Trong những năm gần đây, đặc biệt là trong công cuộc xây dựng đất nước đi lên công nghiệp hoá - hiện đại hoá thì giáo dục giữ một vai trò hết sức quan trọng, được thể hiện rõ nét trong N
Trang 1A MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sự nghiệp giáo dục là sự nghiệp cách mạng to lớn, mang tầm quan trọng lớn lao trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong những năm gần đây, đặc biệt là trong công cuộc xây dựng đất nước đi lên công nghiệp hoá - hiện đại hoá thì giáo dục giữ một vai trò hết sức quan trọng, được thể hiện rõ nét trong Nghị quyết số 29- NQ/TW, ngày 4 tháng 11 năm 2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế là: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm,
tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở Giáo dục - Đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước
đi phù hợp
Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội
Mục tiêu cụ thể của giáo dục phổ thông là: Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời
Nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học là: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc
Mặt khác, trong hệ thống giáo dục quốc dân, Giáo dục Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng, bởi đây là bậc học “nền móng” để xây dựng một “ngôi nhà
mới - con người mới” Đối tượng của bậc học này là trẻ em chập chững cắp
sách đến trường để học những lễ nghi, ứng xử ở nhà trường, gia đình và xã hội;
Trang 2những kiến thức văn hoá và khoa học cơ bản đầu tiên Các em đến trường với tuổi thơ tràn đầy sức sống và với tâm hồn trong trắng Trách nhiệm của thầy cô
và nhà trường là không chỉ giữ cho những tâm hồn ấy mãi trong sáng, mà còn dạy dỗ, rèn luyện, hun đúc và ươm mầm ước mơ để mai sau các em sẽ trở thành những công dân có đức có tài phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân Bậc tiểu học
- bậc học đầu tiên gánh vác nhiệm vụ lớn lao ấy Thầy cô giáo tiểu học là người thầy đầu tiên thực hiện sứ mạng rất đỗi thiêng liêng và vinh quang ấy nên phải là người tài đức vẹn toàn; có tình thương yêu, lòng tin và sự tôn trọng đối với các em; đối xử công bằng, dân chủ và tế nhị với tất cả các em Với các em học sinh tiểu học, thầy cô giáo là thần tượng, là tấm gương sáng soi đường cho các em đến tương lai
Đặc biệt, kĩ năng sống có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giáo dục học sinh cùng với việc lĩnh hội tri thức của trẻ, “ Kĩ năng sống” được coi như một nội dung của chất lượng giáo dục; để nâng cao chất lượng giáo dục thế hệ trẻ, đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo dục phổ thông đã và đang được đổi mới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáo dục thế
kỉ XXI, mà thực chất là cách tiếp cận kĩ năng sống, đó là: Học để biết, Học để làm, Học để tự khẳng định mình và Học để cùng chung sống Mục tiêu giáo dục
phổ thông đã và đang chuyển hướng chủ yếu là trang bị kiến thức sang trang bị những năng lực cần thiết cho các em học sinh Phương pháp giáo dục phổ thông cũng đã và đang được đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, tăng cường khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh…Việc giáo dục kĩ năng sống có ý nghĩa hết sức quan trọng bởi: Kĩ năng sống thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội, giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ, giáo dục kĩ năng sống nhằm thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông, giáo dục kĩ năng sống là xu thế chung của nhiều nước trên thế giới
Nội dung giáo dục kĩ năng sống bao gồm 21 kĩ năng cơ bản, cần thiết như:
Kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng kiểm soát cảm xúc, kĩ năng ứng phó căng thẳng, kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, kĩ năng thể hiện sự tự tin,
