Thư viện là nơi cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho người đọc phátt r i ể ntoàn diện, đặc biệt là tư duy sáng tạo, góp phần giúp nhà trường hoàn thành sựnghiệp đào tạo nguồn nhân lực,
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD&ĐT QUAN SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC THƯ VIỆN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG HẠ
Người thực hiện: Hoàng Thị Nga Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường TH Trung Hạ - Quan Sơn SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lí
THANH HÓA NĂM 2017
Trang 22.2.3 Công tác giới thiệu tuyên truyền sách 52.3 Các biện pháp chỉ đạo quản lí thư viện 5
2.4 Hiệu quả đạt được trong 2 năm học: 2015- 2016 ; 2016-2017 13
2.4.3 Công tác giới thiệu tuyờn truyền sỏch 14
Trang 3Thư viện là nơi cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho người đọc phátt r i ể ntoàn diện, đặc biệt là tư duy sáng tạo, góp phần giúp nhà trường hoàn thành sựnghiệp đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.[8] Thư việngóp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơbản về khoa học, xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu của giáo viên, họcsinh và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên của nhà trường
Thư viện còn là nơi cung cấp cho giáo viên và học sinh đầy đủ các loại sáchgiáo khoa, sách tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển để tra cứu, sách báo,tạp chí, tài liệu cần thiết của Đảng, Nhà nước và của các cấp, các ngành phục vụgiảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học giáo dục, bổ sung kiến thức các mônkhoa học, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong tập thể nhàtrường
Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, Đảng ta rất quan tâm đến việcđổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo.Trong Nghị quyết có đoạn viết:
“Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; pháthuy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của ngườihọc; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạycách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật vàđổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớpsang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa,nghiên cứu khoa học”; “ Đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập, đáp ứng yêu cầucủa các bậc học, các chương trình giáo dục, đào tạo và nhu cầu học tập suốt đờicủa mọi người” [1]
Như vậy, theo tinh thần nghị quyết của Đảng, Nhà nước sẽ quan tâm đếnhình thức đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập Chính vì vậy, thư viện trườnghọc trở thành một hệ thống hữu hiệu, một yếu tố chủ yếu nhằm đổi mới phươngpháp dạy học, đưa việc dạy và học lên một tầm chất lượng mới
Để thực hiện tốt được tinh thần Nghị quyết mà Đảng và Nhà nước đã đề rathì công tác quản lí giáo dục trong giai đoạn hiện nay, người cán bộ quản líkhông chỉ nắm vững pháp luật mà còn phải có các kĩ năng quản lí Một điều rấtđáng tiếc là trong một thời gian dài tại trường tôi, việc quản lí chỉ đạo, sử dụngthư viện tuy đã được quan tâm, đầu tư nhưng hiệu quả đem lại chưa thực sự cao,nhà trường vẫn còn xem nhẹ công tác thư viện Chưa có sự quan tâm đúng mức
về các hoạt động của thư viện nhà trường Nhân viên thư viện kiêm nhiệm quá
Ở mục 1 Đoạn “ Thư viện là nơi cho đất nước” tác giả thảm khảo nguyên văn từ TLTK số 8.
Ở mục 1 Đoạn “ Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ của mọi người” tác giả thảm khảo nguyên văn từ TLTK số 1.
Trang 4nhiều việc Ban giám hiệu còn thiếu sự chỉ đạo, quản lí còn lỏng lẻo dẫn đến công tác thư viện chưa đạt hiệu quả cao.
Thư viện có nhưng sách báo nghèo nàn chưa thu hút được giáo viên và họcsinh tới mượn Vì vậy, cần làm thế nào để vốn tài liệu phải đa dạng về thể loại, tổchức tốt các hoạt động của thư viện, sử dụng và quản lí chặt chẽ kinh phí đầu tưcho thư viện nhà trường đúng mục đích Đó là điềumàtôi băn khoăn, trăn trở
trong vai trò công tác quản lí của mình Chính vì vậy tôi chọn đề tài về“Một số biện pháp quản lí chỉ đạo công tác Thư viện ở Trường Tiểu học Trung Hạ”để nghiêncứu.
