Bạo lực học đường có thể xảy ra ở tất cả các bậc học, từ học sinh mầm non, học sinh tiểu học, học sinh trung học cơ sở, học sinh trung học phổ thông và đối với cả sinh viên cao đẳng và đại học. Tuy nhiên, trong một thời gian dài chúng ta đã xem nhẹ những hành vi bạo lực, bạo lực học đƣờng và coi chúng là những điều tất yếu. Thậm chí, một số cá nhân còn xem đó là một phần tự nhiên của quá trình phát triển tâm sinh lý của lứa tuổi học trò. Tại Việt Nam, số liệu được Bộ Giáo dục và đào tạo đưa ra gần đây nhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học. Cũng theo thống kê của Bộ Giáo dục và đào tạo, cứ khoảng trên 5.200 học sinh thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 HS thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ 9 trường thì có một trường có học sinh đánh nhau. Hành vi bạo lực học đường là hành vi đem đến sự tổn hại đặc biệt cho người bị bạo lực. Người bạo lực cũng gặp những hệ lụy không đáng có. Vì vậy, bạo lực học đường đã trở thành mối quan tâm của rất nhiều gia đình, các nhà trường và là nỗi trăn trở của toàn xã hội bởi hậu quả nghiêm trọng mà nó gây ra. Chính vì vậy em xin chọn đề tài “Thực trạng về vấn đề bạo lực học đường tại các trường Trung học phổ thông thuộc huyện Phù Ninh, Phú Thọ và các giải pháp của công tác xã hội”.
Trang 1LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bạo lực học đường là vấn nạn của giáo dục không chỉ ở Việt Nam trong mà còn ở tất cả các nước trên thế giới Hàng ngày, trên các phương tiện thông tin đại chúng thường xuyên xuất hiện tin bài về vấn nạn bạo lực học đường Điều đó đã phản ánh thực trạng xuống cấp trầm trọng về đạo đức của một bộ phận không nhỏ học sinh và một số giáo viên Có những vụ vi phạm nghiêm trọng đạo đức của học sinh và phẩm chất của giáo viên đã diễn ra mà chúng ta không ngờ tới Giáo dục để giảm thiểu, tiến tới ngăn chặn hoàn toàn nạn bạo lực học đường đang là mối quan tâm hàng đầu của các ngành chức năng, trong đó, có ngành giáo dục, gia đình và toàn xã hội Đã có những nghiên cứu, những cuộc luận bàn,những hội thảo về vấn đề bạo lực học đường được tổ chức, đã có những biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường được đưa ra Tuy nhiên, bạo lực học đường vẫn tiếp tục xảy ra, số lượng các vụ việc có chiều hướng gia tăng,đặc biệt là những vụ việc nghiêm trọng
Trong những năm gần đây dư luận xã hội đang phản ánh thực trạng bạo lực học đường đang diễn ra ngày càng nhiều, với những hành vi bạo lực diễn ra với chiều hướng khác nhau, biểu hiện có sự thay đổi theo chiều hướng tiêu cực Học sinh không chỉ đánh nhau bằng vũ lực của bản thân mà còn sử dụng các dụng
cụ gây hậu quả nghiêm trọng, nhất là tình trạng nữ học sinh đánh nhau,đánh nhau hội đồng, làm nhục bạn
và thậm chí là quay phim rồi tung lên mạng mang lại nhiều thông tin phản hồi tiêu cực từ phía dư luận xã hội
Bạo lực học đường có thể xảy ra ở tất cả các bậc học, từ học sinh mầm non, học sinh tiểu học, học sinh trung học cơ sở, học sinh trung học phổ thông và đối với cả sinh viên cao đẳng và đại học Tuy nhiên, trong một thời gian dài chúng ta đã xem nhẹ những hành vi bạo lực, bạo lực học đường và coi chúng là những điều tất yếu Thậm chí, một số cá nhân còn xem đó là một phần tự nhiên của quá trình phát triển tâm sinh lý của lứa tuổi học trò
Tại Việt Nam, số liệu được Bộ Giáo dục và đào tạo đưa ra gần đây nhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học Cũng theo thống kê của Bộ Giáo dục và đào tạo, cứ khoảng trên 5.200 học sinh thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 HS thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ 9 trường thì có một trường có học sinh đánh nhau
Hành vi bạo lực học đường là hành vi đem đến sự tổn hại đặc biệt cho người bị bạo lực Người bạo lực cũng gặp những hệ lụy không đáng có Vì vậy, bạo lực học đường đã trở thành mối quan tâm của rất nhiều gia đình, các nhà trường và là nỗi trăn trở của toàn xã hội bởi hậu quả nghiêm trọng mà nó gây ra
Chính vì vậy em xin chọn đề tài “Thực trạng về vấn đề bạo lực học đường tại các trường Trung học phổ thông thuộc huyện Phù Ninh, Phú Thọ và các giải pháp của công tác xã hội”.
