SKKN một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi học tốt môn văn học

là trẻ được làm quen với vạn vật, với thiên nhiên đầy bí ẩn diệu kì, trẻ được làm quen với những con vật ngộ nghĩnh đáng yêu, trẻ được thể hiện tính cách sắc thái, cử chỉ, điệu bộ, giọng

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:

Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của cả dân tộc, việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm của nhà trường hay gia đình mà là của toàn xã hội Chính vì vậy trẻ lứa tuổi mầm non là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất để từng bước hình thành nhân cách cho trẻ

Do vậy văn học là ngọn lửa hồng sưởi ấm cho tâm hồn và thắp sáng những ước mơ cho trẻ về tương lai Văn học là một loại hình nghệ thuật là người bạn không thể thiếu được đối với trẻ, nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên

về cuộc sống xung quanh, con người từ khi sinh ra cất tiếng khóc chào đời đã được làm quen với văn học Đó là những vần thơ, câu hát ru ầu ơ, điệu hò thắm tình nồng ấm

Văn học có vai trò to lớn trong sự phát triển ngôn ngữ của trẻ, không chỉ

là rèn luyện cho trẻ phát âm đúng, một khía cạnh rất quan trọng là tích lũy nội dung ngôn ngữ, phát triển vốn từ, nói đúng ngữ pháp, phát triển lời nói mạch lạc Ngôn ngữ mạch lạc là phương tiện vạn năng đặc sắc trọn vẹn và có hiệu quả, giàu hình ảnh, giàu sức biểu cảm sinh động, nó có vai trò to lớn trong việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ Do vậy văn học được đưa vào chương trình học tập của trẻ giữ vị trí quan trọng, giúp trẻ khả năng cảm thụ vẻ đẹp, mỗi tác phẩm văn học là bức tranh của cuộc sống, tạo cho trẻ cảm xúc, mở rộng thế giới xung quanh đó là đất nước con người, thiên nhiên và xã hội Cô giáo mầm non là người ươm hạt giống đầu tiên, góp phần vào sự nghiệp trồng người của đất nước đúng như Bác Hồ đã nói:

“Vì lợi ích mười năm trồng cây

Vì lợi ích trăm năm trồng người”

Giáo dục mầm non là ngành học mở đầu hệ thống giáo dục quốc dân, chiếm

vị trí quan trọng hàng đầu Trong giáo dục mầm non có nhiệm vụ xây dựng những cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành phát triển nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Do vậy trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của cả dân tộc Việc nuôi dưỡng và bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của mọi người mà của toàn xã hội và của cả nhân loại Trong sự nghiệp trồng người các cấp học, bậc học luôn tìm tòi đổi mới về nội dung, hình thức, phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy và học tốt hơn Trong đó bậc học mầm non đóng một vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp trồng người Đối tượng của giáo viên mầm non là trẻ nhỏ, hoàn toàn còn non, trẻ, nhạy cảm với các tác động bên ngoài, đồng thời cũng là lúc phát triển rất nhanh về mọi mặt, cả về thể chất lẫn tinh thần và trí tuệ Đây cũng là giai đoạn khởi điểm của việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học có vai trò vô cùng to lớn trong việc giáo dục toàn diện nhân cách cho trẻ em cả về đạo dức, trí tuệ, thẩm mỹ

nó ảnh hưởng trực tiếp tới tâm hồn trẻ thơ, làm quen với tác phẩm văn học

là trẻ được làm quen với vạn vật, với thiên nhiên đầy bí ẩn diệu kì, trẻ được làm quen với những con vật ngộ nghĩnh đáng yêu, trẻ được thể hiện tính cách sắc thái, cử chỉ, điệu bộ, giọng điệu các nhân vật mà mình sắm vai từ

đó trẻ biết khen, chê, biết đúng, sai, thiện ác để trẻ có thể tích lũy được kinh nghiệm sống cho mình và làm thế nào để trẻ có thể cảm thụ những tác phẩm văn học một cách tốt nhất toàn diện nhất đây cũng chính là bài toán cần lời

giải cho các giáo viên mầm non.[1]