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊNCỨU:
Quản lí thư viện nhằm xây dựng, tổ chức các hoạt động của thư viện trườnghọc đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn của Thư viện đạt chuẩn Quốc gia và thực sựtrở thành địa chỉ tin cậy để cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh thường xuyênkhai thác, tìm kiếm các thông tin phục vụ công tác chuyên môn, nâng cao kiếnthức, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ Quản lí Thư viện tốt để giúp HS- GVthể hiện được tính đoàn kết, thân thiện sáng tạo và cũng là nơi có thể thực hiệncác hoạt động giải trí, giảm bớt căng thẳng sau các giờ học trên lớp
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊNCỨU:
Qua khảo sát tìnhhìnhthựctế,đánh giáthựctrạng côngtác ThưviệncủaTrườngTHTrungHạ, nêuranhữnggiải pháptíchcựcđểchỉ đạo, quảnlícôngtácthưviệnnhàtrườngqua cácviệclàmcụthể
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊNCỨU
Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng những phương pháp sau:
- Phươngpháp điều tra, khảo sátthựctế
- Phươngphápnghiêncứutàiliệu,cácvănbảnphápquyvềthưviện
- Phương pháp khảo sát, điều tra biểu mẫu, sốliệu
Trang 5II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 CƠ SỞ LÍLUẬN
Thư viện có nhiệm vụ cung cấp cho giáo viên và học sinh đầy đủ các loạiSGK, sách tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển, tác phẩm kinh điển đểtra cứu, các loại sách báo cần thiết khác, góp phần nâng cao chất lượng giảngdạy, học tập và tự bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên và học sinh.[2]
Thư viện là nơi sưu tầm và giới thiệu rộng rãi cho cán bộ, giáo viên và họcsinh những sách báo cần thiết của Đảng, Nhà nước và của ngành Giáo dục -Đàotạo, phục vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học giáo dục, bổ sung kiếnthức của các bộ phận khoa học, góp phần vào việc nâng cao chất lượng giảngdạy toàn diện “ Công tác tổ chức và hoạt động của thư viện phải là một nội dungquan trọng trong đánh giá để công nhận trường chuẩn Quốc gia và Danh hiệu thiđua hàng năm”.[2]
Nhằm nâng cao hơn nữa vai trò của Thư viện trường học, Bộ Giáo dục vàĐào tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biện pháp cụ thể nhằm đẩy mạnhcông tác xây dựng và hoạt động của thư viện trong các trường học như Quyếtđịnh 61, quyết định 01của BGD&ĐT, thông tư 30 TTLB, thông tư 05/phục
VP Pháp lệnh thư viện và nhiều văn bản chỉ thị khác đã được ban hành,chẳng những đánh dấu sự phát triển của sự nghiệp thư viện trong các trườnghọc,màcòn là sự khẳng định vị trí quan trọng và tác dụng lớn lao của thư việnđối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ hôm nay và maisau
Trongsựnghiệpđổimớicủađấtnước, giáodụclàquốc sách hàng đầucủaQuốcgiatrongviệcđàotạo conngười mớipháttriểntoàn diện Không thể nào hìnhdungđược một chiến lượcphát triển giáodục phổthông mà khôngcósựthamgiatíchcựccủathưviệntrườnghọc cũngnhưcáccơquan thông tin Thư viện còn giúpchocánbộ-giáo viên-nhân viên-họcsinhxâydựngphươngpháphọctập, phongcáclàmviệc khoa học, biếtkỹnăngsửdụng sách, báo, tàiliệu
là sách cũ, rách nát Mặc dù, số lượng tài liệu của thư viện nhà trường còn hạnchế, chưa đa dạng Song với nhiệm vụ đặt ra xuyên suốt quá trình xây dựngtrường Chuẩn quốc gia thì việc xây dựng Thư viện trường học chuẩn, mang tínhthân thiện được đặt lên hàngđầu
Trong thời gian dài, trường chúng tôi gặp không ít khó khăn, nhưng với
Ở mục 1 Đoạn Thư viện có nhiệm vụ….giáo viên và học sinh Tác giả tham khảo nguyên văn từ TLTK số 2.
