Quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường trung học phổ thông vùng đồng bằng sông hồng

Thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW, ngành Giáo dục nói chung và cấphọc THPT nói riêng đã có nhiều hoạt động đổi mới, như: đổi mới công táctuyển sinh, đổi mới nội dung chương trình dạy học;

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Tính

THÁI NGUYÊN - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bản luận án này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của cá nhân tôi Các số liệu, tài liệu được trích dẫn trong công trình này là chính xác, trung thực và có nguồn gốc rõ ràng Kết quả nghiên cứu này không trùng với bất cứ công trình nào đã được công bố trước đó.

Tôi xin chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình.

Thái Nguyên, tháng 11 năm 2019

Tác giả luận án

Phạm Thị Như Phong

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập và triển khai đề tài “Quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng”, tôi đã nhận được sự động viên, khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ của các thầy giáo, cô giáo, anh chị em, bạn bè đồng nghiệp và gia đình.

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới PGS.TS Nguyễn Thị Tính là người luôn tận tụy hướng dẫn tôi về mặt khoa học, luôn quan tâm, chia sẻ những khó khăn của Nghiên cứu sinh trong suốt tiến trình nghiên cứu đề tài, luôn động viên, khích lệ, giúp đỡ tôi hoàn thành luận án.

Tôi xin gửi tới các thầy cô trong khoa Tâm lý Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu khoa học và có những đóng góp chỉ bảo tôi từ những ngày đầu nghiên cứu cho đến khi hoàn thành luận án.

Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy, cô giáo, Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường THPT và đội ngũ cán bộ cấp sở thuộc địa bàn các tỉnh Thái Bình, Nam Định, Quảng Ninh, Hải Phòng, Hải Dương đã nhiệt tình cộng tác và cung cấp những vấn đề thực tiễn làm sáng tỏ đề tài.

Tôi xin cảm ơn tới bạn bè, đồng nghiệp đã hỗ trợ, động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án Xin bày tỏ sự biết

ơn tới Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thái Bình đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.

Dù đã có nhiều cố gắng, song luận án chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót, kính mong nhận được các ý kiến chỉ dẫn của các thầy cô giáo, các bạn đồng nghiệp, anh chị và các bạn.

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 11 năm 2019

Tác giả luận văn

Phạm Thị Như Phong

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục cụm từ viết tắt iv

Danh mục các bảng v

Danh mục các biểu đồ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu đề tài 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 3

7 Phạm vi nghiên cứu 6

8 Những luận điểm cần bảo vệ 6

9 Kết quả nghiên cứu mới của luận án 7

10 Cấu trúc của luận án 7

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 8

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 8

1.1.1 Những nghiên cứu về quản lý dạy học 8

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng 12

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 18

1.2.1 Dạy học, quản lý dạy học 18

1.2.2 Chất lượng, chất lượng dạy học 21

1.2.3 Đảm bảo chất lượng dạy học 25

1.2.4 Quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường Trung học phổ thông 28

1.3 Những vấn đề cơ bản về dạy học ở trường Trung học phổ thông 28

1.4 Những vấn đề cơ bản của quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường Trung học phổ thông 31

1.4.1 Cách mạng 4.0 và yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 31

1.4.2 Tầm quan trọng của quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường Trung học phổ thông 35

1.4.3 Nội dung quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường Trung học phổ thông 36

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường Trung học phổ thông 43

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 43

1.5.2 Các yếu tố khách quan 45

Kết luận Chương 1 47

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG 48

2.1 Một vài nét về khách thể khảo sát 48

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 50

2.2.1 Mục đích khảo sát 50

2.2.2 Nội dung, phương pháp và quy trình 50

2.3 Thực trạng dạy học ở trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 55

2.3.1 Thực trạng các yếu tố đầu vào 55

2.3.2 Thực trạng quá trình dạy học ở trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 59

2.3.3 Thực trạng đánh giá kết quả dạy học ở trường Trung học phổ thông

vùng đồng bằng sông Hồng 62

2.3.4 Các yếu tố môi trường ảnh hưởng tới quá trình dạy học ở trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 64

2.4 Thực trạng quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng dạy học ở trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 66

2.4.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về các yếu tố đảm bảo chất lượng dạy học ở trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 66

2.4.2 Thực trạng quản lý đầu vào theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở các trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 68

2.4.3 Thực trạng quản lý quá trình dạy học và hỗ trợ học sinh theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 70

2.4.4 Thực trạng đánh giá kết quả đầu ra của quá trình dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng 76

2.4.5 Thực trạng sử dụng kết quả đánh giá để nâng cao chất lượng dạy học ở các trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 79

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 80

2.5.1 Đánh giá chung về kết quả đạt được và tồn tại 80

2.5.2 Nguyên nhân của những mặt hạn chế 82

Kết luận Chương 2 82

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG 84

3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp 84

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 84

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 85

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 85

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 86

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 87

3.2 Một số biện pháp quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 88

3.2.1 Tổ chức tuyển sinh theo tiếp cận đảm bảo chất lượng dạy học 88

3.2.2 Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên theo hướng đạt và vượt chuẩn 90

3.2.3 Tổ chức phát triển chương trình và kế hoạch dạy học theo hướng mở, tạo tính linh hoạt trong dạy học 94

3.2.4 Huy động nguồn lực từ xã hội nhằm tăng cường cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu dạy học 97

3.2.5 Xây dựng cơ chế và tổ chức thực hiện giám sát, đánh giá thường xuyên quá trình dạy học 98

3.2.6 Chỉ đạo sử dụng kết quả giám sát, đánh giá cải tiến liên tục nâng cao chất lượng dạy học 103

3.2.7 Tổ chức đánh giá mức độ hài lòng của các bên liên quan về chất lượng dạy học của nhà trường để cải tiến nâng cao chất lượng 107

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 113

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 113

3.4.1 Mục đích khảo sát 113

3.4.2 Nội dung khảo sát 113

3.4.3 Phương pháp khảo sát 114

3.4.4 Đối tượng khảo sát 114

3.5 Thử nghiệm kiểm chứng các biện pháp 116

3.5.1 Mục đích thử nghiệm 116

3.5.2 Nội dung thử nghiệm 116

3.5.3 Phạm vi, đối tượng, thời gian thử nghiệm 116

3.5.4 Phương pháp và tiến trình thử nghiệm 117

3.5.5 Đánh giá kết quả thử nghiệm 121

Kết luận Chương 3 135

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 136

CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 139

TÀI LIỆU THAM KHẢO 140 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng đầu vào của quá trình dạy học ở trường Trung học

phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng 56Bảng 2.2 Thực trạng quá trình dạy học ở trường THPT vùng đồng bằng

sông Hồng 60Bảng 2.3 Thực trạng đánh giá kết quả dạy học ở trường THPT vùng đồng

bằng sông Hồng 62Bảng 2.4 Yếu tố môi trường ảnh hưởng tới quá trình dạy học ở trường

THPT vùng đồng bằng sông Hồng 65Bảng 2.5 Nhận thức của GV, CBQL về các yếu tố đảm bảo chất lượng

dạy học ở trường THPT 66Bảng 2.6 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về quy trình, nội

dung các yếu tố đảm bảo chất lượng dạy học ở trường THPT 67Bảng 2.7 Quản lý đầu vào của QTDH theo tiếp cận ĐBCL ở trường

THPT vùng đồng bằng sông Hồng 68Bảng 2.8 Quản lý quá trình dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT

vùng đồng bằng sông Hồng 71Bảng 2.9 Chỉ đạo hoạt động hỗ trợ học sinh ở trường THPT vùng đồng

bằng sông Hồng 73Bảng 2.10 Phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong quản lý hoạt động

học tập của học sinh ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng 75Bảng 2.11 Đánh giá kết quả đầu ra của quá trình dạy học theo tiếp cận