Muốn cho trẻ cảm nhận được âm điệu của bài thơ, giúp trẻ cảm nhận được nội dung chính của truyện là phụ thuộc rất lớn vào cô mẫu giáo Bước đầu cho trẻ làm quen với lời thơ, câu truyện, từ đó trẻ biết rung động khi đọc nghe bài thơ, câu truyện, trẻ biết đọc thơ, kể truyện, trẻ biết cảm nhận âm điệu vui, hóm hỉnh, êm dịu Trẻ biết phân biệt được những vần thơ, câu truyện, đánh giá nhân vật Muốn cho trẻ học có chất lượng trong giờ văn học và để thực hiện tốt nhiệm vụ của bộ môn đồng thời để trở thành giáo viên dạy giỏi môn văn học tôi

có rất nhiều trăn trở, suy nghĩ ngay từ bước đầu trước khi dạy trẻ

Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi đi sâu nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn văn học” nhằm nâng cao chất lượng

giáo dục trẻ đạt hiệu cao hơn

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi học tốt môn văn học Thông qua việc tìm hiểu vấn đề có tính chất lý luận và nghiên cứu điều tra khảo sát thực tế, tìm ra được những biện pháp giúp trẻ học tốt môn văn học

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là một số một số biệ pháp cho trẻ 5-6 tuổi học tốt môn văn học ở Trường mầm non Quảng Nhân

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế

- Phương pháp quan sát, thực hành

- Phương pháp phân tích so sánh

- Phương pháp tổng hợp kinh nghiệm

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN:

2.1 Cơ sở lý luận

Tác phẩm văn học kể về cuộc sống xung quanh có đúng, có sai, có sướng, có khổ, để khi người đọc hoặc người nghe hiểu và đánh giá đúng bản chất của nó tạo cho mình một bài học kinh nghiệm cho cuộc sống của mình

Cho trẻ làm quen với văn học là một trong những môn học quan trọng, xác thực nhất giúp trẻ học ăn, học nói, đem đến cho trẻ những gì tốt đẹp về

phẩm chất đạo đức, mở rộng vốn từ, cung cấp từ mới, phát triển ngôn ngữ cho trẻ mà ngôn ngữ lại là cơ sở của suy nghĩ và hiểu biết

Văn học cho trẻ Mầm non chính là ngôn ngữ nghệ thuật đầu tiên cho trẻ,

mở rộng nhận thức về thế giới xung quanh, từng bước tích lũy kinh nghiệm sống, phát triển trí tuệ, có thêm nhiều hiểu biết về thiên nhiên, cỏ cây, hoa lá,

thần của trẻ, gợi cho trẻ những xúc cảm tình cảm đẹp, góp phần giáo dục thâm

mỹ, bồi dưỡng phát triển ngôn ngữ cho trẻ, làm quen văn học còn là phương tiện quan trọng giúp trẻ khám phá thế giới xung quanh mình và tự khẳng định mình trong môi trường đó Làm quen với văn học còn khuyến khích trẻ đưa ra những nhận xét đúng sai, những phán quyết xác thực từ hiểu biết của mình qua đó dạy trẻ cách dùng từ sao cho đẹp, cho đúng và diễn đạt một cách biểu cảm từ đó làm

giàu ngôn ngữ cho trẻ.[2]

Vì vậy tại sao chúng ta lại không tìm cách để truyền thụ tốt tác phẩm văn học đến cho trẻ, việc đem văn học đến cho trẻ là một việc quan trọng và cần thiết có thể đem đến ở mọi lúc, mọi nơi khi ở nhà, khi ở trường Đặc biệt trường mầm non là một môi trường thuận lợi để cung cấp kiến thức cho trẻ qua văn học, và người giáo viên là người trực tiếp giúp trẻ có khả năng cảm thụ đó Chính vì vậy tôi đã lựa chọn và nghiên cứu, tìm ra biện pháp để thực hiện tốt đề tài này

2.2: Thực trạng:

2.2 1 Thuận lợi

- Nhà trường tạo điều kiện tốt nhất để giáo viên thực hiện tốt môn văn học như

có máy chiếu, máy tính, âm thanh, trang phục, tranh ảnh Đặc biệt Ban giám hiệu đoàn kết chỉ đạo sát sao quan tâm đúng mực để bản thân tôi hoàn thành tốt nhiêm vụ của người giáo viên

- Bản thân cũng đã được dự một số tiết thực hành của hội thi giáo viên giỏi cấp tỉnh, chuyên đề của huyện của cụm, của trường bạn nên cũng đã học tập được một số kinh nghiệm trong phương pháp giảng dạy bộ môn làm quen với tác phẩm văn học

- Trẻ lớp tôi chủ nhiệm vì cùng một độ tuổi nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều Vì vậy việc dạy trẻ cũng có nhiều thuận lợi

- Qua việc thực hiện cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học giáo viên đã thực sự có nhiều đầu tư vào việc nâng cao các phương pháp, hình thức cho trẻ học, đã chú trọng nhiều đến việc đọc, kể diễn cảm và dạy trẻ kể lại chuyện, kể sáng tạo dưới nhiều hình thức đa dạng và phong phú

- Nhà trường đã xây dựng được tám phòng học sang trang sạch đẹp, đủ diện tích và trang thiết bị đồ dùng cơ bản

2.2.2 Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi đó chúng tôi cũng còn gặp không ít những khó khăn trở ngại trong việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học như :

- Đặc điểm tâm sinh lý ở lứa tuổi này rất hiếu động nên khả năng tập trung chú ý chưa cao, khả năng tri giác và trí tưởng tượng còn chưa phong phú

- Trong lớp khả năng tiếp thu của trẻ còn chưa đồng đều Ngôn ngữ của còn mang đậm tiếng địa phương, vẫn còn trẻ nói lặp, nói ngọng

- Việc dạy trẻ đóng kịch còn còn có nhiều hạn chế.Chưa có sáng tạo trong việc chuyển thể từ chuyện kể sang kịch bản sân khấu, không tạo ra được tính kịch - sự kiện - sự biến, lời thoại còn dài dòng khó hiểu, giáo viên còn nặng nề trong việc dẫn chuyện làm cho kịch bản trở nên rời rạc - kém hấp dẫn

- Bên cạnh đó vẫn còn một số giáo viên khả năng cảm nhận các tác phẩm văn thơ, chuyện còn hạn chế giọng đọc và cách phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu

bộ, minh họa chưa bộc lộ cảm xúc hấp dẫn cuốn hút trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp chưa linh hoạt sáng tạo kết quả trên trẻ chưa cao, trẻ chưa thực sự say

mê, hào hứng, sử dụng đồ dùng dạy học chưa có khoa học, dẫn đến giờ học trẻ ít tập trung chú ý hiệu quả trên tiết học chưa cao

- Giáo viên chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động đóng kịch cho trẻ - nếu có thì chủ yếu là trong tiết học Còn trong các giờ chơi, các buổi sinh hoạt thì hầu như chưa có Tính sáng tạo trong việc làm các mô hình nhân vật còn hạn chế

- Một số phụ huynh còn coi nhẹ việc học tập của con em mình, họ chưa nhận thức hết được tầm quan trọng của việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học

* Trong các tiết dạy làm quen với tác phẩm văn học đầu năm tôi thấy kết quả

chưa cao thể hiện trong bảng khảo sát sau:

STT Nội dung khảo sát

Số trẻ Tỉ lệ

% Số trẻ

Tỉ lệ

%

3 Trả lời được các câu hỏi

của cô

4 Biết nhập vai và đóng kịch

theo vai

5 Thể hiện được các ngữ

điệu và giọng điệu của các

nhân vật

Từ kết quả đó tôi luôn trăn trở làm thế nào để nâng cao chất lượng môn làm quen văn học cho trẻ Bởi vì thế, tôi luôn cố gắng tham khảo tài liệu, tập san, dự các lớp chuyên đề nắm được cái mới, học hỏi bạn bè đồng nghiệp nâng cao tay nghề Để đạt được điều đó tôi đã chọn đề tài này và đi sâu vào một

vấn đề đó là “Một số biện pháp giúp trẻ 5- 6 tuổi học tốt môn văn học”

