BÀI TẬP CỘNG ĐỒNG Tổ chức hệ thống y tế ,Thông kê, Tâm lý y họcY đức 1 Cử nhân Y tế công cộng Sức khỏe là quý giá nhất của con người, do vậy trong những năm qua việc bảo vệ và chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho người dân, là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta. Từ đó đã đảm bảo được nguồn lực, nhân lực, vất chất góp phần vào phát triển kinh tế xã hội cho đất nước. Mặc dù đất nước ta còn nghèo so với các nước trong khu vực nhưng Đảng và Nhà nước ta đã đầu tư, xây dựng được hệ thế Y tế rộng lớn từ Trung ương đến tận các thôn bản trong cả nước, để phục vụ cho công tác phòng chống dịch bệnh và khám chữa bệnh cho nhân dân.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
BÀI TẬP CỘNG ĐỒNG MÔN HỌC: Bài tập cộng đồng 1
Thời gian: 10 tuần
Đơn vị phụ trách: Tổ chức hệ thống y tế ,Thông kê, Tâm lý y học&Y đức 1 Đối tượng: Cử nhân Y tế công cộng – VLVH - K13 Hà Giang
Địa điểm thực địa: xã Phương Độ - thành phố Hà Giang – tỉnh Hà Giang
Họ và tên học viên: Nguyễn Thị Thanh Hồng
Hoàng Thị Tằm
Ngô Thị Thủy
Thành phố Hà Giang, ngày 10 tháng 5 năm 2018
1
Trang 2
MỤC LỤC * ĐẶT VẤN ĐỀ:
I Thông tin về kinh tế, văn hóa, xã hội 1 Thông tin chung
2 Thông tin về kinh tế, văn hóa, xã hội
3 Thông tin về y tế
II Tình hình sức khỏe và bệnh tật
1 Dân số, cơ cấu dân số………
2 Mô hình bệnh tật của xã năm 2017
3 Đặc điểm tâm lý của các nhóm tuổi liên quan đến 5 bệnh mắc cao nhất 4.Tỷ lệ tử vong……… …
a Tỷ lệ tử vong phân theo tuổi, giới……… …
b Tính tỷ lệ tử vong theo giới……… ….…
c Tính tỷ lệ tử vong theo nhóm tuổi……… … ……
d Tỷ lệ tử vong thô……… …
III Kết Luận……… ……… ….…
Tài liệu tham khảo
Trang 3Sức khỏe là quý giá nhất của con người, do vậy trong những năm qua việcbảo vệ và chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho người dân, là một trong những chínhsách ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta Từ đó đã đảm bảo được nguồnlực, nhân lực, vất chất góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội cho đất nước Mặc
dù đất nước ta còn nghèo so với các nước trong khu vực nhưng Đảng và Nhà nước
ta đã đầu tư, xây dựng được hệ thế Y tế rộng lớn từ Trung ương đến tận các thônbản trong cả nước, để phục vụ cho công tác phòng chống dịch bệnh và khám chữabệnh cho nhân dân
Xác định vấn đề tình hình sức khỏe, bệnh tật, cũng như công tác chăm sócsức khỏe nhân dân của xã Phương Độ thành phố Hà Giang tỉnh Hà Giang, bao gồmcác thông tin cần xác định tình như sau: Mô tả tóm tắt tình hình kinh tế, văn hóa,
xã hội, cần xác định về tình hình sức khỏe của người dân tại địa phương theo cáctiêu chí cơ bản; cơ cấu dân số của xã Phương Độ thành phố Hà Giang, được phântheo nhóm tuổi và giới tính, tình hình tử vong theo nhóm tuổi, tỷ lệ tử vong thô vàxác định các bệnh tật có tỷ lệ mắc cao nhất tại địa phương và các hoạt động y tếbao gồm cả về công tác dự phòng và điều trị hiện đang triển khai hoạt động tại địaphương
