Hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây ở Việt Nam nói chung và tỉnh Đồng Tháp nói riêng. Hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài cũng có nhiều thuận lợi và khó khăn nhất định. Vì vậy với mục đích tìm hiểu thực trạng vấn đề này em chon đề tài “Công tác quản lý nhà nước về lao động Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động tại nước ngoài của tỉnh đồng Tháp” nhằm đưa ra 1 số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về lao động đi làm việc ở nước ngoài.
Trang 1Lời mở đầu
VN là 1 quốc gia có rất nhiều khả năng về nguồn lao động do sự phong phú, dồi dào và có khả năng trong việc cung cấp LĐ đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh trong nước và cũng có khả năng đáp ứng được nhu cầu của thị trường nước ngoài Thị trường LĐ nước ngoài sẽ tạo cơ hội trong việc nâng cao tay nghề NLĐ đồng thời tạo điều kiện để NLĐ tận dụng và tiếp thu khoa học công nghệ mới từ các nước tiên tiến trong giai đoạn NLĐ đi làm việc tại nước ngoài Hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây ở Việt Nam nói chung và tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng Hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài cũng có nhiều thuận lợi và khó khăn nhất định Vì vậy với mục đích tìm hiểu thực trạng vấn đề này em chon đề tài “Công tác quản lý nhà nước về lao động Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động tại nước ngoài của tỉnh đồng Tháp” nhằm đưa ra 1 số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về lao động đi làm việc ở nước ngoài
Bài tiểu luận gồm 3 phần:
Chương I: Cơ sở lý luận
Chương II: Thực trạng công tác QLNN về LĐ Vn đi làm việc ở nước ngoài theo HĐLĐ tại tỉnh đồng Tháp
Chương III: Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về lao động
Trang 2Chương I: Cơ sở lý luận
1.1 khái niệm QLNN về LĐ
Quản lý NNVLĐ là sự thể hiện quản lý của nhà nước về lao động thông qua bộ máy nhà nước chủ yếu sử dụng pháp luật tác động có định hướng đến các chủ thể tham gia quan hệ lao động nhằm điều chỉnh và hướng các hành vi đến chủ thể này diễn ra phù hợp với lợi ích chung trên cơ sở đảm bảo quyền, lợi ích của các bên khi tham gia
QLNN về LĐ đi làm việc ở nước ngoài là sự tác động của nhà nước thông qua các chính sách để điều chỉnh công tác tuyển mộ, tuyển chon, đào tạo và giáo dục định hướng quan hệ lao động, thanh lý hợp đồng lao động trong hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động này
1.2 Nội dung công tác QLNN về LĐ tại tỉnh đồng Tháp
Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, kế hoạch, chính sách về người lao động đi làm việc ở nước ngoài
Xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về người lao động đi làm việc ở nước ngoài
Quy định nội dung chương trình, tài liệu bồi dưỡng kiến thức cần thiết cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài
Tổ chức quản lý và chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện công tác quản lý người lao động đi làm việc ở nước ngoài; tổ chức bộ máy quản lý hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài; đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ hoạt động trong lĩnh vực đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài; nghiên cứu để thực hiện quản lý người lao động đi làm việc ở nước ngoài bằng mã số
Trang 3Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực người lao động đi làm việc ở nước ngoài; đàm phán, ký kết các điều ước quốc tế, thoả thuận quốc tế về người lao động đi làm việc ở nước ngoài
Tổ chức hoạt động xúc tiến phát triển thị trường lao động ngoài nước; quy định khu vực, ngành, nghề và công việc mà người lao động không được đến làm việc ở nước ngoài; cung cấp thông tin về thị trường lao động ngoài nước cho các doanh nghiệp, tổ chức sự nghiệp và người lao động
Cấp, đổi, thu hồi Giấy phép, đình chỉ hoạt động đưa người lao động đi làm việc
ở nước ngoài; quản lý việc đăng ký và hướng dẫn tổ chức thực hiện các loại hợp đồng theo quy định tại Luật này
Kiểm tra, thanh tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về người lao động
