Đối tượng nghiên cứu: Từ sự góp ý khoa học, chân thành của hội đồng khoa học và đồng nghiệp,tôi đã hết sức trăn trở, băn khoăn và những năm học tiếp theo tôi đã quyết địnhmạnh dạn tiếp t
Trang 1I Mở đầu:
1.1 Lí do chọn đề tài :
Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2001 – 2002 của Đảng ta đã nêu
rõ quan điểm giáo dục: “Phát triển con người toàn diện trên các mặt tình cảm, trí tuệ, tinh thần và thể chất là lý tưởng của sự phát triển xã hội mà chúng ta đang từng bước tiến tới.” [12] Với mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo
dục, định hướng lấy người học làm trung tâm Trên cơ sở đó GD nước ta nhữngnăm gần đây đã có rất nhiều đổi mới: Chương trình, SGK, phương pháp Nhữngđịnh hướng đổi mới được đề cập tới gần đây nhiều đó là vấn đề dạy học tíchhợp (DHTH) được phát động và triển khai một cách rầm rộ, hiệu quả đặc biệt từnăm 2013 năm trở lại đây Tại trường THCS Lâm Xa, dưới sự chỉ đạo, hướngdẫn tận tình, hiệu quả của ban giám hiệu nhà trường, sự tâm huyết nhiệt tình củacác đồng chí cán bộ giáo viên, từ năm 2013, việc dạy học theo chủ đề tích hợpđược giáo viên trong trường vận dụng một cách vô cùng tích cực và hiệu quả, córất nhiều bài thi của các đồng chí cán bộ, giáo viên tham dự thi đạt giải huyện,giải tỉnh và quốc gia như các đồng chí Oanh, Hồng, Giang, Dung, Bùi Hoa, Ngô
Hoa, Huấn Năm học 2013 – 2014 tôi đã xây dựng SKKN với chủ đề: “ Nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên cho học sinh lớp 7 trường THCS Lâm Xa thông qua dạy học tích hợp kết hợp ngoại khóa”.
SKKN của tôi năm học này đã được hội đồng khoa học của nhà trường vànghành đánh giá khá cao, đã đạt giải A trong kỳ thi SKKN cấp trường và giải Ctrong kỳ thi SKKN cấp huyện Tuy nhiên SKKN của tôi được các đồng chítrong hội đồng khoa học và bạn bè đồng nghiệp góp ý chỉ nên lựa chọ một nộidung dạy học theo chủ đề tích hợp để nâng cao hơn nữa hiệu quả giáo dục màkhông làm loãng vấn đề
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích lớn nhất của tôi khi nghiên cứu đề tài này đó là mong muốn họcsinh chú tâm vào môn học mà mình giảng dạy Đối với bản thân tôi là một ngườigiáo viên luôn mong muốn việc dạy học của mình đạt được kết quả tốt và tốthơn nữa Nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giáo dục nghĩa vụ bảo vệ tổquốc cho công dân nói chung và đặc biệt học sinh THCS nói riêng
Trên cơ sở những quan điểm về phương pháp dạy học thì đó là một cáchlàm mới hy vọng nếu ai đó sử dụng cũng sẽ có những hiệu quả giống như mongđợi của tôi và của các đối tượng học tập nữa
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Từ sự góp ý khoa học, chân thành của hội đồng khoa học và đồng nghiệp,tôi đã hết sức trăn trở, băn khoăn và những năm học tiếp theo tôi đã quyết địnhmạnh dạn tiếp tục phát triển sáng kiến của mình kết hợp với những ý kiến đónggóp ý của các đồng chí trong hội đồng khoa học của huyện, của đồng nghiệp gần
xa, tôi tiếp tục vận dụng SKKN của mình đã xây dựng vào giảng dạy trongchương trình bộ môn GDCD tại đơn vị trường THCS Lâm Xa với chủ đề được