kĩ năng giao tiếp, kĩ năng lắng nghe tích cực
(Trích: Tài liệu Giáo dục kĩ năng sống trong các môn học ở tiểu học dành cho giáo viên - Nhà xuất bản Giáo dục tháng 8/2010)
Trong đó “Thể hiện sự tự tin” là có niềm tin vào bản thân, chủ động trong mọi việc, dám tự quyết định và hành động một cách chắc chắn, không hoang mang, dao động Người tự tin là người hành động cương quyết, dám nghĩ, dám làm; tự hài lòng với bản thân; tin rằng mình có thể trở thành một người có ích và tích cực, có niềm tin về tương lai, cảm thấy có nghị lực để hoàn thành nhiệm vụ
Trang 3Kĩ năng thể hiện sự tự tin giúp cá nhân giao tiếp hiệu quả hơn, mạnh dạn bày tỏ suy nghĩ và ý kiến của mình, quyết đoán trong việc ra quyết định và giải quyết vấn đề, thể hiện sự kiên định, đồng thời cũng giúp học sinh có suy nghĩ tích cực và lạc quan trong cuộc sống
Kĩ năng thể hiện sự tự tin là yếu tố cần thiết trong giao tiếp, thương lượng, ra quyết định, đảm nhận trách nhiệm
Nếu học sinh không tin tưởng vào bản thân mình, các em sẽ luôn sợ sệt, dao động, hoang mang, không dám đảm nhận trách nhiệm trong học tập cũng như các hoạt động của lớp, của trường Các em sẽ trở thành những người nhút nhát Vậy làm thế nào để khơi dậy, khích lệ học sinh luôn thể hiện được sự tự tin của mình trong mọi hoàn cảnh, mọi môi trường hoạt động…, không còn nhút nhát, sợ sệt…chính là vấn đề cần thiết mà mỗi giáo viên cần chú ý trong công tác chủ nhiệm lớp của mình Chính vì vậy mà trong quá trình chủ nhiệm và giảng dạy, trước một số biểu hiện của học sinh lớp 5B năm học 2018- 2019, tôi
quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp rèn kĩ năng thể hiện sự tự tin cho học sinh lớp 5B” năm học 2018- 2019 để nghiên cứu và áp dụng
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Sáng kiến kinh nghiệm nhằm giúp học sinh rèn kĩ năng thể hiện sự tự tin cho học sinh lớp 5
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Một số biện pháp rèn kĩ năng thể hiện sự tự tin cho học sinh lớp 5B Trường
Tiểu học Lam Sơn 1- Bỉm Sơn - Thanh Hóa
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
- Phương pháp quan sát, nhận xét, so sánh, đối chứng
B NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN
I CƠ SỞ LÍ LUẬN
Mục tiêu giáo dục phổ thông hiện nay là tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Ở bậc Tiểu học là bậc tạo nền tảng cho học sinh phát triển, vì vậy ngoài việc trang bị cho học sinh vốn kiến thức cơ bản trong học tập, lao động còn phải giáo dục học sinh có kỹ năng sống, kỹ năng làm người để học sinh có thêm kinh nghiệm thích ứng với môi trường, xã hội mới Từ đó các em biết phân biệt đúng
Trang 4sai làm theo cái đúng, ủng hộ cái đúng, đấu tranh với những biểu hiện sai trái, xấu xa Biết tôn trọng bản thân, hành động bảo đảm an toàn cho mình và những người xung quanh Từ đó thôi thúc các em hành động theo chuẩn mực đạo đức
và thói quen đạo đức Vì vậy việc rèn kĩ năng sống ở bậc tiểu học là một nhiệm
vụ quan trọng mà người người làm công tác giáo dục cần quan tâm
Thực tế hiện nay, việc rèn kĩ năng sống của các em ở trường tiểu học còn nhiều hạn chế như kĩ năng giao tiếp thiếu tự tin, e dè, nhút nhát, sống khép kín Nhiều vụ tai nạn đuối nước, giao thông cướp đi tính mạng của nhiều học sinh đều xuất phát từ nguyên nhân các em còn thiếu kĩ năng sống, nhiều học sinh có kết quả học tập cao nhưng thích ứng với cuộc sống không tốt Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh được các cấp, các ngành, giáo viên quan tâm Song vẫn chưa
có nét chuyển biến một số giáo viên và phụ huynh chú trọng đến việc dạy kiến thức; việc rèn kĩ năng sống cho học sinh chưa thường xuyên còn chiếu lệ, giáo viên chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp mình đang dạy chỉ luôn chú trọng đến việc học tốt, làm tính tốt.