I.CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1: Khái niệm và thuật ngữ liên quan:
-Khái niệm bạo lực học đường:
Bạo lực học đường là hệ thống xâu chuỗi lời nói , hành vi mang tính miệt thị, đe dọa , khủng bố người
Trang 2khác thường xảy ra giữa trò với trò, giữa thầy với trò hoặc ngược lại, để lại thương tích trên cơ thể , thậm chí dẫn đến tử vong, đặc biệt gây tổn thương đến tư tưởng, tình cảm, tạo cú sốc về tâm sinh lý cho những đối tượng trực tiếp tham gia vào quá trình giáo dục trong nhà trường, cũng như đối với ai quan tâm đến sự nghiệp giáo dục
Bạo lực học đường bao gồm các hành vi bạo lực về thể chất, gồm đánh nhau giữa các học sinh hoặc các hình phạt thể chất của nhà trường; bạo lực tinh thần, bao gồm cả việc tấn công bằng lời nói; bạo lực tình dục, bao gồm hiếp dâm và quấy rối tình dục; các dạng bắt nạt bạn học; và mang vũ khí đến trường Hành vi bạo lực học đường có thể xảy ra dưới nhiều hình thức như: Từ việcdùng sức mạnh vũ lực để thực hiện hành vi tác động lên người khác mà họ không mong muốn như: túm tóc, cào cấu, xé áo, lăng nhục, đánh đập, tát, đấm, đá, dùng hung khí tấn công, dọa nạt, mắng chửi, đổ tội oan, vu khống, tung tin đồn thất thiệt… Các hình thức bạo lực học đường này diễn ra với những mức độ và quy mô khác nhau, xuất phát từ những mâu thuẫn và xung đột khác nhau Điều này tạo ra những thương tổn nhất định hoặc những thương tổn lâu dài khó có thể định lượng
- Bạo lực về thể chất:
Đây là hình thức bao gồm các hành vi làm tổn thương tới thân thể người khác như đánh đấm, đá, đâm chém, tát xảy ra trong phạm vi trường học, liên quan tới môi trường giáo dục, các vấn đề giáo dục Nếu nhẹ thì nạn nhân bị tổn thương thân thể nhưng có khi dẫn tới tử vong
- Bạo lực tinh thần:
Việc sử dụng lời nói, hành vi dọa nạt, trấn át, đe dọa, ép buộc, chế nhạo, mỉa mai, chỉ trích người khác trong môi trường học đường, liên quan đến các vấn đề xảy ra trong trường học chính là bạo lực tinh thần Bạo lực tinh thần khó nhận biết hơn bạo lực thể chất vì nó không biểu hiện bằng những vết thương có thể trực tiếp nhìn thấy Mặt khác, nhiều người trong chúng ta vẫn chua hiểu rõ hành vi nào là biểu hiện của bạo lực tinh thần Những lời chỉ trích của thầy cô, những lời phê bình gay gắt, hay xúc phạm lẫn nhau lặp
đi lặp lại nhiều lần dễ gây nên những vết thương tinh thần khiến nạn nhân có thái độ tiêu cực trong cuộc sống
- Bạo lực về tình dục:
Bất cứ hành vi đụng chạm mang tính chất khiêu khích về giới mà không được sự đồng ý của người đó, dùng sức mạnh cơ bắp để ép buộc tình dục hoặc mua bán, đổi chác tình dục lấy các lợi ích vật chất khác giữa các đối tượng trong trường học
Có thể chia ra làm hai loại cơ bản: Quấy rối tình dục và lạm dụng tình dục Quấy rối tình dục là bất kỳ một lời nói hay hành động cử chỉ có ý nghĩa tình dục ngoài ý muốn, những câu nói xúc phạm cố ý và làm cho nạn nhân cảm thấy bị đe dọa, bị làm nhục, bị cản trở công việc, ngấm ngầm phá hoại sự an toàn và gây ra sự lo sợ cho nạn nhân
Lạm dụng tình dục được coi là hành động lợi dụng sự thiếu hiểu biết hoặc sự thiếu kinh nghiệm, thiếu quyền lực của người khác để đạt được mục đích tình dục của mình Các hình thức biểu hiện của lạm dụng tình dục học đường như ép buộc quan hệ tình dục ngoài ý muốn, cưỡng hiếp, ép buộc khi đối phương không muốn, có những hành động sàm sỡ…
Trang 3-Khái niệm công tác xã hội:
Là một chuyên ngành khoa học ứng dụng, cung cấp một lượng kiến thức có cơ sở thực tiễn và xây dựng những kỹ năng chuyên môn bao gồm: các giá trị, nguyên tắc, và những kỹ thuật nhằm giúp đỡ những đối tượng yếu thế trong xã hội có được các dịch vụ xã hội mong muốn và các liệu pháp tâm lý cho cá nhân, gia đình, và nhóm có vấn đề, hỗ trợ cộng đồng cải thiện các dịch vụ y tế và xã hội
-Khái niệm công tác xã hội trong trường học:
Hiệp hội Công tác xã hội trường học Mỹ đã định nghĩa: Công tác xã hội trường học là một trong những chuyên ngành quan trọng của công tác xã hội Với kiến thức và kỹ năng chuyên môn của mình, các nhân viên công tác xã hội trường học tác động đến nhóm học sinh và hệ thống trường học Nhân viên công tác
xã hội trường học được coi là công cụ thúc đẩy nhà trường đạt được các mục tiêu học tập và giảng dạy Nhân viên công tác xã hội trường học cũng giúp cho học sinh nâng cao khả năng đáp ứng các nhiệm vụ học tập của mình thông qua sự phối kết hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng
1.2 Các nguyên tắc công tác xã hội trong trường học:
-Chấp nhận thân chủ:
Chấp nhận đòi hỏi việc tiếp nhận thân chủ, theo nghĩa bóng và nghĩa đen, không tính toán, không thành kiến và không đưa ra phán quyết nào về hành vi của thân chủ Nhân viên công tác xã hội cần có thái độ tôn trọng phẩm giá con người và chấp nhận họ Việc chấp nhận những hành vi, quan điểm hay giá trị của thân chủ không có nghĩa là đồng tình với những hành vi, suy nghĩ của họ
-.Tạo điều kiện để thân chủ tham gia giải quyết vấn đề
Nguyên tắc để thân chủ tham gia giải quyết vấn đề là một trong những nguyên tắc cơ bản trong hoạt động của nhân viên công tác xã hội Vấn đề là của thân chủ, họ hiểu hoàn cảnh và khả năng của mình hơn ai hết nếu được sự trợ giúp Và vì vậy họ cần là người tham gia chủ yếu từ khâu đánh giá vấn đề tới ra quyết định, lựa chọn giải pháp, thực hiện giải pháp cũng như lượng giá kết quả của giải pháp đó Việc để thân chủ tham gia vào hoạt động giải quyết vấn đề sẽ giúp cho họ học hỏi cách thức từ đó họ tăng cường khả năng đối phó với tình huống có vấn đề Người nhân viên công tác xã hội chỉ đóng vai trò xúc tác, vai trò định hướng trong quá trình trợ giúp thân chủ thực hiện giải pháp cho vấn đề của họ mà không làm thay, làm hộ chủ yếu khích lệ họ có niềm tin để tự giải quyết vấn đề
- Tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ:
Mỗi cá nhân có quyền quyết định về các vấn đề thuộc về cuộc đời, những quyết định của người khác hướng dẫn họ nhưng không nên áp đặt trên họ Trong các tình huống, nhân viên công tác xã hội không nên quyết định, chọn lựa hay lên kế hoạch cho thân chủ, ngược lại thân chủ có thể được hướng dẫn và họ
có khả năng tự quyết định về mình
Trong một số trường hợp đặc biệt thân chủ không tự quyết định được như trường hợp thân chủ là học sinh còn quá nhỏ, người có rối loạn tâm thần nhân viên công tác xã hội cần lấy ý kiến từ người bảo trợ của họ Trong trường hợp quyết định của thân chủ có nguy cơ tổn hại tới tính mạng của bản thân thân chủ hay của người khác thì nhân viên công tác xã hội cũng không cần phải chấp thuận quyết định của thân chủ mà cần thông báo cho thân chủ về quy định của luật pháp
-Đảm bảo tính cá nhân hóa:
Con người có những nhu cầu cơ bản giống nhau, nhưng mỗi người do hoàn cảnh khác nhau Mỗi người lại có những tính cách khác nhau và những mong muốn nguyện vọng không giống nhau Từng đối tượng
Trang 4có những vấn đề riêng của họ, có nhu cầu riêng của họ Mỗi cộng đồng cũng có đặc điểm văn hoá vùng miền, đặc điểm địa lý, kinh tế xã hội khác nhau Việc cá biệt hoá trường hợp của thân chủ cá nhân, gia đình hay cộng đồng giúp nhân viên công tác xã hội đưa ra phương pháp giúp đỡ thích hợp với từng trường hợp cụ thể Thực hiện nguyên tắc này trong hoạt động của mình sẽ cho phép nhân viên công tác xã hội đảm bảo lợi ích thiết thực của thân chủ, đáp ứng đúng nhu cầu của thân chủ và rèn luyện khả năng ứng phó linh hoạt trong giải quyết vấn đề, khắc phục sự bảo thủ, quan liêu, cứng nhắc trong quá trình trợ giúp
- Đảm bảo tính bí mật thông tin của thân chủ:
Giữ bí mật thông tin là một trong những nguyên tắc cơ bản của ngành công tác xã hội Nó thể hiện sự tôn trọng những vấn đề riêng tư của thân chủ và không được chia sẻ những thông tin của thân chủ với người khác khi chưa có sự đồng ý của thân chủ Nếu nhân viên công tác xã hội thực hiện tốt nguyên tắc này sẽ tạo điều kiện để thân chủ chân thành cởi mở, bộc lộ những cảm xúc, tâm trạng và những khó khăn của họ Nhân viên công tác xã hội chỉ chia sẻ thông tin khi được thân chủ đồng ý Đảm bảo tính riêng tư của trường hợp còn thể hiện ở việc bảo mật lưu trữ hồ sơ Việc đảm bảo bí mật thông tin của thân chủ sẽ giúp cho thân chủ tin tưởng vào nhân viên công tác xã hội, từ đó họ sẵn sàng chia sẻ và hợp tác Bên cạnh đó việc đảm bảo bí mật của thân chủ còn là yêu cầu mang tính nhân văn trong quan hệ con người và quan hệ nghề nghiệp
-Tự ý thức về bản thân:
Nhân viên công tác xã hội cần ý thức rằng vai trò của mình là hỗ trợ thân chủ giải quyết vấn đề Giúp đỡ thân chủ là trách nhiệm của nhân viên công tác xã hội, vì vậy cần tránh lạm dụng quyền lực, vị trí công việc để mưu lợi cá nhân Đồng thời nhân viên công tác xã hội cũng cần phải ý thức được khả năng trình
độ chuyên môn của bản thân có đáp ứng yêu cầu của công việc được giao hay không Khi gặp trường hợp quá phức tạp và vượt quá giới hạn khả năng thì nhân viên công tác xã hội chuyển giao trường hợp đang thụ lý cho nhân viên công tác xã hội khác giúp đỡ
- Đảm bảo mối quan hệ nghề nghiệp:
Công cụ chính trong các hoạt động công tác xã hội là mối quan hệ giữa nhân viên công tác xã hội
và thân chủ Những hành vi thể hiện mối quan hệ nghề nghiệp của nhân viên công tác xã hội như tôn trọng quan điểm giá trị, nguyên tắc nghề nghiệp; không lợi dụng cương vị công tác của mình
để đòi hỏi sự hàm ơn của thân chủ, không nên có quan hệ nam nữ trong khi thực hiện sự trợ giúp Nguyên tắc này giúp cho nhân viên công tác xã hội đảm bảo tính khách quan trong quá trình thực hiện công việc, đảm bảo sự công bằng trong giúp đỡ mọi thân chủ.
