SKKN kinh nghiệm của hiệu trưởng trường THCS hoằng anh, thành phố thanh hóa chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức học sinh

Mục đích nghiên cứu Đánh giá được thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh ởtrường THCS, thông qua đó đề ra biện pháp giáo dục đạo đức học sinh một cách có hiệu quả giúp cho cá

KINH NGHIỆM CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS HOẰNG ANH, THÀNH PHỐ THANH HÓA

CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Một trong những tư tưởng đổi mới GD&ĐT hiện nay là tăng cường giáodục đạo đức cho học sinh, được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáodục và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo Luật giáo dục 2005 đã xácđịnh: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp cho học sinh phát triển toàn diện

về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thànhnhân cách con người Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa, xây dựng tư cách và tráchnhiệm công dân…” (Điều 23-Luật giáo dục)

Hội nhập kinh tế ngoài mặt tích cực nó còn làm phát sinh những vấn đề

mà chúng ta cần quan tâm: Bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, hội nhập kinh tếquốc tế đưa vào nước ta những sản phẩm đồi trụy, phản nhân văn, reo rắc lốisống tự do tư sản, làm xói mòn những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục củadân tộc Hiện nay một số bộ phận thanh thiếu niên có dấu hiệu sa sút nghiêmtrọng về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc, kém ý thức trong quan hệcộng đồng, ý chí kém phát triển, không có tính tự chủ dễ bị lôi cuốn vào nhữngviệc xấu

Trong nhà trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng, số họcsinh vi phạm đạo đức có chiều hướng gia tăng, tình trạng học sinh kết thànhbăng nhóm trong trường học đáng được báo động Một số CBQL, giáo viênchưa thật sự là tấm gương sáng cho học sinh, chỉ lo chú trọng đến việc dạy trithức khoa học, xem nhẹ môn Giáo dục công dân, thờ ơ không chú ý đến việcgiáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh

Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên, để góp phần vào công tác giáo dụcđạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay, qua thực tiễn công tác quản lý ởtrường THCS, tôi nhận thấy việc nắm rõ thực trạng và đề ra biện pháp về côngtác giáo giáo dục đạo đức cho học sinh THCS là một nhiệm vụ hết sức quan

trọng của người cán bộ QLGD Đây chính là lý do tôi chọn chủ đề “Kinh nghiệm của hiệu trưởng trường THCS Hoằng Anh Thành Phố Thanh Hóa chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức học sinh ” làm đề tài nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Đánh giá được thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh ởtrường THCS, thông qua đó đề ra biện pháp giáo dục đạo đức học sinh một cách

có hiệu quả giúp cho các em trở thành những người tốt trong xã hội

3 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về biện pháp quản lý chỉ đạo của hiệu trưởng trong công tácgiáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THCS Hoằng Anh- Thành phố ThanhHóa trong giai đoạn hiện nay

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu một số vấn đề về cơ sở lý luận giáo dục đạo đức, tiến hànhđiều tra thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh, phân tích nguyênnhân, tìm ra những yếu tố liên quan đến công tác giáo dục đạo đức học sinh để

từ đó đề ra biện pháp chỉ đạo hiệu quả trong công tác giáo dục đạo đức cho họcsinh ở giai đoạn hiện nay

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Trên cơ sở những kiến thức về tâm lý, giáo dục học và những quan điểmđường lối của Đảng, các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo về đánh giá xếploại, khen thưởng và kỷ luật học sinh

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Một số vấn đề lý luận về quản lý giáo dục đạo đức học sinh của hiệu trưởng Trường trung học cơ sở