I THÔNG TIN VỀ KINH TẾ VĂN HÓA XÃ HỘI
1 Thông tin chung
- Phương Độ là một xã ngọai thành thuộc Thành phố Hà Giang diện tíchtrung bình là 4.452 ha Với 10 thôn bản với 7 thôn vùng thấp và 3 thôn vùng cao.Dân số trung bình năm 2017 là 4098 khẩu, 824 hộ gồm có các dân tộc Tày; Kinh;Dao; … ) Cùng chung sống với nhau tại các thôn bản; chủ yếu là đồng bào dân tộcTày chiếm 70% số dân tộc trên địa bàn Địa hình rộng bị chia cắt bởi đồi núi, giaothông đi lại từ trung tâm xã đến các thôn bản gặp rất nhiều khó khăn nhất là vàomùa mưa vì địa thế đồi dốc, chưa có đường bê tông Điều kiện phát triển kinh tếcủa người dân chủ yếu là dựa vào nông nghiệp, lâm nghiệp, do đó đời sống củanhân dân gặp nhiều khó khăn, trình độ dân trí còn hạn chế, tập quán canh tác cònchủ yếu là thủ công, ý thức của người dân về chăm sóc, bảo vệ sức khỏe và tựphòng chống dịch bệnh còn nhiều hạn chế
3
Trang 42 Thông tin về kinh tế, văn hóa, xã hội
- Tổng số dân trong toàn xã là: 4.098 nhân khẩu; với 824 hộ gia đình
Toàn xã gồm có: 3 dân tộc anh em cùng sinh sống
Trong đó:
+ Dân tộc Tày: 2622 khẩu (chiếm 64%)
+ Dân tộc Dao: 942 khẩu (chiếm 23%)
+ Các dân tộc khác: H mông; La Chí; Kinh 534 khẩu (chiếm 13 % )
- Xã Phương Độ là một xã thuần nông đa số các hộ gia đình làm nôngnghiệp, lâm nghiệp nhưng chủ yếu là làm nương rẫy, thu hái chè và thảo quả một
số hộ gia đình có phát triển dịch vụ Homestay cho khách du lịch
- Thu nhập bình quân đầu người năm 2017 là: 22,8 triệu đồng /người/năm(theo số liệu của tổng kết năm 2017 của Uỷ ban nhân dân xã), thấp so với:
-Thu nhập bình quân đầu người của cả thành phố năm 2017 là: 36,5 triệuđồng /người/ năm (theo số liệu của Chi cục thống kê Thành phố Hà Giang năm2017)
- Trong năm 2017 xã đã tổ chức rà soát và đánh giá mức độ hộ nghèo, hộcận nghèo Theo tiêu chí mới của Chi cục thống kê thành phố, Phòng lao độngthương binh và xã Hội thành phố với các chỉ số như sau: ( số liệu của Phòng laođộng thương binh và xã hội thành phố năm 2017)
- Số hộ nghèo là : 34/824 hộ chiếm tỷ lệ 4,1%
- Cận nghèo: 41/824 hộ chiếm tỷ lệ 4,9 %
- Trình độ dân trí còn hạn chế, cơ cấu dân tộc thì chủ yếu là dân tộc Tày; Dovậy nhận thức của nhân dân về bảo vệ và chăm sóc sức khỏe, cũng như tự phòngchống dịch bệnh còn rất nhiều hạn chế
3 Thông tin về y tế
- Hệ thống y tế từ xã đến các thôn bản đều có 10/10 nhân viên y tế thôn bản
và được lồng ghép, kiêm nhiệm làm cộng tác viên dân số theo Quyết định của Sở y
tế Hà Giang Nhân viên y tế thôn bản đã được đào tạo 09 tháng về chức năng,nhiệm vụ của Y tế thôn bản theo chương trình, giáo trình của Trường trung cấp y
Trang 5Trung tâm Y tế thành phố thường xuyên tập huấn, đào tạo và đào tạo lại để nângcao kiến thức chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên y tế thôn bản trongcông tác chăm sóc sức khỏe ban đầu và tổ chức tuyên truyền phòng ,chống dịchbệnh cho toàn thể nhân dân tại thôn bản nói riêng và toàn xã nói chung.