1.3 Các kỹ năng công tác xã hội trong trường học:
- Kỹ năng giao tiếp cơ bản: Nhu cầu của thân chủ là cần được giúp đỡ và họ trông cậy vào khả năng giải quyết vấn đề của nhân viên xã hội Nhưng, điều mà thân chủ rất quan tâm đầu tiên khi tiếp cận với nhân viên công tác xã hội là chính sự quan tâm của nhân viên công tác xã hội đối với họ.và cũng chính nhân viên công tác xã hội là người chủ động thiết lập mối quan hệ tốt giữa hai con người vì mối quan hệ này là
cơ sở để chấp nhận, thay đổi, và trưởng thành
- Kỹ năng truyền thông: Nhân viên công tác xã hội phải là người biết truyền đạt rõ ràng các thông điệp bằng lời và không lời, biết quan sát và cảm nhận ý nghĩa bên trong từ các thông điệp bằng lời và không lời, phát ra từ thân chủ và biết cách phản hồi để thân chủ nhận thức về vấn đề và bản thân họ rõ hơn
- Kỹ năng bảo vệ lợi ích của thân chủ: Vai trò bảo vệ quyền lợi của thân chủ là một trong những vai trò quan trọng của nhân viên công tác xã hội Biện hộ là làm việc đứng trên tư cách của thân chủ, nhân viên công tác xã hội đứng về phía thân chủ,nhân viên công tác xã hội có thể tìm một điều gì đó cho thân chủ
mà người khác không làm được
- Kỹ năng tham vấn: Tham vấn là một phương cách hỗ trợ thông qua sự tương tác giữa hai bên, nhân viên công tác xã hội giúp thân chủ lấy lại niềm tin và hy vọng, từ đó biết nhận lấy trách nhiệm giải quyết
Trang 5vấn đề của chính họ Khi thân chủ có vấn đề khó khăn và đang bế tắc trong giải quyết vấn đề thì thường
họ thụ động, cảm thấy bất lực, thiếu khả năng hoặc chưa tận dụng hết khả năng của họ hoặc họ có cái nhìn lệch lạc về chính họ, về người khác và về môi trường sống
- Kỹ năng trong mối quan hệ giúp đỡ chuyên nghiệp: Trong khi thực hành công tác xã hội, nhân viên công tác xã hội luôn luôn phải nhận thức rằng mối quan hệ giữa nhân viên công tác xã hội và thân chủ là mối quan hệ giúp đỡ chuyên nghiệp khác với mối quan hệ xã hội bình thường
1.4 Các phương pháp của công tác xã hội trong trường học:
-Phương pháp công tác xã hội cá nhân
-Phương pháp công tác xã hội nhóm
-Phương pháp tham vấn
-Quản trị công tác xã hội
1.5 Tiến trình của công tác xã hội trong trường học:
-Tiếp nhận thân chủ:
Việc tiếp cận thân chủ được thực hiện có thể do nhân viên công tác xã hội chủ động do phạm vi hoạt động theo chức năng của mình hoặc do phía thân chủ chủ động tìm đến nhân viên công tác xã hội vì có nhu cầu muốn được giúp đỡ
-Xác định vấn đề:
Thông qua các tài liệu, hồ sơ cá nhân của thân chủ, quan sát tính cách, hành động, cử chỉ, lời nói, cách ăn mặc; vấn đàm với thân chủ và những người có liên quan đến thân chủ; đến thăm gia đ ình thân chủ; tổng kết và chuẩn đoán
-Thu thập thông tin:
Đây là tiến trình thu thập thông tin để có cái nhìn tổng thể về vấn đề của thân chủ Nhân viên công tác xã hội cần hỗ trợ thân chủ từ từ nhìn rõ lại vấn đề và nguyên nhân của những vấn đề đó là từ đâu
-Đánh giá chuẩn đoán:
Nhân viên công tác xã hội đánh giá tất cả các vấn đề mà thân chủ cần phải được giải quyết như mối quan
hệ, các nhu cầu, tiềm năng, những giải pháp đã được thân chủ sử dụng để giải quyết vấn đề, hiệu quả và hạn chế của những giải pháp đó
-Lên kế hoạch giải quyết vấn đề:
Đây là giai đoạn lập kế hoạch giải quyết vấn đề Xác định mục đích, thân chủ mong muốn gì? Xem xét khả năng đáp ứng của cơ quan, xã hội và các nguồn hỗ trợ khác? Thân chủ và nhân viên công tác xã hội thống nhất mục đích, lựa chọn giải pháp, nhân viên công tác xã hội cần phải cân nhắc các yếu tố khả năng, điều kiện hỗ trợ cho phép, đưa ra các giải pháp khác nhau để lựa chọn cái tốt nhất
Trang 6-Thực hiện kế hoạch:
Đây là giai đoạn bao gồm các hoạt động và dịch vụ theo như kế hoạch đã lập ra từ trước Các hoạt động
có thể là: hỗ trợ, tư vấn, hòa giải, biện hộ
-Lượng giá:
Lượng giá là động tác đo lường, thẩm định các biến chuyển, xem sự can thiệp của nhân viên công tác xã hội có đem lại kết quả mong muốn hay không Việc đánh giá giúp nhân viên công tác xã hội xem lại các mục tiêu đã đề ra đạt được đến mức nào để điều chỉnh lại phương cách trị liệu
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
2.1 Thực trang bạo lực học đường trên thế giới:
Theo thống kê trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu em trai và 4 triệu em gái có liên quan trực tiếp đến bạo lực học đường Nhưng thực tế, con số đó đang ngày một tăng lên và những nạn nhân của những vụ việc này thì không phải đã kể hết Trung bình một ngày, các trường học ở Anh xảy ra khoảng 40 vụ gây gổ buộc cảnh sát phải can thiệp Trong năm học 2007, cảnh sát buộc phải xuất hiện tại trường học hơn 7.300 lần Nhưng thật sự trên toàn nước Anh, bạo lực học đường có thể lên đến hơn 10.000 vụ, do khoảng 1/3 nhân viên cảnh sát quên nhập dữ liệu Đó là kết quả của cuộc khảo sát gần đây do Đảng bảo thủ công bố trong lúc lo ngại về nạn bạo lực học đường đang tăng cao Dữ liệu trên được tổng hợp từ 25/39 đồn cảnh sát trung tâm của nước Anh Chỉ riêng cảnh sát Metropolitan bị gọi đến các trường học 2.698 lầ n Còn cảnh sát ở ThamesValley nhận được 697 lần báo động Không chỉ vậy, số học sinh bị đuổi học vì bạo lực cũng gia tăng Năm 2007, hơn 1000 trẻ chỉ mới 5 tuổi hoặc ít hơn bị tình nghi hành hung bạn học Tính tổng cộng, số học sinh dưới 16 tuổi bị đuổi học vì tấn công bạn cùng trường là 65.390 vụ, tăng khoảng 2.720 vụ chỉ trong một năm
Bộ Giáo dục Bang Queensland tuyên bố vào tháng 7 năm 2009 rằng mức độ gia tăng của bạo lực tại các trường học là hoàn toàn không thể chấp nhận và thừa nhận rằng đã không thực thi đầy đủ để chống lại hành vi bạo lực 55.000 học sinh đã bị đình chỉ tại các trường của bang trong năm 2008, gần một phần ba trong số đó bởi hành vi không đúng đắn về thể chất
Tại Nam Australia, 175 vụ tấn công bạo lực vào các học sinh hay giáo viên đ ã được ghi nhận trong năm 2008
Một nghiên cứu gần đây thấy rằng việc phải đối đầu với bạo lực của các giáo viên tại vùng nói tiếng Pháp của Bỉ là một yếu tố quan trọng trong những quyết định rời bỏ nghề giáo
Tại Bulgaria sau "nhiều báo cáo trong thập kỷ vừa qua về bạo lực trường học", Bộ Giáo dục đã đưa ra những quy định chặt chẽ hơn vào năm 2009 về hành vi của học sinh, gồm cả ăn mặc không thích hợp, say rượu, và mang điện thoại Các giáo viên được trao các quyền lực mới để trừng phạt những học sinh không nghe lời
Trang 7Năm 2000 Bộ Giáo dục Pháp tuyên bố rằng 39 trong 75.000 vụ bạo lực học đường là bạo lực nghiêm trọng và 300 là có bạo lực ở một số mức độ
Tại Nhật Bản một cuộc điều tra của Bộ Giáo dục cho thấy các học sinh tại các trường công có liên quan tới một số vụ bạo lực năm 2005 có khoảng 2.756 trường hợp, tăng khoảng 8.000 so với năm trước đó Trong tới 7.000 vụ, các giáo viên là đối tượng bị tấn công
Tại Ba Lan, năm 2006 sau một vụ tự sát của một cô gái sau khi bị quấy nhiễu tình dục tại trường, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Ba Lan, Roman Giertych, đã tung ra một cuộc cải cách trường học "không khoan dung".Theo kế hoạch này, các giáo viên sẽ có vị thế pháp lý như các nhân viên dân sự, khiến việc thực hiện hành động bạo lực chống lại họ bị trừng phạt với những mức độ cao hơn Hiệu trưởng sẽ, trên lý thuyết, có thể gửi những học sinh hung hãn tới thực hiện phục vụ cộng đồng và cha mẹ của các học sinh
đó cũng có thể bị phạt Các giáo viên không phản ánh các vụ bạo lực ở trường có thể phải đối mặt với một
án tù
Cao uỷ Nhân quyền Nam Phi đã thấy rằng 40% trẻ em được phỏng vấn nói rằng chúng từng là các nạn nhân của tội phạm tại trường học Hơn một phần năm số vụ tấn công tình dục vào trẻ em Nam Phi được phát hiện diễn ra tại trường học Việc phải đương đầu với bạo lực gia đình, băng đảng và ma tuý để lại dấu ấn lâu dài trong tính cách của học sinh
Một cuộc điều tra của chính phủ nước Anh năm 2007 một cuộc điều tra 6.000 giáo viên bởi công đoàn giáo viên NASUWT thấy rằng hơn 16% tuyên bố đã từng bị tấn công thể chất bởi các học sinh trong hai năm trước đó.Theo các thống kê của cảnh sát thông qua một yêu cầu Tự do Thông tin, năm 2007 có hơn 7.000 trường hợp cảnh sát được gọi tới để giải quyết các vụ bạo lực trường học tại Anh Tại Wales, một cuộc điều tra năm 2009 thấy rằng hai phần năm giáo viên thống báo đã từng bị tấn công trong lớp học 49% từng bị đe doạ tấn công
Theo Trung tâm Thống kê Quốc gia về Giáo dục Mỹ, bạo lực học đường là một vấn đề nghiêm trọng Năm 2007, năm gần nhất có dữ liệu tổng thể, một cuộc điều tra toàn quốc, được tiến hành hai năm một lần bởi Các Trung tâm Ngăn chặn và Kiểm soát Dịch bệnh (CDC) và có những mẫu đại diện của các học sinh trung học Hoa Kỳ, thấy rằng 5.9% học sinh mang theo một loại vũ khí vào trường học trong 30 ngày trước thời điểm điều tra Tỷ lệ này ở nam lớn gấp ba lần nữ Trong 12 tháng trước cuộc điều tra, 7.8% học sinh trung học được thông báo đã bị đe doạ hay bị thương tích bởi một vũ khí trong trường học ít nhất một lần, với tỷ lệ cao trong nam lớn gấp hai lần nữ Trong 12 tháng trước cuộc điều tra, 12.4% học sinh từng tham gia vào một vụ đánh nhau tại trường ít nhất một lần Tỷ lệ nam cũng cao gấp hai lần nữ Trong
30 ngày trước cuộc điều tra, 5.5% học sinh được thông báo bởi họ không cảm thấy an toàn, họ đ ã không tới trường ít nhất một ngày Các tỷ lệ này ở nam và nữ xấp xỉ bằng nhau Dữ liệu mới nhất của Mỹ về tội phạm bạo lực trong đó các giáo viên là mục tiêu cho thấy 7% giáo viên năm 2003 là đối tượng bị đe doạ bởi học sinh 5% giáo viên tại các trường đô thị bị tấn công thể chất, với những tỷ lệ thấp hơn tại các
Trang 8trường ngoại ô và nông thôn Các thành viên khác trong trường cũng có nguy cơ bị tấn công bạo lực, với các lái xe buýt trường học là những người dễ bị nguy cơ
2.2 Thực trạng bạo lực học đường ở Việt Nam:
Trong thời gian gần đây, dư luận không khỏi có những bức xúc trước những cảnh bạo lực diễn ra trong môi trường giáo dục Tại Việt Nam, số liệu được Bộ Giáo dục và đào tạo đưa ra gần đây nhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học khoảng 5 vụ/ngày Cũng theo thống kê của Bộ Giáo dục và đào tạo , cứ khoảng trên 5.200 học sinh thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 học sinh thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ 9 trường thì có một trường có học sinh đánh nhau
Đáng lo ngại hơn, theo thống kê của Bộ Công An mỗi tháng có hơn 1.000 thanh thiếu niên phạm tội Trước kia: tội phạm giết người trong độ tuổi từ 30 đến dưới 45 chiếm số lượng cao nhất Bây giờ giả m còn 34% so với 41% của độ tuổi 18 đến dưới 30, độ tuổi từ 14 đến dưới 18 chiếm đến 17%
Tình trạng bạo lực học đường đang rất nhức nhối trong xã hội hiện nay Điển hình như vụ việc nhóm thanh, thiếu niên hành hung một cô gái cùng trang lứa tại địa bàn xã Phụng Châu, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội Theo đó ngày 16/5, trên trang mạng xã hội xuất hiện một clip quay lại hình ảnh khoảng bốn năm thiếu niên có hành vi lăng mạ, đồng thời liên tục sử dụng gậy và chân tay hành hung một
cô gái còn trẻ Nguyên nhân ban đầu được xác định là do có mâu thuẫn cá nhân, một nữ sinh đã nhờ nhóm bạn bè quen biết đến để dằn mặt đối phương Lãnh đạo xã Phụng Châu đã xác minh và ghi nhận sự việc vừa diễn ra và một số thanh, thiếu niên liên quan đến hành vi hành hung là học sinh của trường Trung học phổ thông Chương Mỹ B, huyện Chương Mỹ
Tiếp đến ngày 18/5, tiếp tục xuất hiện một clip được đăng tải trên mạng xã hội, ghi nhận hình ảnh hai nữ sinh xông vào đánh, lăng mạ một nữ sinh khác trước sự chứng kiến của đám đông bạn bè Sự việc được cho là xảy ra giữa ba em học sinh lớp 10 trường Trung học phổ thông Tân Kỳ, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và đào tạo, từ đầu năm học 2009-2010 cả nước có 1600 vụ học sinh đánh nhau, làm chết 7 học sinh, nhiều em phải mang thương tật cả đời Các nhà trường đã xử lý kỷ luật khiển trách 881 học sinh, cảnh cáo 1558 học sinh, buộc thôi học 735 học sinh Trong khi đó, Trung tâm Kỹ năng sống Hoàn Năng dẫn số liệu của một tổ chức phi chính phủ nghiên cứu trên học sinh 5 nước châu Á, trong đó có Việt Nam, cho biết trung bình 10 học sinh thì có 7 em ở độ tuổi 12-17 trải nghiệm với bạo lực học đường Việt Nam đứng thứ 2 trong 5 quốc gia được nghiên cứu có số học sinh hứng chịu nạn bạo lực
Về độ tuổi đối tượng tham gia bạo lực học đường: độ tuổi đối tượng tham gia đánh nhau từ 06 -10 tuổi chiếm 07%; từ 11- 14 tuổi chiếm 45%; từ 15 - 18 tuổi chiếm 48% Như vậy, đối tượng tham gia đánh nhau phần lớn học sinh cuối cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông Đây là lứa tưổi mà sinh lý các
em có nhiều biến đổi, suy nghĩ bồng bột, thích tự mình giải quyết các mâu thuẫn, dễ bị bạn bè rủ rê lôi kéo
Về hình thức tổ chức: Trước đây bạo lực học đường chỉ xảy ra bình thường với các hình thức đơn giản như các hành động chửi bới hay xúc phạm lăng mạ, xỉ nhục hoặc chà đạp nhân phẩm, làm tổn thương về mặt tinh thần con người bằng những lời nói Đa số các vụ đánh nhau đều có tổ chức nhóm đánh hội đồng
Trang 9Một số em trong nhóm còn sử dụng điện thoại di động để ghi hình vụ hành hung, sau đó đăng tải lên mạng Internet để làm nhục nạn nhân và để khoe thành tích của mình Điều này cho thấy, bạo lực học đường không chỉ là chuyện của mỗi học sinh, mà có tính chất lây lan theo nhóm bạn, đa số học sinh coi
sự việc đánh nhau bình thường
Về công cụ phương tiện sử dụng trong bạo lực học đường: Trước đây, bạo lực học đường thường sử dụng công cụ đánh đập tra tấn trực tiếp lên thân thể khiến sức khỏe bị tổn hại qua các hành động: đấm, đá hoặc gậy gộc Nhưng bạo lực học đường hiện nay lại táo bạo hơn nhiều với những hung khí như dao, kéo khiến khả năng thương tích lớn hơn gây ra xây xát, chảy máu, tinh thần hoảng loạn, chấn động tâm lý…
Về giới tính: nam giới chiếm 74%; nữ giới chiếm 36% Có khoảng hơn một nửa số em nữ khi được hỏi
về vấn đề này thì thừa nhận là đã từng có hành vi đánh nhau với các bạn khác ở các mức độ khác nhau
Về hậu quả: Trong số các vụ bạo lực học đường đã từng có hành vi hành hung người khác, hậu quả của
vụ bạo lực thường gây nên tổn thương về tinh thần và thể chất, làm mất thiện cảm của mọi người đối với các em Có gần 1/4 cho rằng, hành vi bạo lực không gây ra hậu quả gì Các vụ liên quan đến BLHĐ xẩy
ra nhiều lú do khác nhau như: Không ưa nên đánh (24%); bị khiêu khích nên đánh (16%); đánh vì lý do tình cảm (13,3%); Người khác nhờ đánh (20%) và chẳng có lý do gì cũng đánh (12%)
Các em từ lứa tuổi từ 12-18 là lứa tuổi xảy ra bạo lực học đường nhiều nhất vì đây là lứa tuổi bất ổn và nhạy cảm nhất cùng với đó là tâm lí muốn khẳng định mình, muốn trở thành người hùng trong mắt mọi người
2.3 Khái quát về địa bàn nghiên cứu các trường Trung học phổ thông thuộc huyện Phù Ninh, Phú Thọ:
- Trường Trung học phổ thông Phù Ninh:
Mùa thu 1963 trường cấp 3 Phù Ninh nay là THPT Phù Ninh ra đời, trong hoàn cảnh đất nước ta còn tạm thời bị chia cắt làm hai miền, toàn Đảng toàn quân, toàn dân ta đang thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Miền bắc xã hội chủ nghĩa đấu tranh giải phóng miền nam thống nhất đất nước Đây
là trường trung học đầu tiên của Huyện Phù Ninh Ngày đầu mới thành lập trường chỉ có 2 lớp, 67 học sinh, 7 thầy cô giáo Chưa có trường riêng phải học nhờ trường cấp 2 Tập đoàn – xã Phú Lộc trên mảnh đất mà phòng học chỉ là tranh tre nứa lá
Thầy trò trở về xây dựng lại ngôi trường trên nền đất cũ: Khu 6 xã Phú Lộc Với sự lãnh đạo của Đảng bộ chính quyền các cấp, sự quan tâm chỉ đạo của Sở giáo dục đào tạo VP, nay là PT, sự ủng hộ của nhân dân
và bằng bao mồ hôi công sức của các thế hệ thầy và trò đã xây dựng nên ngôi trường THPT Phù Ninh đẹp
đẽ khang trang như hôm nay