1.1 Quản lý

Người cán bộ quản lý (CBQL) phải nắm vững cơ sở lý luận và thực tiễncủa hoạt động giáo dục đạo đức từ đó thực hiện tốt chức năng quản lý và chỉ đạocông tác giáo dục các em Xây dựng được kế hoạch giáo dục đạo đức có mụctiêu thống nhất với mục tiêu giáo dục trong trường THCS Kế hoạch phù hợpvới kế hoạch dạy học theo từng tuần, từng tháng, đồng thời sát thực với từng chủđiểm, với hình thức hoạt động đa dạng, thiết thực, phù hợp với hoạt động tâmsinh lý học sinh Xây dựng kế hoạch có tính khả thi cao, lôi cuốn được mọi lựclượng tham gia Sau khi có kế hoạch, người CBQL tổ chức triển khai để mọi lựclượng tham gia nắm chắc kế hoạch, từ đó tổ chức chỉ đạo thực hiện và kiểm trađánh giá kịp thời, điều chỉnh, bổ sung nhằm đạt mục tiêu giáo dục đề ra mộtcách hiệu quả nhất

Để chỉ đạo hoạt động giáo dục đạo đức học sinh thành công, người CBQLphải có uy tín thực sự với tập thể giáo viên và tập thể học sinh, nhân dân NgườiCBQL cần có trí tuệ thông suốt, hiểu biết sâu rộng, có kinh nghiệm sư phạm vàtrải nghiệm cuộc sống, lòng nhân ái, khoan dung, năng động sáng tạo trong côngviệc Biết đoàn kết, thuyết phục và cảm hóa mọi người Xây dựng tập thể nhàtrường thành khối thống nhất tạo nên sức mạnh tổng hợp trong hoạt động giáodục đạo đức

Giáo dục đạo đức đòi hỏi không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ khái niệmtri thức đạo đức, mà quan trọng hơn là kết quả giáo dục phải được thể hiện thànhtình cảm, niềm tin, hành động thực tế của học sinh.

Quá trình dạy học chủ yếu được tiến hành bằng các giờ học trên lớp; cònquá trình giáo dục đạo đức không chỉ bó hẹp trong giờ lên lớp mà nó được thểhiện thông qua tất cả các hoạt động có thể có trong nhà trường

Để giáo dục đạo đức cho học sinh có hiệu quả, yếu tố tập thể giữ vai tròhết sức quan trọng Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh chỉ đạt kết quả tốtkhi nó có sự tác động đồng thời của các lực lượng giáo dục: nhà trường, gia đình

và xã hội

Việc giáo dục đạo đức cho học sinh đòi hỏi người thầy phải nắm vững cácđặc điểm Tâm- Sinh- Lý lứa tuổi của học sinh, nắm vững cá tính, hoàn cảnhsống cụ thể của từng em để định ra sự tác động thích hợp

Giáo dục đạo đức là một quá trình lâu dài, phức tạp, đòi hỏi phải có côngphu, kiên trì, liên tục và lặp đi lặp lại nhiều lần

1.2 Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THCS trong giai đoạn hiện nay

1.2.1 Những nhiệm vụ của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh

Để hình thành phẩm chất đạo đức cho học sinh, công tác giáo dục đạo đứcnói chung và giảng dạy các môn giáo dục nói riêng trong nhà trường phải thựchiện các nhiệm vụ sau:

Hình thành cho học sinh ý thức các hành vi ứng xử của bản thân phải phùhợp với lợi ích xã hội; giúp học sinh lĩnh hội được một cách đúng mức cácchuẩn mực đạo đức được quy định

Biến kiến thức đạo đức thành niềm tin, nhu cầu của mỗi cá nhân để đảmbảo các hành vi cá nhân được thực hiện

Bồi dưỡng tình cảm đạo đức, tính tích cực và bền vững, và các phẩm chất

ý chí để đảm bảo cho hành vi luôn theo đúng các yêu cầu đạo đức

Rèn luyện thói quen hành vi đạo đức để trở thành bản tính tự nhiên củamỗi cá nhân và duy trì lâu bền thói quen này

Giáo dục văn hóa ứng xử đúng mực thể hiện sự tôn trọng và quý trọng lẫnnhau của con người

1.2.2 Những nguyên tắc giáo dục đạo đức cho học sinh

Giáo dục học sinh trong thực tiễn sinh động của xã hội

Nguyên tắc này đòi hỏi nhà trường phải gắn liền với đời sống thực tiễncủa xã hội, của cả nước và địa phương, phải nhạy bén với tình hình chuyển biếncủa địa phương và của cả nước, đưa những thực tiễn đó vào những giờ lên lớp,vào những hoạt động của nhà trường để giáo dục các em học sinh

Giáo dục theo nguyên tắc tập thể

Nguyên tắc này thể hiện ở cả 3 nội dung: Dìu dắt học sinh trong tập thể đểgiáo dục; giáo dục bằng sức mạnh tập thể; giáo dục học sinh tinh thần vì tập thể.

