Đề tài tốt nghiệp ĐH của sinh viênkhoaoa sinh

Cây Sầu Riêng là loại cây có tác dụng nhiều mặt, mở rộng diện tích trồng SầuRiêng là hướng kinh doanh ổn định đối với người dân Đăk lăk nói chung và người dânhuyện Cư M’Gar nói riêng.Tuy

PHẦN I:MỞ ĐẦU

Sầu Riêng có tên khoa học là Durio zibethinus, là loại cây ăn quả của vùng nhiệt

đới rất được ưu chuộng và có giá trị kinh tế cao ở các nước như Thái Lan, Malaysia, ẤnĐộ…và Việt Nam Do yêu cầu tiêu thụ nội địa và xuất khẩu ngày càng cao, các nướcnhư Thái Lan và Malaysia đã tập trung nghiên cứu và phát triển cây Sầu Riêng từ 20năm trước đây Ở Việt Nam những nghiên cứu về cây Sầu Riêng phát triển mạnh trongnhững năm gần đây

Cây Sầu Riêng thuộc họ Mavaceae, có nguồn gốc từ quần đảo Halay Archipelago( gồm Sumatra, Java, Borneo, Philippine, New Guinea) Đây là loại cây ăn quả mang lạihiệu quả kinh tế cao, có giá trị hơn nhiều so với các loại cây ăn quả khác, bởi cây SầuRiêng có mùi vị rất hấp dẫn, hàm lượng các chất dinh dưỡng cao như lipit, prôtêin, acidamin, canxi, lân và các chất thơm như thiols esters, hydrogen sufic, diethyl sunfic rấtđược người tiêu dùng ưa chuộng Không những thế tất cả các bộ phận của cây như vỏ,quả, hạt cũng làm nguyên liệu cho nghành y dược rất tốt, thân cây dùng làm vật lệu gỗ

Ở Việt Nam Sầu Riêng được du nhập từ Inđônêsia được trồng ở Cái Mơn-Bến Tre

và du nhập từ Thái Lan được trồng chủ yếu ở các tỉnh phía nam như Tiền Giang, ĐồngNai, Lâm Đồng, Vĩnh Long…Tuy nhiên nông dân chỉ trồng theo tập quán cổ truyền,không tuyển chọn giống và kỹ thuật thâm canh chưa đạt yêu cầu nên năng suất, chấtlượng và sản lượng còn thấp so với một số nước trong khu vực, năng suất biến động từ8- 20 tấn/ha, trung bình khoảng 10 tấn/ha chủ yếu tiêu thụ trong nước, tỷ lệ xuất khẩuthấp

Ngày nay, Sầu Riêng được phát triển mạnh mẽ ở khu vực đông nam bộ và tâynguyên Đăklăk là một trong những tỉnh có điều kiện thổ nhưỡng, thời tiết, khí hậu thíchhợp với cây Sầu Riêng Đặc biệt trong những năm gần đây, do giá cà phê không ổn địnhnên một số địa bàn trong tỉnh như huyện CưM’Gar đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng,chuyển từ cây cà phê sang một số cây ăn quả có giá trị kinh tế cao hơn, trong đó cây SầuRiêng là một trong những cây ăn quả có giá trị kinh tế cao nhất được người dân ưu tiênphát triển hàng đầu

Cây Sầu Riêng là loại cây có tác dụng nhiều mặt, mở rộng diện tích trồng SầuRiêng là hướng kinh doanh ổn định đối với người dân Đăk lăk nói chung và người dânhuyện Cư M’Gar nói riêng.

Tuy nhiên, diện tích Sầu Riêng được phát triển một cách tự phát không có quyhoạch một cách cụ thể, kỹ thuật chọn giống, trồng, chăm sóc chưa được quan tâm đúngmức, là điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh hại phát triển phong phú cả về chủng loại lẫn sốlượng Đây là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm giảm năng suất và chất lượngcủa cây Sầu Riêng