ĐBCL ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng 77Bảng 2.12 Sử dụng kết quả đánh giá để nâng cao chất lượng dạy học ở

trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng 79

Bảng 3.1 Đối tượng trưng cầu ý kiến đề xuất các biện pháp 114Bảng 3.2 Đánh giá về sự cần thiết của các biện pháp đề xuất 115Bảng 3.3 Đánh giá về tính khả thi của các biện pháp đề xuất 115Bảng 3.4 Kết quả khảo sát kỹ năng thiết kế Kế hoạch và tài liệu dạy học

của giáo viên trước thử nghiệm 122Bảng 3.5 Kết quả khảo sát năng lực Tổ chức hoạt động học cho học sinh

của giáo viên trước thử nghiệm 122Bảng 3.6 Kết quả khảo sát kỹ năng thiết kế Kế hoạch và tài liệu dạy học

của giáo viên sau thử nghiệm 123Bảng 3.7 Kết quả khảo sát kỹ năng thiết kế Kế hoạch và tài liệu dạy học

với các tiêu chí cụ thể của giáo viên sau thử nghiệm 124Bảng 3.8 Kết quả khảo sát năng lực Tổ chức hoạt động học cho học sinh

của giáo viên sau thử nghiệm 124Bảng 3.9 Kết quả khảo sát năng lực Tổ chức hoạt động học cho học sinh

của giáo viên sau thử nghiệm với các tiêu chí cụ thể 125Bảng 3.10 Khả năng tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập

của học sinh trước TN 126Bảng 3.11 Kết quả kiểm tra trước thử nghiệm 127Bảng 3.12 Điểm TB Khả năng tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ

học tập của học sinh STN 128Bảng 3.13 Khả năng tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập

của HS trước và sau thử nghiệm 129Bảng 3.14 Tích cực, chủ động, sáng tạo, hợp tác trong việc thực hiện các

nhiệm vụ học tập của học sinh trước và sau thực nghiệm 130Bảng 3.15 Tham gia trình bày, trao đổi, thảo luận về kết quả thực hiện

nhiệm vụ học tập trước và sau thực nghiệm 131

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1: Tương quan trước và sau TN của trường THPT Chu Văn An 132Biểu đồ 3.2: Tương quan trước và sau TN của trường THPT Nguyễn

Đức Cảnh 132

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội côngbằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội thì phát huy đến mức caonhất nguồn lực con người được coi là nhân tố quyết định, trong đó giáo dục

và đào tạo là đòn bẩy quan trọng nhất Để thực hiện mục tiêu trên, vấn đề chấtlượng, ĐBCL giáo dục, đào tạo ở tất cả các cấp học và trong từng cơ sở giáodục luôn được đặt lên hàng đầu nhằm cung ứng cho thị trường lao độngnguồn nhân lực chất lượng cao

Đảm bảo chất lượng giáo dục, dạy học trong các cơ sở giáo dục cầnđược tiến hành một cách có hệ thống sao cho có sự đồng bộ giữa đảm bảochất lượng đầu vào, đảm bảo chất lượng quá trình và đảm bảo chất lượng đầu

ra, đồng thời phải có hệ thống quản lý tương ứng với từng khâu của quá trìnhgiáo dục, dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, dạy học và đảm bảochất lượng giáo dục, dạy học Chính vì vậy, Ban Chấp hành Trung ương khóa

XI đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điềukiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế cónội dung chỉ đạo: “Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt,học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng

xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đạihoá, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế” [9]

Thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW, ngành Giáo dục nói chung và cấphọc THPT nói riêng đã có nhiều hoạt động đổi mới, như: đổi mới công táctuyển sinh, đổi mới nội dung chương trình dạy học; đổi mới hình thức,phương pháp dạy học theo tiếp cận năng lực và gắn với thực tiễn; đổi mớiđánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng năng lực… Theo đó,các hoạt động quản lý trường học cũng từng bước được đổi mới theo hướng

tự chủ, tự chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục, dạy học [9], [7]

Vấn đề nâng cao chất lượng dạy học và quản lý dạy học theo tiếp cậnĐBCL được cán bộ quản lý và các nhà trường quan tâm từ khâu đầu vào đến

tổ chức quá trình thực hiện và đánh giá kết quả đầu ra Hơn nữa, xu thế tăngquyền tự chủ cho các nhà trường ở cả 3 nội dung: chuyên môn, nhân sự và tàichính đã đặt ra những yêu cầu mới về quản lý trường học Đặc biệt, trongquản lý chuyên môn, các trường THPT phải ĐBCL dạy học, đẩy mạnh tráchnhiệm giải trình của nhà trường trước cấp trên và dư luận xã hội về chất lượngdạy học của nhà trường đang là bài toán đặt ra cho cán bộ quản lý: Làm thếnào để quản lý dạy học có chất lượng và đảm bảo chất lượng”? Thực hiệnmục tiêu này, các trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng đã tiến hànhnhiều hoạt động đổi mới, như: phát triển chương trình nhà trường; bồi dưỡngnâng cao năng lực giáo viên; đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học

và đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh theo đó là đổi mới quản lýnhà trường… Tuy nhiên, trong quá trình triển khai còn mang tình rời rạc,thiếu đồng bộ, còn một số hạn chế, bất cập Đây chính là nguyên nhân làmcho chất lượng dạy học ở các nhà trường chưa được như mong đợi

Qua nghiên cứu các công trình về dạy học và QLDH theo tiếp cậnĐBCL, tác giả luận án nhận thấy đã có nhiều công trình nghiên cứu về QLDH

ở trường THPT nhưng chủ yếu theo hướng nâng cao chất lượng dạy học, hoặcdạy học phân hóa, hoặc nâng cao chất lượng tổng thể theo mô hình TMQ,chưa có công trình nghiên cứu, luận án nào đi sâu nghiên cứu về QLDH ởtrường THPT theo tiếp cận ĐBCL

Vì vậy, tác giả luận án chọn đề tài: “Quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường Trung học phổ thông vùng đồng bằng sông Hồng” làm đề tài nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng dạy học, quản lý dạy họctheo tiếp cận ĐBCL, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý dạy học ở trườngTHPT vùng đồng bằng sông Hồng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

THPT và tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà trường về chất lượng dạyhọc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu đề tài

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học ở trường THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở các trường THPTvùng đồng bằng sông Hồng

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ởtrường THPT

- Nghiên cứu thực trạng quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trườngTHPT vùng đồng bằng sông Hồng

- Đề xuất biện pháp quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trườngTHPT vùng đồng bằng sông Hồng

- Khảo nghiệm, thử nghiệm kiểm chứng các biện pháp đề xuất

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT góp phần nângcao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, nếu đánhgiá đúng thực trạng dạy học, quản lý dạy học và đề xuất được các biện phápquản lý mang tính đồng bộ giữa quản lý chất lượng đầu vào với quản lý quátrình và quản lý chất lượng đầu ra của QTDH sẽ nâng cao chất lượng dạy họctheo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT

6 Tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Các phương pháp tiếp cận

6.1.1 Phương pháp tiếp cận hệ thống

Nghiên cứu quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL trong mối quan hệvới việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục THPT và hệthống các điều kiện ĐBCL của nhà trường THPT, như: chương trình dạy học,

năng lực cán bộ quản lý, giáo viên; cơ sở vật chất, nguồn tài chính phục vụgiáo dục, dạy học…

6.1.2 Phương pháp tiếp cận quá trình dạy học

Nghiên cứu các biện pháp quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảoĐBCL trong mối quan hệ giữa các thành tố: ĐBCL đầu vào của quá trìnhdạy học, ĐBCL quá trình dạy học và ĐBCL đầu ra của quá trình dạy học

6.1.3 Phương pháp tiếp cận thực tiễn

Nghiên cứu các biện pháp quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL gắn vớihoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh THPT cùng cácđiều kiện ĐBCL dạy học ở trường THPT vùng bằng sông Hồng

6.2 Các phương pháp nghiên cứu

6.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu để phân loại, hệthống hóa các tài liệu có liên quan đến quản lý dạy học ở trường trung họcphổ thông, các tài liệu này bao gồm:

- Các văn kiện, văn bản về chủ trương của Đảng và Nhà nước và BộGD&ĐT có liên quan đến đề tài

- Các sách và tài liệu về giáo dục học, tâm lý học, khoa học quản lýgiáo dục; về các quan điểm, các xu thế tiếp cận hiện đại của khoa học đảmbảo chất lượng

- Các công trình nghiên cứu về khoa học quản lý giáo dục, như: cácchuyên khảo, các báo cáo khoa học, các bài báo và luận án có liên quan đến

đề tài

Các tài liệu trên được phân tích, nhận xét, tóm tắt và trích dẫn phục vụtrực tiếp cho việc xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

6.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra

Sử dụng phương pháp điều tra để nghiên cứu đánh giá được thực trạng

về quy mô và chất lượng học sinh THPT, đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ

giáo viên và cơ sở vật chất, thiết bị dạy học ở trường THPT trên địa bànkhảo sát; sử dụng phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi tiến hành khảo sáttrên các đối tượng là giáo viên, CBQL trường THPT, CBQL của các SởGD&ĐT vùng đồng bằng sông Hồng để nghiên cứu đánh giá về thực trạngdạy học và quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT.