Để rèn kĩ năng thể hiện sự tự tin cho học sinh, chúng ta cần tìm hiểu xem thế nào là sự tự tin, tầm quan trọng của sự tự tin… để từ đó có những giải pháp giúp học sinh thể hiện sự tự tin
- Sự tự tin có thể hiểu là:
+ Có những cảm nhận tích cực về chính bản thân và biết rằng mình là ai + Tin tưởng vào khả năng của bản thân và nghĩ rằng mình có thể làm tốt một điều gì đó và sẵn sàng chuẩn bị để thử một điều gì
+ Hiểu được vấn đề của chính mình và biết được nơi thích hợp với mình, mình có vị trí thế nào trong gia đình hay xã hội
+ Kết quả là những cảm nhận thực sự giá trị, mong muốn và cần sự tôn trọng
- Sự tự tin quan trọng vì: Khi trẻ tự tin, chúng có thể trải nghiệm và
khám phá thế giới một cách chủ động, hiệu quả hơn Trẻ cũng ứng phó tốt hơn khi thấy mình làm sai điều gì và tin rằng mình có thể làm cho mọi việc trở nên tốt đẹp hơn Không có gì giúp xây dựng lòng tự tin tốt hơn cảm giác rằng “Mình thực sự có thể làm tốt việc gì đó” Tự tin giúp ta cảm thấy hạnh phúc và tinh thần thoải mái khỏe khoắn hơn Tự tin giúp trẻ khám phá khả năng của bản thân
và thể hiện năng lực đó ở những hoàn cảnh phù hợp Theo Tiến sĩ Tâm lý học Huỳnh Văn Sơn (Trưởng Bộ môn Tâm lý học, Đại học sư phạm TP Hồ Chí Minh) đã nói: “ Tự tin – Chìa khóa cơ bản của thành công” Tự tin có thể khắc phục mọi khó khăn, tự tin là trọng tâm trong tất cả mọi hoạt động để đi đến thành tựu Mỗi khi học sinh tin tưởng “Mình có thể làm được” thì tự nhiên sẽ nghĩ ra cách “Mình sẽ làm như thế nào?” Việc rèn kĩ năng “Thể hiện sự tự tin” thực chất là rèn cho học sinh ý thức mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm, thích chính mình, thích thể hiện tài năng của mình khi có dịp, vượt qua nỗi sợ hãi, chấp
Trang 5nhận thất bại, biết động viên bản thân, có tài ăn nói, giao tiếp hiệu quả hơn, tự đánh giá về bản thân một cách đúng đắn hơn
II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Thực trạng:
Một số trẻ em hiện nay thiếu kỹ năng sống, thiếu tính tự tin trong cuộc
sống từ đó dẫn đến khi lớn lên các em sẽ thiếu tính tự lập, sống ích kỷ, vô tâm, sống thiếu trách nhiệm với gia đình và bản thân, ảnh hưởng đến sự phát triển của
xã hội Không ít thanh thiếu niên khiến cho các bậc làm cha, làm mẹ phải phiền lòng và đau đớn vì con mình trong một xã hội phát triển năng động và đầy tính sáng tạo như hiện nay
Nhiều phụ huynh lo lắng trước tình trạng con của mình thiếu tự tin, luôn
tỏ ra rụt rè khi có cơ hội thể hiện mình trước đám đông hoặc các cháu không biết cách xử lý tình huống dù là đơn giản như kêu gọi sự giúp đỡ từ người khác, tìm đường, định hướng hay tự bảo vệ bản thân mình Thêm nữa trước tình trạng bạo lực học đường ngày càng gia tăng thì kỹ năng tự bảo vệ mình cũng cần được coi trọng khi các nhóm trẻ xấu luôn lấy sức mạnh cơ bắp hoặc đám đông để bắt nạt, ức hiếp các trẻ rụt rè, nhút nhát và ít nói Một số em học sinh có cuộc sống khép kín với thực tại, đắm chìm trong thế giới ảo của Internet của thế giới Game, mà quên đi và đánh mất những cơ hội kết bạn, thể hiện những khả năng tiềm ẩn của mình, lo sợ rụt rè khi tiếp xúc với cộng đồng, xã hội