phát triển, điều chỉnh như sau: “ Kinh nghiệm giáo dục ý thức thực hiện nghĩa
vụ bảo vệ tổ quốc cho học sinh lớp 9 trường THCS Lâm Xa thông qua dạy học tích hợp”
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Trang 2Để thực hiện đề tài này bản thân tôi đã sử dụng những phương pháp sau:
- Phương pháp điều tra qua những tiết dự giờ của bạn bè đồng nghiệp cùng
bộ môn, diều tra mức độ tiếp thu bài của học sinh và việc đánh giá kết quả củatừng tiết dạy
- Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu qua sách tham khảo qua sách báo
và các thông tin có tính thời sự
- Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủ động của học sinh
- Phương pháp thực hành thực nghiệm qua những tiết dạy học ở các lớp6,7,8,9 Bản thận tôi đã thực nghiệm và rút ra kinh nghiệm
1.5 Những điểm mới của SKKN:
SKKN này của tôi được xây dựng dựa trên cơ sở sự sửa đổi, bổ sung, góp ýcủa các đồng chí trong hội đồng khoa học huyện, đồng thời kết hợp với sự trảinghiệm thực tiễn giảng dạy của bản thân sau một năm tiếp thu ý kiến đóng gópcủa hội đồng khoa học huyện và đồng nghiệp từ SKKN của bản thân có tên:
“ Nâng cao hiệu quả giáo dục bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên cho học sinh lớp 7 trường THCS Lâm Xa thông qua dạy học tích hợp kết hợp ngoại khóa”
Năm học 2015 – 2016, 2016 - 2017 tôi tiếp tục vận dụng và phát triểnSKKN nêu trên, nhưng có sự điều chỉnh bổ sung mới như sau: Thay vì lựa chonhai nội dung dạy học tích hợp kết hợp với ngoại khóa, trong SKKN này tôi chỉlựa chọn một nội dung dạy học tích hợp; Đồng thời để mở rộng phạm vi của
SKKN tôi lựa chọn nội dung bài là bài 17: “ Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” thuộc
chương trình lớp 9
II Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề:
Thế nào là dạy học tích hợp?
“Dạy học tích hợp là dạy cho học sinh biết tổng hợp kiến thức, kĩ năng ở nhiều môn học để giải quyết các nhiệm vụ học tập và hình thành năng lực giải quyết các tình huống thực tiễn” [10], trong đó:
Đặc điểm của dạy học tích hợp: Lấy học sinh làm trung tâm; Định hướng,phân hóa năng lực người học; Dạy và học các năng lực thực tiễn
Dạy học tích hợp giúp học sinh trở thành người học tích cực, người côngdân có năng lực giải quyết tốt các tình huống có vấn đề mang tính tích hợp trongthực tiễn cuộc sống Dạy học tích hợp cho phép rút ngắn được thời gian dạy họcđồng thời vẫn tăng được khối lượng và chất lượng thông tin
Như vậy có thể thấy vấn đề DHTH vấn đề được GD đặc biệt chú ý Đặcbiệt trong giai đoạn hiện nay.Tuy nhiên việc vận dụng DHTH như thế nào để đạtđược hiệu quả cao nhất lại đang là vấn đề cần được cân nhắc, với bộ mônGDCD của tôi cũng không ngoại lệ
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: 2.2.1.Thực trạng chung:
Việc DHTH trong nhà trường những năm gần đây đã được GV nói chung
và GV bộ môn GDCD quan tâm hơn Tuy nhiên đó mới chỉ dừng lại ở sự chú
Trang 3trọng một cách đơn lẻ mà chưa thành một hệ thống Chính bởi lẽ đó mà hiệu quảmang lại chưa thực sự cao như mong muốn.