Sử dụng phương pháp phỏng vấn, trao đổi với giáo viên, CBQL trườngTHPT, CBQL Sở GD&ĐT một số tỉnh để tìm hiểu thêm về tình hình đội ngũgiáo viên, CSVC, TBDH, những nhu cầu, điều kiện đảm bảo chất lượng vàđánh giá của họ về thực trạng dạy học, quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ởtrường THPT vùng đồng bằng sông Hồng

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm

+ Nghiên cứu các sản phẩm của giáo viên, như: kế hoạch dạy học, kếhoạch bài dạy, đồ dùng dạy học, kế hoạch tự bồi dưỡng để đánh giá trình độ

và năng lực giảng dạy của giáo viên

+ Nghiên cứu và phân tích kết quả học tập của học sinh ở một sốtrường THPT

+ Nghiên cứu các kế hoạch, quyết định, báo cáo hằng năm của một số

Sở GD&ĐT và trường THPT để đánh giá được thực trạng quản lý dạy họctheo tiếp cận ĐBCL

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Tiến hành nghiên cứu, tiếp thu các kinh nghiệm làm tốt công tác quản

lý dạy học ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng, làm cơ sở cho việc đềxuất các biện pháp quản lý khả thi

- Phương pháp chuyên gia

Tập hợp ý kiến chuyên gia thông qua các phiếu hỏi để xem xét, khẳngđịnh tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất Trưng cầu ýkiến gồm lãnh đạo Sở GD&ĐT, CBQL trường THPT, giáo viên THPT

6.3 Câu hỏi nghiên cứu

Quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT dựa trên cơ sở lýluận nào? Thực tế quản lý dạy học ở trường THPT vùng đồng bằng sôngHồng hiện nay đã tiếp cận theo tiếp cận ĐBCL chưa? Những biện pháp nàocó thể sử dụng để quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT vùngđồng bằng sông Hồng

7 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý dạy học theo tiếp cậnĐBCL: ĐBCL đầu vào, ĐBCL quá trình và ĐBCL đầu ra của Hiệu trưởngtrường THPT công lập vùng đồng bằng sông Hồng

8 Những luận điểm cần bảo vệ

Quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT là quá trình chủthể quản lý tiến hành đồng bộ các khâu quản lý đầu vào, quá trình và quản lýđầu ra

Quản lý dạy học ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng đã quan tâmđến vấn đề đảm bảo chất lượng Tuy nhiên, chưa thể hiện tính đồng bộ giữa cáckhâu quản lý đầu vào, quá trình và quản lý sản phẩm đầu ra

Thực hiện tốt các biện pháp quản lý đầu vào, quá trình và đầu ra củaquá trình dạy học sẽ nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THPT vùngđồng bằng sông Hồng

9 Kết quả nghiên cứu mới của luận án

Quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng ở trường THPT làquá trình chủ thể quản lý tiến hành đồng bộ các khâu quản lý đầu vào, quátrình và quản lý đầu ra

Quản lý dạy học ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng đã quantâm đến vấn đề ĐBCL Tuy nhiên, chưa thể hiện tính đồng bộ giữa các khâuquản lý đầu vào, quá trình và quản lý sản phẩm đầu ra

Thực hiện tốt biện pháp quản lý đầu vào, quá trình và đầu ra của quátrình dạy học sẽ nâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT vùng đồng bằngsông Hồng

10 Cấu trúc của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận ángồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo

chất lượng ở trường Trung học phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất

lượng ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng

Chương 3: Biện pháp quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất

lượng ở trường THPT vùng đồng bằng sông Hồng

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu về quản lý dạy học

1.1.1.1 Những nghiên cứu trên thế giới

Công trình nghiên cứu về quản lý dạy học của các tác giả trên thế giới chothấy việc quản lý dạy và học là chức năng, nhiệm vụ quan trọng của lãnh đạonhà trường, các nghiên cứu đó được triển khai theo các hướng: phát triển môitrường dạy học; mối quan hệ giữa quản lý và dạy học, tạo động lực cho hoạtđộng dạy học

Các tác giả Norbert Michel (Nicholls State University), John Cater(Nicholls State University), Otmar Varela (Nicholls StateUniversity) vớinghiên cứu thực nghiệm về kết quả học tập của học sinh (Active versus passiveteaching styles: an empirical study of student learning outcomes) cũng đã chỉ ra

ý nghĩa các nguyên tắc học tập và giảng dạy tích cực có thể đem lại thành tíchhọc tập Họ cho rằng, để có được những tác động tích cực đến học sinh thì quản

lý hoạt động giảng dạy phải áp dụng các nguyên tắc tích cực khi thực hiện cáchoạt động sư phạm trong lớp học: bối cảnh học tập (tạo không khí cởi mở vàthoải mái của lớp học), chuẩn bị bài dạy (tư duy, kế hoạch bài học cụ thể và sángtạo trước mỗi giờ dạy), thể hiện trong khi giảng (thực hiện tốt nhất bài học theo

kế hoạch) và nâng cao dần (tìm kiếm và sử dụng các ý kiến phản hồi) Nghiêncứu cũng chỉ rõ: các phương pháp giảng dạy tích cực được phát triển chi tiếtnhằm thuận tiện hơn cho quản lý và nâng cao chất lượng giảng dạy song tínhhiệu quả chưa cao Ngoài ra, từ các giả thuyết và nghiên cứu thực tiễn kiểmchứng của nghiên cứu này thể hiện trong kết quả định tính là phương pháp giảng

dạy tích cực có ảnh hưởng tốt đến thành tích của học sinh và thuận lợi cho sựgiám sát quá trình thực hiện của giáo viên; dành thời gian phân tích kết quả họctập; cùng xây dựng kế hoạch học tập với giáo viên; thiết lập việc giám sát giảngdạy và cam kết mục tiêu với giáo viên [75], [85].

Taylor, A and F Hill (1997) và các cộng sự nghiên cứu về quản lý dạy họccho rằng: đánh giá là công cụ quan trọng để nâng cao chất lượng dạy và học vớihai mức độ, cụ thể là: giám sát (tìm kiếm cách đánh giá các biện pháp để kếhoạch giảng dạy hiệu quả và kết quả của nó đối với thành tích học tập của họcsinh); đánh giá (đánh giá tác động của việc học và dạy ở mức độ chiến lượchơn) [69], [82], [84]

Nhóm nghiên cứu của Đại học Ulster Roger E llis trong “Vấn đề và cáchtiếp cận”, Quality Assurance for University Teaching: Issues and Approaches(1993) [80] đề cập đến mục đích của giảng dạy là học tập, vì vậy, chất lượng củagiảng dạy phải phù hợp với sự thúc đẩy học tập Các nghiên cứu khẳng định: đểĐBCL dạy học cần chính xác hóa các tiêu chuẩn; xác định các chức năng và quytrình chủ yếu nhằm đạt các tiêu chuẩn; giám sát điều chỉnh quá trình thực hiện

để đạt được các tiêu chuẩn xác định và cần có hồ sơ rõ ràng về mức độ đạt đượccác tiêu chuẩn để đánh giá

Thông qua nghiên cứu việc giảng dạy và cách thức để nâng cao chất lượnggiảng dạy, các tác giả cho rằng cần quản lý việc nghiên cứu bài học Hiệu trưởngphải là người trực tiếp tham gia vào phần mở đầu của quá trình và thiết lập nónhư là một phần của chương trình học Việc tham gia của Hiệu trưởng làm chogiáo viên thấy rằng cải tiến giảng dạy là phần quan trọng nhất trong việc pháttriển trường học [78], [81]

Như vậy, có thể nói, các xu hướng cơ bản trong quản lý dạy học được cácnhà nghiên cứu trên thế giới chỉ ra là:

(1) Nghiên cứu quản lý dạy học gắn với hoạt động giám sát, đánh giá,điều chỉnh quá trình dạy học theo hướng nâng cao chất lượng dạy học

(2) Nghiên cứu quản lý dạy học trong mối liên hệ với phong cách giảngdạy và phong cách học tập của học sinh nhằm nâng cao hiệu quả của hoạtđộng dạy học.