Có thể nói, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong công
việc kết nối giữa nhà trường và học sinh, và đặc biệt hơn là với đặc thù cấp Tiểu học thì giáo viên chủ nhiệm lớp là người gần gũi, tiếp xúc hầu hết quỹ thời gian các em học tập tại trường Đây là yếu tố thuận lợi nhất để chúng ta nắm rõ tâm
lý, hoàn cảnh của từng học sinh trong lớp, để qua đó biết được tâm tư nguyện vọng của các em, qua đó hình thành cho các em một định hướng rõ ràng trong cuộc sống, để các em đủ tự tin hơn, vững vàng hơn trong môi trường mới, môi
trường trung học cơ sở và các môi trường khác nữa
Tuy vậy trên thực tế một số giáo viên chủ nhiệm còn thiếu rất nhiều kĩ
năng để có thể làm tốt vai trò quản lý lớp học của mình Những giáo viên mới ra trường có rất nhiều lợi thế cho việc làm tốt công tác chủ nhiệm, bởi họ có tinh thần nhiệt huyết, cách giao tiếp mới mẻ nên dễ gần gũi với học sinh hơn Nhưng chính từ những giáo viên này lại lúng túng trong công tác ứng xử sư phạm vì còn ít kinh nghiệm dẫn đến học sinh dễ hiều lầm Chỉ cần một lời nói vô tình của
giáo viên cũng làm cho học sinh hiểu sai những điều họ muốn nói
Trong khi đó những giáo viên lâu năm lại có dạn dày kinh nghiệm nên họ
có thể dự đoán được học sinh đang muốn gì và họ sẽ xử lý kịp thời, song lại chênh lệch về tuổi tác nên tạo cho các em tâm lý chung là không muốn học với
cô giáo nhiều tuổi Bên cạnh đó vẫn còn tồn tại một số giáo viên chủ nhiệm xử
lý những vi phạm của học sinh vẫn còn theo lối mòn cũ, ít có sự sáng tạo, gây
Trang 6cho học sinh tâm lý sợ sệt dẫn đến học sinh không có thiện cảm với giáo viên và làm cho các em sống khép mình vì lúc nào cũng cảm thấy mình có lỗi
Đây là vấn đề nan giải nhất khiến cho việc giáo dục kỹ năng sống cho các
em trở nên khó khăn hơn Nhiều chuyên gia tâm lý khẳng định, làm công tác chủ nhiệm đối với giáo viên là một nhân tố quan trọng đối với việc rèn luyện đạo đức, nhân cách cho học sinh đặc biệt trong việc rèn luyện kỹ năng sống Muốn làm tốt được điều đó giáo viên phải là người hiểu được tâm lý của học sinh và điều quan trọng hơn là tình yêu trẻ một cách trọn vẹn để có thể nắm bắt kịp thời vấn đề tâm sinh lý cũng như những biểu hiện bất thường của các em để qua đó chúng ta có thể giáo dục dạy dỗ các em tốt hơn
Qua nhiều năm tham gia công tác chủ nhiệm và giảng dạy lớp 5, tôi thấy