Vì vậy để giữ vững năng suất ổn định và không ngừng nâng cao năng suất, phẩmchất cây Sầu Riêng, việc điều tra nghiên cứu thành phần sâu bệnh hại, đề ra chiến lượcphòng trừ sâu bệnh hại cho cây Sầu Riêng là việc làm hết sức cấp bách Chúng tôi muốngóp một phần nhỏ bé của mình trong việc tìm ra thành phần sâu bệnh hại chính trên câySầu Riêng để từ đó làm cơ sở cho việc đề xuất các biện pháp phòng trừ có hiệu quả màkhông gây ảnh hưởng cho sức khoẻ con người và môi trường Từ đó làm cơ sở cho việc

mở rộng quy mô diện tích trồng Sầu Riêng có chất lượng và năng suất cao tại các địabàn trên tỉnh Đăk Lăk

Xuất phát từ yêu cầu thực tế và làm quen với công tác nghiên cứu khoa học Được

sự đồng ý của khoa Nông - Lâm - Nghiệp và bộ môn: Bảo Vệ Thực Vật trường Đại HọcTây Nguyên, được sự hướng dẫn của thầy giáo, Ths: Ngô Đăng Duyên, chúng tôi tiến

hành thực hiện đề tài : “ Điều tra thành phần sâu bệnh hại chính trên cây Sầu Riêng tại huyện CưM’Gar và đề xuất biện pháp phòng trừ”.

Vì thời gian có hạn, tài liệu tham khảo còn ít và bản thân bước đầu làm quen vớicông tác nghiên cứu khoa học Nên đề tài chắc chắn còn nhiều thiếu sót Chúng tôi rấtmong sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để đề tài được hoànthiện hơn

PHẦN II: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới:

Theo tài liệu “Manual For Iniregated Pest Management In Durian”

(Suapadisthapon Chaiwat Kraturunek, Surut Suthiarron) cho biết cây Sầu Riêng có các bệnh sau:

- Thối rễ và thân: Do Phytopthora pamivora (Butler) (Suchartvichitranon, 1998).

Đây là bệnh gây hại quan trọng trên cây Sầu Riêng chúng có thể làm chết cây

- Bệnh rụi lá: Do Rhizoctonia sp gây ra (Suchartvichitranon, 1998) Bệnh này có

thể tồn tại trong lòng đất

- Bệnh tảo vàng: Do tảo Cephaleurosvirescens (Suchartvichitranon, 1998) Nấm

này chủ yếu ký sinh trên lá và cành, trong thời kỳ ẩm độ cao bệnh phát triển mạnh

- Bệnh thối trái: Do nấm Phytopthora pamivora (Butler)(Suchartvichitranon,

1998) Làm cho quả bị thối từ cuống vào, sau đó làm cho quả bị rụng, ở quả non cũngnhư quả trưởng thành

Theo tiến sỹ K.V Ahmed Baveppa, do Phạm Kim Hồng Phúc dịch trong cuốn “Hỏi đáp kỹ thuật trồng Sầu Riêng.” cho biết trên cây Sầu Riêng có các bệnh sau:

- Bệnh thối trái: Do nấm Sclerotium rolfsii Nấm này tấn công lên quả Sầu Riêng

còn non cũng như quả trưởng thành

- Bệnh thán thư: Do nấm Collectotrichum sp gây ra nấm này gây hại trên lá và rất

phổ biến

- Bệnh mốc hồng: Do nấm Corticium samonicolor gây hại trên cành làm cành

chết

- Bệnh thối rễ : Do Pythium sp

- Bệnh thối chảy mủ: Do Phytopthora pamivora

2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước: Theo GS.TSKH Trần Thế Tục cho biết trên cây

Sầu Riêng có những loại sâu bệnh hại chính sau:

* Sâu hại:

- Sâu đục quả ( Conogethes punctieralis):Trưởng thành loài này đẻ trứng trên vỏ

quả, sâu non ăn phần vỏ rồi đục vào quả, gây ảnh hưởng đến giá trị thương phẩm, đồngthời tạo điều kiện cho các loài nấm bệnh xâm nhập gây thối quả và rụng quả

- Rầy nhảy (Allocaridara malayensis): Đây là đối tượng gây hại phổ biến và

nghiêm trọng, chúng chích hút các lá non làm lá phát triển kém đồng thời tiết mật ngọttạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển ảnh hưởng tới quang hợp của cây

- Rệp sáp (Planococus sp): Bámvào cuốn quả hoặc rãnh giữa các gai trên vỏ quả

làm quả phát triển kém, quả bị hại nặng sẽ bị biến dạng hoặc rụng non

- Nhện đỏ: Chích hút dịch lá làm lá rụng sớm.