Trong những năm qua được sự quan tâm lãnh chỉ đạo của Đảng bộ, Chínhquyền các cấp công tác quản lý và nâng cao chất lượng y tế đã từng bước đượchoàn thiện và phát triển, cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ cho công tác chămsóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân của xã được quan tâm đầu tư xây dựng, chấtlượng khám chữa bệnh tại trạm ngày càng được nâng lên
Trạm y tế xã được xây dựng kiên cố đảm bảo đủ các phòng chức năng theoquy định của Bộ y tế Trang thiết bị như máy siêu âm, máy xét nghiệm đường máu,máy xét nghiệm nước tiểu, máy điện châm, phục vụ cho công tác khám chữa bệnhban đầu và cung cấp các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình cơ bản đã đáp ứng nhu cầukhám bệnh của người dân trên địa bàn xã
Xã Phương Độ đã đạt Bộ tiêu chí Quốc gia về y tế xã trong năm 2012 hiệnnay công tác duy trì, triển khai, thực hiện đã từng bước được nâng cao
4 Công tác phối kết hợp
Y tế xã thường xuyên phối hợp với các ban ngành đoàn thể xã, tổ, thôn bảncác trường học đóng trên địa bàn, tổ chức triển khai thực hiện tốt công tác chămsóc sức khoẻ nhân dân trên địa bàn, truyền thông giáo dục sức khoẻ cho nhân dâncác biện pháp phòng, chống dịch và phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em
Thường xuyên kết hợp với các khoa phòng của Trung tâm y tế Thành phố
Hà Giang cùng thực hiện tốt công tác phòng chống dịch bệnh đặc biệt giám sátchặt chẽ tình hình dịch cúm A(H7N9), (H5N1), (H1N1), bệnh sởi, bệnh tay chânmiệng và các chương trình mục tiêu y tế quốc gia khác
II SƠ ĐỒ TỔ CHỨC HỆ THỐNG Y TẾ TẠI ĐỊA PHƯƠNG
1 Ngành y tế Hà Giang
5
BỘ Y TẾ
Trang 6GHI CHÚ: Quản lý và chỉ đạo trực tiếp
Quản lý và chỉ đạo gián tiếp
LĨNH VỰC Y TẾ KHÁM CHỮA BỆNH VÀ ĐIỀU TRỊ:
- Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Giang
- Bệnh viện Y dược cổ truyền
- Bệnh viện Lao và bệnh phổi
Trung tâm y tế huyện/thành phố
Y tế thôn bản/CTV
Dân số
Trạm y tế xã phường
Trưởng trạm y tế xã và các nhân viên
LĨNH VỰC Y TẾ DỰ PHÒNG:
- Trung tâm Kiểm soát bệnh tật – CDC
- Chi cục Dân số- KHHGĐ
- Chi cục An toàn vs thực phẩm
- Trung tâm kiểm nghiệm
- Trung tâm Pháp y
- Trung tâm giám định y khoa
Trang 72 Cơ cấu tổ chức của trạm y tế
- Trạm y tế xã Phương Độ do Bác sỹ làm trưởng trạm Trưởng trạm y tế doGiám đốc Trung tâm y tế Thành phố Hà Giang bổ nhiệm sau khi có thỏa thuận vănbằng với UBND xã Phương Độ
- Biên chế của Trạm y tế do Trung tâm y tế Thành phố quyết định Trạm y tếhiện có 5 biên chế trong đó: 01 bác sỹ đa khoa, 1 Y sỹ đa khoa, 01 Điều dưỡng viêntrung học, 01 Nữ hộ sinh trung học, 01 Dược sỹ trung học
3 Chức năng và nhiệm vụ của Trạm y tế
3.1 Chức năng
- Đảm nhiệm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân tại tuyến xã