học sinh mình sau khi rời xa mái trường Tiểu học có rất nhiều em còn bỡ ngỡ, lúng túng, thiếu tự tin khi bước vào trường trung học cơ sở cả về kỹ năng sống lẫn kiến thức học tập của mình Một số em còn thiếu tính tự lập, ỷ lại, không mạnh dạn, tự tin trong môi trường mới, phải mất nhiều thời gian sau đó các em mới hòa nhập và lấy lại được trạng thái thăng bằng để học tập và vui chơi Nếu như ở Tiểu học các em được trang bị một hành trang thật tốt về kỹ năng sống thì khi lên trung học cơ sở hay biết bao nhiêu bởi các em không mất nhiều thời gian
để thích nghi và hòa nhập mà quỹ thời gian đó các em dành cho học tập
2 Kết quả thực trạng
Theo dõi quá trình học tập và tham gia các hoạt động của học sinh lớp 5B
trường Tiểu học Lam Sơn 1- Bỉm Sơn, tôi thấy rất ít học sinh thể hiện được sự
tự tin của bản thân
Kết quả khảo sát 31 học sinh lớp 5B, đầu năm học 2018 - 2019 về khả năng tự tin của các em, thu được như sau:
Thể hiện tốt
sự tự tin
Thể hiện khá tốt sự tự tin
Bước đầu thể hiện được
sự tự tin
Chưa thể hiện được sự tự tin
Số
HS Tỉ lệ Số HS Tỉ lệ Số HS Tỉ lệ Số HS Tỉ lệ
* Biểu hiện của những học sinh thiếu tự tin:
- Không tin tưởng vào khả năng của bản thân
- Hoang mang dao động
- Rụt rè trước đám đông
- Thấy sai không phê bình
- Thấy đúng không bảo vệ
- Không dám phát biểu xây dựng bài vì sợ sai
- Không dám bày tỏ quan điểm của mình trong mọi trường hợp
- Thường e ngại không dám tiếp xúc với mọi người xung quanh
* Nguyên nhân các em có những biểu hiện trên:
Trang 7- Các em thiếu tự tin.
- Chưa bao giờ nói trước đám đông
- Sợ mình bị lạc lõng
- Học sinh có ý thức trông chờ, ỷ lại vào cô giáo, vào các bạn
- Phong trào học nhóm chưa được tốt
- Ở nhà, các em được bố mẹ nuông chiều
- Một số giáo viên chưa biết động viên, khích lệ học sinh thể hiện điều mình đã biết
III CÁC GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1 Các giải pháp
Từ thực trạng trên, để cố được kết quả như mong muốn tôi đã đưa ra các giải pháp sau:
* Hai là: Giáo viên giúp học sinh hình thành và thể hiện sự tự tin.
* Ba là: Phối kết hợp với gia đình học sinh cùng rèn kĩ năng thể hiện sự tự tin cho học sinh
2 Các biện pháp tổ chức thực hiện
Biện pháp 1 : Giáo viên tạo môi trường để học sinh thể hiện sự tự tin:
1 Sắp xếp chỗ ngồi trong lớp:
Việc đầu tiên sau khi nhận bàn giao lớp là tôi đã tiến hành kiểm tra kiến thức của các em qua hai môn: Toán và Tiếng Việt Sau đó, trong các giờ sinh hoạt 10 phút đầu buổi trong tuần học đầu tiên tôi tiến hành kiểm tra cách ứng xử
và khả năng giao tiếp của tất cả các em học sinh trong lớp qua phương pháp vấn đáp trực tiếp giữa học sinh và giáo viên Sau đó tôi tiến hành sắp xếp chỗ ngồi cho phù hợp Những em thiếu sự tự tin được ngồi bàn đầu Với những học sinh này, tôi thường xuyên gần gũi, quan tâm đặc biệt hơn Cứ sau khoảng một tuần, tôi lại sắp xếp lại chỗ ngồi của các em trong lớp 1 lần Vì thế các em sẽ tự tin hơn