(3) Nghiên cứu quản lý dạy học tập trung vào mối quan hệ giữa quản lý,lãnh đạo nhà trường và công việc dạy học của giáo viên để tìm kiếm giải phápnâng cao chất lượng dạy học

1.1.1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam

Tác giả Nguyễn Phúc Châu (2010) [17] chú trọng phân tích quản lí dạyhọc là quản lí các thành tố: mục tiêu, nội dung - chương trình, phương pháp -hình thức, cơ sở vật chất, lực lượng, đánh giá kết quả và môi trường dạy học.Nội dung quản lí dạy học phải bao gồm:

(1) Quản lí quy chế chuyên môn;

(2) Quản lí tổ chức nhân lực dạy học;

(3) Quản lí việc huy động và sử dụng tài lực, vật lực;

(4) Quản lí môi trường dạy học;

(5) Quản lí việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Tác giả Đặng Quốc Bảo (2011) [4] bàn về quản lí vấn đề đổi mới PPDH

đã nêu quan điểm cần tập trung vào các hướng sau:

(1) Phát huy cao độ tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người họctrong quá trình lĩnh hội tri thức;

(2) Kết hợp một cách nhuần nhuyễn và sáng tạo các PPDH khác nhau;(3) Phát triển khả năng tự học của người học;

(4) Kết hợp cá nhân với hoạt động nhóm và phát huy khả năng của

cá nhân;

(5) Tăng cường kỹ năng thực hành;

(6) Đổi mới cách kiểm tra đánh giá kết quả học tập của người học;

(7) Đổi mới cách soạn giáo án, lập kế hoạch bài học và xây dựng mụctiêu bài học

Tác giả Nguyễn Ngọc Hùng (2006) đã đi vào xác định cơ sở lý luận củaQLDH thực hành theo tiếp cận năng lực thực hiện cho sinh viên sư phạm kỹthuật; khảo sát đánh giá thực trạng QLDH thực hành tại các trường sư phạm

kỹ thuật; đề xuất các giải pháp đổi QLDH thực hành theo tiếp cận năng lựcthực hiện cho sinh viên sư phạm kỹ thuật trong đề tài nghiên cứu “Các giảipháp đổi mới QLDH thực hành theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện chosinh viên sư phạm kỹ thuật” [39]

Tác giả Ninh Văn Bình (2008) đi sâu nghiên cứu “Biện pháp quản lýhoạt động dạy học ở trung tâm giáo dục thường xuyên nhằm nâng cao chấtlượng dạy học” Nội dung nghiên cứu cơ bản là: nghiên cứu cơ sở lý luận của

đề tài; đánh giá thực trạng về các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ởTrung tâm Giáo dục thường xuyên; đề xuất một số biện pháp quản lý hoạtđộng dạy học ở Trung tâm Giáo dục thường xuyên nhằm nâng cao chất lượngdạy học [5]

Tác giả Lê Hoàng Hà (2012) nghiên cứu về “Quản lý dạy học theo quanđiểm dạy học phân hoá ở trường trung học phổ thông Việt Nam hiện nay”,Nguyễn Thanh Bình (2007), “Dạy học phân hóa nhìn từ góc độ của giáo

dục”, Phạm Thị Hồ Điệp (2012) nghiên cứu về “Dạy học phân hóa trong môn

Tiếng Việt ở các trường tiểu học hòa nhập”, Ngô Hữu Dũng (1996) với côngtrình “Dạy học phân hóa trong chương trình giáo dục phổ thông”, ĐoànDuy Hinh (2008) với bài viết “Mô hình phân hóa trong giáo dục Trung học phổthông cho giai đoạn cải cách giáo dục sắp tới”, Kỷ yếu Hội thảo khoa học (2014)với nội dung “Dạy học tích hợp và dạy học phân hóa ở trường trung học đáp ứngyêu cầu chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015 tại Thành phố Hồ ChíMinh cũng đã chỉ ra cơ sở lý luận và thực tiễn về QLDH theo quan điểmdạy học phân hoá ở trường THPT Trên cơ sở đó, đề xuất các biện pháp cótính khoa học và tính thực tiễn về QLDH theo quan điểm dạy học phân hoá ở

trường THPT Việt Nam góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở trườngTHPT [32], [5], [23], [21], [35], [65]

Qua các nghiên cứu trên, chúng ta có thể thấy: việc nâng cao chất lượng

dạy học, vai trò của QLDH là rất quan trọng Nhiều tác giả đã đi sâu nghiên cứu về vấn đề này Các tác giả đặc biệt nhấn mạnh mục đích của QLDH chính là nâng cao chất lượng dạy học, trong đó phải đảm bảo: nhà quản lý đóng vai trò chỉ đạo, điều hành, điều khiển HĐDH Lịch sử nghiên cứu về dạy học đã nhấn mạnh mối quan hệ tương tác giữa các chủ thể thực hiện người dạy và người học, đồng thời xem xét các thành tố khác liên quan đến QTDH (như: mục tiêu mô hình, nội dung dạy học, phương pháp, nguyên tắc, hình thức tổ chức và môi trường dạy học…).

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng

1.1.2.1 Những nghiên cứu trên thế giới

Tác giả B.P.Êxipốp trong cuốn “Những cơ sở của lí luận dạy học” đãcho rằng: điều kiện cơ bản để đạt hiệu quả trong dạy học là tính tích cực củahọc sinh, mà phụ thuộc vào sự kích thích hoạt động nhận thức và thực hànhcủa học sinh do giáo viên tạo nên Như vậy, ĐBCL dạy học phụ thuộc vào sựvận hành của QTDH trong đó giáo viên giữ vai trò quan trọng [2]

Trong cuốn “Nghệ thuật và khoa học dạy học”, tác giả Robert JMarzano khẳng định nghề dạy học vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật Tác giảcho rằng, muốn nâng cao chất lượng dạy học, người giáo viên phải biết lựachọn, xây dựng các phương pháp dạy học cụ thể, phù hợp với đối tượng họcsinh của mình tại những thời điểm thích hợp [52], theo đó quản lý dạy họccần quan tâm đến nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên

Nghiên cứu đảm bảo chất lượng dạy học tập trung vào vai trò của giáoviên, tác giả Muhammad Abdul Malik, Dr Ali Murtaza, Dr.Abdul MajeedKhan, trong nghiên cứu “Vai trò của giáo viên trong quản lý tình huống dạy

và học” đã nhấn mạnh điều kiện để đảm bảo chất lượng dạy học phụ thuộcvào năng lực thiết kế, tổ chức các tình huống dạy học của người giáo viên; vìvậy, cần tập trung quản lý tình huống dạy và học [70], [67]

Các tác giả: Norbert Michel (Nicholls State University), John Cater(Nicholls State University), Otmar Varela (Nicholls State University) nghiêncứu khai thác vấn đề đảm bảo chất lượng dạy học dựa vào phong cách dạy vàhọc Nghiên cứu này chỉ ra ý nghĩa của các nguyên tắc học tập và giảng dạytích cực; kiểm chứng phương pháp giảng dạy tích cực trong quá trình thựchiện của giáo viên [75], [71]