Trước hết về phía giáo viên chủ yếu được đào tạo theo chương trình sưphạm đơn môn, chưa được trang bị về cơ sở lý luận dạy học tích hợp một cáchchính thống, khoa học nên khi thực hiện thì phần lớn là do giáo viên tự mày mò,
tự tìm hiểu không tránh khỏi việc hiểu chưa đúng, chưa đầy đủ về mục đích, ýnghĩa cũng như cách thức tổ chức dạy học tích hợp Khi dạy học tích hợp GVcòn gặp không ít khó khăn như: Thiếu sự thống nhất về nội dung, phương pháp,thời gian tổ chức các nội dung, chủ đề; chưa thực sự nắm rõ về cấu trúc chươngtrình, chưa cập nhật kịp thời những kiến thức mới và chưa được trang bị về
“phương pháp sư phạm” đặc trưng của các môn học “liên quan”; việc lựa chọnphương pháp tổ chức đôi khi còn chưa phù hợp, thậm chí không mang lại hiệuquả SGK, tài liệu cho GV và HS vô cùng hạn chế hay gần như không có gì.Khi
GV tiến hành DHTH gặp không ít những khó khăn Chủ yếu GV phải tự biên,
tự diễn, tự sưu tầm tài liệu, học hỏi phương pháp, cách thức tổ chức có thể nóiphải tốn rất nhiều công sức Nên không ít GV có tư tưởng ngại làm, ngại tổchức Hoặc việc tổ chức không phải là cả một quá trình, môt hệ thống Đặc biệttrong việc giảng dạy chủ đề nóng như: Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc; Bảo vệ môitrường, tài nguyên thiên nhiên; phòng chống tệ nạn xã hội; phòng chống nhiễmHIV/AIDS
Bên cạnh đó trong nhà trường hiện nay, các hoạt động DHTH phần lớnchưa thực sự được chú trọng, việc tổ chức các hoạt động này phần lớp còn chưa
có kế hoạch cụ thể, cũng chưa được đánh giá rút kinh nghiệm một cách nghiêmtúc
Những năm qua từ thực tế giảng dạy các em học sinh ở trường THCS Lâm
Xa tôi nhận thấy có thể do nhiều lí do khác nhau mà phần lớn các em học mônGDCD vẫn theo xu hướng học thụ động; các em chưa tích cực, chủ động choviệc chuẩn bị, tìm hiểu, khai thác kiến thức môn học trong các giờ học; khôngtích cực hợp tác cho việc chuẩn bị cho giờ học tích hợp;
Nhận thức một cách sâu sắc về thực trạng DHTH như trên, xác định rõ vaitrò, trách nhiệm của một GV giảng dạy bộ môn GDCD tôi lựa chọn chủ đề nàynhằm mục đích chia sẻ với bạn bè, đồng nghiệp về những kinh nghiệm mà bảnthân đã tìm tòi, trải nghiệm và thu được hiệu quả nhằm không ngừng nâng caohiệu quả giảng dạy Đặc biệt chia sẻ với đồng nghiệp những khó khăn, tháchthức trong việc DHTH trong bộ môn GDCD nói riêng và trong GD nói chung
2.2.2.Thực trạng hiểu biết về vấn đề bảo vệ tổ quốc của học sinh trường THCS Lâm Xa:
Khảo sát thực nghiệm:
Trước khi tiến hành áp dụng đề tài này, tôi tiến hành khảo sát tình hình họcsinh trong khối 9 trường THCS Lâm Xa năm học 2015 – 2016; 2016 - 2017 kếtquả như sau:
Trang 4Lớp 9 họcTS
sinh
HS có nhận thứcđúng về bảo vệ
tổ quốcSố
Nguyên nhân đưa đến thực trạng trên:
Trường THCS Lâm Xa là một trường nằm trên đơn vị xã còn gặp nhiềukhó khăn trong 61 tỉnh nghèo của cả nước Đời sống, kinh tế, văn hóa của đồngbào nơi đây còn nhiều khó khăn Học sinh của trường có tới hơn 90% là đồngbào người dân tộc thiểu số đã và đang sinh sống nhiều năm tại địa phương, vớinhững tập quán sản xuất còn lạc hậu như: Đốt rừng làm nương rẫy, săn bắt độngvật làm thức ăn Chính những yếu tố đó tác động không nhỏ tới nếp sống, nếpnghĩ của các em