Vậy muốn truyền thụ môn văn học cho trẻ cô cần phải nắm vững phương pháp dạy học, nâng cao hơn nữa thủ thuật và nghệ thuật giúp trẻ cảm thụ một cách sâu sắc thì sẽ có tác dụng lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ

Căn cứ vào đặc điểm tình hình của lớp và tầm quan trọng của môn văn học tôi đã có một số giải biện sau:

2.3 Các biện pháp:

2.3.1 Biện pháp 1: Xây dựng môi trường văn học phong phú, tạo tiền

đề tốt cho việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học.

Tạo môi trường văn học phong phú là việc làm rất quan trọng nó giúp trẻ lĩnh hội tri thức một cách nhẹ nhàng, thoải mái, đầy đủ và sâu sắc hơn Từ đó,

mở rộng hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh, khuyến khích trẻ tích cực tham

gia tìm hiểu, khám phá, sáng tạo.[3]

Trong lớp cô bám sát nội dung chủ đề, mục tiêu đặt ra cho mỗi chủ đề [4]

để tạo môi trường thích hợp, sắp xếp lại các góc hoạt động, việc làm quen với tác phẩm văn học không chỉ có góc văn học mà còn có cả các góc hoạt động khác

Hình thức, nội dung các góc chơi phong phú, đa dạng được trang trí, sắp xếp đẹp, hài hòa, phù hợp với trẻ lớp học của mình Việc sắp xếp lại các góc chơi chỉ

có hiệu quả khi các đồ dùng, đồ chơi được đặt ở dạng mở, vừa tầm với trẻ của lớp để trẻ có thể dễ dàng nhìn - lấy- cất

Hình ảnh góc văn học

Các đồ dùng đồ chơi phải đẹp, hình thức hấp dẫn, màu sắc sặc sỡ, có tính động và thường xuyên được thay đổi cho phù hợp với chủ đề học của lớp

Từ đó cho giáo viên cùng thảo luận, đưa ra các ý tưởng của mình để tạo ra môi trường tốt cho trẻ tham gia hoạt động

Ví dụ: Câu chuyện: “Quả bầu tiên” Tạo góc văn học: Vườn cổ tích với nhiều cây cối, có hình các nhân vật trong truyện, tạo ra một vườn bầu dây leo và quả bầu thật, đặt các nhân vật xen kẽ vào vườn gây hứng thú, hướng sự chú ý của trẻ vào hoạt động, giúp trẻ khắc sâu kiến thức hiểu nội dung truyện sâu sắc hơn

Hình ảnh câu truyện Quả bầu tiên

Hay truyện “Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn” [5] ngoài việc tạo môi

trường minh họa câu truyện ở trong lớp học, khi dạo chơi trong vườn cổ tích cô cùng trẻ đến vườn truyện, cô kể lại nội dung câu truyện kết hợp cảnh truyện, trẻ khắc sâu, nhớ lâu và như đang thả hồn vào trong truyện, trẻ rất thích thú

Ngoài ra nhà trường còn tổ chức hội thi tạo môi trường học tập như: “Thi góc văn học đẹp” Mỗi lớp tạo môi trường cho góc văn học bằng câu truyện hay tác phẩm thơ phù hợp với chủ đề đang thực hiện Bằng những nguyên vật liệu sẵn có hay các phế liệu, với óc thông minh, sáng tạo bàn tay khéo léo làm và tạo

ra cảnh của tác phẩm, các nhân vật trong tác phẩm rất ngộ ngĩnh, sống động gây được sự hứng thú của trẻ

“Thi đồ dùng đồ chơi đẹp” không chỉ đồ dùng phục vụ cho môn làm quen với tác phẩm văn học mà còn làm đồ dùng phục vụ cho các môn học khác Giáo viên có ý tưởng làm các loại đồ dùng sáng tạo, hấp dẫn thu hút được sự chú ý của trẻ trong mỗi tiết học

