SKKN tích hợp liên môn anh – địa về chủ đề cộng đồng các nước đông nam á

Mục đích của đổi mới PPDH ở trường phổ thông là thay đổi lối dạy truyền thụ một chiều sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tích cực” với các kĩ thuật dạy, học tích cực nhằm giúp học si

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

TÊN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP:

TÍCH HỢP LIÊN MÔN ANH – ĐỊA VỀ CHỦ ĐỀ CỘNG ĐỒNG CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á - ASEAN

Họ và tên: Nguyễn Tuấn Anh Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THPT Quang Trung,

Sở GD-ĐT Quảng Bình

Quảng Bình, tháng 1 năm 2019

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

TÊN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP:

TÍCH HỢP LIÊN MÔN ANH – ĐỊA VỀ CHỦ ĐỀ CỘNG ĐỒNG CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á - ASEAN

Quảng Bình, tháng 1 năm 2019

PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài, sáng kiến, giải pháp

Học tiếng Anh là một phương thức để tiếp cận thế giới hiện đại, để hội nhập quốc tế nhưng nếu chỉ học tiếng Anh để dùng trong các cuộc thi thôi thì chưa đủ Học sinh cần tiếng Anh để giao tiếp, để tham gia các diễn đàn quốc tế, để làm một công dân toàn cầu Để làm được điều đó, học sinh cần phải trang bị cho mình những kiến thức những bộ môn khác như Lịch sử, Địa lý, Hóa học, Sinh học, v.v

và khi đó tiếng Anh sẽ là một công cụ ngôn ngữ để các em thể hiện kiến thức của mình về thế giới xung quanh Ngược lại, nếu các em học sinh giỏi Địa lý hay Lịch

sử cũng như các bộ môn khác nhưng không biết nói tiếng Anh thì cũng làm cách nào có thể giao tiếp với các bạn học sinh nước ngoài về vấn đề khu vực và thế giới Một ví dụ điển hình để thấy được tầm quan trọng của sự kết hợp Tiếng Anh và Địa

lý là chương trình Tàu Thanh niên Đông Nam Á, một chương trình rất hay khuyến khích các bạn trẻ tìm hiểu kiến thức về khu vực ASEAN Những bạn có thể có mặt trên chuyến tàu này phải là những bạn vừa nắm rõ các thông tin, hiểu biết các vấn

đề về ASEAN và tất nhiên là phải thành thạo tiếng Anh để giao tiếp, để giao lưu học hỏi, để kết bạn với các nước ASEAN khác và chia sẻ và giới thiệu với các bạn nước khác về nước nhà Những thanh niên đó rõ ràng là phải giỏi tiếng Anh và rành Địa lý Đó chính là sự liên môn Anh – Địa Nhưng làm thế nào để có thể tích hợp 2 bộ môn này? Đó là phải đổi mới phương pháp dạy học Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy học là hướng tới hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, chống lại thói quen học tập thụ động Đổi mới phương pháp dạy học bao gồm đổi mới nội dung và hình thức hoạt động của GV và HS, đổi mới hình thức tổ chức dạy học, đổi mới hình thức tương tác trong dạy học, đổi mới kĩ thuật dạy học Mục đích của đổi mới PPDH ở trường phổ thông là thay đổi lối dạy truyền thụ một chiều sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tích cực” với các kĩ thuật dạy, học tích cực nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tạo niềm tin, niềm vui, niềm hứng thú trong học tập; làm cho học là quá trình kiến tạo; học sinh tìm tòi, khám phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và xử lí thông tin, tự hình thành tri thức, có phẩm chất và năng lực của con người mới tự tin, năng động, sáng tạo trong cuộc sống Tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh, dạy học sinh cách tìm

ra chân lí Chú trọng hình thành các năng lực, dạy phương pháp và kĩ thuật lao động khoa học, dạy cách học Học để đáp ứng những yêu cầu của cuộc sống hiện tại và tương lai Những điều đã học cần thiết cho bản thân học sinh và cho sự phát triển của xã hội

Nhận thấy nhu cầu kết hợp môn tiếng Anh và các môn học khác và trong đề tài này là môn Địa lý, tôi tiến hành thực hiện đề tài tích hợp liên môn môn Tiếng Anh – Địa lý về chủ đề các nước Đông Nam Á – Asean