Trong một tập thể lớp, tập thể chi đội có tổ chức tốt, có sự đoàn kết nhấttrí thì sức mạnh của dư luận tích cực sẽ góp phần rất lớn vào việc giáo dục đạođức cho học sinh

Những phẩm chất tốt đẹp như tinh thần tập thể, tính tổ chức kỷ luật, tìnhđồng chí và tình bạn, tinh thần hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau, tính khiêm tốn học

hỏi mọi người bao giờ cũng do giáo dục tập thể hình thành

Để thực hiện tốt nguyên tắc này, đòi hỏi nhà trường THCS phải tổ chứctốt các tập thể lớp, tập thể chi đội… Nhà trường phải cùng với đoàn đội làm tốtphong trào xây dựng các chi đội mạnh trong trường học

Giáo dục bằng cách thuyết phục và phát huy mạnh mẽ tính tự giác của học sinh

Phải giáo dục đạo đức bằng cách thuyết phục và phát huy tính tự giác củahọc sinh, chứ không phải bằng sự cưỡng ép, mệnh lệnh, dọa nạt, biến học sinhthành những đứa trẻ thụ động, sợ sệt, rụt rè

Nguyên tắc này đòi hỏi người thầy phải kiên trì, nhẫn nại, phải có tìnhthương đối với học sinh một cách sâu sắc, không thể làm qua loa làm cho xongviệc Mọi đòi hỏi đối với học sinh phải giải thích cặn kẽ, tỉ mỉ cho các em hiểu,

Để thực hiện nguyên tắc này đòi hỏi người thầy phải hết sức trân trọngnhững mặt tốt, những thành tích của học sinh dù chỉ là những thành tích nhỏ,dùng những gương tốt của học sinh trong trường và những tấm gương người tốtviệc tốt khác để giáo dục các em

Phải tôn trọng nhân cách học sinh, đồng thời đề ra yêu cầu ngày càng cao đối với học sinh

Muốn xây dựng nhân cách cho học sinh người thầy cần phải tôn trọngnhân cách các em Tôn trọng học sinh, thể hiện lòng tin đối với học sinh là mộtyếu tố tinh thần có sức mạnh động viên học sinh không ngừng vươn lên rènluyện hành vi đạo đức Khi học sinh tiến bộ về đạo đức cần kịp thời có yêu cầucao hơn để thúc đẩy các em vươn lên cao hơn nữa

Trong công tác giáo dục đòi hỏi người thầy phải yêu thương học sinhnhưng phải nghiêm với chúng, nếu chỉ thương mà không nghiêm học sinh sẽnhờn và ngược lại thì các em sẽ sinh ra sợ sệt, rụt rè, không dám bộc lộ tâm tư

tình cảm, do đó người thầy không thể uốn nắn tư tưởng, xây dựng tình cảm đúngđắn cho học sinh được.

Giáo dục đạo đức phải phối hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh THCS và đặc điểm hoàn cảnh cá nhân học sinh

Công tác giáo dục đạo đức cần phải chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý củahọc sinh THCS là quá độ, phức tạp và nhiều mâu thuẩn để từ đó hình thức, biệnpháp thích hợp Cần phải chú ý đến cá tính, giới tính của các em Đối với từng

em, học sinh gái, học sinh trai cần có những phương pháp giáo dục thích hợp,không nên đối xử sư phạm đồng loạt với mọi học sinh Muốn vậy người thầyphải sâu sát học sinh, nắm chắc từng em, hiểu rõ cá tính để có những biện phápgiáo dục phù hợp