đi làm việc ở nước ngoài; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo trong hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài
Trách nhiệm quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc ở nước ngoài
Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc ở nước ngoài
Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc ở nước ngoài
Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thực hiện quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo sự phân công của Chính phủ
Uỷ ban nhân dân các cấp có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo sự phân cấp của Chính phủ
1.3 các hình thức đi làm việc ở nước ngoài
Trang 4Người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo một trong các hình thức sau đây: Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài với doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, tổ chức sự nghiệp được phép hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài;
Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu hoặc tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài có đưa người lao động
đi làm việc ở nước ngoài;
Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hình thức thực tập nâng cao tay nghề với doanh nghiệp đưa người lao động đi làm việc dưới hình thức thực tập nâng cao tay nghề;
Hợp đồng cá nhân
1.4 quan điểm của nhà nước về công tác QLNN về LĐ đi làm việc tại nước ngoài
Từ trước năm 2007 nước ta chưa có luật nào quy định chính thức vê hoạt động này , mà chỉ có một số nghị định quy định về việc đưa người lao động ra nước ngoài làm việc nhưng từ năm 2007 đến nay , với sự ra đời luật đưa người lao động việt nam đi làm việc tại nước ngoài theo hợp đồng, có hiệu lực từ ngày
1/7/2007, đã được sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 51/2001/QH10 ngày 25 tháng 12 năm 2001 và hàng loạt các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh
hoạt động này (Xem phụ lục 1) cho thấy nhà nước việt nam đã rất quan tâm đến vấn đề đưa người lao động ra nước ngoài làm việc và đã tạo ra khung pháp
lý khá thông thoáng tương đối đầy đủ và đồng bộ để thúc đẩy hoạt động đưa người lao động việt nam đi làm việc ở nước ngoài phù hợp với tình hình thực tế trong nước và quôc tế ,tạo thuận lợi cho hoạt động của các doanh nghiệp và bảo
vê quyền lợi hợp pháp cho người lao động Trong thời gian qua công tác QLNN
về LĐ VN đi làm việc ở nước ngoài có nhiều bước phát triển, chính phủ đa có
Trang 5nghị định, những đề án sau đó có hẳn 1 chương trong bộ luật lao động đến nay
có hẳn 1 bộ luật thể hiện sự quan tâm của Đảng và nhà nước đến công tác này
HĐ đưa người lao dộng đi làm việc ở nước ngoài theo những quy định pháp lý chặt chẽ theo đó các bộ ngành có liên quan chịu trách nhiệm cụ thể về từng lĩnh vực sao cho NLĐ có dk sự thuận lợi nhất khi muốn đi làm việc tại nước ngoài
1.5 chính sách cụ thể
Thông tư 22/2013/TT-BLĐTBXH quy định mẫu và nội dung của Hợp đồng cung ứng lao động và Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành
Quyết định 655/QĐ-BLĐTBXH về việc thu hồi giấy phép hoạt độngdịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành
Văn bản hợp nhất 4756/VBHN-BLĐTBXH năm 2015 hợp nhất Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng do Bộ trưởng
Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành
Thông tư 03/2014/TT-BLĐTBXH hướng dẫn Nghị định 102/2013/NĐ-CP hướng dẫn Bộ luật lao động về lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam do Bộ trưởng
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành
Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.(2006)
Nghị định 126/2007/NĐ-CP hướng dẫn về Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.\
Chỉ thị số 04/CT-UBND ngày 13/5/2014 của UBND tỉnh về tăng cường công tác đưa lao động tỉnh Vĩnh Phúc đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
Nghị quyết số 82/2016/NQ-HDND ngày 08/12/2016 về chính sách hỗ trợ người lao dộng đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng giai đoạn 2017-2020