1.2 Điểm mới của đề tài, sáng kiến, giải pháp: Trong đề tài này, tôi tập trung

hướng đến những cách dạy liên kết những kiến thức, kỹ năng thuộc bộ môn Địa lý với những kỹ năng bộ môn tiếng Anh nhằm giúp các em học sinh có thể tự hào khi

là một công dân của ASEAN từ đó có những hành động để góp phần phát triển Cộng đồng ASEAN và tích cực mạnh dạn giao lưu về văn hóa với các nước ASEAN

PHẦN 2: PHẦN NỘI DUNG 2.1 Thực trạng của vấn đề mà đề tài, sáng kiến, giải pháp cần giải quyết

2.1.1 Thuận lợi:

Trường THPT Quang Trung đóng trên địa bàn các xã đặc biệt khó khăn của vùng Ròon, huyện Quảng Trạch nên được cấp ủy, Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, chỉ đạo, tổ chức và triển khai các hoạt động dạy học theo quy định của

Sở Giáo dục, cố gắng tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên phát huy khả năng của mình trong việc tìm hiểu, vận dụng trang thiết bị cùng phương pháp giảng dạy phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất hiện có của nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện cho học sinh

Cơ sở vật chất thuận lợi cho việc dạy học tiếng Anh cũng như tích lợp liên môn Máy tính được nối mạng, các thiết bị dạy học được trang bị đầy đủ

Học sinh của nhà trường luôn có ý thức tổ chức kỷ luật và tập luyện tích cực, hăng say với môn học

Đồng nghiệp trong tổ chuyên môn luôn hòa đồng, có tinh thần tương trợ, trao đổi lẫn nhau trong công tác chuyên môn

2.1.2 Khó khăn:

Khó khăn trước nhất của việc dạy học liên môn là khả năng Tiếng Anh của các

em học sinh trường THPT Quang Trung còn yếu Tâm lý sợ nói tiếng Anh đã trở thành rào cản cho những hoạt động ngôn ngữ trên lớp Thực tế các em yêu thích môn tiếng Anh nhưng lại e ngại và tâm lý sợ các bạn cười nhạo nếu mình lỡ phát

âm sai hoặc nói sai nên đã khiến các em vốn rụt rè lại càng rụt rè hơn

Sĩ số đông là vấn đề thứ hai tạo cho việc học tiếng Anh giao tiếp trong trường gặp khó khăn Bởi vì muốn đảm bảo cho việc học giao tiếp được thuận lợi thì sĩ số

lý tưởng là từ 15 đến 20 học sinh trên một lớp Thời gian dành cho việc giao tiếp trong tiết học ngoại ngữ là chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kĩ năng cho học sinh

2.1.3 Sự cần thiết của việc dạy học tích hợp cho học sinh

Dạy học tích hợp là một quan điểm dạy học nhằm hình thành và phát triển ở học sinh những năng lực cần thiết trong đó có năng lực vận dụng kiến thức để giải quyết có hiệu quả các tình huống thực tiễn Thông qua dạy học tích hợp, học sinh

có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các bài tập hàng ngày, đặt cơ sở nền móng cho quá trình học tập tiếp theo; cao hơn là có thể vận dụng để giải quyết những tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày Vì vậy nếu chúng ta tổ chức tốt quá trình dạy học tích hợp thì sẽ hình thành và phát triển được năng lực cho học sinh đặc biệt là năng lực tổng hợp để chuẩn bị tâm thế cho người học bước vào cuộc sống lao động – năng lực vận dụng kiến thức nhất là vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống

2.2 Nội dung đề tài, sáng kiến, giải pháp

2.2.1 Cơ sở lý luận

2.2.1.1 Những thông tin cơ bản về ASEAN

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập ngày 8 tháng 8 năm 1967 trên cơ sở Tuyên bố Băng-cốc, với 5 nước thành viên ban đầu là

In-đô-nê-xi-a, Ma-lay-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po và Thái Lan Sau 40 năm tồn tại và phát triển với nhiều thăng trầm, ASEAN ngày nay đã trở thành một tổ chức hợp tác khu vực liên Chính phủ bao gồm cả 10 quốc gia Đông Nam Á (thêm 5 nước là Brunei, Cămpuchia, Lào, Mianma và Việt Nam), là một thực thể chính trị-kinh tế quan trọng ở Châu Á - Thái Bình Dương và là đối tác không thể thiếu trong chính sách khu vực của các nước lớn và các trung tâm quan trọng trên thế giới Hiện nay, ASEAN đang chuyển sang giai đoạn phát triển mới với mục tiêu bao trùm là hình thành Cộng đồng ASEAN vào năm 2015 và hoạt động dựa trên cơ sở pháp lý là Hiến chương ASEAN

