung bài học và rèn luyện cho các em một số kĩ năng sống cần thiết

(Xem hình ảnh ở phần phụ lục)

Cụ thể:

- Tôi tích hợp kiến thức môn Mĩ thuật để sử dụng một số tranh minh cho các nội dung bài dạy và sẽ tích hợp môn Tin học để trình chiếu các tranh ấy làm cho bài giảng thêm sinh động, hấp dẫn đối với học sinh.

- Tôi tích hợp với bài “Mẹ hiền dạy con” ở chương trình Ngữ văn lớp 6 để cho học sinh hiểu sâu sắc hơn rằng môi trường sống ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành nhân cách con người và giúp các cùng với bài học này rèn cho mình

kĩ năng ứng phó với sự thay đổi của hoàn cảnh sống.

- Bên cạnh đó, cũng trong phần này tôi đã tích hợp với môn GDCD, một số kĩ năng sống và những hiểu biết xã hội để rèn luyện cho các em sự nhạy cảm, lòng đồng cảm, xót thương, thái độ biết trân trọng với những người thân xung quanh mình và những người có hoàn cảnh thiếu may mắn

2.3.5 Tích hợp liên để dạy phần tổng kết:

Tổng kết là phần giúp học sinh khái quát lại những nội dung cơ bản củabài để các em nắm vững, hiểu sâu bài hơn Với yêu cầu ấy, ngoài kiến thức, kĩnăng của bài “Cuộc chia tay của những con búp bê” tôi đã tích hợp liên môn vớicác môn Giáo dục công dân, Tiếng Anh, Tin học; với tư tưởng đạo đức Hồ ChíMinh và một số Luật về trẻ em để nâng cao hơn hiệu quả dạy học phần này

(Xem hình ảnh ở phần phụ lục)

Cụ thể:

- Tôi đã tích hợp môn Giáo dục công dân và một số Điều Luật để giảng cho học

về quyền trẻ em Từ đó các em hiểu sâu sắc hơn giá trị nội dung của văn bản.

- Tôi đã tích hợp với môn Tiếng Anh về chủ đề gia đình, môn Tin học để trình chiếu các hình ảnh cho các em thấy một số hoạt động cụ thể nhằm củng cố, gia tăng tình cảm gia đình từ đó giảm bớt nguy cơ gia đình bị đổ vỡ.

- Tôi đã tích hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh về tình yêu đối với thiếu niên, nhi đồng của Bác, từ đó nhắc nhở về thái độ và những việc làm nhằm đảm bảo quyền được yêu thương, chăm sóc của các em thiếu niên, nhi đồng đặc biệt là với các em nhỏ gặp hoàn cảnh thiếu may mắn.

2.3.6 Tích hợp liên môn để dạy phần luyện tập, củng cố:

Phần luyện tập, củng cố là một giúp các em học sinh khắc sâu hơn nộidung bài học vì vậy khi dạy bài “Cuộc chia tay của những con búp bê”, ngoàinhững câu hỏi về kiến thức, kĩ năng, thái độ của bài tôi còn tích hợp liên mônvới môn Âm nhạc để vừa giúp các em thoải mái hơn ở cuối tiết học vừa củng cốlại được bài

Cụ thể:

Sau khi tổ chức cho các em thảo luận nhóm để củng cố bài, tôi đã cho các

em nghe bài hát “Lời ru chia đôi” của nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh.

2.3.7 Tích hợp liên môn để hướng dẫn học sinh học ở nhà:

Học ở nhà là một hoạt động quan trọng sau mỗi bài học trên lớp Hoạtđộng này vừa giúp học sinh tái hiện lại, củng cố thêm vừa hiểu sâu sắc hơn nộidung bài học trên lớp Cuối bài học về văn bản “Cuộc chia tay của những conbúp bê” tôi đã tích hợp liên môn thêm môn Mĩ thuật, Tiếng Anh, Ngữ văn

hướng dẫn các em học sinh thực hiện một số nhiệm vụ ở nhà (Xem hình ảnh ở phần phụ lục)

GIÁO ÁN THỰC HIỆN Tiết 5, 6: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÊ

(Khánh Hoài)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Qua tiết học, HS cần đạt được:

1 Kiến thức :

- Hiểu được hoàn cảnh éo le và tình cảm, tâm trạng của các nhân vật trongtruyện

- Tình cảm anh em ruột thịt, thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứatrẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

- Phát hiện và phân tích những đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Bồi đắp lòng nhân ái, tình thương và trách nhiệm đối với hạnh phúc gia đình

- Biết thông cảm, chia sẻ với những người có hoàn cảnh bất hạnh

4 Kĩ năng sống được giáo dục :

- Kĩ năng giao tiếp: Học sinh trao đổi, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, tình cảm củabản thân về cách ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật và giá trị nội dung,nghệ thuật của văn bản

- Kĩ năng tự nhận thức và xác định giá trị bản thân về lòng nhân ái, tình thương

và trách nhiệm đối với hạnh phúc gia đình

- Kĩ năng ứng phó với những biến động, nguy cơ đổ vỡ của gia đình

- Giáo dục lối tư duy sáng tạo, giao tiếp phản hồi, lắng nghe tích cực, giải quyếtvấn đề , trình bày suy nghĩ của bản thân

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Khởi động:

- Ổn định lớp: Nắm sĩ số, nền nếp lớp

- Kiểm tra bài cũ:

+ Đọc văn bản “Mẹ tôi” của Ét - môn - đô đê A - mi – xi, em thấy người

bố có thái độ như thế nào đối với En-ri-cô?