Đối với nhà trường diện tích quy hoạch sân chơi trong trường đã có, tuynhiên vẫn còn nhiều hạn chế Chính vì vậy nên tác động giáo dục một cách sâusắc đến học sinh chưa thực sự cao Tư liệu để giáo viên, học sinh tham khảo, đồdùng dạy học của các môn lồng ghép bảo vệ tổ quốc còn hết sức thiêu thốn Phụ huynh HS phần lớn thường xuyên phải đi làm ăn xa chưa quan tâm đếncon cái, HS chủ yếu ở nhà với ông bà già yếu Bên cạnh đó phụ huynh học sinhmột bộ phận không nhỏ còn chưa thực sự nhận thức một các đúng đắn về vaitrò, ý nghĩa của việc giáo dục bảo vệ tổ quốc Việc tuyên truyền còn mang tínhhình thức, cho xong việc, nên phụ huynh và HS chưa ý thức được một cáchđúng đắn về vấn đề bảo vệ tổ quốc; chưa thấy được tác hại của việc thiếu hiểubiết về bảo vệ tổ quốc Gia đình các em cũng chưa giáo dục cho các em về ýthức bảo vệ tổ quốc, xem đây là chuyện của nhà nước, của nhà trường, củangười khác
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức bảo
vệ tổ quốc cho học sinh lớp 9 trường THCS Lâm Xa:
Căn cứ vào tình hình khảo sát nhận thức của học sinh và những nguyênnhân dẫn đến thực trạng nêu trên để giúp học sinh có thêm nhận thức đúng đắn,đầy đủ hơn về vấn đề nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc, dựa trên điều kiện của học sinh
và trường THCS Lâm Xa tôi tiến hành những giải pháp giáo dục nâng cao ýthức nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc cho học sinh khối lớp 9 trường THCS Lâm Xa nhưsau:
Năm học 2015 – 2016; 2016 -2017 tôi tiến hành dạy thực nghiệm tại lớp 9với hai phương pháp tổ chức thực nghiệm khác nhau tôi đã thu được một kếtquả hoàn toàn cách biệt Cụ thể như sau:
2.3.1 Giải pháp 1 - Xác định nội dung chủ đề dạy học và hình dung các công việc nội dung kiến thức của chủ đề:
Trang 5Để học sinh nắm được kiến thức của bài 17: “ Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc”
một cách tốt hơn và có thể vân dụng vào thực tiễn cuộc sống của các em, tôi đãtích hợp kiến thức của nhiều môn học khác trong chương trình bậc THCS Cụthể như: Lịch Sử, Địa lí, Âm nhạc, Mỹ thuật, Ngữ Văn để thiết kế bài dạy Quathực tế tôi thấy đây là việc làm hết sức cần thiết, giúp cho nội dung bài học đầy
đủ hơn, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về kiến thức có trong nội dung bài học,như: thế nào là bảo vệ tổ quốc; Vì sao phải bảo vệ tổ quốc; Trách nhiệm bảo vệ
tổ quốc thuộc về ai; Phải làm gì để góp phần bảo vệ tổ quốc.Từ đó vận dụngkiến thức vào thực tế tốt hơn
Đồng thời để đáp ứng yêu cầu học tập được học sinh phải làm việc theonhóm, theo cặp, độc lập và phải vận dụng những kiến thức nhiều môn học đểgiải quyết vấn đề mà giáo viên yêu cầu liên quan tới chủ đề liên môn Ví dụ
+ Đội 1: Sưu tầm thơ, ca dao nói về bảo vệ tổ quốc
+ Đội 2: Sưu tầm những tấm gương tiêu biểu về bảo vệ tổ quốc
+ Đội 3: Sưu tầm những tấm gương thiếu niên, nhi đồng bảo vệ tổ quốc Học sinh có thời gian chuẩn bị sau đó báo cáo kết quả Thông qua hoạt độngbáo cáo của các nhóm ở các lớp khác nhau các em có thể tổng hợp lại các ý kiến
để trở thành nội dung của bài học Giáo viên chỉ là người tổ chức quản lý hướngdẫn các em hoạt động rồi bổ sung câu chữ chắt lọc các ý kiến hoàn chỉnhnên nội dung của bài học
2.3.2 Giải pháp 2 - Xác định mục tiêu của tiết dạy:
Xác định chính xác mục tiêu tiết dạy giúp giáo viên tập trung vào nhữngkiến thức cơ bản đáp ứng chuẩn kiến thức kĩ năng, tránh sự dàn trải, hời hợt.Đồng thời học sinh tiếp thu kiến thức lôgic, sâu sắc, cụ thể hơn Đối với 17:
“ Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” mục tiêu xác định như sau:
+ Kiến thức:
- Hiểu được thế nào là bảo vệ Tổ quốc và nội dung nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
- Nêu được một số quy địnhtrong hiến pháp năm 1992 và luật nghĩa vụ quân sự
(sửa đổi năm 2005) về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc.