Trang 6Chương 2: Thực trạng công tác QLNN về LĐ Vn đi làm việc ở nước ngoài
theo HĐLĐ tại tỉnh đồng Tháp 2.1 Đặc điểm của lao động của tỉnh đồng Tháp
Dân số trung bình năm 2018, toàn tỉnh có trên 443.700 hộ dân cư với 1.693.313 người; trong đó, nữ là 850.142 người, chiếm 50,21%; dân số khu vực thành thị 300.826 người, chiếm 17,7%; dân số khu vực nông thôn 1.392.487 người, chiếm
82, 2% Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên của tỉnh ước tính 1.128.847 người, chiếm 66,2% dân số; trong đó, có 1.093.401 người có việc làm, chiếm 96,86% lực lượng lao động; tỷ lệ lao động qua đào tạo là 64,1%.sản xuất công nghiệp và hoạt động thương mại dịch vụ ngày càng phát triển trên địa bàn tỉnh nhưng lao động ở khu vực nông thôn còn chiếm tỷ lệ khá cao Hàng năm, số lao động được đào tạo nghề khá lớn nhưng chủ yếu là nghề nông thôn
2.2 Công tác đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài ở tỉnh đồng Tháp
Trong năm 2018, Đồng Tháp đạt được kết quả nổi bật, toàn tỉnh có 2.007 lao động
đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đạt 200,7% kế hoạch năm Trong đó, Nhật Bản: 1.338 lao động, Đài Loan: 497 lao động, Hàn Quốc: 98 lao động, Malaysia 11 lao động và thị trường khác 63 lao động Đây là năm thứ 5 kể từ khi tái khởi động công tác đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng, với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền và địa phương, công tác XKLĐ tỉnh Đồng Tháp đã và đang đạt được kết quả đáng khích lệ, số lượng lao
động xuất cảnh ngày càng tăng, năm sau cao hơn năm trước Thu nhập tích lũy của
người lao động sau khi trừ các khoản phí cần thiết khoảng từ 15 - 25
Trang 7triệu/người/tháng Sau thời gian làm việc, hầu hết người lao động đều thay đổi cuộc sống đáng kể
2.3 Những chính sách hỗ trợ người lao động đi làm việc tại nước ngoài tại tỉnh đồng tháp.
Nghị quyết số 237/2019/NQ-HđNd ngày 02/04/2019 về Quy định chính sách hỗ trợ người lao động đi làm việc tại nước ngoài theo hợp đồng và tham gia chương trình du học vừa học, vừa làm tại đài Loan trên địa bàn tỉnh đồng tháp Chính sách hỗ trợ người lao động ngoài các đối tượng quy định tại Khoản 1, Điều 2 Thông tư liên tịch số 09/2016/TTLT-BLĐTBXH-BTC ngày 15 tháng 6 năm
2016 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Bộ Tài chính hướng dẫn một
số điều về hỗ trợ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Nghị định số 61/2015/NĐ-CP ngày 09 tháng 7 năm 2015 của Chính phủ về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và quỹ quốc gia về việc làm như sau: a) Hỗ trợ chi phí đào tạo nghề, ngoại ngữ, bồi dưỡng kiến thức cần thiết là 3.500.000 đồng/lao động xuất cảnh;
b) Hỗ trợ tiền khám sức khỏe (hỗ trợ một lần) là 750.000 đồng/lao động xuất cảnh, hỗ trợ làm thị thực (visa) là 450.000 đồng/lao động xuất cảnh
c) Người lao động đã trúng tuyển Chương trình du học, vừa học, vừa làm tại Đài Loan khi xuất cảnh được hỗ trợ theo quy định tại Điểm a, Điểm b, Khoản này
4 Hỗ trợ vay vốn làm chi phí đi làm việc ở nước ngoài, tham gia chương trình
du học vừa học vừa làm tại Đài Loan
a) Người lao động đi làm việc ở nước ngoài thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ chính sách người có công với cách mạng đi làm việc ở nước ngoài theo hợp
Trang 8đồng được vay tín chấp tại Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Đồng Tháp, mức vay 100% chi phí khi tham gia đi làm việc ở nước ngoài;
b) Người lao động không thuộc đối tượng quy định tại Điểm a Khoản này được vay tín chấp tại Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Đồng Tháp, mức vay từng thị trường cụ thể như sau: Hàn Quốc và Malaysia được vay 100% chi phí; Nhật Bản và Đài Loan được vay 90% chi phí, trường hợp cá biệt có nhu cầu vay đủ 100% chi phí do Ban Chỉ đạo xuất khẩu lao động Tỉnh xem xét quyết định; người lao động tham gia chương trình thực tập nghề các thị trường được vay 100% chi phí;
c) Người lao động tham gia chương trình du học vừa học, vừa làm tại Đài Loan được vay tín chấp tại Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Đồng Tháp, mức vay tối đa là 60.000.000 đồng/lao động xuất cảnh;