+ Qua văn bản “Mẹ tôi”, tác giả muốn nhắc nhở chúng ta điều gì?

2 Bài mới: Giáo viên giới thiệu vào bài: (Tích hợp liên môn các môn Ngữ văn, Âm nhạc, Giáo dục công dân và hiểu biết xã hội)

Giáo viên mở bài hát “Ba ngọn nến lung linh” của Ngọc Lễ và giới thiệu:

Gia đình là nguồn cảm hứng bất tận của văn học và âm nhạc Nghe bài hát củaNgọc Lễ, có lẽ không ai trong chúng ta lại không cảm thấy ấm lòng vì ánh sángcủa những ngọn nến lung linh lan tỏa từ gia đình trong bài hát ấy Rồi mỗi khi tađọc ngân nga những bài ca dao, những câu thơ về đề tài gia đình, ta cũng sẽ thấythật vui với niềm vui của một gia đình hạnh phúc Nhưng không phải ai trongchúng ta cũng may mắn có được một gia dình như thế Thực tế xã hội ngày naycho thấy có biết bao gia đình đã, đang và sẽ tan vỡ vì rất nhiều lí do khác nhau.Nhưng dù vì bất kì lí do gì thì hậu quả đáng buồn nhất của những cuộc chia tay

như thế đều do những đứa con phải gánh chịu Để thấy rõ hơn được điều này, từ

đó mỗi người sẽ cảm nhận cho riêng mình một bài học thấm thía về gia đình vànhững quyền trẻ em đáng được hưởng, chúng ta hãy cũng nhau tìm hiểu văn bản

“Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả Khánh Hoài

Hoạt động 1

GV gọi HS giới thiệu về tác giả

GV nhận xét, bổ sung, chuẩn xác qua

máy chiếu (GV chiếu chân dung nhà

văn Khánh Hoài và hình ảnh quê hương

Thái Bình)

Tác giả Khánh Hoài

Quê hương Thái Bình

Nêu những tác phẩm tiêu biểu của tác

- Bút danh khác là Bảo Châu

- Tên khai sinh : Đỗ Văn Xuyền

- Sinh ngày 10 tháng 7 năm 1937

- Quê: Xã Đông Kinh, Đông Hưng,Thái Bình Hiện ở thành phố ViệtTrì

- Ông từng dạy học, làm hiệutrưởng Là Hội viên hội nhà vănViệt Nam năm 1981 Từ năm 1988đến nay: Chi hội trưởng chi hội Vănnghệ Việt Trì; trưởng ban văn hóa -

xã hội và phó chủ nhiệm thườngtrực Ủy ban bảo vệ , chăm sóc trẻ

a) Hoàn cảnh ra đời: Truyện đạt

giải Nhì cuộc thi thơ - văn viết vềquyền trẻ em do Viện Khoa họcGiáo dục và tổ chức cứu trợ trẻ emRát-đa Bác-nen (Thụy Điển) tổ chứcnăm 1992

b) Đọc - hiểu từ khó:

- Đọc

- Chú thích từ

từ theo sgk.

Tác phẩm thuộc kiểu văn bản gì?

- HS trả lời

Văn bản này thuộc thể loại gì? Viết với

phương thức biểu đạt nào?

- HS trả lời, GV giảng thêm

Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?

Em hãy cho biết tác dụng của việc sử

dụng ngôi kể này? (Tích hợp liên môn

với kiến thức lớp 6)

Em hãy tóm tắt lại những chi tiết chính

của truyện và chia bố cục?

- HS trả lời

Hoạt động 2

Bức tranh trong SGK minh họa cho

sự việc nào? (GV chiếu tranh )

-> hai anh em Thành và Thủy rất thân

thiết với nhau và cùng chơi chung

những món đồ chơi yêu thích

Búp bê có ý nghĩa ra sao trong cuộc

sống của anh em Thành và Thủy?

- HS trả lời

Vì sao 2 anh em phải chia búp bê?

- HS trả lời

Thành và Thủy có tâm trạng và thái độ

như thế nào khi người mẹ ra lệnh như

vậy? Tìm các chi tiết cho thấy tâm trạng

và thái độ ấy?

c) Thể loại, phương thức biểu đạt, ngôi kể:

- Văn nhật dụng đề cập tới vấn đềquyền trẻ em

- Thể loại: Truyện ngắn: tự sự kếthợp với miêu tả và biểu cảm

- Truyện được kể theo ngôi thứ nhất

- Phần 3: Còn lại: Hai anh em chiatay nhau

II Tìm hiểu chi tiết:

1 Cuộc chia của những con búp bê:

- Búp bê là những thứ đồ chơi gắnliền với tuổi thơ, với những kỉ niệmkhông thể quên của cả hai anh em

- Bố mẹ li hôn, anh em phải chiatay nhau, búp bê cũng phải chia đôitheo lệnh của mẹ

- Thành và Thủy: Kinh hoàng, sợhãi, đau đớn, run lên bần bật, khócnức nở suốt đêm