+ Kỹ năng:
- Tham gia các hoạt động bảo vệ trật tự an ninh ở trường học và nơi cư trú
- Tuyên truyền, vận động mọi người trong gia đình thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổquốc
+ Thái độ:
- Đồng tình, ủng hộ những hành động, việc làm thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổquốc
- Phê phán những hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự
2.3.3 Giải pháp 3 - Chuẩn bị các phương tiện dạy học:
Đây là bước hết sức quan trọng góp phần tạo nên thành công cho một tiếthọc Ví dụ: Đối với giáo viên chuẩn bị các hình ảnh SGK trang 61,62; Video
clip về vấn đề bảo vệ chủ quyền biển đảo; Bài hát “ Khát vọng tuổi trẻ ” Học
sinh nghiên cứu bài, chuẩn bị sưu tầm các câu hỏi tư liệu thuộc môn học đượcgiáo viên phân công, bảng nhóm, phiếu học tập, bút dạ, giấy A4. [6]
2.3.4 Giải pháp 4 - Xác định các môn có nội dung kiến thức tích hợp trong từng phần của bài học:
Phần 1: Định hướng cho các học sinh hiểu được thế nào là bảo vệ tổ quốc:
Trang 6- Dùng kiến thức môn Địa lí lớp 8 giúp học sinh xác định được vị trí địa línước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên bản đồ thế giới và khu vực Xácđịnh được biên giới quóc gia, hình dáng, diện tích đất liền, vùng biển, xác địnhđược vi trí các quần đảo,hòn đảo của nước ta.
- Dùng kiến thức lịch sử giúp học sinh tái hiện lại những tấm gương anhhùng trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta
Phần 2: Định hướng cho học sinh tìm hiểu vì sao phải bảo vệ tổ quốc:
- Dùng kiến thức môn Lịch sử giúp học sinh thấy được:
+ Tổ quốc Việt Nam chúng ta hôm nay là do sự hi sinh xương máu củacha ông ta bao đời gây dựng;
+ Những mối đe dọa của chủ nghĩa đế quốc, của các thế lực thù địnhtrong và ngoài nước vẫn luôn tìm mọi cách chống phá, âm mưu lật đổ và xâmphạm độc lập chủ quyền của dân tộc ta ( Ví dụ cụ thể như Trung Quốc)
- Dùng kiến thức Ngữ Văn giúp học sinh thấy được tinh thần yêu nước,bất khuất chống giặc ngoại xâm của cha ông ta trải qua mấy nghìn năm lịch sử,giúp học sinh tái hiện lại những tấm gương anh hùng trong lịch sử đấu tranhdựng nước và giữ nước của dân tộc ta
Phần 3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu trách nhiệm của thanh niên, họcsinh:
Vận dụng kiến thức Lịch sử địa phương và môn Mỹ thuật giúp học sinhtìm hiểu trách nhiệm của thanh niên, học sinh trong việc bảo vệ tổ quốc
2.3.5 Giải pháp 5 - Chuẩn bị phương án kiểm tra đánh giá học sinh
sau bài học: ( Có hình ảnh minh chứng phiếu kiểm tra đính kèm)
Kiểm tra học sinh bằng hình thức kiểm tra trắc nghiệm khách quan, nộidung của đề tập trung vào các nội dung đã được học trong bài Để đạt kết quảkiểm tra đánh giá chính xác nhất tôi thực hiện kiểm tra sau mỗi giờ dạy Tiêuchí đánh giá:
+ Trả lời đúng 75%–100% số câu hỏi hiểu bài ở mức độ tốt
+ Trả lời đúng 50% – 74% số câu hỏi hiểu bài ở mức độ khá
+ Trả lời đúng dưới 50% số câu hỏi chưa hiểu bài [6]
2.3.6 Giải pháp 6 – Tổ chức dạy học thực nghiệm đối chứng:
2.3.6.1 Tổ chức dạy học theo truyền thống tại lớp 9 năm học 2015 2016:
Tại lớp 9 năm học 2015- 2016 tôi tổ chức giáo dục ý thức nghĩa vụ bảo vệ
tổ quốc cho các em thông qua việc dạy học theo phương pháp truyền thống bài
17“ Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc”
Hoạt động 1: Định hướng cho các học sinh hiểu được thế nào là bảo vệ
tổ quốc:
GV cho HS quan sát một số hình ảnh về: Bảo vệ tổ quốc Yêu cầu học sinh mô tả hình ảnh
? Em có suy nghĩ gì khi xem những bức ảnh trên ?