Qua môn Địa lí, em đã biết các nước Đông Nam Á nằm ở khu vực Đông Nam châu Á, chủ yếu là quốc đảo ở biển Thái Bình Dương, có khí hậu nhiệt đới gió mùa, tài nguyên phong phú, dân đông, vị trí chiến lược quan trọng Đặc biệt là các nước có chung nền văn minh nông nghiệp – cây lúa nước, sau này được lấy làm biểu tượng ASEAN Các nước có đặc điểm đa tôn giáo nhưng chủ yếu là đạo Hồi ở In đô nê xi a, Ma-lai-xi-a; đạo Phật: Việt Nam, Lào, Thái Lan, Mi-an-ma … Phong trào độc lập dân tộc trước chiến tranh đã diễn ra sôi nổi, hình thức phong phú như ở khu vực Đông Dương, In đô nê xi a nhưng chưa giành thắng lợi Đặc biệt, khi tìm hiểu trên Internet học sinh đã biết được các hoạt động của hiệp hội các nước ASEAN có liên quan rất nhiều đến Việt Nam như: hiện nay có 10 nước, Việt Nam tham gia năm 1995, là thành viên thứ 7 Các nước ASEAN giải quyết mọi vẫn đề tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, thường xuyên trao đổi văn hóa, thể dục thể thao Đặc biệt, ASEAN còn tổ chức các hội nghị: ASEAN+1 (Trung Quốc); ASEAN+ 2 (Trung Quốc, Nhật Bản) …., tổ chức ASEM, ARF… và Việt Nam có nhiều hoạt động trao đổi, giao lưu…

2.2.1.2 Nội dung chính của Cộng đồng ASEAN

Mục tiêu tổng quát của Cộng đồng ASEAN là xây dựng Hiệp hội thành một tổ

chức hợp tác liên Chính phủ liên kết sâu rộng hơn và ràng buộc hơn trên cơ sở pháp lý là Hiến chương ASEAN; nhưng không phải là một tổ chức siêu quốc gia và không khép kín mà vẫn mở rộng hợp tác với bên ngoài

Cộng đồng ASEAN sẽ được hình thành dựa trên 3 trụ cột là Cộng đồng Chính trị-An ninh, Cộng đồng Kinh tế và Cộng đồng Văn hóa-Xã hội Quan hệ đối ngoại

của ASEAN cũng như mục tiêu thu hẹp khoảng cách phát triển trong ASEAN (nhất là: IAI) được lồng ghép vào nội dung của từng trụ cột Cộng đồng ASEAN

Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN (APSC) nhằm mục tiêu là tạo dựng

một môi trường hòa bình và an ninh cho phát triển ở khu vực Đông Nam Á thông qua việc nâng hợp tác chính trị-an ninh ASEAN lên tầm cao mới, với sự tham gia

và đóng góp xây dựng của các đối tác bên ngoài; không nhằm tạo ra một khối phòng thủ chung

Kế hoạch hành động xây dựng APSC (được thông qua tại Cấp cao ASEAN-10, tháng 11/2004) đã khẳng định lại các mục tiêu và nguyên tắc cơ bản của Hiệp hội

và đề ra 6 lĩnh vực (thành tố) hợp tác chính gồm: (i) Hợp tác chính trị; (ii) Xây dựng và chia sẻ chuẩn mực ứng xử; (iii) Ngăn ngừa xung đột; (iv) Giải quyết xung đột; (v) Kiến tạo hòa bình sau xung đột; và (vi) Cơ chế thực hiện Kèm theo đó là danh mục 75 hoạt động cụ thể để xây dựng APSC Tuy nhiên, Kế hoạch hành động

về APSC cũng như Chương trình hành động Viên Chăn (VAP) không quy định mục tiêu cụ thể và lộ trình thực hiện đối với các hoạt động thuộc 6 thành tố nói trên Kế hoạch tổng thể về APSC mà ASEAN đang soạn thảo sẽ tập trung vào khía cạnh này, cụ thể hóa các hoạt động hợp tác về chính trị-an ninh

Việc thực hiện VAP và KHHĐ về APSC đã đạt được những tiến triển tích cực Hầu hết các biện pháp/hoạt động đã hoàn tất và đang được triển khai nằm trong 3 lĩnh vực đầu (Hợp tác chính trị; Hình thành và chia sẻ các chuẩn mực và Ngăn ngừa xung đột), trong đó tiến triển mới đáng chú ý là hoàn tất xây dựng Hiến chương ASEAN, hình thành cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN, ký kết Công ước ASEAN về chống khủng bố, Tuy nhiên, đối với 2 lĩnh vực còn lại (Giải quyết xung đột và Kiến tạo hòa bình sau xung đột) hầu như chưa có hoạt động nào được triển khai chủ yếu do các nước còn dè dặt, vì đây là những lĩnh vực mới và có phần phức tạp, nhạy cảm

Trên cơ sở tiếp nối Kế hoạch hành động về APSC và Chương trình hành động Viên-chăn (hợp phần ASC) và phù hợp với quyết tâm rút ngắn xây dựng Cộng đồng ASEAN, ASEAN đã thông qua Kế hoạch tổng thể về APSC, nằm trong Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN vào 2015 được thông qua tại Cấp cao

ASEAN-14 (tháng 2/2009) Các nội dung hợp tác trong Kế hoạch tổng thể cơ bản dựa trên các nội dung đã nêu trong Kế hoạch hành động ASC, bổ sung thêm mục hợp tác với bên ngoài và được sắp xếp lại, hướng tới xây dựng Cộng đồng Chính trị - An ninh với ba đặc trưng chính: một Cộng đồng hoạt động theo luật lệ với các giá trị, chuẩn mực chung; một Khu vực gắn kết, hoà bình và tự cường, có trách nhiệm chung bảo đảm an ninh toàn diện; và một Khu vực năng động, rộng mở với bên ngoài trong một thế giới ngày càng gắn kết và tuỳ thuộc lẫn nhau

Để triển khai Kế hoạch tổng thể, Hội đồng APSC họp lần thứ hai tháng 7/2009 tại Phuket, Thái Lan, đã nhất trí tập trung thực hiện 13 lĩnh vực ưu tiên, trong đó có triển khai DOC và triển khai SEANWFZ

Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) nhằm mục tiêu tạo ra một thị trường chung

duy nhất và cơ sở sản xuất thống nhất, trong đó có sự lưu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, vốn và lao động có tay nghề; từ đó nâng cao tính cạnh tranh

và thúc đẩy sự thịnh vượng chung cho cả khu vực; tạo sự hấp dẫn với đầu tư – kinh doanh từ bên ngoài

Trên cơ sở kết quả thực hiện VAP (phần về AEC) nhất là việc đã cơ bản hoàn thành Khu vực Mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), ASEAN đã nhất trí thông qua Kế hoạch tổng thể về AEC với những đặc điểm và nội dung sau:

Đến năm 2015, ASEAN sẽ trở thành: (i) một thị trường duy nhất và một cơ sở sản xuất thống nhất, trong đó có sự lưu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, vốn và lao động có tay nghề; (ii) Một khu vực kinh tế có sức cạnh tranh cao; (iii) Một khu vực phát triển kinh tế đồng đều, nhất là thực hiện có hiệu quả Sáng kiến liên kết ASEAN (IAI); (iv) Một khu vực ASEAN hội nhập đầy đủ vào nền kinh tế toàn cầu Đồng thời, ASEAN nhất trí đề ra Cơ chế thực hiện và Lộ trình chiến lược thực hiện Kế hoạch tổng thể

ASEAN cũng nhất trí xác định 12 lĩnh vực ưu tiên đẩy nhanh liên kết với lộ trình hoàn thành đến năm 2010, đó là: Hàng nông sản; Ô tô; Điện tử; Nghề cá; Các sản phẩm từ cao su; Dệt may; Các sản phẩm từ gỗ; Vận tải hàng không; Thương mại điện tử ASEAN; Chăm sóc sức khoẻ; Du lịch; và Logistics

Để đẩy mạnh các nỗ lực hình thành Cộng đồng Kinh tế (AEC), ASEAN đã thông qua Kế hoạch tổng thể xây dựng trụ cột này, là một bộ phận trong Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN được thông qua tại Hội nghị cấp cao ASEAN-14 (tháng 2/2009), với các quy định chi tiết về định nghĩa, quy mô, cơ chế và lộ trình thực hiện AEC

Cộng đồng Văn hóa - Xã hội (ASCC) với mục tiêu là phục vụ và nâng cao

chất lượng cuộc sống của người dân ASEAN, sẽ tập trung xử lý các vấn đề liên quan đến bình đẳng và công bằng xã hội, bản sắc văn hóa, môi trường, tác động của toàn cầu hóa và cách mạng khoa học công nghệ

Chương trình hành động Viên chăn (VAP) và Kế hoạch hành động về ASCC đã xác định 4 lĩnh vực hợp tác (thành tố) chính là: (i) Tạo dựng cộng đồng các xã hội đùm bọc; (ii) Giải quyết những tác động xã hội của hội nhập kinh tế; (iii) Phát triển môi trường bền vững; (iv) Nâng cao nhận thức và bản sắc ASEAN Hàng loạt biện pháp/hoạt động cụ thể đã được đề ra trong từng lĩnh vực hợp tác này

Theo đó, hợp tác ASEAN đã và đang được đẩy mạnh trên nhiều lĩnh vực khác nhau như: văn hóa, giáo dục-đào tạo, khoa học – công nghệ, môi trường, y tế, phòng chống ma tuý, buôn bán phụ nữ và trẻ em, HIV/AIDS, bệnh dịch, … Khó khăn lớn nhất trong việc thực hiện Kế hoạch hành động về ASCC là thiếu nguồn lực Đây là vấn đề ASEAN đang phải tập trung xử lý trong thời gian tới Quá trình xây dựng Kế hoạch tổng thể về ASCC cũng phải tính đến việc huy động nguồn lực

Tương tự như các trụ cột Cộng đồng Chính trị-An ninh và Kinh tế, Kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng Văn hóa-xã hội (ASCC), một bộ phận của Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, đang được ASEAN đẩy mạnh triển khai, tập trung vào một số lĩnh vực ưu tiên như: phát triển nguồn nhân lực, phúc lợi và bảo trợ xã hội, quyền và công bằng xã hội, đảm bảo môi trường bền vững, xây dựng bản sắc ASEAN

Hội đồng Cộng đồng Văn hóa xã hội sẽ nhóm họp lần đầu tiên trong tháng 8/2009 để điều phối việc triển khai thực hiện Kế hoạch tổng thể này cũng như tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tham gia trụ cột ASCC

Vì kiến thức về ASEAN đã được học từ năm lớp 11 nên học sinh lớp 12 sẽ dùng những kiến thức đã học ở môn Địa lý để ứng dụng vào môn Tiếng Anh lớp

12

2.2.1.3 Những yêu cầu trong tiết học liên môn

+ Nắm được tên, quốc kỳ và thủ đô và một số thông tin cơ bản của các nước thành viên trong cộng đồng ASEAN

+ Hiểu được mục tiêu của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN), cơ chế hoạt động và một số hợp tác cụ thể trong KT – VH của ASEAN

+ Hiểu được sự hợp tác đa dạng của Việt Nam với các nước ASEAN

+ Giao tiếp về chủ đề ASEAN và giao lưu với các bạn ở nước khác về chủ đề ASEAN, có cơ hội tham gia Tàu thanh niên Đông Nam Á

2.2.1.4 Kỹ năng

a Các kỹ năng chung

- Rèn luyện kỹ năng tự học, tự quản lý, kỹ năng phối hợp, hợp tác trong công việc,

kỹ năng đảm nhận trách nhiệm

- Biết cách thu thập, xử lý các thông tin, tư liệu, viết, trình bày báo cáo

- Bước đầu biết tổ chức một chương trình hoạt động, hội nghị khoa học

- Nâng cao kỹ năng sử dụng ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp (làm việc tập thể, ngoại giao để tìm kiếm thông tin, kỹ năng trình bày, diễn thuyết trước tập thể, rèn tính bản lĩnh, tự tin)

b Các kỹ năng bộ môn

- Môn Địa lí:

+ Sử dụng bản đồ để nhận biết và trình bày được vị trí các nước thành viên ASEAN

+ Khai thác kiến thức từ sơ đồ, tranh ảnh, video, hình vẽ; hệ thống hóa, sơ đồ hóa kiến thức

- Môn Tiếng Anh:

+ Đọc hiểu, giao tiếp với nhau về ASEAN

2.2.2 Thực hiện nội dung tích hợp

2.2.2.1 Thiết bị dạy học

- Máy tính nối mạng, phần mềm…

- Các tranh ảnh

2.2.2.2 Nội dung các tiết tích hợp