Ở mục 1 Đoạn Thư viện là nơi … toàn diện do tác giả tự viết ra Đoạn tiếp theo:“ Công tác tổ chức ….thi đua hàng năm” Tác giả tham khảo nguyên văn từ TLTK số 2.
Trang 6lòng nhiệt tình của sức trẻ và tinh thần đoàn kết của CB, GV, NV đã từng bướckhắc phục khó khăn, nâng cao chất lượng dạy và học Sau gần 20 năm phát triển
và trưởng thành hiện nay trường TH Trung Hạ không chỉ có CSVC phát triểnngày càng đáp ứng nhu cầu học tập nghiên cứu của giáo viên cũng như học sinh
mà nhà trường đã xây dựng thành công trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ I.Hiện nay, nhà trường có 6 điểm trường, 23 lớp với 303 học sinh, đội ngũcán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên trong nhà trường là 41 người
Ban lãnhđạo nhàtrườngđãtạođược mộtkhốiđoànkếtnhấttrícao trongtập thểSưphạm Chibộ nhàtrườngchỉđạo kịp thời, sâu sát Chínhquyền,Công đoàn, Đoànthanh niên phốihợp vớinhau nhịp nhàng, chặt chẽ,trêncơsởtôntrọnglẫnnhau,đãgópphần thúcđẩy nhàtrường thực hiệntốtkếhoạchnămhọcđềra
Nhân viên thư viện tâm huyết với nghề, có trình độ chuyên môn vững vàng
và đã nhiều năm làm công tác thư viện Cơ sở vật chất nhà trường đến nay tươngđối hoàn thiện
Nhiềuhộgiađìnhcócuôcsốngthiếuổnđiṇh,thườngđilàmănxa,it́co
điềukiên quan tâmđếnviêc ho
c hànhcủaconcáidân tới tìnhtraṇghoc sinh cònnghỉ vô lí do Hầu hết các em đều làcon em đồng bào dân tôc Thái, vốn TiếngViêt rấthan chếnêngăp nhiều khókhăn khi hướng dẫn các em đọc sách Đồngthời, nhà trường có 5 điểm trường lẻ cách xa trung tâm thư viện củat r ư ờ n gchính nên các em cũng không thường xuyên được đến thư viện đọc sách
2.2 Kết quả hoạt động thư viện của nhà trường trong 2 năm học trước khi nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm ( 2013-2014;2014-2015).
2.2.1 Về đầu tư kinh phí cho thư viện (ngànđồng).
Năm học Kinh phí mua sách
báo, tài liệu, tạp chí
Kinh phí, sửa chữa, mua sắm CSVC
Ghi chú
2013-2014 4.069.000 8.369.000 nguồn chi thường xuyên.Trường tiết kiệm từ
Trang 72014-2015 7.134.000 9.762.000 nguồn chi thường xuyên.Trường tiết kiệm từ
Trang 82.2.2 Tình hình bạn đọc của thư viện:
Năm học GV TS TS HS
Số lượt bạn đọc đến thư viện
Số lượt sách đưa ra phục vụ
trong năm
2013-2014 43 294 1549 3810 423 918 820 1001 96 1112 2014-2015 42 291 2018 4024 558 1002 923 1896 105 2014
2.2.3 Công tác tuyên truyền giới thiệusách:
Năm học
Số lần giới thiệu sách
Kể chuyệnthe
o sách (lần)
Điểm sách (lần)
Thi vui đọc sách (lần)
Đọc to nghe chung (lần)
Ghi chú
sự thành công hay thất bại trongnhàtrường Vì vậy, tôi đã có những giải phápnhằm nâng cao hiệu quả quản lí chỉ đạo công tác thư viện nhà trường nhưsau:
2.3.1 Biện pháp thứ nhất: Thực hiện tốt các văn bản chỉ đạo của Đảngvà Nhà nước về công tác Thưviện