Trong công tác giáo dục đạo đức, người thầy cần phải có nhân cách mẫu mực và phải đảm bảo sự thống nhất giữa các các ảnh hưởng giáo dục đối với học sinh

Kết quả công tác giáo dục đạo đức học sinh trong trường THCS phụ thuộcrất lớn vào nhân cách của thầy cô giáo Lời dạy của thầy cô dù hay đến đâu,phương pháp sư phạm dù khéo léo đến đâu cũng không thay thế được những ảnhhưởng trực tiếp của nhân cách người thầy với học sinh Lúc sinh thời Bác Hồ đã

có lời dạy chúng ta về rèn luyện đạo đức cách mạng, đạo đức công dân: “…

Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức, tài là văn hóa chuyên môn, đức là chính trị Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên phải có đức…Cho nên thầy giáo, cô giáo phải gương mẫu, nhất là đối với trẻ con” (trích các lời dạy của Bác về rèn

luyện đạo đức cách mạng, đạo đức công dân)

Phải đảm bảo sự nhất trí cao về yêu cầu giáo dục đạo đức giữa các thànhviên trong nội bộ nhà trường và sự thống nhất phối hợp giáo dục học sinh giữanhà trường, gia đình và xã hội

1.2.3 Phương pháp

Phương pháp thuyết phục: Là những phương pháp tác động vào lý trí tình

cảm của học sinh để xây dựng những niềm tin đạo đức, gồm các nội dung sau:

- Giảng giải về đạo đức: được tiến hành trong giờ dạy môn giáo dục côngdân cũng như trong các giờ học môn khác, giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt dướicờ…

- Nêu gương người tốt, việc tốt bằng nhiều hình thức như: nói chuyện, kểchuyện, đọc sách báo, mời những người có gương phấn đấu tốt đến nói chuyện,nêu gương tốt của giáo viên và học sinh trong trường

- Trò chuyện với học sinh hoặc nhóm học sinh để khuyến khích động viênnhững hành vi cử chỉ đạo đức tốt của các em, khuyên bảo, uốn nắn những mặtchưa tốt

Phương pháp rèn luyện: Là những phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt

động để rèn luyện cho các em những thói quen đạo đức, thể hiện được nhận thức

và tình cảm đạo đức của các em thành hành động thực tế:

- Rèn luyện thói quen đạo đức thông qua các hoạt động cơ bản của nhàtrường: dạy học trên lớp, lao động, hoạt động xã hội đoàn thể và sinh hoạt tậpthể.

- Rèn luyện đạo đức thông qua các phong trào thi đua trong nhà trường làbiện pháp tác động tâm lý rất quan trọng nhằm thúc đẩy các động cơ kích thíchbên trong của học sinh, làm cho các em phấn đấu vươn lên trở thành người cóđạo đức tốt, vì vậy nhà trường cần tổ chức các phong trào thi đua và động viênhọc sinh tham gia tốt phong trào này

- Rèn luyện bằng cách chuyển hướng các hoạt động của học sinh từ hoạtđộng có hại sang hoạt động có ích, phương pháp này dựa trên đặc tính ham hoạtđộng của trẻ và được dùng để giáo dục học sinh bỏ một thói hư xấu nào đó bằngcách gây cho học sinh hứng thú với một hoạt mới bổ ích, lôi kéo trẻ ra ngoàinhững tác động có hại

Phương pháp thúc đẩy: Là phương pháp dùng những tác động có tính

chất “cưỡng bách đạo đức bên ngoài” để điều chỉnh, khuyến khích những “động

cơ kích thích bên trong” của học sinh nhằm xây dựng đạo đức cho học sinh

- Những nội quy, quy chế trong nhà trường vừa là những yêu cầu với họcsinh, vừa là những điều lệnh có tính chất mệnh lệnh đòi hỏi học sinh tuân theo

để có những hành vi đúng đắn theo yêu cầu của nhà trường

- Khen thưởng: là tán thành, coi trọng, khích lệ những cố gắng của họcsinh làm cho bản thân học sinh đó vươn lên hơn nữa và động viên khuyến khíchcác em khác noi theo