- Quản lý và thoe dõi các hotaj động y tế trên địa bàn
- Huy động, quản lý tốt các nguồn lực dành cho y tế
- Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng vào công tác chắm sóc sức khỏe ban đầutại địa phương
- Hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật về vệ sinh môi trường, các yếu tố nguy cơảnh hưởng đến sức khỏe tại cộng đồng; phòng chống tai nạn thương tích, xây dựngcộng đồng an toàn; y tế học đường; dinh dưỡng cộng đồng theo quy định của phápluật;
- Tham gia kiểm tra, giám sát và triển khai các hoạt động về an toàn thực phẩmtrên địa bàn xã theo quy định của pháp luật
b) Về khám bệnh, chữa bệnh; kết hợp, ứng dụng y học cổ truyền trong phòngbệnh và chữa bệnh:
7
Trang 8- Thực hiện sơ cứu, cấp cứu ban đầu; Tổ chức khám bệnh, chữa bệnh, phục hồichức năng theo phân tuyến kỹ thuật và phạm vi hoạt động chuyên môn theo quy địnhcủa pháp luật;
- Kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong khám bệnh, chữa bệnhbằng các phương pháp dùng thuốc và các phương pháp không dùng thuốc; ứng dụng,
kế thừa kinh nghiệm, bài thuốc, phương pháp điều trị hiệu quả, bảo tồn cây thuốc quýtại địa phương trong chăm sóc sức khỏe nhân dân;
- Tham gia khám sơ tuyển nghĩa vụ quân sự
c) Về chăm sóc sức khỏe sinh sản:
- Triển khai các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật về quản lý thai; hỗ trợ đẻ và
đỡ đẻ thường;
- Thực hiện các kỹ thuật chuyên môn về chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em theophân tuyến kỹ thuật và phạm vi hoạt động chuyên môn theo quy định của pháp luật
d) Về cung ứng thuốc thiết yếu:
- Quản lý các nguồn thuốc, vắc xin được giao theo quy định;
- Hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả;-Phát triển vườn thuốcnam mẫu phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương
đ) Về quản lý sức khỏe cộng đồng:
- Triển khai việc quản lý sức khỏe hộ gia đình, người cao tuổi, các trường hợpmắc bệnh truyền nhiễm, bệnh chưa rõ nguyên nhân, bệnh không lây nhiễm, bệnh mạntính; Phối hợp thực hiện quản lý sức khỏe học đường
e) Về truyền thông, giáo dục sức khoẻ:
- Thực hiện cung cấp các thông tin liên quan đến bệnh, dịch; tiêm chủng; cácvấn đề có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khoẻ cộng đồng và tuyên truyền biện phápphòng, chống;
- Tổ chức tuyên truyền, tư vấn, vận động quần chúng cùng tham gia thực hiệncông tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khoẻ nhân dân; công tác dân số - kế hoạchhóa gia đình
Trang 92 Hướng dẫn về chuyên môn và hoạt động đối với đội ngũ nhân viên y tế thôn,bản, tổ chức giao ban định kỳ và tham gia các khóa đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng vềchuyên môn đối với đội ngũ nhân viên y tế thôn, bản theo phân cấp.