Gần nửa thế kỉ trôi qua, các thế hệ học sinh của trường THPT PN nối tiếp nhau vượt qua những khó khăn thử thách, làm nên những trang vàng truyền thống đến nay có thể khẳng định Trường THPT Phù Ninh đã trưởng thành rồi rào tiềm năng, đã và đang vươn lên xứng đáng với tầm cao của sự nghiệp giáo dục, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước Từ chỗ trường chỉ có 2 lớp, 67 học sinh đến nay hàng năm trường đã đào đào tạo hàng ngàn học sinh Nằm trong một huyện có truyền thống anh hùng, có Đền Hùng lịch sử, thủ đô Văn Lang là cội nguồn Đất Việt, có khu công nghiệp lớn mạnh như Công ty giấy Bãi Bằng, đơn vị quốc phòng Z121 và một số khu công nghiệp mới Hơn lúc nào hết Trường THPT Phù Ninh càng thấy rõ nhiệm vụ và trách nhiệm to lớn của mình trong sự nghiệp trồng
Trang 10người, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho sự nghiệp đổi mới của Đảng và Nhà nứơc, cho hôm nay và mai sau
- Trường Trung học phổ thông Tử Đà:
Năm 1986 UBND tỉnh Vĩnh Phú đã đồng ý về chủ trương thành lập trường PTTH Tử Đà theo đề nghị của UBND huyện Phong Châu và của Sở Giáo dục Vĩnh Phú Vị trí của trường đặt tại Xã Tử Đà - khu vực phía nam huyện Phong Châu (nay là Phù Ninh) Sau khi có chủ trương của UBND tỉnh, trường PTTH Tử
Đà bắt đầu được đầu tư xây dựng về cơ sở vật chất, phòng học, chuẩn bị đội ngũ, phương án tuyển sinh Cho đến nay trường đã giành một vị trí xứng đáng trong sự nghiệp giáo dục của tỉnh Phú Thọ Năm học
2016 – 2017, qui mô phát triển của nhà trường có 18 lớp với gần 700 học sinh, đội ngũ giáo viên, nhân viên với 54 đồng chí, đồng chí Bùi Tuấn Long giữ chức vụ Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường Đội ngũ giáo viên của trường khá ổn định về số lượng và chất lượng, 100% đạt chuẩn, nhiều thầy cô giáo được nhận Bằng khen, giấy khen của Thủ tướng Chính Phủ, Bộ GD&ĐT, UBND tỉnh Phú Thọ.Chất lượng giáo dục toàn diện giữ thế ổn định trong nhiều năm, năm học 2015 - 2016 tỉ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp đạt 98,6%, tỉ lệ học sinh thi đỗ vào các trường Đại học đạt trên 40% Trong các kì thi chọn HSG cấp tỉnh, trường luôn đạt thành tích khá cao, đặc biệt có HS đạt các giải Nhất, Nhì Trong năm học 2016 –
2017 và những năm sắp tới, hướng đến 30 năm xây dựng và trưởng thành thầy và trò trường THPT Tử Đà
sẽ tiếp phấn đấu xây dựng trường trở thành trường Chuẩn Quốc gia, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xứng đáng với niềm tin của các cấp lãnh đạo, chính quyền và nhân dân địa phương
2.4 Thực trạng bạo lực học đường tại các trường Trung học phổ thông thuộc huyện Phù Ninh, Phú Thọ Chỉ soi riêng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, trong thời gian ngắn vừa qua, đã xảy ra liên tiếp các vụ bạo lực học đường, khiến dư luận thực sự bức xúc.Theo thống kê của Sở giáo dục đào tạo tỉnh Phú Thọ, từ năm
2013 đến nay trên địa bàn tỉnh xảy ra 4 vụ bạo lực học đường để lại hậu quả đáng tiếc, 17 học sinh đ ã bị ngành Giáo dục xử lý kỷ luật từ buộc thôi học đến hạ hạnh kiểm; đó là chưa kể đến hàng chục vụ các em học sinh đánh nhau nhưng không được nhà trường báo cáo Số vụ học sinh đánh nhau xảy ra thường tập trung ở các trường Trung học phổ thông Dường như cách xử lý giơ cao đánh khẽ của ngành giáo dục địa phương đang vô hình trung khiến vấn nạn này đáng lo ngại hơn bao giờ hết…
Tại tỉnh Phú Thọ chưa xảy ra những hiện tượng nổi cộm như các địa phương khác nhưng đã từng xảy ra nhiều vụ việc học sinh đánh nhau được phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng, khiến dư luận hết sức bất bình
Điển hình như 4 học sinh tham gia đánh 1 học sinh tại Trường Trung học phổ thông Tử Đà, huyện Phù Ninh khiến em học sinh bị đánh căng thẳng tâm lý, không nói được suốt 5 tháng; Trường Trung học cơ
sở Nông Trang, thành phố Việt Trì đã có đối tượng bên ngoài lợi dụng lúc tan trường vào trường đánh một học sinh
Những năm học trước, Trường Trung học phổ thông Vũ Thê Lang, thành phố Việt Trì còn có hiện tượng học sinh ra ngoài xã hội gây gổ, đánh nhau Trước thực trạng đó, Ban giám hiệu nhà trường đã có biện pháp nghiêm khắc xử lý Năm 2013, nhà trường đã phải trả 1 học sinh về cho gia đình, trung bình mỗi