- Xử phạt: là phê phán những khiếm khuyết của học sinh, là tác động cótính chất cưỡng bách đến danh dự lòng tự trọng của cá nhân học sinh để răn đenhững hành vi thiếu đạo đức và ngăn ngừa sự tái phạm của học sinh đó vànhững học sinh khác Do đó phải thận trọng và đúng mực, không được lạm dụngphương pháp này Khi xử phạt cần phải làm cho học sinh thấy rõ sai lầm, khuyếtđiểm, thấy hối hận và đặc biệt sau đó phải theo dõi, giúp đỡ, động viên học sinhsửa chữa khuyết điểm, cần phải tỏ rõ thái độ nghiêm khắc nhưng không có lờinói, cử chỉ thô bạo đánh đập, xỉ nhục hoặc các nhục hình xúc phạm đến thân thểhọc sinh

1.3 Hiệu trưởng THCS với việc quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay

Nâng cao nhận thức, vai trò trách nhiệm của các thành viên, tổ chức nhàtrường trong hoạt động giáo dục đạo đức học sinh:

1.3.1 Tăng cường vai trò lãnh đạo toàn diện của chi bộ Đảng

Chi bộ Đảng là trung tâm chính trị, tập hợp lực lượng quần chúng nhằmthực hiện tốt các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước Trong nhà trường, chi bộ Đảng lãnh đạo toàn diện, đặc biệt chú trọngcông tác lãnh đạo tư tưởng, chính trị

Chi bộ có trách nhiệm chú trọng kiện toàn tổ chức nhằm phát huy chứcnăng của hiệu trưởng, vai trò của Công đoàn, Đoàn thanh niên và các tổ chức

quần chúng khác Tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng nhằm nâng caonhận thức về định hướng chính trị cho giáo viên, nhân viên và học sinh.

Từng đảng viên phải thấm nhuần phong cách tác phong cách mạng, từ đómỗi đảng viên trở thành một tấm gương sáng, chuẩn mực để quần chúng họcsinh noi theo Chi bộ Đảng phải thường xuyên kiểm tra bằng nhiều hình thức,qua đó để phát hiện nhân tố mới, kịp thời khắc phục khuyết điểm, bổ sung điềuchỉnh chủ trương, phương hướng tiếp theo, giúp hoạt động quản lý đi đúng địnhhướng

1.3.2 Xây dựng khối đoàn kết, thống nhất trong tập thể sư phạm

Tập thể sư phạm trong trường phổ thông là tập thể lao động sư phạm có tổchức, có mục đích giáo dục thống nhất, có phương thức hoạt động nhằm thựchiện mục tiêu giáo dục của nhà trường Xây dựng tập thể sư phạm nhằm pháthuy sức mạnh tổng hợp của tập thể để thực hiện tốt mục tiêu của nhà trường.Cần làm cho mỗi giáo viên, nhân viên nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng củahoạt động giáo dục đạo đức học sinh Đó là một mặt không thể tách rời trongquá trình giáo dục, hoàn thiện nhân cách học sinh, đó không phải là nhiệm vụcủa riêng ai Từ đó, tùy vị trí nhiệm vụ của mình để làm công tác giáo dục đạođức học sinh Thông qua bài giảng, đặc thù để giáo dục đạo đức một cách nhuầnnhuyễn, không khuôn sáo, sống sượng Trong thực tế, do nhận thức chưa đầy đủ,vẫn còn một số giáo viên chỉ quan tâm đến hoạt động chuyên môn, truyền thụkiến thức khoa học đơn thuần, mà quên đi nhiệm vụ giáo dục tư tưởng, đạo đứccho học sinh