School Management and Leadership nghiên cứu đảm bảo chất lượngdạy học theo tiếp cận các điều kiện đảm bảo chất lượng dạy học dưới góc độquản lý hoạt động dạy học trong nhà trường, khai thác ở khía cạnh các điềukiện dạy học và môi trường dạy học Các kết quả nghiên cứu cho thấy: quản

lý dạy và học là chức năng quan trọng của lãnh đạo nhà trường, đó là tạo rađiều kiện và môi trường hỗ trợ tốt nhất cho việc dạy và học là một trongnhững điều kiện để đảm bảo chất lượng dạy học [68]

Ohno nghiên cứu về đảm bảo chất lượng dạy học theo tiếp cận quản lýnhà trường và hệ thống các biện pháp thực hiện: đầu tư thời gian phân tích kếtquả học tập của học sinh; học sinh cùng với giáo viên xây dựng kế hoạch họctập và cam kết thực hiện mục tiêu đề ra; học sinh tham gia giám sát giảng dạycủa giáo viên Nhà quản lý thường xuyên quan tâm bồi dưỡng nâng cao nănglực cho giáo viên [76]

Các tác giả Robert J Marzano, Debra J Pickering, Jane E Pollock đã chỉra: để phát huy khả năng học tập của học sinh phải nâng cao chất lượng giảngdạy của giáo viên đứng lớp cùng với áp dụng nhiều phương pháp dạy họchiệu quả Người giáo viên cần lựa chọn, áp dụng những phương pháp dạy họcthích hợp để dạy học đạt chất lượng, theo đó quản lý nhà trường cần quan tâmđến bồi dưỡng nâng cao năng lực về vận dụng, sử dụng phương pháp dạy học

hiệu quả cho giáo viên [53], [73].

Nhận xét chung: Qua nghiên cứu các công trình của các tác giả ngoài

nước về quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng cho thấy vấn đề này được khai thác dưới các khía cạnh sau đây:

Một là, hệ thống quản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL phải bao gồm cơ cấu tổ chức, các quy chế, quy định, các quá trình và các nguồn lực cần thiết của nhà trường

Hai là, mỗi nhà trường có cách phát triển theo các hướng tiếp cận riêng về quản lý hoạt động dạy học theo hướng ĐBCL Khung ĐBCL chung

có các tiêu chuẩn “mở” linh hoạt thích hợp cho mỗi nhà trường, phù hợp, dễ dàng triển khai và đánh giá

1.1.2.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam

Tác giả Trần Khánh Đức với nghiên cứu về ĐBCL đào tạo đại học vàtrung học được thể hiện thông qua nội dung nghiên cứu “Nghiên cứu sơ sở lý

luận và thực tiễn ĐBCL đào tạo đại học và trung học chuyên nghiệp” đã đề

xuất mô hình tổng thể quy trình đào tạo đại học và bộ tiêu chí đánh giá chấtlượng đào tạo đại học theo quan điểm QLCL của ISO và TQM [25], [26]

Phạm Thành Nghị trong tác phẩm “Quản lí chất lượng giáo dục đại

học” đã cho rằng quá trình tiến hóa của quản lý nói chung đi từ mô hình quản

lý truyền thống (hành chính tập trung - mọi việc được kiểm tra, kiểm soát) đếnhình thức hiện đại (phi tập trung hơn - thông qua các quy trình, cơ chế chịutrách nhiệm) QLCL cũng tiến hóa từ kiểm soát chất lượng sang BĐCL vàQLCL tổng thể Đó cũng chính là 03 cấp độ khác nhau của QLCL [47]

Trần Kiểm (2006) nghiên cứu về tiếp cận hiện đại trong quản lý nhàtrường đã xác định để đảm bảo chất lượng giáo dục nhà trường, nhà quản lýcó thể vận dụng tiếp cận TQM trong quản lý Theo đó, phải đảm bảo xuyênsuốt mọi khâu của quá trình quản lý và làm tốt ngay từ đầu, nhà trường cầnphải có các chính sách chất lượng, phòng ngừa rủi ro, thực hiện cải tiến liên

tục để nâng cao chất lượng và đáp ứng nhu cầu của khách hàng [42].

Phạm Xuân Thanh (2005) đã nghiên cứu về ĐBCL giáo dục đại họcdưới góc độ đề xuất các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục và quytrình kiểm định chất lượng giáo dục đại học [56]

Lâm Quang Thiệp (2008), nghiên cứu về hệ thống ĐBCL giáo dục đạihọc và đề xuất các tiêu chuẩn, tiêu chí, quy trình thực hiện ĐBCL giáo dụcđại học của Việt Nam [57]

Theo Đinh Quang Báo và một số tác giả [3], [40], [41], [55] chorằng các nhà trường cần:

Xây dựng chương trình định hướng năng lực (chương trình nhàtrường), trong đó có những năng lực chung và những năng lực chuyên biệt(nhóm năng lực nhận thức, nhóm năng lực thực hành, nhóm năng lực xã hội,nhóm năng lực cá nhân)

Người học phải được đóng vai trò chủ thể của quá trình học tập củamình (lấy người học làm trung tâm), giáo viên là người dẫn dắt tới các nguồntri thức, là người hướng dẫn, hỗ trợ học sinh trong hoạt động tự kiến tạo kiếnthức cho bản thân

Nhà trường có tổ chức đa dạng, tự chủ, dân chủ và sáng tạo trong dạy học.Nhà trường mở cửa ra cộng đồng, lấy các vấn đề trong cuộc sống làmbối cảnh dạy học

Kiểm tra đánh giá thường xuyên, định kỳ được sử dụng như công cụtạo động lực để người học tiến bộ không ngừng trong suốt quá trình học tập

Công nghệ ICT được tích hợp trong dạy và học, trong tìm kiếm và chia

sẻ thông tin, nguyên liệu sản sinh ra tri thức

Nguyễn Thị Tính (2014) “Nghiên cứu về đổi mới quản lý giáo dục theohướng đảm bảo chất lượng giáo dục” đã đề xuất quan điểm tiếp cận quản lýtheo TQM chú ý đến chất lượng toàn diện dựa trên quan điểm coi người học

là trung tâm và là điểm xuất phát của mọi hoạt động GD&ĐT ĐBCL phải

thực hiện xuyên suốt từ ĐBCL đầu vào đến ĐBCL đầu ra [58].

Nghiên cứu về QLCL quá trình dạy học ở trường phổ thông theo tiếpcận TQM, tác giả Phạm Quang Huân (2007) đã đề cao vai trò chủ thể quản lý

là giáo viên, giáo viên và năng lực của giáo viên là nhân tố đảm bảo chấtlượng dạy học của nhà trường [38]; đề xuất mô hình bốn bước (PDCA): (1)Hoạch định, định hướng chất lượng của nhà trường; (2) Thực hiện chất lượngdạy học thông qua tổ, nhóm chuyên môn trong nhà trường; (3) Kiểm tra, đánhgiá chất lượng dạy học của giáo viên; (4) Hoạt động cải tiến chất lượng.QLCL quá trình dạy học trên lớp của giáo viên QLCL quá trình học tập củahọc sinh [37]

Tác giả Nguyễn Phúc Châu (2010) nghiên cứu về quản lý dạy học theotiếp cận đảm bảo chất lượng cho rằng: nội dung quản lí dạy học phải baogồm: (1) Quản lí quy chế chuyên môn; (2) Quản lí tổ chức nhân lực dạy học;(3) Quản lí việc huy động và sử dụng tài lực, vật lực; (4) Quản lí môi trườngdạy học; (5) Quản lí việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học [17]

Nguyễn Văn Cường (2014) khi nghiên cứu về quản lý dạy học dướigóc độ năng lực của giáo viên và vấn đề đổi mới phương pháp dạy học củagiáo viên đã đưa ra nhận định, phương pháp dạy học của giáo viên phải đượcdựa trên năng lực và nhu cầu người học, việc đổi mới phương pháp dạy họcphải được tiến hành đồng bộ với đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy họccùng với các điều kiện hỗ trợ dạy học là những điều kiện để đảm bảo chấtlượng dạy học của người giáo viên [20]

Trong cuốn “Tư duy học sinh” và “Phát huy tính tích cực, tính tự củahọc sinh trong quá trình dạy học”, các tác giả nghiên cứu về quản lý dạy họcdưới góc độ phương pháp dạy học cho rằng cần tập trung vào các hướng: (1)Phát huy cao độ tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; (2) Kết hợpsáng tạo các phương pháp dạy học khác nhau; (3) Phát triển khả năng tự học

của người học; (4) Kết hợp hoạt động cá nhân với hoạt động nhóm và pháthuy khả năng của cá nhân; (5) Tăng cường kỹ năng thực hành; (6) Đổi mớicách kiểm tra đánh giá kết quả học tập của người học; (7) Đổi mới cách soạngiáo án, lập kế hoạch bài học và xây dựng mục tiêu bài học [4], [45].