3 Thường trực Ban Chăm sóc sức khỏe cấp xã về công tác bảo vệ, chăm sóc vànâng cao sức khỏe nhân dân trên địa bàn
4 Chịu trách nhiệm quản lý nhân lực, tài chính, tài sản của đơn vị theo phâncông, phân cấp và theo quy định của pháp luật
5 Thực hiện chế độ thống kê, báo cáo theo quy định của pháp luật
6 Thực hiện các nhiệm vụ khác do Giám đốc Trung tâm Y tế thành phố vàChủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
9
Trang 10BẢNG PHÂM CÔNG NHIỆM VỤ TRẠM Y TẾ XÃ PHƯƠNG ĐỘ
HỌ VÀ TÊN CHỨC VỤ CHỨC DANH NHIỆM VỤ ĐƯỢC PHÂN CÔNG Ghi chú
1 Trần Văn Thanh Trạm trưởng Bác sĩ đa khoa
- Phụ trách chung
- Thực nhiện chương trình mục tiêu quốc gia tiêm chủng mở rộng, phòng chống bệnh truyền nhiễm, an toàn vệ sinh thực phẩm, đông y, người khuyết tật, người cao tuổi, khám chữa bệnh.
- Phụ trách Tiêu chí I, V, VI, VII.
- Phụ trách Thôn Lúp, Thôn Tha
3 Vi Thị Thúy Trạm viên NHS Trung học
- Phụ trách chương trình CSSKSS-KHHGĐ, Dự án cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em, tiểu đường, ung thư, hen phế quản, tử vong.
- Phụ trách tiêu chí VIII,IX
- Phụ Trách Tân Thành, Tân Tiến
4 Tạ Thị Hồng Thúy Trạm viên Dược sĩ trung học
- Phụ trách công tác Dược, chương trình y tế trường học, 3 công trình
vệ sinh.
- Phụ trách tiêu chí IV
- Hỗ trợ phòng khám
- Phụ trách thôn Nà Thác, Khuổi my
5 Nguyễn Tiểu Thơ Trạm viên ĐDV trung học
- Phụ trách chương trình Lao, HIV/AIDS, truyền thông, tăng huyết áp.
- Phụ trách Tiêu chí X
- Phụ trách thôn Hạ Thành, Lùng Vài
Trang 11II TÌNH HÌNH SỨC KHỎE CỦA ĐỊA PHƯƠNG
1 Cơ cấu dân số
- Tổng số dân trong toàn xã là 4.098 người 824 hộ gia đình
Trong đó:
+ Nam giới: 2.115 người chiếm tỷ lệ: 51,6%
+ Nữ giới: 1.983 người chiếm tỷ lệ: 48,4 %
- Tổng số phụ nữ 15 - 49 tuổi là: 1.109 người; trong đó phụ nữ đã kết hôn là
976 người
- Tổng số trẻ được sinh ra sống trong năm 2017 là: 77 trẻ
Trong đó: Nam là: 44 trẻ; nữ là: 33 trẻ
Tỷ lệ dân số được chia theo nhóm tuổi và giới tính
Trang 122 Mô hình bệnh tật của xã năm 2017.
Căn cứ vào số liệu trong báo cáo công tác khám chữa bệnh của Trạm y tế xãPhương Độ thành phố Hà Giang năm 2017; các nhóm bệnh mắc nhiều nhất trong
xã và mô hình bệnh tật chung tại xã được thể hiện chi tiết trong bảng sau:
Nhóm bệnh
Tổng số Trong đó nữ Mắc Chết Tỷ lệ
Chết/mắc Mắc Chết
Tỷ lệ Chết/mắc Viêm đường hô hấp trên 672 0 0 411 0 0
Trang 133 Đặc điểm tâm lý của các nhóm tuổi liên quan đến 5 bệnh có tỷ lệ mắc caonhất tại xã Phương Độ năm 2017.