Người cán bộ quản lý phải quán triệt đầy đủ các Nghị quyết của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác giáo dục đào tạo Phải xây dựng

và củng cố khối đoàn kết nhất trí trong tập thể sư phạm Công đoàn tổ chức, giáodục giáo viên, nhân viên, thường xuyên duy trì, phát huy các phong trào thi đua,đặc biệt là phong trào “Kỷ cương, tình thương, trách nhiệm” Cán bộ, giáo viêncần được bồi dưỡng tư tưởng chính trị, đạo đức, lý tưởng nghề nghiệp Bồidưỡng lòng nhân ái, tình thương yêu con người, thương yêu học sinh, tinh thầntrách nhiệm, tôn trọng sẵn sàng giúp đỡ học sinh trong rèn luyện đạo đức Tất cả

vì học sinh thân yêu là biểu hiện của đạo đức cách mạng, lý tưởng nghề nghiệp.Mỗi giáo viên, nhân viên không ngừng trau dồi nâng cao phẩm chất đạo đức đểtrở thành tấm gương sáng gây được niềm tin đạo đức, sức thuyết phục trước họcsinh, nhân dân

1.3.3 Phát huy vai trò tiên phong của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tronghoạt động giáo dục học sinh có khó khăn trong rèn luyện đạo đức

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức gần Đảng nhất, là lực lượng đôngđảo, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhà trường, là lực lượng nòng cốttrong các phong trào thanh niên Đoàn có tiềm năng to lớn tham gia công tácgiáo dục Đoàn có nhiệm vụ giáo dục đoàn viên, thanh niên, học sinh về tưtưởng chính trị đạo đức, bồi dưỡng lý tưởng XHCN Giáo dục tư tưởng Hồ ChíMinh, lòng yêu nước truyền thống cách mạng, ý thức công dân, đạo đức lối sốnglành mạnh cho đoàn viên, thanh niên

Lãnh đạo trường phối hợp cùng Đoàn thanh niên tổ chức và thực hiện cáchoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Đoàn giữ vai trò chính trong các hoạt độngthể dục thể thao, văn hóa văn nghệ Do vậy cần phát triển tổ chức Đoàn vữngmạnh, tạo mọi điều kiện cần thiết để tổ chức Đoàn hoạt động thực sự có hiệuquả.

1.3.4 Củng cố, xây dựng, đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp, lực lượngnòng cốt giáo dục đạo đức học sinh

Giáo viên chủ nhiệm (GVCN) thay mặt hiệu trưởng đảm nhận vai trò chủđạo trong công tác tổ chức giáo dục học sinh rèn luyện đạo đức Giáo viên chủnhiệm là người nắm vững hoàn cảnh và sự tiến bộ của từng học sinh Bởi vậy,

họ có biện pháp tổ chức giáo dục sát đối tượng, thúc đẩy sự tiến bộ của các em

Giáo viên chủ nhiệm là người nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh, đềnghị khen thưởng, kỷ luật học sinh Bởi vậy, hoạt động giáo dục của GVCN ảnhhưởng trực tiếp đến sự phát triển nhân cách của các học sinh có khó khăn trongrèn luyện đạo đức GVCN thực sự là người thầy, người cha, người mẹ củanhững học sinh trong rèn luyện đạo đức

Người cán bộ làm công tác quản lý phải chọn được đội ngũ GVCN mẫumực trong lối sống, cách cư xử Có năng lực chuyên môn tốt, có khả năng tổchức hoạt động tập thể, có khả năng giáo dục, thuyết phục nhiệt tình, yêu thươnghọc sinh, cảm hóa được học sinh, được học sinh tin cậy, kính trọng

1.3.5 Phát huy vai trò tự quản của tập thể học sinh

Biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục coi đó là một yếu tốnội tại trong quá trình giáo dục đạo đức và hình thành nhân cách học sinh Tậpthể học sinh thống nhất trong mục đích chung đó là học tập, rèn luyện để trởthành những con người có ích cho gia đình, xã hội Một tập thể học sinh có ýthức tự quản cao, có truyền thống tốt, có kỷ luật nó ảnh hưởng quan trọng, trựctiếp đến sự phát triển nhân cách của những học sinh có khó khăn trong rèn luyệnđạo đức theo đúng mục đích giáo dục của nhà trường Tập thể học sinh tốt nó cótác dụng thanh lọc hiệu quả, nó cảm hóa, biến đổi những học sinh trong rènluyện đạo đức, nó có sức chống đỡ các sai lệch với chuẩn mực xã hội và tácđộng tiêu cực từ bên ngoài xâm nhập