Tác giả Nguyễn Thị Hạnh (2011) nghiên cứu về quản lý dạy học dưới góc

độ tiếp cận đánh giá kết quả dạy học cho rằng: mục đích đánh giá dạy học là xácnhận kĩ năng học tập và hoàn thiện phương pháp dạy học, thông qua đó vậnhành quá trình dạy học một cách hiệu quả nâng cao chất lượng dạy học [34]

Các tác giả Phó Đức Hòa, Ngô Quang Sơn nghiên cứu về ĐBCL dướigóc độ tiếp cận mới về dạy học tương tác trong môi trường giáo dục cho rằng:người học sẽ học tốt nhất và hiệu quả nhất khi hoạt động học tập được thựchiện trong môi trường học tập tương tác với thầy, với bạn và môi trường xungquanh Đặc biệt, giáo viên phải tích cực hóa được hoạt động của người học vàcó đủ các điều kiện về dạy và học [36]

Tác giả Đặng Thị Thuỳ Linh (2014) trong công trình nghiên cứu “Quản

lý kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học phổ thông tại Thành phố

Hồ Chí Minh” đã trình bày cơ sở lý luận về quản lý kiểm định chất lượng giáodục trường THPT; nghiên cứu thực trạng và đưa ra một số giải pháp về kiểmđịnh chất lượng giáo dục và quản lý kiểm định chất lượng giáo dục các trườngTHPT tại thành phố Hồ Chí Minh [43]

Tác giả Trịnh Ngọc Tùng (2018) trong công trình nghiên cứu “Quản lýdạy học môn chuyên ở trường THPT chuyên theo hướng đảm bảo chất lượng”

đã xác định các biện pháp QLDH môn chuyên ở trường THPT chuyên theohướng ĐBCL và đề xuất các biện pháp ĐBCL dạy học môn chuyên cũng nhưmối quan hệ biện chứng giữa chúng [59]

Nhận xét chung: vấn đề đảm bảo chất lượng và quản lý dạy học theo

tiếp cận đảm bảo chất lượng ở Việt Nam đã được quan tâm nghiên cứu khai thác ở các khía cạnh khác nhau theo các hướng sau đây:

(1) Quản lý dạy học theo hướng ĐBCL theo các tiêu chuẩn kiểm định

chất lượng GD&ĐT.

(2) Quản lý dạy học theo hướng ĐBCL được nghiên cứu dưới góc độ quản lý nhà trường theo tiếp cận TQM nhằm thực hiện tốt mọi khâu của quá trình giáo dục nhà trường và đề cao vai trò của người giáo viên, học sinh và các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục.

(3) Quản lý dạy học theo hướng ĐBCL được nghiên cứu dưới góc độ

về đổi mới phương pháp dạy học, các phương tiện dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học.

Đã có nhiều nghiên cứu về ĐBCL nhưng chủ yếu tập trung vào quản lýđào tạo ở cấp đại học, cao đẳng còn nghiên cứu ở bậc THPT rất ít Đã cónghiên cứu quản lý dạy học môn chuyên ở trường THPT chuyên theo hướngĐBCL Nghiên cứu QLDH theo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT vùng đồngbằng sông Hồng chưa có nghiên cứu

Thực tiễn ở trường THPT, ĐBCL là mối quan tâm lớn của các nhàtrường Tuy nhiên, đây là một nội dung còn gặp nhiều khó khăn, chưa rõ côngtác quản lý của mình phải tác động vào những khâu chủ yếu nào và cách làm,cách giải quyết như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất Vậy làm thế nào đểquản lý dạy học theo tiếp cận ĐBCL ở trường THPT là những điều luôn đặt ratrong suy nghĩ của tác giả Với kết quả của đề tài, chúng tôi xin mong muốnđược góp phần giải quyết vấn đề này theo một hướng tiếp cận mới và coi đây

là sự đóng góp khiêm tốn của mình để thúc đẩy chất lượng dạy học ở trườngTHPT vùng đồng bằng sông Hồng nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Dạy học, quản lý dạy học

truyền thụ và lĩnh hội tri thức, kỹ năng và kỹ xảo hoạt động trong nhận thức

và thực tiễn, từ đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo, hìnhthành và phát triển các phẩm chất của nhân cách người học theo mục đíchgiáo dục” [48] Như vậy, dạy học bao gồm tác động hai chiều giữa người dạy

và người học; tuy nhiên, mục đích thể hiện là truyền thụ tri thức, kỹ năng, kỹxảo để phát triển năng lực và phẩm chất của người học Người giáo viênkhông chỉ là người truyền thụ tri thức mà còn là người tổ chức nhận thức, tưvấn, hướng dẫn người học tự học, tự đánh giá kết quả để điều chỉnh quá trìnhhọc tập và tự học hiệu quả

Tác giả Phạm Minh Hạc quan niệm: Dạy học là một chức năng xã hội,nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích lũy được,nhằm biến kiến thức, kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cánhân Khái niệm về dạy học nêu trên được khai thác dưới góc độ xã hội hóanhân cách con người thông qua chức năng dạy học [33]

Nguyễn Văn Cường (2014) cho rằng: Dạy học là quá trình tương tácgiữa người dạy với người học và đối tượng (nội dung) học tập Trong đó giáoviên giữ vai trò là người tổ chức, hướng dẫn; học sinh là người chủ động, tíchcực tự tổ chức, tự học [20]

Theo tác giả luận án: Dạy học là một quá trình trong đó dưới vai trò

chủ đạo của giáo viên (hướng dẫn, tổ chức, điều khiển, điều chỉnh), người học tự giác tích cực, tự tổ chức hoạt động học tập nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu và nhiệm vụ dạy học đề ra

Dạy học là sự vận động của một hệ thống do nhiều yếu tố cấu thành.Mỗi thành tố có tính chất đặc điểm riêng và có những tác động khác nhau đếnkết quả của dạy học, các yếu tố có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau

Mục đích của dạy học là giúp người học lĩnh hội kinh nghiệm lịch sửcủa xã hội loài người (tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ…) để phát triểnnhững năng lực và phẩm chất của riêng mình, biến tri thức của nhân loạithành kinh nghiệm cá nhân và chuyển hóa thành năng lực hành động QTDH

gồm các thành tố cơ bản tạo thành, đó là: mục tiêu, nội dung, phương phápdạy học, phương tiện hình thức tổ chức dạy học, người dạy, người học, môitrường học tập… Các thành tố trên có mối quan hệ thống nhất biện chứng vớinhau, hỗ trợ với nhau, đan xen với nhau để thực hiện nhiệm vụ dạy học.

Nội dung dạy học là nội dung kiến thức, kỹ năng và các chuẩn mực xãhội người học cần hình thành và chiếm lĩnh Phương pháp, phương tiện dạyhọc là cách thức làm việc phối hợp giữa dạy và học, giữa thầy và trò nhằmhiện thực hóa mục tiêu dạy học Hình thức tổ chức dạy học là những hình tháitồn tại khác nhau của quá trình dạy học mà ở đó nội dung, phương pháp dạyhọc được triển khai và thực hiện Giáo viên là nhân tố cơ bản của quá trìnhdạy học, là người tổ chức hoạt động nhận thức, hướng dẫn, hỗ trợ quá trìnhnhận thức đạt hiệu quả cao, là người giúp học sinh chiếm lĩnh nội dung dạy họcđạt hiệu quả cao nhất Người học là nhân tố trung tâm của quá trình dạy học, làngười tự tổ chức, tự thực hiện các hoạt động học tập nhằm kiến tạo kiểm thức,

kỹ năng, thái độ mới Kết quả của quá trình dạy học phụ thuộc vào tính tự giáctích cực, chủ động và năng lực tự học, tự nghiên cứu của người học

Hoạt động dạy và hoạt động học có cấu trúc hệ thống chặt chẽ (baogồm: động cơ - mục đích - phương tiện - kết quả), với mối quan hệ giữa chủthể và đối tượng hành động, sự logic của nội dung học vấn và logic của chủthể nhận thức

Trong nhà trường, dạy học là hoạt động giáo dục trọng tâm Đồng thời,dạy học còn là con đường quan trọng bậc nhất giúp học sinh phát triển mộtcách có hệ thống về năng lực hoạt động trí tuệ, năng lực tư duy sáng tạo, gópphần giáo dục cho học sinh thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cáchmạng và những phẩm chất đạo đức con người mới

1.2.1.2 Quản lý dạy học

Quản lý dạy học được nghiên cứu với nhiều cách tiếp cận khác nhau, là

một nội dung quản lý trường học.