Với hình thức tổ chức này các lớp học tập lẫn nhau, đồng thời có những sáng tạo mới Chính vì vậy năm học vừa qua môi trường hoạt động cho trẻ đã phong phú hơn về nội dung, đa dạng về chủng loại, hình thức đẹp hơn cuốn hút được trẻ say sưa vào hoạt động

Để làm tốt việc tạo môi trường văn học phong phú, nhà trường đầu tư mua một số nguyên vật liệu như: băng dính hai mặt, xốp mút, súng bắn keo, giấy bóng trang kim, đề can giáo viên chủ động trong việc sưu tầm nguyên vật liệu, phế liệu: vỏ hộp, bìa cát tông, hoạ báo và đặc biệt biết cách xây dựng một số những điều kiện tiền đề cần thiết cho việc tạo môi trường Cụ thể là:

- Chuẩn bị mặt nội dung và đồ dùng đồ chơi:

Giáo viên nghiên cứu và lập kế hoạch tháng, kế hoạch tuần cụ thể giáo viên xác định mục tiêu, nội dung, kiến thức trọng tâm, kỹ năng cần đạt ở trẻ sát với tình hình nhận thức của trẻ

Giáo viên sáng tạo linh hoạt trong việc lựa chọn phương pháp, hình thức

tổ chức phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ “Học bằng chơi, chơi mà học”; đan xen các hoạt động tĩnh- động giúp trẻ thoải mái, dễ dàng trong việc

tiếp thu, lĩnh hội kiến thức

Ví dụ: Kể truyện “Câu chuyện của tay trái và tay phải” tạo ra môi trường

sân khấu rối: Có rèm che, rối tay phải và tay trái may bằng vải đẹp, có chiếc làn,

có bàn chải đánh răng, và nhân vật mẹ trong truyện sẽ hiệu quả hơn

Cho trẻ làm quen bài thơ “Chú giải phóng quân” tạo ra một sân chơi

“Chúng tôi là chiến sỹ ” tạo cảnh đồi núi, có cây cối, trang phục chú bộ đội, trẻ

rất thích và hưởng ứng nhiệt tình, trẻ có tâm trạng háo hức bước vào hội thi để thể hiện hiểu biết, thể hiện tài năng của mình Ngoài ra trẻ hiểu được đây là bài thơ viết về chú bộ đội trong thời kỳ kháng chiến chống mỹ cứu nước, các chú phải chiến đấu anh dũng, vô cùng vất vả để dành được độc lập tự do cho dân tộc,

để cho chúng ta được sống cuộc sống ấm no như ngày hôm nay, từ đó giúp trẻ thêm yêu và tự hào về các chú bộ đội

- Xây dựng không gian tổ chức hoạt động:

Không gian tổ chức trẻ hoạt động phải đảm bảo không gian mở, dễ dàng tiến hành các chuỗi hoạt động tĩnh - động “Lúc thì ngồi khi lại đứng” một cách thuận tiện, an toàn, thoải mái; trẻ có thể hoạt động cá nhân, hoạt động tập thể

Ví dụ: Làm quen bài thơ “Ăn quả” cho trẻ đứng lên đi thăm mô hình cửa

hàng bán hoa quả Gợi ý cho giáo viên tạo ra không gian với nhiều tranh ảnh, bài hát, ca ngợi, nói về tác dụng, ích lợi của việc ăn trái cây đối với sức khoẻ, sự phát triển của cơ thể Nội dung tranh, cách ăn như thế nào hợp vệ sinh, cho đúng rửa và ngâm quả trước khi ăn, cách cắt, cách bày trang trí quả trên đĩa, cách chế biến quả thành nhiều chế phẩm; sinh tố như dưa hấu, đu đủ, xoài; ngâm đường, muối như mận, mơ, quả dâu với cách tạo không gian hoạt động này thật ấn

duỡng và tinh khiết.

Như vậy, tạo môi trường đã mang lại hiệu quả cao cho việc chuyển tải nội dung tác phẩm văn học đến với trẻ

2.3.2 Biện pháp 2: Phát huy tính tích cực chủ động của trẻ:

Để phát huy tính tích cực, chủ động trong việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, giáo viên phải thường xuyên tạo điều kiện để trẻ được là chủ thể tích cực trong các hoạt động nhận thức bằng việc tạo điều kiện cho mọi trẻ đều được tham gia trực tiếp hoạt động với đồ vật, được phát huy hết khả năng của mình trong các hoạt động, giúp trẻ có điều kiện nhận xét, so sánh đối chiếu trẻ được kiểm tra, đánh giá kết quả họat động của mình và của bạn Từ đó trẻ biết

diễn đạt những điều lĩnh hội được qua các hoạt động [3]

Ví dụ: Khi dạy trẻ học bài thơ “Tình bạn” cô hỏi trẻ: Khi bạn ốm thì con

đã làm gì? Để không bị ốm thì các con phải như thế nào? Con bị ốm phải ở nhà con cảm thấy như thế nào?

Đặc biệt giáo viên phải biết tạo ra những tình huống có vấn đề nhằm kích thích, gây hứng thú lôi cuốn trẻ tham gia vào các hoạt động để giải quyết vấn đề một cách độc lập, chủ động

Ví dụ: Khi dạy trẻ học truyện “Những giọt nước bé xíu” Để giáo dục trẻ

có ý thức và biết cách tiết kiệm năng lượng thì giáo viên phải tạo ra những tình huống: Những giọt nước bé xíu nhưng có ý nghĩa rất lớn với mọi sự sống, những giọt nước nhỏ góp lại sẽ thành nhiều Vì vậy, khi sử dụng nước thì phải làm sao? Tiết kiệm bằng cách nào? Bằng cách không dùng nước có được không? Vậy thì phải như thế nào? Con đã làm được gì để tiết kiệm nước? Cho trẻ cùng làm một

thử nghiệm: “Cô mở một vòi nước nhưng vặn không hết vẫn còn chảy nhỏ giọt,

cô hứng một chiếc cốc thủy tinh cho trẻ quan sát thấy sau một thời gian những giọt nước nhỏ này đã thành một cốc nước, nếu để lâu hơn nữa thành chậu, thành xô nước như vậy rất tốn nước, mà tốn nước thì tốn cả điện nữa vì khi bơm nước lại dùng đến điện” Nước có ích lợi như thế nào? Cho trẻ làm thử

nghiệm nhỏ: hai lọ hoa một lọ hoa có nước và một lọ hoa không có nước, sau một ngày điều gì sẽ xảy ra với mỗi lọ hoa Cho trẻ quan sát và nhận xét để từ đó trẻ tự rút ta kết luận

Ngoài ra, sau mỗi bài học, mỗi chủ đề cần thực hiện thường xuyên và có

hiệu quả việc đánh giá cuối ngày và đánh giá chủ đề [3] tránh kiểu làm hình

thức, chiếu lệ, phải thật sự đi vào chất lượng, phải trú trọng quan tâm ghi chép đầy đủ, thường xuyên những thông tin về tình hình hoạt động của cô và của trẻ; những điểm đã làm tốt, những tình huống, vấn đề nảy sinh chưa giải quyết tốt để

có biện pháp bổ sung kịp thời, phát huy tính tích cực, chủ động giúp trẻ bình tĩnh, tự tin ham hiểu biết, thích khám phá, tìm hiểu, sáng tạo hơn Giáo viên thì tích luỹ thêm vốn kinh nghiệm sẽ linh hoạt, sáng tạo hơn trong giảng dạy Bên cạnh đó còn tránh được sự nhồi nhét, áp đặt kiến thức một cách dập khuôn, máy móc, cứng nhắc, bó buộc vào một khuôn mẫu, tránh sự lặp lại, nhàm chán, sự đồng loạt không thể hiện hết cá tính độc đáo, sáng tạo của trẻ Để làm tốt việc

này giáo viên cần phải luôn biết làm mới mình bằng cách sáng tạo, linh hoạt lựa chọn các hình thức mới lạ, hấp dẫn, bất ngờ, phương pháp tổ chức thiết kế hoạt động cho trẻ một cách khéo léo, nhịp nhàng, lô gíc, mềm dẻo; biết lựa chọn, đưa

ra những câu hỏi, hệ thống câu hỏi phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ Phải tôn trọng tính sáng tạo và những kinh nghiệm của trẻ; tạo cơ hội cho trẻ trải nghiệm và cảm nhận Như vậy mới khuyến khích, động viên trẻ độc lập, tích cực

tự tin say mê, hứng thú thực hiện nhiệm vụ một cách có hiệu quả, làm thoả mãn nhu cầu nhận thức về thế giới xung quanh của trẻ Góp phần vào việc hình thành

kỹ năng sống cho trẻ

Ví dụ: Cho trẻ làm quen bài thơ “Lời chào” giáo dục trẻ kĩ năng biết chào

hỏi lễ phép, đi hỏi về chào, biết xin lỗi cảm ơn đúng lúc, đúng chỗ.[6]

Hoặc qua bài thơ “Đôi mắt”, “Cái lưõi” giáo dục trẻ kĩ năng biết tự phục

vụ bản thân: chăm sóc, giữ gìn vệ sinh cơ thể, các bộ phận trên cơ thể, không làm tổn thương đến các bộ phận và cho trẻ thực hành trải nghiệm việc rửa tay, lau mặt đúng qui cách Bài thơ “Chùm quả ngọt” cho trẻ thực hành chăm sóc cây, tưới cây

Do đặc điểm, tính chất và nhận thức của mỗi trẻ khác nhau nên khi tổ chức các hoạt động giáo viên chú ý, quan tâm thích đáng và phù hợp đến mỗi trẻ

để giúp trẻ phát triển hay khắc phục những nét cá tính, cá nhân hoặc ngăn ngừa ảnh hưởng của những tình huống bất lợi; đồng thời phát hiện được những năng khiếu của trẻ về nghệ thuật như: Khả năng diễn xuất kể chuyện, đọc thơ, đóng kịch, tạo ra các nhân vật trong truyện thơ bằng các kĩ năng tạo hình: vẽ, nặn, cắt xếp dán, gấp từ nhiều nguyên vật liệu như len, giấy màu, họa báo, đất nặn Cụ thể như: Trao đổi trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm, với tổ trưởng thực hiện tốt việc bố trí không gian, vị trí hoạt động của trẻ hợp lý, vì đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hoạt động, đến chất lượng tiếp thu lĩnh hội kiến thức của trẻ Ngoài việc quan tâm đến chất lượng mũi nhọn, nhưng cũng cần phải làm tốt đến chất lượng đồng loạt, tăng cường hoạt động tập thể, hoạt động theo nhóm đối với những cháu nhút nhát Bằng cách: Cho cháu nhút nhát, rụt rè tiếp thu chậm, ngại hoạt động ngồi gần những cháu tiếp thu nhanh, mạnh dạn, tự tin thích hoạt động để cháu nhút nhát học cùng bạn, cháu sẽ không xấu hổ; Làm nhiều lần như vậy trẻ sẽ bớt nhút nhát hơn, thích hoạt động hơn

Ví dụ: Khi đọc thơ, cho trẻ nhút nhát đọc cùng với một số bạn giỏi để trẻ đọc theo bạn, và cho trẻ hoạt động nhiều hơn Còn với những cháu tiếp thu tốt thì giáo viên cần bồi dưỡng phát huy kiến thức cho trẻ bằng những câu hỏi ở mức độ cao hơn như: “Vì sao? “Tại sao?” “Nếu là con, con sẽ làm gì? làm như thế nào? còn cách nào khác nữa? để kích thích khả năng tư duy, tích cực chủ động, sáng tạo giải quyết nhiệm vụ theo nhiều cách khác nhau

Đây là biện pháp có vai trò không nhỏ trong việc bồi dưỡng, phát triển năng lực độc lập trong suy nghĩ và hành động của trẻ Trong đó trẻ là nhân tố trung tâm và giáo viên là người tạo cơ hội cho trẻ

2.3.3 Biện pháp 3: Sử dụng đồ dùng trực quan và làm đồ dùng sáng tạo từ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương vào trong giờ học :