*Bệnh hại:

- Xì mủ chảy nhựa: Bệnh này do nấm Phytopthora palmivora gây ra, nấm gây hại

phần rễ non gần mặt đất, lan dần đến phần vỏ của gốc cây sát mặt đất và di chuyển lên phần vỏ cây làm vỏ cây bị thối chảy nhựa, ngoài ra còn gây thối quả hàng loạt

- Bệnh cháy lá chết đọt: Do nấm Rhizoctonia solani gây ra Đây là loại bệnh

nghiêm trọng ở giai đoạn vườn ươm, cây con Trên cây trưởng thành, bệnh làm khô chết

lá, chết ngọn, cành và nhánh khô rụng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất

- Bệnh thán thư: Do nấm Collectotrichum sp gây ra trên tán lá làm cho lá chết

từng mảng và khô

- Bệnh thối quả: Do nấm Phytopthora pamivora gây ra, bệnh hại ở tất cả các giai

đoạn phát triển của quả nhất là vào mùa mưa ẩm độ cao

- Bệnh thối hoa: Do nấm Fusarium sp: đầu tiên nấm tấn công trên hai mảnh vỏ

bao quanh hoa, sau đó lan dần vào trong phần cánh hoa làm hoa thối và rụng

- Bệnh meo hồng: Do nấm Corticium salmonicolor : nấm hút dinh dưỡng làm vỏ

cành chổ bị hại khô và rụng lá, cuối cùng làm cành chết khô Nấm bệnh thường gây hạitrên các cành rậm rạp, chỗ cháng 2, cháng 3 của cây

Theo Kỹ sư Mai Văn Trị (Viện nghiên cứu cây ăn quả Miền Nam ) cho biết trên

cây Sầu Riêng có 2 loài sâu hại chính và 4 bệnh chính:

* Sâu hại:

- Rầy nhảy ( rầy phấn): là loài gây hại trên nhiều loại cây trồng khác nhau: Sầu

Riêng, cam quýt, ca cao, trà, cà phê, cây rừng và cây kiểng Thành trùng và ấu trùngchích hút đọt non, lá non, hoa làm cây chậm phát triển

- Sâu đục trái ( Conogethes punctiferalis): ấu trùng ăn phần thịt trái và cả hạt, trên

miệng lỗ đục có thể thấy một ít chất thải của sâu

* Bệnh Hại:

- Bệnh thối gốc chảy nhựa: Do nấm Phytopthora pamivora

- Bệnh chết ngọn: Do nấm Rhizoctonia solani

- Thán thư: Do nấm Collectotrichum gloeosporioides Penz gây ra

- Bệnh đốm rong: Bệnh do một loại tảo gây ra có tên là Celphaleuros virescens,

bệnh tấn công trên lá Sầu Riêng đã trưởng thành, điều kiện thời tiết thích hợp bệnh còntấn công trên thân cành, cây con trong vườn ươm và cả trong vườn Sầu riêng kinhdoanh

Theo tài liệu của Công ty công nghệ sinh học (Dona Techno- 1998) cho biết trêncây Sầu Riêng có các bệnh sau:

- Bệnh thối gốc chảy mủ: do nấm Phytopthora pamivora

- Bệnh thán thư: do nấm Collectotrichum sp gây ra

- Bệnh mốc hồng:do nấm Corticium samonicolor

- Thối trái: Do nấm Sclerotium rolfsic: vết bệnh phủ khuẩn dày, to, trắng, hình

quạt Nấm xâm nhiễm từ cỏ dại, trái thối rụng xuống đất

Theo tài liệu của Chi cục bảo vệ thực vật tỉnh Tiền Giang cho biết trên cây SầuRiêng có những bệnh chính sau:

- Bệnh thán thư: Do Collectrichum sp gây ra

- Bệnh thối gốc chảy nhựa : do Phytopthora pamivora

- Cháy lá chết ngọn: Do Rhizoctonia solani gây ra

- Thối hoa : Do nấm Fusarium sp gây ra

Theo Thạc sỹ Lâm Thị Mỹ Nương (Viện nghiên cứu cây ăn quả miền Nam) cho

biết các bệnh hại chủ yếu trên cây Sầu Riêng là

- Thán thư: Do nấm Collectotrichum sp gây ra

- Thối gốc chảy mủ: Phytopthora pamivora

- Cháy lá chết ngọn : Rhizoctonia solani

- Bệnh mốc hồng: Do nấm Corticium salmonicolor

PHẦN III: TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Nghiên cứu thành phần sâu bệnh hại trên cây Sầu Riêng tại huyện CưM’Gar, tỉnh Đăk Lăk

3.2 Tổng quan khu vực nghiên cứu:

3.2.1 Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu:

- Phía bắc giáp huyện Easup và Eah’leo

- Phía nam giáp thành phố Buôn Ma Thuột

- Phía đông giáp huyện Krông Puk và Krông Păk

- Phía tây giáp huyện Easup và Buôn Đôn

Là huyện cửa ngõ phía bắc thành phố Buôn Ma Thuột nối liền tuyến tỉnh lộ 8,khu phía đông có đường quốc lộ 14, vì vậy có chiến lược vô cùng quan trọng cả về kinh

tế chính trị an ninh quốc phòng, là điều kiện thuận lợi cho phép thúc đẩy quá trình khaithác sử dụng đất, phát triển kinh tế xã hội

- Địa hình đồi núi dồ

- Địa hình đồi núi lượn sóng

- Địa hình thung lũng hẹp

3.2.1.3 Khí hậu:

Toàn bộ lượng mưa huyện CưM’Gar thuộc khí hậu trung tâm tỉnh Đăk Lăk, vị tríđịa lý, chế độ bức xạ mặt trời, cơ chế hoàn lưu và điều kiện địa hình quy định chế độ khíhậu của huyện là khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên

- Nhiệt độ trung bình năm là 22,20C

- Nhiệt độ cao nhất tuyệt đối là 360C

- Nhiệt độ thấp nhất tuyệt đối là 90C

- Lượng bốc hơi bình quân năm là 1178 mm

- Gió: Từ tháng 3 đến tháng 10 hướng gió chính là hướng tây nam, tháng 11 đếntháng 4 năm sau là hướng đông bắc Mùa mưa gió cấp 2, cấp 3 Mùa khô gió cấp 6,7 cólúc cấp 11

Một năm có hai mùa rõ rệt, đó là mùa mưa và mùa khô, mùa khô bắt đầu từ tháng

11 đến tháng 4, mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, mùa mưa tập trung lượngmưa nhiều, mùa khô lượng mưa thấp từ 10 -15% tổng lượng mưa cả năm

3.2.1.4 Thuỷ văn:

Hệ thống suối trên địa bàn huyện thuộc lưu vực sông Sêrêpok do chịu ảnh hưởngcủa địa hình nên suối ở đây có xu hướng chảy từ đông sang tây, đáng chú ý nhất trên địabàn huyện là suối Ea Tul và suối Ea Mroh, suối Ea Tul bắt đầu từ xã Ea Ngai huyện

Krông Puk, đoạn chảy qua huyện dài 45 km và chạy qua các xã Ea Tul, thị trấn QuãngPhú, xã Quảng Tiến, xã Ea M’nang

3.2.1.5 Thổ nhưỡng:

Tài nguyên đất là tài nguyên thiên nhiên quý giá nhất của loài người, là điều kiệncần để sinh tồn, để sản xuất không thể thiếu được, nhưng nó lại là tài nguyên giới hạnbởi không gian Vì vậy sử dụng hợp lý tài nguyên này và có hiệu quả đòi hỏi phải nắmbắt một cách chắc chắn về số lượng và chất lượng đất đai Qua tổng hợp kết quả điều trathổ nhưỡng trên bản đồ 1/25.000 và kết quả điều tra bổ sung chuyển đổi tên loại đất theo