Ngay từ đầu năm học được sự phân công của Hiệu trưởng chịu trách nhiệmquản lí, chỉ đạo thư viện tôi đã chủ động xây dựng kế hoạch phát triển thư việnlồng vào kế hoạch chung của nhà trường và trực tiếp chỉ đạo công tác thư việntrường học Tổ chức kiểm tra đánh giá thường xuyên, định kì theo kế hoạch; vậnhành hoạt động thư viện đúng quỹ đạo, thực hiện kế hoạch xây dựng Thư việnđạt chuẩn
Thường xuyên triển khai các văn bản pháp luật, các quyết định, chỉ thị,hướng dẫn của các cấp liên quan đến vấn đề cơ sở vật chất thư viện để cán bộ,giáo viên, nhân viên học tập, nhận thức đầy đủ, đúng đắn, kịp thời
Trong kế hoạch năm học, chúng tôi phải đưa ra những quy định về sử dụng,bảo quản sách, báo thư viện Đây là một việc làm rất cần thiết cho công tác quản
lí, vừa bắt buộc,vừa khích lệ giáo viên phải nghiên cứu các tài liệu tham khảo đểnâng cao chất lượng giảng dạy
Chỉ đạo nhân viên thư viện kịp thời giới thiệu được các loại sách báo có trong thư việnmàtrường hiện có hoặc mới được cung cấp và tất cả các tài liệu cótrong thư viện phải được bảo quản tốt, đóng bọc và tu sửa thường xuyênl i ê n
Trang 9tục để đảm bảo mĩ quan và thuận tiện cho việc sử dụng lâu dài Có đầy đủ các loại hồ sơ, sổ sách đúng nghiệp vụ thư viện.
2.3.2 Biện pháp thứ hai : Đầu tư cơ sở vật chất cho thưviện
Muốn đầu tư về cơ sở vật chất đầu tiên phải rà soát tình hình và điều kiệnthực tế, xác định những thuận lợi, khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị,nguồn nhân lực và kinh phí hoạt động
Bằng sự nhiệt tình của mình tôi đã tham mưu với chính quyền địa phương
và Chương trình Phát triển vùng Quan Sơn hỗ trợ tu sửa, trang trí phòng thư viện
và tổ chức các hoạt động của thư viện Hiện nay, nhà trường đã dành 2 phòngthoáng mát, rộng rãi với diện tích gần 100m2cho thư viện (1 kho sách và 1 phòngđọc)
Kho sách được trang bị đầy đủ có tủ sách, giá sách, sách được phân loạigiúp việc tìm và sắp xếp các loại sách nhanh gọn, khoa học, đẹp mắt.Việc nàydựa trên bảng phân loại mã màu các nội dung sách tương ứng với bảng mã màu
đã định sẵn Ví dụ: môn Toán màu đỏ, sách truyện màu xanh,…
Kho sách của thư viện
Phòng đọc tôi chỉ đạo các thầy cô, phụ huynh và các em học sinh trang trítheo loại hình thư viện đa chức năng đó là gồm các góc: Góc đọc, góc viết, gócNghệ thuật, góc vui chơi, góc nghe nhìn, góc cộng đồng và góc giảm nhẹ rủi rothiên tai Các góc được trưng bày bằng các sản phẩm của học sinh và là nơi diễn
ra các hoạt động của học sinh Các bảng biểu lịch sinh hoạt của thư viện, lịchhoạt động các lớp, các điều “ nên” và “ không nên” được treo trong và ngoàiphòng đọc một cách vừa tầm mắt để học sinh quan sát và đọc được
Trang 10Giáo viên- Phụ huynh- Học sinh đang trang trí phòng đọc
Góc đọc: Nơi học sinh thực hiện hoạt động tự đọc, trưng bày sách mới và
sách cần học sinh phải đọc.Ví dụ: Bách khoa toàn thư, Toán tuổi thơ, Văn họctuổi trẻ, Thế giới quanh ta,
Góc viết:Là nơi học sinh viết cảm nghĩ về 1 cuốn sách, 1 nhân vật Là nơi
trưng bày các bài luyện viết chữ đẹp theo bài mẫu do nhà trường tổ chức cho các
em hằng năm