Quản lý dạy học chính là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý(người Hiệu trưởng) đến tập thể giáo viên, học sinh, toàn bộ quá trình dạy học

và các thành tố tham gia vào QTDH nhằm huy động và sử dụng có hiệu quảcác nguồn lực vốn có, tạo động lực đẩy mạnh QTDH của nhà trường để thựchiện mục tiêu, nhiệm vụ dạy học và mục tiêu giáo dục của nhà trường: đó làhình thành phát triển nhân cách học sinh đáp ứng yêu cầu xã hội

Quản lý dạy học chính là sự tác động lên đội ngũ giáo viên và học sinhqua việc thực thi các chức năng quản lý (lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kếhoạch, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá kết quả dạy học) Các chức năng quản lýtrong QLDH có mối quan hệ mật thiết với nhau và diễn ra có tính chu kỳtrong khoảng thời gian, không gian xác định

+ Mục tiêu quản lý hoạt động dạy học:

- Đảm bảo thực hiện đầy đủ các mục tiêu, kế hoạch dạy học và nội dung,chương trình giảng dạy theo đúng tiến độ, thời gian quy định

- Đảm bảo hoạt động dạy học đạt chất lượng cao

+ Nội dung quản lý dạy học:

- Quản lý mục tiêu dạy học đề ra

- Quản lý thực hiện nội dung dạy học: Quản lý việc xây dựng kế hoạchdạy học, tổ chức giờ học theo nội dung chương trình xác định; quản lý việcchấp hành nội quy, quy chế chuyên môn, quản lý việc đánh giá kết quả dạyhọc và các điều kiện ĐBCL

- Quản lý chất lượng dạy học: phát hiện kịp thời các nguyên nhân dẫnđến tình trạng yếu kém, đề ra và tổ chức thực hiện các biện pháp khắc phụcnhững yếu kém nhằm ĐBCL và đạt được yêu cầu của xã hội đối với dạy học

1.2.2 Chất lượng, chất lượng dạy học

1.2.2.1 Chất lượng

Khi bàn về chất lượng có nhiều quan niệm khác nhau: Chất lượng là

“tổng thể những tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật (sự việc)… để phân

biệt sự vật (sự việc) này với sự vật (sự việc) khác”; là “cái làm nên phẩmchất, giá trị của sự vật” hoặc là “cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vậtnày khác với sự vật kia”; là “mức hoàn thiện, đặc trưng so sánh hay đặctrưng tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, các thông số cơ bản”; là

“tiềm năng của một sản phẩm hay dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu người

sử dụng”; là “tập hợp các đặc tính của một thực thể (đối tượng) tạo chothực thể (đối tượng) đó có khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã nêu rahoặc nhu cầu tiềm ẩn” [40]

- Theo Oxford Pocket Dictionary: Chất lượng là mức độ hoàn thiện, đặctrưng so sánh hay đặc trưng tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, thông số cơ

bản Quan niệm trên đề cập đến các dấu hiệu bản chất và các thông số cơ bản

của sự vật, hiện tượng có tác dụng phản ánh bản chất [77]

- Chất lượng là sự phù hợp với các yêu cầu; những yêu cầu đặt ra cho chấtlượng gồm yêu cầu bên ngoài và yêu cầu bên trong của hệ thống [72], [79]

- Harvey và Green đã đề cập đến các khía cạnh của chất lượng, các khíacạnh này đã được nhiều tác giả khác thảo luận, công nhận và phát triển, đó là:

* Chất lượng là sự vượt trội (hay sự xuất sắc): trong khái niệm này, cáctiêu chuẩn chất lượng phải đạt cấp độ cao, là cái tốt nhất, cái vượt trội Khinói về chất lượng tiến bộ, có nghĩa là sự vượt trội và mọi người đều cố gắnglàm hết sức mình để đạt chất lượng;

* Chất lượng được xem như là ngưỡng: được hiểu là đáp ứng cácngưỡng yêu cầu Nó giúp hình thành nền tảng đối với các quyết định kiểmđịnh Việc thiết lập các tiêu chuẩn ngưỡng làm hạn chế sự cải tiến Việc hàilòng với các tiêu chuẩn sẽ không kích thích sự cải tiến chất lượng;

* Chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu (đáp ứng nhu cầu của kháchhàng): theo quan điểm này, nhà trường có đạt được các mục tiêu đặt ra không?Nó liên quan đến cải tiến chất lượng Nhà trường nên đặt ra các mục tiêu thấp để

dễ dàng đạt chúng Điều này có nghĩa là chúng ta không chỉ bàn về sự phù hợpvới mục tiêu của chất lượng mà còn là sự phù hợp của mục tiêu;

* Chất lượng là giá trị đồng tiền (trên khía cạnh đánh giá để đầu tư):

Quan điểm này chú trọng vào hiệu quả, dùng để đo giá trị đầu vào, đầu ra;

* Chất lượng là sự hài lòng của khách hàng: chất lượng được miêu tả

“Một vật có chất lượng khi nó đáp ứng được kỳ vọng của người mua; chấtlượng là sự hài lòng của khách hàng” [74]

Theo tác giả luận án: Chất lượng là sự đáp ứng với mục tiêu, tiêu chuẩn

đề ra về sản phẩm cần đạt được và sự hài lòng của khách hàng về giá trị của sản phẩm đó.

1.2.2.2 Chất lượng dạy học

Chất lượng dạy học với đặc trưng sản phẩm là “con người - nhân cáchsức lao động”, kết quả “đầu ra” của quá trình dạy học được thể hiện cụ thể ởcác phẩm chất, giá trị nhân cách, giá trị sức lao động hay năng lực đạt đượccủa học sinh hay năng lực hành nghề của người tốt nghiệp tương ứng với mụctiêu giáo dục, đào tạo của từng cấp học, ngành học [49]

Với mục tiêu đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường lao động, quanniệm về chất lượng giáo dục đào tạo nói chung và chất lượng dạy học nóiriêng không chỉ dừng lại ở kết quả của QTDH trong nhà trường về năng lựcđạt được ở người học cùng với những điều kiện đảm bảo nhất định, như:CSVC, giáo viên, chương trình giảng dạy, phương pháp giảng dạy… mà cònphải tính đến mức độ phù hợp và thích ứng của người tốt nghiệp với thịtrường lao động (như: tỷ lệ học tiếp trình độ cao hơn, mức độ hài lòng của cha

mẹ học sinh và xã hội về năng lực, phẩm chất đạt được ở người tốt nghiệp; tỷ

lệ việc làm sau khi tốt nghiệp, khả năng khả năng tự tìm việc làm và tự tạoviệc làm, năng lực hành nghề tại các vị trí công việc cụ thể ở các doanhnghiệp, cơ quan…)

Tác giả Nguyễn Gia Cốc đưa ra khái niệm: “Chất lượng dạy học là chất

lượng của người học hay tri thức phổ thông mà người học lĩnh hội được” [19].Thể hiện quan niệm về chất lượng dạy học được đồng nhất với kết quả dạy học.