d) Trường hợp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo những đơn hàng đặc biệt thì Ủy ban nhân dân Tỉnh có văn bản thỏa thuận với Thường trực Hội đồng nhân dân Tỉnh cho vay tín chấp 100% chi phí;
đ) Lãi suất cho vay: Thực hiện theo quy định của Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Đồng Tháp theo từng thời điểm;
e) Thời hạn vay: Không quá thời hạn hợp đồng lao động đối với người lao động
đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng; không quá thời hạn người lao động tham gia Chương trình du học vừa học, vừa làm tại Đài Loan
2.5 Đánh giá
2.5.1 Thuận lơi
Hiện nay lao động sang làm việc ở nước ngoài đã tăng dần về số lượng và
phạm vi rộng ra các nước và vùng lãnh thổ khác nhau Thu nhập của NLĐ được
Trang 9nâng lên góp phần nâng cao thu nhập cho bản thân gia đình và xã hội, tăng nguồn vốn đầu tư cho phát triển sản xuất
Nhà nước đã quan tâm đến đầu tư nghiên cứu và phát triển thị trường tiếp
nhận lao động, đổi mới hoàn thiện pháp luật, tổ chức các hoạt động đối ngoại
hỗ trợ các Dn khai thác thị trường, khuyến khích mô hình liên kết giữa các địa phương và các DN nhằm đẩy mạnh hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài nói chung và ở từng địa phương nói chung
2.5.2 Khó khăn
Vấn dề quản ly hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài đang là 1 thách
thức lớn đối với Vĩnh Phúc do số LĐ đưa sang các nước ngày càng lớn đội ngũ DN đưa người lao động sang làm việc ở nước ngoài nhiều hơn, thị trường
LĐ NN mở rộng và sự phân công LĐ có nhiều thay đổi Trong khi chất lượng nguồn LĐ còn yếu kém, đội ngũ DN đưa NLĐ đi làm việc tại nước ngoài hoạt động chưa chuyên nghiệp và hiệu quả chưa cao, do đó khả năng cạnh tranh của
ta trên thị trường LĐ thế giới bị hạn chế, kế hoạch đẩymạnh hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở NN khó có thể đạt được mục tiêu đề ra
Nhiều vụ việc lừa đảo, tranh chấp, vi phạm về hoạt động ày đã diễn ra nhiều nơi, nhiều cấp độ Thời gian gần đây đã phát hiện và xử lý nhiều cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở NN, như hiện tượng “cò mồi”, tổ chức tuyển chọn thu tiền bất hợp pháp, bỏ dơi NLĐ ở NN gây hậu quả nghiêm trọng Mặc dù các cơ quan thuộc Bộ, Ngành và địa phương đã có nhiều biện pháp ngăn chặn, hạn chế tiêu cực nhằm đẩy mạnh hoạt động đưa NLĐ đi làm việc ở NN hiệu quả hơn, năng động và minh bạch hơn Nhưng tình trạng này không những giảm mà còn có nguy cơ xảy ra nhiều, tinh vi và phức tạp hơn
Trang 10Chương III: Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về lao động
3.1 Nâng cao nhận thức hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế.
UBND tỉnh cần thường xuyên có các văn bản hướng dẫn, đôn đốc các DN, nhà đầu tư, thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý lao động Hoàn thiện quy trình tuyển chọn, đào tạo lao động trước khi đi làm việc ở nước ngoài: Đổi mới công tác tuyển chọn lao động bằng phương thức gắn kết trách nhiệm của chính quyền địa phương cấp xã phường và các cơ sở sản xuất, đào tạo Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động của chính quyền địa phương các cấp, nhân dân và người lao động trực tiếp được cung cấp các thông tin về chủ trương, chính sách của Đảng, các quy định pháp luật của Nhà nước về công tác đưa người lao động đi làm việc tại nước ngoài; về thị trường, nhà máy, công xưởng nơi người lao động sẽ đến làm việc
Các doanh nghiệp phải nâng cao chất lượng công tác đào tạo giáo dục định hướng cho người lao động, bổ sung thêm các nội dung giáo dục định hướng thiết thực, bằng các dẫn chứng thực tế giáo dục làm cho người lao động hiểu rõ tác hại của việc bỏ trốn, kiên quyết dừng và không tuyển chọn lao động ở những địa phương có tỷ lệ lao động bỏ trốn cao Cần ưu tiên tuyển nguồn nhân lực có trình độ tay nghề cao tham gia lao động tại nước ngoài, trước hết từ các trường đào tạo nghề có chất lượng cao phục vụ cho hoạt động đưa người lao động đi làm việc tại nước ngoài