2 Phương pháp "Ai cũng được làm cán sự lớp"
Học sinh được phân công làm cán sự lớp sẽ có khả năng lãnh đạo, mạnh dạn hơn, linh hoạt hơn, tự tin hơn, có nhiều cơ hội để thể hiện bản thân Đó cũng chính là các em được rèn luyện kỹ năng sống, sau này lớn lên các em có bản lĩnh hơn trong cuộc sống Các em phát huy được hết khả năng của mình để phục
vụ cuộc sống cho bản thân và cho cộng đồng Các em sẽ tự tin hơn trong cuộc sống hiện đại đầy thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội để thể hiện mình Các em sống có ý thức cộng đồng hơn và trách nhiệm của bản thân mình với cộng đồng với xã hội được phát huy tối đa Năm học 2018-2019 tôi được ban giám hiệu phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 5B Trong lớp, nhiều học sinh thiếu tự tin, rụt rè không dám mạnh dạn xây dựng bài hay trình bày những tâm tư nguyện vọng của mình Các em ngại ngùng và lúng túng khi gặp thầy cô giáo, sống khép mình Trong lớp chỉ được một vài em tự tin, các em khác đều nhút nhát Chính
Trang 8điều này đã gây không ít khó khăn cho giáo viên trong công tác chủ nhiệm và giảng dạy Cụ thể tôi đã tiến hành như sau: Lớp tôi chủ nhiệm có 31 em học sinh, tôi chia thành 3 tổ: Tổ 1: 10 em học sinh Tổ 2: 10 em Tổ 3: 11 em trong
đó một lớp trưởng phụ trách chung, một lớp phó phụ trách học tập, một lớp phó phụ trách văn nghệ, một lớp phó phụ trách lao động, 3 tổ trưởng, 3 tổ phó Nhiệm vụ của lớp trưởng là phụ trách, quản lý chung mọi nề nếp trong lớp học Nhiệm vụ của lớp phó phụ trách học tập là theo dõi nề nếp học tập của các bạn trong lớp Nhiệm vụ của lớp phó phụ trách văn nghệ là làm quản ca và phụ trách phong trào văn nghệ Nhiệm vụ của tổ trưởng là điều hành mọi hoạt động của tổ thông qua sự phân công của lớp trưởng Nhiệm vụ của tổ phó là cùng với tổ trưởng điều hành mọi hoạt động của tổ mình Mỗi học sinh trong lớp đều có thể tham gia làm cán sự lớp từ lớp trưởng cho đến tổ phó trong khoảng thời gian 4 tuần sau đó thì đổi nhiệm vụ ở các vị trí khác Sau mỗi lần đảo vị trí giáo viên chủ nhiệm cùng với lớp đánh giá nhận xét năng lực điều hành của các em học sinh được phân công làm nhiệm vụ và rút kinh nghiệm Những em nhút nhát, rụt
rè bước đầu giáo viên nên cho các em làm những nhiệm vụ như tổ trưởng, tổ phó để các em làm quen dần lên Qua mỗi lần nhận nhiệm vụ làm cán sự lớp các
em luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, các em phấn khởi hơn, mạnh dạn hơn và có ý thức trách nhiệm trước tập thể của mình Những em ngày trước nhút nhát, rụt rè bây giờ được động viên, được khích lệ nên các em hăng hái, hứng khởi hơn
3 Tạo môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, bảo vệ về thể chất và tinh thần cho học sinh, hỗ trợ và tạo cảm giác thân thiện, an tâm, hứng thú học tập và thoải mái vui chơi sinh hoạt.