Tác giả Nguyễn Lộc (2010) đã nêu định nghĩa về chất lượng nhàtrường như là mức độ mà sản phẩm và hoặc dịch vụ của nhà trường/tổ chứcđáp ứng mong đợi của khách hàng Chất lượng dạy học phải hướng đến vàđáp ứng được những yêu cầu của chất lượng nhà trường Quan niệm về chấtlượng dạy học đã quan tâm đến yếu tố sự hài lòng của khách hàng và đáp ứngnhu cầu của khách hàng Chất lượng dạy học được hình thành thông qua chấtlượng giảng dạy của giáo viên và chất lượng học tập của học sinh trên cơ sởĐBCL các thành tố của quá trình dạy học Chất lượng dạy học không chỉ liênquan đến các yếu tố kết quả đầu ra, mà còn liên quan đến các yếu tố đầu vào

và các yếu tố trong quá trình dạy học Chất lượng dạy học phải hướng vàongười học, đáp ứng sự mong đợi của người học và nhu cầu của xã hội Vấn đề

là phải xây dựng được mục tiêu dạy học của nhà trường phù hợp với các yêucầu của xã hội về chuẩn năng lực, phẩm chất người học để đạt được “chấtlượng bên ngoài” [44]

Tác giả Võ Ngọc Vĩnh thể hiện quan niệm chất lượng dạy học đượcgắn với đáp ứng nhu cầu xã hội và mức độ đạt được về năng lực của ngườihọc nên đã cho rằng: Chất lượng dạy học là mức độ mà kết quả dạy học đápứng được mục tiêu dạy học, gắn với yêu cầu của xã hội về phát triển năng lực

và phẩm chất của người học [66]

Như vậy, khái niệm về chất lượng dạy học có nhiều cách hiểu khácnhau, song các nhà nghiên cứu cũng cơ bản thống nhất cần hiểu khái niệmnày mang tính tương đối, luôn động, đa chiều khi xem xét nó

Theo tác giả luận án: Chất lượng dạy học là sự đạt chuẩn về kiến thức kỹ

năng, thái độ của người học so với chương trình dạy học đề ra và sự thỏa mãn nhu cầu của người học về nội dung chương trình học tập cũng như sự hài lòng của xã hội về nhân cách học sinh đã được hình thành và kèm theo là các điều kiện ĐBCL dạy học của nhà trường

Thứ nhất, để có chất lượng, sản phẩm dạy học phải đạt chuẩn kiến thức,

kỹ năng của chương trình dạy học theo quy định

Thứ hai, người học phải hài lòng về hoạt động dạy học, các hoạt độngdịch vụ của nhà trường, cũng như các điều kiện học tập được cung ứng

Thứ ba, cha mẹ học sinh, cộng đồng xã hội hài lòng về nhân cách họcsinh với tư cách là sản phẩm của dạy học và các điều kiện đảm bảo chất lượngdạy học Giá trị sản phẩm nhân cách người học được hình thành qua quá trìnhdạy học được nhà quản lý, giáo viên và xã hội hài lòng đồng thời phải đápứng nhu cầu người học

Khái niệm chất lượng dạy học liên quan mật thiết tới hiệu quả dạy học,

là mục tiêu đạt được; sự đáp ứng kịp thời của nhà trường, chi phí tiền của, sứclực và thời gian ít nhất mà đạt được hiệu quả cao nhất

1.2.3 Đảm bảo chất lượng dạy học

Đảm bảo chất lượng là toàn bộ hoạt động có kế hoạch và hệ thống,được tiến hành trong quản lý chất lượng và được chứng minh là đủ mức cầnthiết để tạo sự tin tưởng thỏa đáng rằng sản phẩm hay dịch vụ của tổ chức sẽđáp ứng các yêu cầu về chất lượng

Theo ISO, ĐBCL là một phần của quản lý chất lượng tập trung vàoviệc cung cấp lòng tin rằng các yêu cầu chất lượng sẽ được thực hiện Nhưvậy, sản phẩm hoạt động phải tạo được niềm tin với khách hàng và thị trường

2 ĐBCL dạy học được giới thiệu như tập hợp những yêu cầu, hay kỳvọng mà nhà trường phải phấn đấu để đạt được.

3 Các tiêu chuẩn ĐBCL dạy học được đánh giá bằng các tiêu chí, chỉ báo

4 Các tiêu chuẩn ĐBCL có thể cho phép xây dựng các phương án khácnhau tuỳ thuộc vào từng trường

Theo tác giả luận án: Đảm bảo chất lượng dạy học là quá trình liên tục

duy trì cải tiến chất lượng đầu vào, quá trình và sản phẩm đầu ra đáp ứng chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độ của chương trình dạy học đề ra; đồng thời, tạo được sự hài lòng với người học, cha mẹ học sinh và xã hội.

Hoạt động ĐBCL dạy học bao gồm: ĐBCL đầu vào, ĐBCL quá trình dạyhọc và ĐBCL đầu ra

Công cụ quan trọng của ĐBCL dạy học là hoạt động tự đánh giá Tự đánhgiá là hoạt động giúp nhà trường, giáo viên tự phát hiện điểm mạnh, điểm yếucủa mình, trên cơ sở đó có các biện pháp cải tiến liên tục phát huy điểmmạnh, khắc phục điểm yếu để nâng cao chất lượng dạy học Tự đánh giá giúp

cơ sở giáo dục, giáo viên thực hiện tốt hoạt động ĐBCL bên trong nhà trường

Để ĐBCL dạy học đòi hỏi nhà trường phải có hệ thống giám sát chất lượngdạy học: giám sát sự tiến bộ của học sinh; giám sát tỷ lệ học sinh bỏ học; giámsát tỷ lệ học sinh tốt nghiệp; giám sát hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứukhoa học của giáo viên, học sinh; giám sát hệ thống tài chính, cơ sở vật chất

ĐBCL dạy học; giám sát hệ thống liên lạc với cha mẹ học sinh, cộng đồng xã hội,cựu học sinh sau khi tốt nghiệp

Ngoài hệ thống giám sát chất lượng, nhà trường phải có hệ thống công

cụ đánh giá chất lượng dạy học: đánh giá kết quả học tập của học sinh; đánhgiá chương trình dạy học; đánh giá hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa họccủa giáo viên và hoạt động quản lý của nhà trường ; đánh giá các hoạt độngdịch vụ hỗ trợ dạy học để ĐBCL

Ngoài những nội dung quan tâm nêu trên, nhà trường phải có hệ thốngcông cụ nâng cao chất lượng dạy học: đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, nâng caochất lượng đội ngũ; phát triển chương trình dạy học, chương trình giáo dục,trải nghiệm thực tế của học sinh; tăng cường các nguồn đầu tư và biện phápnâng cao chất lượng dạy học qua những hoạt động với các bên liên quan của

cơ sở giáo dục…

Các điều kiện để ĐBCL dạy học bao gồm: chương trình, kế hoạch dạyhọc; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của giáo viên; cơ sở vật chất,tài chính các phương tiện hỗ trợ việc dạy và học; nguồn học liệu phục vụgiảng dạy và học tập; môi trường dạy học và hệ thống quản lý nhà trường

Chương trình, kế hoạch dạy học: chương trình, kế hoạch dạy học THPTphải được thiết kế theo hướng mở và định hướng nghề nghiệp nhằm phát triểnnăng lực cho học sinh Chương trình phải được rà soát, cập nhật thườngxuyên nhằm bổ sung những kiến thức, kỹ năng mới giúp người học phát triểnnhân cách đáp ứng yêu cầu xã hội luôn luôn thay đổi

Năng lực chuyên, môn nghiệp vụ của giáo viên THPT: phải đáp ứngyêu cầu về năng lực thực hiện chương trình dạy học; đồng thời, phải đượcphát triển liên tục để thực hiện chương trình và phát triển chương trình Giáoviên phải có năng lực phát triển chương trình dạy học, dạy học tích hợp, dạyhọc phân hóa, dạy học phát triển năng lực học sinh, dạy học kỹ thuật số… Độingũ giáo viên phải được tuyển dụng theo đúng trình độ chuyên môn, ngạchbậc, đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên về trình độ đào tạo về năng lực chuyênmôn, nghiệp vụ, về năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học vàquản lý học sinh; có năng lực phát triển môi trường giáo dục dân chủ; pháttriển các mối quan hệ xã hội…

Cơ sở vật chất phục vụ dạy học của nhà trường: nhà trường phải có đủphòng đáp ứng yêu cầu của vệ sinh học đường, đảm bảo ánh sáng, thoáng