Hình thành giá cả nông sản và thực phẩm trong các hình thái thị trường
Trang 1Chung Ih | | HINH THANH GIA CA NONG SAN VA THUC PHAM TRONG CAC
HÌNH THÁI THỊ TRƯỜNG
Mục tiêu
- Nắm được khái niệm và đặc trưng của thị trường nông sản và thực phẩm;
- Giải thích tại sao cạnh tranh đóng vai trò quan trọng trong thị trường nông
sản và thực phẩm;
- Phân biệt các hình thức cạnh tranh trong thị trường nông sản và thực phẩm;
- Hiểu đặc trưng thị trường quốc tế của nông sản và thực phẩm
Khái niệm thị trường
- Thị trường là một thể chế hoặc một cơ chế tạo nên sự gặp gỡ giữa người
mua (người có câu) và người bán (người có cung) đối với một hàng hoá, dịch
vu cu thé nao dé (Cambell, 1987)
- Theo quan điểm marketing: thị trường là một khu vực hoặc một vị trí (cả thực và ảo) nằm giữa người sản xuất và người tiêu dùng và họ có sự giao tiếp
với nhau, nơi mà điều kiện cung và cầu hoạt động làm cho hàng hoá được
dịch chuyền tới vị trí yêu cầu
Đặc trưng cơ bản của thị trường nông sản và thực phẩm
- Thực phẩm là một sản phẩm dùng để nuôi sông con người
- Bản chất sinh học của sản xuất nông nghiệp
- Tính mùa vụ trong kinh doanh
- Sự không ôn định của thời tiết
- Đa dạng về loại hình sản xuất kinh doanh
- Đa dạng về cấu trúc thị trường
- Có quan hệ chặt chẽ với khu vực nông thôn
- Sự can thiệp của chính phủ
Tự do là tâm điểm cần được xem xét trong thị trường cạnh tranh
của nông sản và thực phẩm
(1)Người tiêu dùng tự do lựa chọn thực phẩm gì họ mong muốn được sử
dung;
(2) Các doanh nghiệp tự do phát triển sản phẩm mới và thị trường cho sản phẩm mới đó;
(3) Tự do để các doanh nghiệp mới tham gia ngành nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm;
(4)Người nông dân tự do ra quyết định sản xuất sản phẩm gì, sản xuất sản
phẩm đó như thế nào, tiêu thụ sản phẩm đó ở đâu và khi nào;
(5) Nguoi ban va nguoi mua tu do mac cả và di đến sự trao đổi mang lại lợi ích cho cả hai bên
Một số hình thức cạnh tranh trong ngành thực phẩm
- Cạnh tranh sản phẩm
- Cạnh tranh giữa các doanh nghiệp
- Cạnh tranh nhãn mác hàng hoá
- Cạnh tranh giữa các vùng
Trang 2- Cạnh tranh quốc tế
- Cạnh tranh thê chế tổ chức
- Cạnh tranh về chức năng nhiệm vụ
- Cạnh tranh chiều ngang
- Cạnh tranh theo chiều dọc
- Cạnh tranh theo giá và cạnh tranh không theo giá
Giá cả trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo
- Giá cân băng: là giá mà lượng cung bằng lượng cầu
- Giá thị trường thực tế xấp xỉ là giá cân băng trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo
- Giá trao đối thực tế lệch với giá cân bằng
Cách I: giá trao đồi trung bình được xem là giá cân băng
Cách 2: các cuộc giao dịch thành công được thực hiện liên tiếp CÓ Xu
hướng đến điểm cân bằng
Giá cả trong thị trường độc quyền hoàn hảo
+ Điều kiện độc quyên:
- Có thể xác định được hai hay nhiều nhóm người mua (thị trường) có độ co
giãn cầu với giá khác nhau
- Thị trường bị ngăn cách hiệu quả không cho dòng hàng hoá di chuyên giữa các thị trường: không thê mua sản phẩm ở thị trường có giá thấp và bán kiếm lời ở thị trường có giá cao
Thị trường nông sản và thực phẩm quốc tế
Vai trò của thương mại quốc tế:
e Một cách mở rộng thị trường cho người sản xuất
° Động lực cho việc tăng năng suất và sản lượng trong nông nghiệp e© Ảnh hưởng tới khối lượng, chủng loại và giá nông sản đối với người tiêu dùng
e©_ Đóng vai trò trong ngoại giao quốc tế và quan hệ đối ngoại
©- Làm cho các quốc gia phụ thuộc lẫn nhau
Lý do các nước tham gia thương mại quốc tế - Lợi thế so sánh (Ricardo, 1817)
- Động lực lợi nhuận cho các nước chuyên môn hoá sản xuất một số sản phẩm
hàng hoá nào đó để bán sang nước khác mà ở đó họ chuyên môn hoá một số sản phẩm khác
- Giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguôn lực trên toàn thế giới
- Bán những sản phẩm có lợi thế so sánh để đôi lay những sản phẩm không có lợi thế so sánh đôi khi còn được gọi là sản xuất gián tiếp (indirect
production)
Vấn đề cân quan tâm khi tham gia hoạt động thương mại quốc tế
- Chi phi và lợi ích của hoạt động thương mại
- Đầu tư nước ngoài vào ngành công nghiệp thực phẩm toàn cầu
- Những vấn đẻ đặt ra cho chính sách thương mại nông sản và thực phẩm
- Chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch đối lập với việc tự do hoá thương mại quốc tế