Giáo viên chủ nhiệm phải chọn ra được ban cán sự có năng lực, uy tín, cósức thuyết phục, có năng lực tổ chức, điều khiển hoạt động tập thể Hiệu trưởng

và GVCN cần lắng nghe ý kiến của các em, định hướng giúp các em phươngpháp quản lý lớp và giúp đỡ các em học sinh có khó khăn trong rèn luyện đạođức Có sự phối hợp chặt chẽ giữa cán bộ lớp, cán bộ chi đoàn trong các hoạtđộng giúp đỡ các em GVCN phải thực sự là người cố vấn thường xuyên bêncạnh các em

1.3.6 Phối hợp chặt chẽ với Hội cha mẹ học sinh- địa phương nơi họcsinh cư trú trong giáo dục học sinh có khó khăn trong rèn luyện đạo đức

Muốn giáo dục đạo đức học sinh có hiệu quả cần có sự kết hợp sức mạnhnhà trường- gia đình- xã hội Nhà trường phải chủ động phối hợp thường xuyên

với gia đình, địa phương Sự phối hợp nhằm mở rộng môi trường giáo dục từ đó

có sự tác động trực tiếp hay gián tiếp của gia đình, xã hội trong công tác giáodục học sinh có khó khăn trong rèn luyện đạo đức Cần có sự thống nhất, mụcđích, nội dung, phương pháp giáo dục các em, từ đó có kế hoạch phối hợp chặtchẽ Hàng tuần hội cha mẹ học sinh đều có người đại diện (trong Ban đại diện)tại trường để nắm bắt tình hình của các em cuối tuần cuối tháng có chương trìnhlàm việc với GVCN, ban giám hiệu, cha mẹ các em Hàng năm nhà trường tổchức hội nghị phụ huynh học sinh ba lần Lần đầu năm học: đánh giá hoạt độngnăm trước, đề ra phương hướng hoạt động cho năm tới Cuối học kì I và cuốinăm học tổ chức hội nghị tại từng chi hội với sự kết hợp của GVCN và các chi

hội trưởng dưới sự chỉ đạo của Hiệu trưởng, BCH hội cha mẹ học sinh Mỗi

năm, Hiệu trưởng đều cử các đồng chí trong ban giám hiệu cùng đại diện hộicha mẹ học sinh xuống từng xã dự hội nghị giáo dục của xã để phối hợp côngtác giáo dục với địa phương

2 Thực trạng của vấn đề

Trường THCS Hoằng Anh là một nhà trường thuộc xã vùng đồng bằngven thành phố Thanh Hoá, tỉnh Thanh Hoá Tổng diện tích tự nhiên của xã là 4

km2, gồm 7 thôn, với 1421 hộ với trên 4000 nhân khẩu

Người dân sống chủ yếu bằng nghề nông nghiệp và buôn bán nhỏ

Tình hình giáo dục của xã những năm gần đây có nhiều chuyển biến tốt, ýthức của nhân dân về công tác giáo dục đang dần được nâng lên Trong 5 nămqua biên chế lớp học trong nhà trường luôn ở 7 đến 9 lớp, là con em sinh sốngtrên địa bàn xã Tổng số CBGV của nhà trường là 19-27 người, đáp ứng đủ chocông tác giảng dạy

Đa số học sinh có đạo đức tốt, biết nghe lời cha mẹ, thầy cô, nghiêm chỉnhchấp hành các quy định của lớp, nội quy của trường, biết sống tốt và sống đẹp.Với đặc điểm của lứa tuổi từ 11 đến 14 tuổi ở bậc THCS, đây là giai đoạn pháttriển thay đổi rất mạnh mẽ cả về thể chất lẫn tâm lý của các em Các em luônhiếu động, hay bắt chước, muốn tự khẳng định mình Chính vì vậy mà các emkhông muốn bị gia đình ràng buộc, các em dễ có những nhận thức không đúng,lệch lạc, dẫn đến vi phạm các nội quy, quy định chung Mặt khác ở lứa tuổi nàynhu cầu giao tiếp của các em rất lớn, đặc biệt là sự giao tiếp với bạn bè từ đó màhình thành nên những nhóm bạn cùng sở thích Khi không có sự hướng dẫn củangười lớn thường dẫn đến những nhận thức lệch lạc về ý thức, hành vi, lời nóidẫn đến các vi phạm Trong khi đó thì phần đông các gia đình hiện nay có ít con,

có điều kiện về kinh tế nên cũng nuông chiều con cái cho nên các em có điềukiện tiếp xúc với nhiều nguồn thông tin văn hoá, khoa học kỹ thuật, Internettrong nước và thế giới, do vậy mà các em có thể hiểu biết rất phong phú vềnhiều lĩnh vực mà nhiều khi cha mẹ, thầy cô không để ý đến, điều đó làm cho trẻtưởng rằng chúng đã trưởng thành và có thể quyết định đúng đắn những vấn đềcủa bản thân, gia đình và xã hội

Tác động của cơ chế thị trường tạo ra sự phân cực rất lớn đối với họcsinh; tác động lối sống hám vật chất hơn tính nhân văn; ảnh hưởng nhóm nhỏ

tiêu cực của bạn bè; sự phối hợp không đồng bộ giữa nhà trường, gia đình và xãhội Trong khi đó truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam luôn coi trọng đạođức con người “Tiên học lễ, hậu học văn”, tư tưởng đó đã in đậm trên khẩu hiệucủa mỗi nhà trường.

Kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh năm học 2013- 2014, nhìn chung

là thấp: Loại Tốt 73.06%; loại Khá 20.87% và loại Trung bình 6.07%

3 Biện pháp chỉ đạo của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh Trường THCS Hoằng Anh, Thành phố Thanh Hóa

Xuất phát từ thực trạng của công tác giáo dục đạo đức cho học sinhtrường THCS Hoằng Anh, qua việc nghiên cứu lý luận, tổng hợp kinh nghiệmthực tiễn, Hiệu trưởng đã đề ra các biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh củatrường trong giai đoạn hiện nay như sau:

3.1 Xây dựng trong nhà trường một môi trường thật tốt để giáo dục đạo đức cho học sinh

3.1.1 Ý nghĩa

Một trong các yếu tố góp phần hết sức quan trọng trong việc giáo dục đạođức cho học sinh là: cảnh quan sư phạm, làm sao để nhà trường thật sự là “nhàtrường”, tự đúng nghĩa của nó là mang yếu tố giáo dục Giáo dục nhà trường giữvai trò chủ đạo vì nó định hướng cho toàn bộ quá trình giáo dục hình thành nhâncách của học sinh, khai thác có chọn lọc những tác động tích cực và ngăn chặnnhững tác động tiêu cực từ gia đình và xã hội

- Nề nếp tốt: trật tự, vệ sinh, ngăn nắp, nghiêm túc

- Có dư luận tập thể tốt, ủng hộ cái tốt, cái tiến bộ, phê phán cái sai, cáilạc hậu, có phong trào thi đua sôi nổi đúng thực chất

- Có quan hệ tốt giữa các thành viên trong trường: giữa thầy với thầy, giữathầy với trò, giữa học sinh với nhau Trong các mối quan hệ phải thực sự đúngmực, hài hòa; giáo viên thương yêu tôn trọng học sinh Học sinh không hỗnxược, không khúm núm sợ sệt, yêu mến và tin tưởng thầy cô Học sinh đối vớinhau thì đoàn kết, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, không thù hằn, bè cánhđánh nhau, không nói tục chửi bậy, không tham gia vào tệ nạn xã hội

3.1.3 Cách làm

a) Đối với Hiệu trưởng

- Phải xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh ngay từ đầu nămhọc trên cơ sở dựa vào tình hình thực trạng đạo đức của học sinh, tình hình thực

tế của địa phương để định ra, nội dung, biện pháp, thời gian, chỉ tiêu cho phùhợp