- Giáo viên cần giao tiếp với học sinh một cách thân thiện nhằm tạo hứng thú học tập và tích cực tham gia các hoạt động một cách tự giác
- Giáo viên tạo cơ hội cho học sinh tự tin giao tiếp, bộc lộ suy nghĩ, tự rút
ra bài học trước tập thể lớp, nhóm Với mục đích góp phần nâng cao chất lượng tiết dạy, tiết sinh hoạt lớp, kĩ năng thể hiện sự tự tin, tự giác học tập của học sinh
Để xây dựng được môi trường tinh thần, tôi đã làm theo các bước cụ thể sau:
- Tìm hiểu hoàn cảnh, thói quen, sở thích, đặc điểm tâm lí của từng học sinh ngay từ đầu năm học và trong suốt quá trình làm công tác chủ nhiệm và giảng dạy bằng việc gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với phụ huynh học sinh hoặc điện thoại để trao đổi; giữ liên hệ chặt chẽ với gia đình học sinh, trao đổi kịp thời những biểu hiện tích cực cũng như chưa tích cực với phụ huynh học sinh để cùng bàn biện pháp phối kết hợp giáo dục các em
- Bản thân giáo viên nắm vững nội dung chương trình, nội dung và địa chỉ giáo dục kĩ năng sống của các môn học lớp 5; nghiên cứu phương pháp dạy -học tích cực, hình thức dạy -học phù hợp linh hoạt…; Rút kinh nghiệm kịp thời khi thấy phương pháp dạy học hoặc hình thức tổ chức dạy học chưa hiệu quả
Trang 9- Giáo viên biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của học sinh dù ý kiến đó chưa đúng để các em thấy tự tin, mạnh dạn khi bộc lộ suy nghĩ của bản thân
4 Giáo viên phải luôn trau dồi phẩm chất đạo đức, lối sống để mãi là
“ Tấm gương sáng cho học sinh noi theo”:
- Giáo viên phải thực sự thương yêu học sinh, luôn chăm sóc, dạy dỗ tận tuỵ, tận tình, quan tâm đến từng cử chỉ dù là nhỏ nhất của các em như: việc ăn mặc, đầu tóc, nói năng, đi đứng… của các em để các em thấy thầy cô như người thân của mình, không còn tâm lí sợ sệt trước thầy cô mà các em cảm thấy thầy
cô là chỗ dựa tinh thần của mình
- Thường xuyên động viên, khen ngợi các em để các em luôn tự tin vào
chính mình Khi các em gặp bài khó, giáo viên phải biết quan tâm, chia sẻ, giúp
đỡ, tránh để các em có cảm giác chán nản bằng hình thức khuyến khích học sinh
dám hỏi cô, hỏi bạn khi mình suy nghĩ không ra, phân công nhóm học tập ở lớp cũng như ở nhà để tạo điều kiện cho các em giúp đỡ nhau
5 Tạo các “Sân chơi” để học sinh có cơ hội thể hiện mình:
Trong năm học 2018- 2019 nhà trường, Liên đội và lớp đã tổ chức được nhiều sân chơi để học sinh được tham gia như: Vui Tết Trung thu, biểu diễn văn nghệ chào mừng lễ hội đền Cây Vải năm 2019 Ngoài ra Liên đội còn tổ chức cho các em chơi trò chơi dân gian như kéo co, giao lưu bóng đá giữa các khối lớp đề chào mừng ngày 20/11,
Học sinh lớp 5B biểu diễn văn nghệ -Vui Tết Trung thu
Học sinh lớp 5B tham gia văn nghệ chào mừng lễ hội đền Cây vải
Trang 10
Học sinh lớp 5B giao lưu bóng đá chào mừng ngày 20/11
Sau mỗi “Sân chơi”, giáo viên chủ nhiệm đều có phần thưởng động viên những học sinh đã tham gia các hoạt động Nhờ vậy mà các em ngày càng tự tin vào chính mình hơn
6.Tổ chức các hoạt động tập thể
a Tổ chức lao động tập thể
Với học sinh tiểu học nói chung, học sinh lớp 5 nói riêng, lao động vừa sức là một trong những nội dung cần giao dục các em để các em biết lao động tự phục
vụ mình và giúp gia đình Trong mỗi buổi lao động, giáo viên cần phân công công việc theo tổ và đánh giá mức độ hoàn thành của các tổ Vì thế thông qua buổi lao động giáo viên đã rèn cho học sinh tự tin vào bản thân phải biết lao động để giúp đỡ gia đình, ý nghĩa của mỗi buổi lao động, cần lao động để làm cho trường lớp xanh- sạch -đẹp Các em biết được lao động là vinh quang, từ
đó các em sẽ tham gia lao động một cách tích cực hơn, các em sẽ tự giác và tự tin để hoàn thành tốt công việc được giao
Học sinh lớp 5B chăm sóc bồn hoa
Học sinh lớp 5B dọn vệ sinh sân trường