- Các bức ảnh cho thấy bảo vệ Tổ quốc bao gồm cả bảo vệ vùng đất liền,vùng biển và vùng trời
- Giúp hiểu được trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc của mỗi công dân trongchiến tranh cũng như trong thời bình
- Lứa tuổi học sinh củng có thể góp mình vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốcbằng những việc làm vừa sức
Trang 7? Em hiểu thế nào là khái niệm tổ quốc? Bảo vệ tổ quốc là trách nhiệmcủa ai?
- Tổ quốc là từ dùng để gọi đất nước mình một cách thiêng liêng, trìu mến nhất
- Bảo vệ Tổ quốc là sự nghiệp của toàn dân, là nghĩa vụ thiêng liêng cao quýcủa mọi công dân
Giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm thời gian 5 phút Chia lớpthành bốn nhóm:
1 Theo em hiểu thế nào là bảo vệ tổ quốc?
2 Theo em bảo vệ tổ quốc bao gồm những nội dung gì?
- Bảo vệ Tổ Quốc là: Bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn ven lãnh thổ của Tổ Quốc , bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
- Bảo vệ Tổ quốc bao gồm: Xây dựng quốc phòng toàn dân; thực hiện
nghĩa vụ quân sự; bảo vệ trật tự an ninh xã hội; thực hiện chính sách hậu phương quân đội [3]
Giáo viên khái quát kiến thức bằng sơ đồ sau:
Giáo viên nêu câu hỏi: Vậy nhà nước ta quy định như thế nào về nghĩa vụbảo vệ tổ quốc của công dân?
Học sinh làm việc cá nhân, vận dụng kiến thức và hiểu biết thực tế để trảlời Giáo viên giới thiệu cho học sinh tham khảo một số quy định của Hiến Pháp
và Pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về vấn đề bảo
? Theo em vì sao chúng ta phải bảo vệ tổ quốc?
- Non sông đất nước Việt Nam được như ngày hôm nay là do cha ôngchúng ta đã hàng ngàn năm xây đắp, gìn giữ
- Ngày nay, Tổ quốc chúng ta vẫn luôn luôn bị các thế lực thù địch âmmưu xâm chiếm, phá hoại
? Em hãy nêu một số ví dụ tiêu biểu về những âm mưu, hành động và việclàm xâm chiếm, phá hoại của các thế lực thù địch của Nhà nước ta trong thờigian qua mà em biết?
Trang 8Học sinh vận dụng kiến thức và hiểu biết thực tế để trả lời câu hỏi củagiáo viên Giáo viên nhận xét, bổ sung đồng thời cho học sinh quan sát một sốhình ảnh, tư liệu, ví dụ liên quan đến những hành động, âm mưu xâm lược,chống phá của các thế lực thù địch trong thời gian qua.
- Vấn đề chiến tranh biên giới:
- Âm mưu phản động, chống phá Nhà nước, chống phá cách mạng và âmmưu bạo động lật đổ của các thế lực thù địch
- Vấn đề Biển Đông:
Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi trò chơi nhanh trong thời gian 5 phút:+ Đội 1: Sưu tầm những tấm gương tiêu biểu về bảo vệ tổ quốc
+ Đội 2: Sưu tầm những tấm gương thiếu niên, nhi đồng bảo vệ tổ quốc
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu trách nhiệm của thanh niên, học sinh:
Giáo viên chia lớp thành hai đội tổ chức cho học sinh chơi trò chơi " Tiếp
sức" :
- Đội 1: Tìm những việc làm bảo vệ tổ quốc.
- Đội 2: Tìm những việc làm trái với bảo vệ tổ quốc.
Học sinh vận dụng kiến thức, hiểu biết thực tế tham gia trò chơi
Giáo viên cho học sinh quan sát một số hình ảnh vi phạm quy định nhànước ta về bảo vệ tổ quốc:
? Với những việc làm sai trái trong việc bảo vệ tổ quốc sẽ bị xử lí như thếnào?
Giáo viên cho học sinh tham khảo: Điều 13: Hiến pháp 1992; Điều 44 Hiến pháp 2013; Điều 88 Bộ luật hình sự.
Giáo viên cho học sinh quan sát hình Giáo viên cho học sinh quan sáthình ảnh xử lí hành vi vi phạm nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc:
Giáo viên kết luận: Từ những ví dụ trên ta thấy được tính nghiêm minhcủa Pháp luật Nhà nước ta trong việc thực hiện nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc củacông dân Giáo viên nêu vấn đề cho học sinh suy nghĩ :
? Theo em chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ tổ quốc?
Để thực hiện nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc, ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhàtrường học sinh chúng ta cần:
- Ra sức học tập, tu dưỡng đạo đức.
- Tích cực tham gia phong trào bảo vệ trật tự an ninh trong trường học
và nơi cư trú
- Tích cực vận động người thân thực hiện nghĩa vụ quân sự.
- Cảnh giác trước mọi âm mưu phá hoại của kẻ thù [3]
? Em hãy cho biết tại địa phương, trong gia đình, bản thân em đã thựchiện tốt nghĩa vụ của mình đối với việc bảo vệ tổ quốc chưa?
Học sinh liên hệ bản thân, gia đình và cộng đồng nơi cư trú dễ dàng trả lờicâu hỏi trên:
- Tại địa phương, gia đình:
+ Thực hiện tốt luật nghĩa vụ quân sự:
+ Thực hiện chính sách hậu phương quân đội:
- Bản thân học sinh:
Trang 9Giáo viên tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi ô chữ.
Hoạt động 4: Khảo sát kết quả lớp đối chứng:
Sau quá trình nỗ lực thiết kế, tổ chức giờ dạy tại lớp 9A với sự kết hợp dạyhọc thuyết trình với sử dụng đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn trong tiết họctôi đã thu hút được học sinh học tập một cách tích cực Tuy nhiên kết quả khảosát thu được sau khi thực hiện tiết dạy chưa thực sự làm tôi hài lòng Cụ thể nhưsau:
+ Về nhận thức:
Lớp 9
TShọcsinh
HS có nhận thứcđúng về nghĩa vụbảo vệ tổ quốc
Sau khi tiến hành giảng dạy tại lớp 9 tôi nhận thấy phần lớn các em HS đã
có những kiến thức khá cơ bản về nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc Tuy nhiên việc vậndụng những kiến thức học được trong chương trình học các em đã tiếp thu đượcvào thực tế để hướng tới chuẩn hành vi của các em còn rất hạn chế Cụ thể như:Khi học bài các em có vể rất hiểu việc bảo vệ tổ quốc, nhưng hình như các em
đã rất nhanh quên điều đó với minh chứng cụ thể như: Các em không ngần ngạichế diễu, trêu chọc bạn bị ảnh hưởng bởi di chứng chất độc màu da cam do chatừng đi bộ đội Bắt gặp hình ảnh bạn làm việc tốt giúp đỡ, chăm sóc bà mẹ ViệtNam anh hùng thì chế diễu, trêu chọc; Chưa biết trân trọng, bảo vệ tài sản củanhà trường, thành quả mà cha ông đã phải hy sinh máu xương đánh đổi Và hệquả là các em vẫn sống một cách thờ ơ, hời hợt, không có mục đích lý tưởngsống và phấn đấu, lãnh cảm, dửng dưng trước những cám dỗ và những nguy cơ
đe dọa đến nền hòa bình và độc lập dân tộc;
2.3.6.2 Tổ chức thực nghiệm vận dụng kiến thức liên môn trong giảng dạy bài 17: Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc tại lớp 9 năm học 2016 -2017:
Trước thực trạng đó của HS mình trực tiếp giảng dạy tại lớp 9 năm học