- Căn cứ vào biểu đồ mô hình bệnh tật ta thấy 5 nhóm bệnh mắc cao nhất tại
xã Phương Độ trong năm 2017 là: Viêm đường hô hấp trên, cúm, viêm phổi, viêmkhớp và viêm da
+ Trong đó: Liệt kê theo nhóm tuổi so với các bệnh có tỷ lệ mắc cao nhất:
- Nhóm 0 - 4 tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất ở các bệnh viêm đường hô hấp trên,cúm và viêm phổi
- Nhóm 50 - 64 có tỷ lệ mắc viêm khớp cao nhất
- Nhóm 5 - 14 có tỷ lệ mắc cao nhất ở bệnh viêm da
* Đặc điểm tâm lý của nhóm tuổi 0 - 4 liên quan đến 3 bệnh mắc cao nhất
- Trẻ còn nhỏ sống chủ yếu phụ thuộc vào sự chăm sóc của bố mẹ Sức đềkháng yếu, chậm thích nghi với các điều kiện khí hậu và môi trường
- Trẻ chưa biết tự chăm sóc cho bản thân, nếu thiếu sự quan tâm chăm sóccủa bố mẹ đặc biệt là điều kiện về vệ sinh thì rất dễ mắc bệnh
- Với trẻ từ 1 - 4 tuổi rất hiếu động nên khi bị mắc bệnh thường chưa đượcphát hiện sớm và kịp thời; khi có các biểu hiện của bệnh đã rõ ràng thì bệnh đã trởnên nguy hiểm và rất dễ gây ra các biến chứng hoặc để lại các di chứng về sau;một đặc biệt nữa của nhóm tuổi này là trẻ rất sợ phải uống thuốc vì vậy việc điềutrị bệnh cho trẻ càng gặp nhiều khó khăn hơn
* Công tác dự phòng tại cấp xã
+ Dự phòng căn nguyên:
Trạm y tế xã đã chủ động phối kết hợp với các ban ngành, đoàn thể của xã:Hội phụ nữ xã; Đoàn thanh niên; Hội nông dân; Ban văn hóa xã Riêng đối vớiBan văn hóa xã thường xuyên phát tin trên hệ thống loa truyền thanh xã với 3lần/tuần Chỉ đạo các nhân viên Y tế thôn bản phối hợp với các tổ chức đoàn thểcủa thôn bản, tổ chức truyền thông và lồng ghép vào các buổi họp, sinh hoạt củacác đoàn thể tại thôn bản, vận động nhân dân phòng chống dịch bệnh và thực hiệnnếp sống mới, theo tinh thần nông thôn mới như:
13
Trang 14- Tuyên truyền vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, khuyến khích rửa taybằng xà phòng để phòng chống dịch bệnh.
- Tuyên truyền, vận động người dân khi có người nhà ốm, đau thì phải khámbệnh tại trạm Y tế xã hoặc các cơ sở y tế nơi gần nhất, để được khám và điều trịkịp thời Chứ không nên cúng, bói hoặc dùng thuốc nam không rõ nguồn gốc
- Tuyên truyền người dân hạn chế sử dụng các chất kích thích như: Rượu,bia, thuốc lá
- Thường xuyên tổ chức tuyên truyền và hướng dẫn cho phụ nữ trong độ tuổisinh đẻ về chăm sóc trẻ như: chế độ dinh dưỡng, theo dõi tình trạng sức khỏe củatrẻ Đặc biệt là phụ nữ đang nuôi con nhỏ dưới 5 tuổi về kiếm thức trong việcnuôi và chăm sóc trẻ
* Dự phòng cấp I
- Thành lập, kiệm toàn lại Ban chỉ đạo chăm sóc sức khỏe nhân dân xã,nhằm gắn trách nhiệm cho các thành viên trong việc chăm lo, bảo vệ sức khỏe chonhân dân
- Xây dựng kế hoạch can thiệp nhằm giảm tỷ lệ mắc, chết do bệnh viêmnhiễm đường hô hấp tại địa phương: Tổ chức khám bệnh lưu động và cấp thuốccho các thôn bản ở xa trung tâm xã
- Phối hợp với Trung tâm y tế thành phố tổ chức tập huấn, nâng cao kiếnthức và kỹ năng truyền thông cho cán bộ trạm y tế và y tế thôn bản Thông qua cácbuổi tập huấn, giao ban chuyên môn tại trạm