Hiện nay không chỉ ô nhiễm ở các trung tâm thành phố mà tại các địa phường tình trang ô nhiễm môi trường đang ngày một gia tăng nhanh chóng. Xã Ngọc Lũ cũng không phải là ngoại lệ ô nhiễm phát triển ở nhiêu nơi và nhiều mặt khác nhau trong đời sống của nhân dân trong xã. Ô nhiễm xuất phát chính từ mỗi hộ gia đình do như sinh hoạt hàng ngày,rác thải chưa được thu gom xử lý đúng, từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp do kinh nghiệm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón của bà con ta còn hạn chế hay từ hoạt động chăn nuôi do việc xử lý ,vệ sinh chuồng trại không dược đảm bảo chủ yếu đến từ hoạt động chăn nuôi lợn, tuy mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng chăn nuôi lợn tại Ngọc Lũ cũng đang khiến môi trường tại đây phải gánh chị hậu quả nghiêm trọng từ chất thải gia súc trong những năm qua. Được biết đến là một trong những địa phương chăn nuôi lợn lớn nhất miền Bắc, xã Ngọc Lũ (Bình Lục, Hà Nam) có 2.000 hộ thì có đến 1.600 hộ nuôi lợn. Gọi là chăn nuôi trang trại nhưng lại phát triển theo kiểu “đầu voi, đuôi chuột”. Cứ khuyến khích nuôi song chất thải cho đi đâu thì… tùy dân. Chất thải từ chăn nuôi được tống trực tiếp ra ngoài khiến nhiều con mương, rạch nước đen ngòm, đặc quánh lại như bùn. Nước ô nhiễm trầm trọng làm cho các sinh vật gần như bị hủy diệt hoàn toàn. Một số hộ chăn nuôi khác với quy mô lớn hơn thì lại tính đến cách xây bể chứa tới hàng trăm khối. Thế nhưng chất thải thì ngày một nhiều nhưng cách xử lý thì không có nên thành ra người dân đành phải “chữa cháy” bằng cách lắp đặt đường ống để xả ra bãi hoặc sông ngòi. Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện xây hầm chứa, phần lớn đều xả thẳng ra ao hồ trong vườn. Những ổ dịch cũng vì thế mà mọc lên, đe dọa lại nghề chăn chăn nuôi lợn cũng như đời sống người dân xã Ngọc Lũ. Nguyên nhân của tình trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương như hiện nay, một phần là do sự thiếu ý thức của người chăn nuôi, do sợ yếu kém trong công tác quả lý của chính quyền địa phương dẫn đến tình trạng ô nhiễm ngày một trầm trọng hơn. Do đó việc tuyên truyền hướng dẫn bà con cách xử lý chất thải trong chăn nuôi là hết sức cần thiết. Dựa vào thực tế đó chúng tôi đề suất lớp tập huấn “ Nâng cao nhận thức và hướng dẫn xử lý chất thải trong chăn nuôi tại xã Ngọc Lũ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam”
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
BÁO CÁO THỰC TẬP TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG
Họ và tên : Trần Đình Ngọc
Lớp : ĐH4QM2
Mã số sv : 1411100678
Giảng viên hướng dẫn: Bùi Thị Thu Trang
HÀ NỘI, 28/4/2017
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA MÔI TRƯỜNG
ĐỀ CƯƠNG
NÂNG CAO NHẬN THỨC VÀ HƯỚNG DẪN
XỬ LÝ CHẤT THẢI TRONG CHĂN NUÔI TẠI
XÃ NGỌC LŨ, HUYỆN BÌNH LỤC, TỈNH HÀ
NAM
HÀ NỘI, 28/4/2017
Trang 3MỤC LỤC
1, Phân tích tình hình
Hiện nay không chỉ ô nhiễm ở các trung tâm thành phố mà tại các địa phường tình trang
ô nhiễm môi trường đang ngày một gia tăng nhanh chóng Xã Ngọc Lũ cũng không phải
là ngoại lệ ô nhiễm phát triển ở nhiêu nơi và nhiều mặt khác nhau trong đời sống của nhân dân trong xã
Ô nhiễm xuất phát chính từ mỗi hộ gia đình do như sinh hoạt hàng ngày,rác thải chưa được thu gom xử lý đúng, từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp do kinh nghiệm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón của bà con ta còn hạn chế hay từ hoạt động chăn nuôi
do việc xử lý ,vệ sinh chuồng trại không dược đảm bảo chủ yếu đến từ hoạt động chăn nuôi lợn, tuy mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng chăn nuôi lợn tại Ngọc Lũ cũng đang khiến môi trường tại đây phải gánh chị hậu quả nghiêm trọng từ chất thải gia súc trong những năm qua
Được biết đến là một trong những địa phương chăn nuôi lợn lớn nhất miền Bắc, xã Ngọc
Lũ (Bình Lục, Hà Nam) có 2.000 hộ thì có đến 1.600 hộ nuôi lợn Gọi là chăn nuôi trang trại nhưng lại phát triển theo kiểu “đầu voi, đuôi chuột” Cứ khuyến khích nuôi song chất thải cho đi đâu thì… tùy dân Chất thải từ chăn nuôi được tống trực tiếp ra ngoài khiến nhiều con mương, rạch nước đen ngòm, đặc quánh lại như bùn Nước ô nhiễm trầm trọng làm cho các sinh vật gần như bị hủy diệt hoàn toàn
Một số hộ chăn nuôi khác với quy mô lớn hơn thì lại tính đến cách xây bể chứa tới hàng trăm khối Thế nhưng chất thải thì ngày một nhiều nhưng cách xử lý thì không có nên thành ra người dân đành phải “chữa cháy” bằng cách lắp đặt đường ống để xả ra bãi hoặc sông ngòi Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện xây hầm chứa, phần lớn đều xả thẳng ra ao hồ trong vườn Những ổ dịch cũng vì thế mà mọc lên, đe dọa lại nghề chăn chăn nuôi lợn cũng như đời sống người dân xã Ngọc Lũ
Trang 4Nguyên nhân của tình trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương như hiện nay, một phần là
do sự thiếu ý thức của người chăn nuôi, do sợ yếu kém trong công tác quả lý của chính quyền địa phương dẫn đến tình trạng ô nhiễm ngày một trầm trọng hơn
Do đó việc tuyên truyền hướng dẫn bà con cách xử lý chất thải trong chăn nuôi là hết
sức cần thiết Dựa vào thực tế đó chúng tôi đề suất lớp tập huấn “ Nâng cao nhận thức và
hướng dẫn xử lý chất thải trong chăn nuôi tại xã Ngọc Lũ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam”
2, Phân tích đối tượng
- Đối tượng truyền thông
+ Các cán bộ công tác môi trường tại xã
+ Người dân trong xã
+ Hội phụ nữ
+ Đoàn thanh niên
- Trình độ nhận thức không có điều kiện được tiếp cận các kiến thức về kĩ thuất trong chăn nuôi
- Dân tộc: 100 % là dân tộc kinh, ngôn ngữ : Việt Nam
- Tỉ lệ nam/nữ: 1/1
3, Mục tiêu
- Về kiến thức
+ Biết được tổng quan về hiện trạng môi trường của địa phương và sự cần thiết phải bảo
vệ môi trường
+ Biết được tác hại, ảnh hưởng của chất thải chăn nuôi không qua xử lý đối với môi trường
+ Biết được tác hại của môi trường bị ô nhiễm đối với sức khỏe con người và vật nuôi từ
đó ảnh hưởng đến thu nhập của người dân
+ Biết được tác dụng của chất thải khi đã được xử lý
Trang 5+ Nắm được kĩ thuất ủ phân, kĩ thuật xậy dựng và vận hành hệ thống xử lý chất thải bằng hầm biogas
- Về thái độ
+ Có thái độ tích cực trong công tác thực hiện xử lý chất thải chăn nuôi
+ Nâng cao nhận thức của cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường
+ Góp phần bảo vệ môi trường tại xã
4, Kế hoạch, nội dung chương trình, nội dung bài giảng
4.1, Kế hoạc tổ chức tập huấn
tổ chức thành viên Số lượng Địa điểm tổ chức
Đối
tượng
1
Chủ tịch, các phó chủ tịch,
cán bộ làm công tác môi
trường tại xã Ngọc Lũ
Buổi sáng thứ 7, ngày 13/5/2017
50 Hội trường UBND
xã Ngọc Lũ
Đối
tượng
2
Lớp 1: Hội nông dân xã
Ngọc Lũ
Buổi chiều thứ 7, ngày 13/5/2017
50 Nhà văn hóa thôn
đội 1
Lớp 2: Đoàn viên thanh
niên xã Ngọc Lũ
Buổi sáng chủ nhật, ngày 14/5/2017
50 Nhà văn hóa thôn
đội 2
Lớp 3: Người dân trong Buổi chiều
chủ nhật, ngày 14/5/2017
50 Nhà văn hóa thôn
đội 3
4.2, Nội dung chương trình
Buổi sáng Buổi chiều
1 7h30-8h00 2h00-2h30 Phát tài liệu, ổn định chỗ
ngồi
Phòng TNMT
2 8h00-8h05 2h30-2h35 Tuyên bố lý do, giới thiệu
đại biểu Phòng TNMT
Trang 68h05-8h50 2h35-3h20 Chuyên đề 1
Giảng viên trường đại học tài nguyên
và môi trường hà nội
4 8h50-9h00 3h20-3h30 Nghỉ giải lao, uống nước Phòng TNMT 5
9h00-10h00 3h30-4h30 Chuyên đề 2
Giảng viên trường đại học tài nguyên
và môi trường hà nội
6
10h00-10h30 4h30-5h00 Hỏi đáp thắc mắc
Giảng viên trường đại học tài nguyên
và môi trường hà nội
4.3, Nội dung bài giảng
4.3.1, Chuyên đề 1
- Tên chuyên đề: Tổng quan và nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường tại khu vực
- Giảng viên: Nguyễn Thị Minh Sáng
- Nội dung chuyên đề:
+ Thực trạng ô nhiễm môi trường tại phu vực
+ Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường tại khu vực
+ Tác hại của ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe cộng đồng trong khu vực
4.3.2, Chuyên đề 2
- Tên chuyên đề: Xử lý chất thải chăn nuôi
- Giảng viên: Vũ Thị Mai
- Nội dung chuyên đề:
+ Một số biện pháp và kỹ thuật xử lý chất thải
+ Kỹ thuật ủ phân
+ Quy trình xây dựng và vận hành hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi bằng hầm biogas
Trang 75, Kinh phí
5.1, Nguồi kinh phí
Do ngân sách nhà nước cấp, được bố trí trong nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường của huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
5.2, Cơ sở lập dự toán kinh phí
- Thông tư số: 139/2010/TT-BTC thông tư quy định việc lập dự toán, quản lý và sử dụng kinh phí từ ngân sách nhà nước dành cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
- Thông tư số: 123/2009/TT-BTC quy định nội dung chi, mức chi xây dựng chương trình khung và biên soạn chương trình, giáo trình các môn học đối với các ngành đào tạo đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp
- Thông tư số: 97/2010/TT-BTC quy định chế độ công tác phí, chế độ chi tổ chức các cuộc hội nghị đối với các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập
- Thông tư liên tịch số: 14/2014/TTLT-BTC-BTP quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở
- Thông tư liên tịch số: 44/2007/TTLT-BTC-BKHCN hướng dẫn định mức xây dựng và phân bổ dự toán kinh phí đối vớicác đề tài, dự án khoa học và công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước
- Thông tư liên tịch số: 45/2010/TTLT-BTC-BTNMT hướng dẫn việc quản lý kinh phí sự nghiệp môi trường
5.3, Tổng kinh phí dự kiến
- Tổng kinh phí thực hiện: 19.100.000 đồng
- Số tiền viết bằng chữ: Mười chín triệu, một trăm nghìn đồng
(Chi tiết kinh phí theo phụ lục đính kèm)
Phụ lục kinh khí ( Xem trong bảng Excle )
Trang 8CHUYÊN ĐỀ
1, Tính cấp thiết của chương trình tập huấn
Thách thức về môi trường đối với sự phát triển chăn nuôi là thách thức chung của tất cả các nước trên thế giới Giải bài toán ô nhiễm môi trường cho hoạt động chăn nuôi là con đường hướng tới ngành chăn nuôi “xanh”, phát triển bền vững ở nước ta Tuy nhiên, việc quản lý và xử lý chất thải chăn nuôi lại chưa được quan tâm đúng mức Việc xả nước thải chăn nuôi bừa bãi không qua xử lý đã gây ra ô nhiễm nghiêm trọng môi trường đất, nước, không khí Ước tính, hiện có tới 80% các bệnh nhiễm trùng ở nông thôn có liên quan tới nguồn nước bị nhiễm vi sinh vật như giun sán, tả, bệnh ngoài da, mắt… Bên cạnh đó, bộ máy tổ chức quản lý về môi trường trong lĩnh vực chăn nuôi còn thiếu và sự phân công, phân cấp trách nhiệm chưa rõ ràng, thiếu hợp lý, thiếu số lượng và hạn chế về năng lực Nhận thức của người dân trong xã Ngọc Lũ về tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động chăn nuôi chưa đầy đủ và đúng mức Chính những vấn đề cấp
bách trên, nhóm chúng tôi đã thực hiện chương trình tập huấn “Nâng cao nhận thức và
hướng dẫn xử lý chất thải trong chăn nuôi tại xã Ngọc Lũ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam”.
2, Thực trạng tại địa phương.
Từ nhiều năm nay, xã Ngọc Lũ (Bình Lục) đã có tiếng là vùng chăn nuôi lợn nhiều, với quy mô tập trung Toàn xã có 2.000 hộ thì có đến 1.800 hộ đầu tư vào con lợn Trong đó,
số hộ chăn nuôi lớn (từ 30-40 con/lứa trở lên) chiếm tới 2/3 Thời kỳ cao điểm nhất (năm 2007), tổng đàn lợn của Ngọc Lũ lên đến 34-35 nghìn con, chiếm gần 50% tổng đàn lợn của cả huyện Chăn nuôi lợn đã trở thành hướng phát triển kinh tế chủ lực của xã Nhiều
hộ gia đình nhờ đầu tư vào con nuôi này đã trở lên khá giả, giàu có Tuy nhiên do không
có quy hoạch, các hộ đầu tư chủ yếu theo hướng tự phát, tận dụng diện tích đất tại gia đình để chăn nuôi dẫn đến môi trường ở Ngọc Lũ hiện đang bị ô nhiễm trầm trọng Ngay
từ con đường đi vào Ngọc Lũ đã bốc mùi hôi thối bởi phân, chất thải từ hàng chục ngàn con lợn thải ra môi trường Theo tìm hiểu của phóng viên, hầu hết các hộ gia đình chăn nuôi đều nuôi vài chục con trở lên, nhà nào ít cũng nuôi tầm 20 con, nhà nhiều đến hơn
Trang 9trăm con Đến Ngọc Lũ, khắp các rãnh, mương nước, ao, hồ đều có màu vàng đục, xanh
và bốc mùi hồi thối nồng nặc Nếu muốn sạch thì chỉ còn cách bỏ chăn nuôi lợn, nhưng nếu bỏ nuôi lợn thì họ chẳng biết làm việc gì Người dân ngao ngán, nhưng cũng hết cách,
họ đành gồng mình sống chung với ô nhiễm
Mỗi ngày, hàng trăm trang trại chăn nuôi tại xã Ngọc Lũ thải hàng nghìn khối nước và hàng trăm tấn chất thải ra môi trường Từ đầu đến cuối xã, đâu đâu cũng thấy mương máng, ao chuông đen ngòm Chất thải đổ ra kênh ngay trong khu dân cư, chảy ra những cánh đồng hoa màu gây ô nhiễm nguồn đất, nguồn nước Khi kênh mương quá tải thì cả nghìn khối chất thải ô nhiễm này lại đổ ra dòng sông Châu Giang, nơi có khoảng 20.000
hộ dân ven sông sinh sống
Không chỉ sống chung với ô nhiễm nặng nề, theo một số người dân xã Ngọc Lũ, hiện nay trên địa bàn xã có rất nhiều người bị căn bệnh ung thư Mỗi năm, trung bình có khoảng 7 đến 8 người chết vì ung thư Dù không khẳng định mầm bệnh ung thư bắt đầu
từ đâu, nhưng họ cũng nghi ngờ một phần từ việc ô nhiễm môi trường ở nơi đây
3, Nội dung chính của chuyên đề.
Giúp cho người dân biết được trình trạng ô nhiễm môi trường trong xã và những tác hại
to lớn của ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe con người từ đó nâng cao ý thức người dân chủ động trong việc quả lý, xử lý chất thải chăn nuôi lợn, góp phần bảo vệ môi trường nơi đây
Cung cấp cho người dân kiến thức và kỹ năng cần thiết trong việc xử lý chất thải chăn nuôi
4, kiến nghị.
1, Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường
2, Triển khai các hoạt động lạo vét kênh mương, khai thông nguồn nước
3, Tăng cường thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường, các hoạt động kiểm soát ô nhiễm môi trường, công tác thanh tra, kiểm tra, cưỡng chế tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường
Trang 104, Quan tâm chỉ đạo và tăng cường năng lực cho các cán bộ chuyên môn về BVMT tại
địa phương; chú trọng việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tuyển chọn cán bộ có chuyên môn phù hợp với yêu cầu của công tác quản lý môi trường
5, Tài liệu tham khảo.
- Linh Giang (2016) Ngọc Lũ "điểm đen" ô nhiễm môi trường ở tỉnh Hà Nam
< http://www.tinmoitruong.vn/chat-thai/ngoc-lu diem-den o-nhiem-moi-truong-o-tinh-ha-nam_7_48452_1.html>
- Vũ Hà (2009) Ngọc Lũ: Môi trường ô nhiễm nặng do chất thải chăn nuôi
< http://tnmthanam.gov.vn/index.php/vi/news/Moi-truong/Ngoc-Lu-Moi-truong-o-nhiem-nang-do-chat-thai-chan-nuoi-453/>
- Đỗ Đức Trọng (2016) Ám ảnh ô nhiễm môi trường ở "thủ phủ" nuôi lợn
<http://cand.com.vn/doi-song/am-anh-o-nhiem-moi-truong-o-thu-phu-nuoi-lon-383199/>
- Đức Văn (2015) Ô nhiễm, bệnh tật bủa vây “thủ phủ” nuôi lợn lớn nhất miền Bắc
< http://dantri.com.vn/xa-hoi/o-nhiem-benh-tat-bua-vay-thu-phu-nuoi-lon-lon-nhat-mien-bac-20150907105634425.htm>
- Thái Yên (2016) Ô nhiễm môi trường ở xã Ngọc Lũ, Bình Lục (Hà Nam) Bài toán chưa
có lời giải <http://doanhnghiephoinhap.vn/o-nhiem-moi-truong-o-xa-ngoc-lu-binh-luc-ha-nam-bai-toan-chua-co-loi-giai.html>
- Như Yến (2016) Ngọc Lũ (Hà Nam) Chăn nuôi hủy hoại môi trường
< http://thoibaokinhdoanh.vn/Kinh-doanh-xanh-16/Ngoc-Lu-Ha-Nam Chan-nuoi-huy-hoai-moi-truong-23917.html>