hệ thống phân loại của FAO- UNESSCO năm 1995, trên địa bàn huyện CưM’Gar có 5nhóm đất chính bao gồm 10 đơn vị phân loại đất đai của huyện chủ yếu là đất đỏ chiếm84,90% tổng diện tích tự nhiên của toàn huyện Trong đó, đất nâu đỏ(Fk) và đất nâuvàng (Fu) chiếm 71% diện tích tự nhiên, đây là nhóm đất có độ phì tương đối cao, thíchhợp với nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế Đất đỏ vàng trên đá sét (Fs), đất đỏ vàngtrên đá granit (Fa) và đất vàng nhạt trên đá cát (Fq) thích hợp cho phát triển lâm nghiệp

vì đất này có độ phì thấp, tầng đất thường mỏng và độ dốc cao Nhóm đất đen thích hợp

để trồng ngô, các loại đậu đỗ, mía và nhiều loại hoa màu Nhóm đất dốc tụ thích hợp chotrồng lúa nước và rau màu

3.2.2 Điều kiện kinh tế xã hội khu vực nghiên cứu:

3.2.2.1 Tăng trưởng kinh tế

(Nguồn: phòng kinh tế huyện CưM’Gar)

Tăng trưởng kinh tế năm trước so với năm sau (lần) Tăng trưởng

kinh tế2001-2005( %)

3.2.2.2 Dân số, lao động và việc làm.

* Dân Số:

Theo niên giám thống kê của huyện CưM’Gar năm 2005, huyện có 16 đơn vị hànhchính với tổng dân số toàn huyện là 159.659 nhân khẩu, mật độ dân số là 194 người/km.Trong đó dân tộc Kinh 98.653 người chiếm 61,8%, dân tộc Ê Đê 46.399 người chiếm29,1%; các dân tộc khác như Mơ Nông, Gia Rai, Xê Đăng, Mường, Tày…14.607 ngườichiếm 9,1%

Dân số di cư tự do đến huyện hàng năm rất lớn bình quân tăng 6.500 người/năm.Chủ yếu là dân tộc phía Bắc vào

Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên của huyện hiện nay 1,773 %

Nguyên nhân tăng dân số cơ học của huyện còn cao là do tiềm năng phát triểnnông nghiệp của huyện lớn Các điều kiện tự nhiên thuận lợi nên thu hút lao động cũngnhư dân cư tăng nhanh, đây là vấn đề hết sức phức tạp hiện nay

* Lao Động Và Việc Làm: Nguồn lao động của toàn huyện năm 2005 là 85.548

người Trong đó:

-Số người trong độ tuổi lao động là 82.619 người

-Số người ngoài độ tuổi thực tế có tham gia lao động là 4.789 người

-Phân phối nguồn lao động: Lao động đang làm việc trong các ngành kinh tếlà:72.077 người Trong đó chia ra:

Nghành nghề số lao động ( người) Cơ cấu(%)

(Nguồn: phòng kinh tế huyện Cư M’Gar)

PHẦN IV: MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU4.1 Mục tiêu và giới hạn của đề tài:

4.1.1 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

Xác định thành phần sâu bệnh hại chính trên cây Sầu Riêng, tìm hiểu một số đặctính sinh vật học, sinh thái học của các loài gây hại Từ đó đề xuất các biện pháp phòngtrừ thích hợp

4.1.2 Giới hạn của đề tài:

Cây sầu riêng trên địa bàn huyện được trồng ở các gian đoạn khác nhau, với các

giống khác nhau Số lượng và diện tích không tập trung Vì vậy chúng tôi chỉ tiến hànhđiều tra thành phần sâu bệnh hại chính, diễn biến của sâu bệnh hại, từ đó đề xuất biệnpháp phòng trừ trên cây sầu riêng (giống Monthong và giống địa phương) ở giai đoạnthời kỳ kinh doanh và thời kỳ kiến thiết cơ bản

4.2 Nội dung nghiên cứu:

- Điều tra, xác định thành phần sâu bệnh hại chính trên cây Sầu Riêng

- Tìm hiểu đặc điểm sinh vật học, sinh thái học của các loài sâu bệnh hại

- Xác định tỷ lệ hại, mức độ hại và diễn biến mật độ của các loài sâu bệnh hại

- Đề xuất biện pháp phòng trừ có hiệu quả

4.3 Phương pháp nghiên cứu:

4.3.1 Thu thập tài liệu:

Thu thập tất cả các tài liệu có liên quan đến việc điều tra nghiên cứu như chọngiống, kỹ thuật canh tác và công tác phòng trừ sâu bệnh hại