2015 -2016 khiến tôi cảm thấy buồn và trăn trở, suy nghĩ rất nhiều Mặc dù các
em có những hiểu biết, kiến thức cơ bản về nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc, nhưng việcvận dụng những kiến thức đã học được của các em và thực tế cuộc sống thực sựcòn vô cùng hạn chế, đặc biệt sau một thời gian học tập tôi thực sự lo sợ kiếnthức của các em sẽ bị mai một và dần quay trở về xuất phát điểm đầu tiên Tuynhiên tôi không bất lực, đầu hàng mà tiếp tục đào sâu tìm hiểu nguyên nhân vàgiải pháp khắc phục vì vậy tôi đã tiếp tục tìm tòi và tiến hành thực nghiệm tạilớp 9 năm học 2016 -2017 Tôi đã Tổ chức cho các em tìm hiểu về vấn đề nghĩa
vụ bảo vê tổ quốc thông qua tích hợp kiến thức nhiều môn học trong tiết học
chính khoá bài 17“Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc”
Nhận thấy việc giảng dạy kiến thức chuyên biệt của riêng một mình bộ mônGDCD như thực hiện tại lớp 9 năm học 2015 -2016 tuy bước đầu có thu đượckết quả về mặt khảo sát kiến thức không phải là thấp Tuy nhiên việc vận dụng
Trang 10kiến thức vào thực tế cuộc sống hướng tới hình thành kĩ năng của các em vẫncòn hạn chế Chính vì vậy tại lớp 9 năm học 2016 -2017 cũng với bài 17:
“Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” tôi tiến hành dạy học thực nghiệm có sự khác biệt.
Cụ thể ở đây tôi đã tiến hành vận dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhaunhư: Địa lí; Lịch sử; Sinh học; Công Nghệ; Ngữ Văn; Âm nhạc; Mĩ thuật vàothiết kế bài giảng của mình Cụ thể như sau:
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu thế nào là bảo vệ tổ quốc:
Giáo viên tích hợp với kiến thức môn Lịch sử
lớp 6 giới thiệu: Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã
từng ân cần căn dặn:
" Các vua Hùng dã có công dựng nước
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước ” [7]
Vào thế kỉ VII TCN nhà nước đầu tiên của dân
tộc Việt Nam được thành lập Hình 1.1: Bác Hồ thăm đền Hùng
Sử cũ viết: ” Hùng Vương lên ngôi, đặt tên nước là Văn Lang, chia nước ta
làm 15 bộ, đóng đô ở Bạch Hạc ( Việt Trì, Phú Thọ) Việt Nam là Tổ quốc của
chúng ta đó là tên gọi đất nước một cách thiêng liêng và trìu mến nhất Là nhữngcông dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chúng ta cần có tráchnhiệm như thế nào đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mình?
Giáo viên cho học sinh quan sát một số hình ảnh như sau:
Hình 1.2: Tổ quốc là trên hết Hình 1.3: Nữ dân quân Hình 1.4: Thăm mẹ VN
anh hùng
GV: Đặt câu hỏi:
? Em có suy nghĩ gì khi xem những bức ảnh trên ?
- Các bức ảnh cho thấy bảo vệ Tổ quốc bao gồm cả bảo vệ vùng đất liền, vùngbiển và vùng trời
- Giúp hiểu được trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc của mỗi công dân trong chiến tranhcũng như trong thời bình
- Lứa tuổi học sinh củng có thể góp mình vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc bằngnhững việc làm vừa sức
? Em hiểu thế nào là khái niệm tổ quốc? Bảo vệ tổ quốc là trách nhiệmcủa ai?
- Tổ quốc là từ dùng để gọi đất nước mình một cách thiêng liêng, trìu mến nhất
- Bảo vệ Tổ quốc là sự nghiệp của toàn dân, là nghĩa vụ thiêng liêng cao quýcủa mọi công dân
GV tích hợp kiến thức Ngữ Văn gới thiệu:
“ Ôi! Tổ quốc, ta yêu như máu thịt
Như mẹ cha ta, như vợ, như chồng
Ôi! Tổ quốc, nếu cần ta chết
Cho mỗi ngôi nhà ngọn núi con sông ”
( Sao chiến thắng- Chế Lan Viên).[13]