Góc Nghệ thuật:Là nơi học sinh vẽ tranh, nặn, cắt dán theo câu chuyện, sử
dụng giấy, đất sét, báo cũ, lon đã qua sửdụng
Góc vui chơi:Là nơi học sinh chơi theo nhóm các trò chơi như: Đánh cờ, ô
ăn quan, chuyền thẻ, tó lẹ, xúc xích theo vùng miền phù hợp với lứa tuổi họcsinh Các vật liệu hay dụng cụ để chơi trò chơi này đã được chuẩn bị sẵn ở gócvui chơi
Góc nghe nhìn:Học sinh được xem băng hình tại đây và cô giáo hoặc cô
nhân viên thư viện có thể sử dụng nhạc để các em vận động trong các buổi sinhhoạt chung hoặc buổi đọc có hướng dẫn
Góc cộng đồng:Do các em cùng phụ huynh sưu tầm những sản phẩm của
địa phương như: Guồng nước, rỏ đựng cá, khung dệt vải, cái dón Qua đó để các
em hiểu thêm về văn hóa dân tộc địa phương mình và khơi dậy lòng yêu quêhương đấtnước
Góc giảm nhẹ rủi ro thiên tai:Là nơi học sinh trưng bày các đồ dùng
như : Phao cứu hộ, áo phao, loa cầm tay, đèn pin, bè bằng luồng Khi đến vớigóc này các em sẽ biết được các dụng cụ để sử dụng và biết cách phòng tránh khigặp các tình huống phòng chống giảm nhẹ rủi ro thiên tai trong thực tế
Trang 11Góc giảm nhẹ rủi ro thiên tai
Thư viện ngoài trời được chọn vịtrí hợplítrênsântrường,không gian rộng,thoáng mát giúp bạn đọc thoải mái,đảm bảo học sinh tham giasửdụngtủsáchthuận tiện,đồngthờiđểCBQLthưviệnvàgiáo viêndễquansátcác hoạtđộng của họcsinh khi tham giatủsách lưu động.Xây dựng tại03 vịtrívớimụcđíchsửdụngbóngmátcủa câyvàlều làm chỗ ngồi chohọcsinhkhiđọcsách.ư
Thư viện ngoài trời
Ngoàira, tôi còn chỉ đạo cho nhân viên thưviên kếthơp cùngĐôi TNTPHồChíMinhtổ chức cuộc thi: “Ngày hội đọc sách”đểgiúp các em ham đọcsách và huyđôn g thêm nguồn sách cho thư viên
Trang 12Báo vàtap chí: 1841 bản
Hàng năm tôi còn tham mưu cho Hiệu trưởng phải thường xuyên liênt ụ c
bổ sung sách báo Đầu năm học hoặc cuối năm học tôimởcuộc điều tra, thăm dònguyện vọng của giáo viên, bằng cách cho giáo viên, học sinh đăng ký vào phiếuyêu cầu của mình cần mua những loại sách gì Dựa vào phiếu yêu cầu đọc củabạn đọc từ đó mà bổ sung sách báo cho phù hợp với từng khối lớp Ưu tiên bổsung sách cho các lớp đầu cấp Đặc biệt là những em học sinh có năng khiếu, tôi
đã chủ động gặp gỡ trao đổi với giáo viên trực tiếp giảng dạy để biết được cácthầy cô và các em cần mua những loại sách gì cần thiết và phù hợp với lứa tuổi,trình độ chuyên môn Cập nhật được những tài liệu mới nhất vào thưviện
2.3.3 Biện pháp thứ ba: Chỉ đạo tổ chức các hoạt động của thưviện
Hoạt động tại thư viện là một hoạt động vô cùng quan trọng trong cáchoạt động của nhà trường Vì vậy, tôi đã chỉ đạo cho giáo viên, nhân viên thưviện làm tốt công tác này Cụ thể:
+ Tổ chức giờ: “Đọc sách có hướng dẫn” do nhân viên thư viện hoặc giáoviên tiến hành nhằm giúp củng cố kĩ năng đọc hiểu các câu chuyện mang giá trịsống, hình thành niềm yêu thích việc đọc sách và nhân cách của học sinh
Học sinh đang tham dự buổi đọc sách có hướng dẫn