4.3.2 Địa điểm nghiên cứu:

- Một số vườn Sầu Riêng ở thời kỳ kinh doanh tại thị trấn Quãng Phú huyệnCưM’Gar

- Các thí nghiệm trong phòng và định danh các mẫu sâu bệnh hại được thực hiệntại phòng thí nghiệm bộ môn Bảo Vệ Thực Vật trường Đại Học Tây Nguyên

4.3.3 Phương pháp điều tra:

4.3.3.1 Điều tra sơ bộ:

- Khái quát toàn bộ khu vực trồng Sầu Riêng: Điều kiện lập địa, diện tích cây trồng,điều kiện chăm sóc, kỹ thuật canh tác, tình hình sâu bệnh hại, điều kiện sinh trưởng vàphát triển của cây Sầu Riêng trong thời kỳ kinh doanh

- Điều tra phỏng vấn: Phỏng vấn các cấp có thẩm quyền, cán bộ kỹ thuật vànhững người trực tiếp sản xuất Để tìm hiểu được thành phần sâu bệnh hại, loàisâu bệnh hại chủ yếu, quy luật phát sinh phát triển của chúng trong những nămtrước cũng như kinh nghiệm phòng trừ đang được tiến hành của người dân

- Do thám thực địa: Tiến hành đi xung quanh địa điểm nghiên cứu nhằm xácđịnh sơ bộ tình hình sâu bệnh hại, ước lượng mức độ gây hại của chúng, nắmđược giai đoạn phát triển và mật độ trồng thực tế của cây Sầu Riêng

4.3.3.2 Điều tra tỉ mỉ:

- Lựa chọn các vườn theo tuổi cây, điều kiện canh tác

- Chọn ô tiêu chuẩn đại diện cho khu vực nghiên cứu, mỗi ô có diện tích từ 10000

- 12000m2 ( số cây trong ô tiêu chuẩn >= 100 cây)

- Để điều tra mức độ phổ biến của sâu bệnh hại chúng tôi điều tra cứ 2 hàng điềutra 1 hàng trong toàn bộ các ô tiêu chuẩn

-Điều tra tỷ lệ, mức độ hại và diễn biến mật độ Chúng tôi tiến hành điều 4 vườn :mỗi vườn đảm bảo đủ 100 cây :2 vườn sầu riêng giống Monthong ở 2 thời kỳkiến thiết cơ bản và kinh doanh Hai vườn sầu riêng giống tại địa phương ở 2 thời

kỳ KTCB và KD Điều tra theo phương pháp: 3 hàng điều tra một hàng, 3 câyđiều tra 1 cây, một cây điều tra 4 cành theo 4 hướng khác nhau, mỗi cành điều tra

5 cụm lá (mỗi vườn điều tra 16 cây)

- Thời gian điều tra : 15 ngày điều tra 1 lần

4.3.3 Các Chỉ tiêu điều tra, theo dõi:

- Điều tra thành phần sâu hại, tỷ lệ hại, mức độ hại

- Thành phần bệnh hại, triệu chứng gây hại của bệnh, tỷ lệ bệnh và chỉ số bệnhqua các lần điều tra để theo dõi diễn biến của bệnh.

* Điều tra mức độ hại dựa vào tiêu chuẩn phân cấp mức độ hại sau:

- Đối với thân cành:

Cấp 1 : có < 10% chồi (cành) bị sâu hại

Cấp 2 : có 10% - 25% chồi (cành) bị sâu hại

Cấp3 : có 25% - 50 % chồi (cành) bị sâu hại

Cấp 4 : có >50% chồi (cành) bị sâu hại

* Đánh giá mức độ phổ biến của bệnh:

Nhẹ: diện tích điều tra có <10% cây bệnh

Trung bình : diện tích điều tra có 10 -50 % cây bệnh

Nặng : diện tích điều tra >50% cây bệnh

*Trường hợp bệnh hại trên lá và quả: