sáng kiến kinh nghiệm đưa hiện tượng thực tế vào bài giảng

Cơ sở lí luận Từ khi ra đời cho đến nay hóa học đã phục vụ đời sống con người trên nhiều lĩnh vực của đời sống như ăn mặc, xây dựng, y học, vũ trụ, … bên cạnh đó còn giúp con người giải

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI

ĐƯA HIỆN TƯỢNG THỰC TẾ

VÀO BÀI GIẢNG HÓA HỌC

Năm học 2015 - 2016

A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

I Cơ sở lí luận

Từ khi ra đời cho đến nay hóa học đã phục vụ đời sống con người trên nhiều lĩnh vực của đời sống như ăn mặc, xây dựng, y học, vũ trụ, … bên cạnh đó còn giúp con người giải thích được các hiện tượng tự nhiên, tìm ra các quy luật vận dụng vào sản xuất làm tăng sản lượng, giảm giá thành của sản phẩm, tìm ra các vật liệu mới, thuốc chữa bệnh mới,

II Cơ sở thực tiễn

Bộ môn hóa học giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển tư duy của học sinh Học phải biết vận dụng, việc học lý thuyết không gắn với thực tiễn không tạo hứng thú cho học sinh Do vậy trong mỗi bài học giáo viên phải tìm những vấn đề thực tế có liên quan đến bài học và vận dụng kiến thức bài học để giải thích nhằm tạo sự hứng thú và gần gũi Qua đó học sinh thấy yêu thích bộ môn và tích cực học tập, sáng tạo

B GIẢI PHÁP VÀ PHẠM VI ỨNG DỤNG

Việc đưa hiện tượng thực tế vào giảng dạy là cần thiết để học sinh thấy được vai trò thiết yếu và sự gần gũi cuộc sống của bộ môn hóa học

- Giải pháp: Sưu tầm tài liệu từ các sách, báo, mạng internet

- Phạm vi ứng dụng: Qua việc đưa các hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống thường ngày sau bài học giúp học sinh căn cứ vào những kiến thức đã học giải thích hiện tượng ở nhà hay những lúc gặp hiện tượng đó ở ngoài tự nhiên

C NỘI DUNG ĐỀ TÀI

Dưới đây là một số vấn đề thực tiễn được đưa vào các bài học trong chương trình hóa học phổ thông trung học

I LỚP 10:

1 Vấn đề 1: Tại sao nước máy lại có mùi clo ? Clo có tác dụng gì?

Khi sục một lượng nhỏ clo vào nước có tác dụng sát trùng do clo tan một phần (gây mùi) và phản ứng một phần với nước: Cl + H O 0 2 2   H Cl + H Cl O-1 +1

Hợp chất HClO không bền có tính oxi hóa mạnh: HClO  HCl + O.

Oxi nguyên tử có tính oxi hóa mạnh nên có khả năng diệt khuẩn

Đưa vào bài giảng: Vấn đề này đang được sử dụng để làm sạch nước hiện nay ở

các nhà máy nước cung cấp nước trong thành phố, thị xã, thị trấn Giúp học sinh hiểu và giải tỏa thắc mắc, hiểu được vai trò của hóa học và học sinh có thể kiểm nghiệm qua thực

tế Giáo viên có thể xen vào bài giảng về Clo

2 Vấn đề 2: Nước Javen (thuốc tấy) có tính tấy màu ?

Nước javen là dung dịch chứa NaCl và NaClO Trong không khí có CO2, phản ứng xảy ra như sau:

NaClO + CO2 + H2O  NaHCO3 + HClO

Axit HClO có tính oxi hóa mạnh sẽ oxi hóa chất màu thành không màu, diệt khuẩn

Đưa vào bài giảng: Bài Hợp chất chứa oxi của clo.

3 Vấn đề 3: Tại sao người ta dùng nước muối ăn để sát trùng, ngâm rau quả ?

Dung dịch muối ăn có khả năng tạo ra sự thẩm thấu làm nước trong tế bào vi khuẩn

đi ra do đó chúng bị mất nước và chết

Đưa vào bài giảng: Bài axit clohidric – muối clorua

4 Vấn đề 4: Tại sao không dùng dung dịch HF đựng trong bình bằng thủy tinh?

Dung dịch HF là axit yếu nhưng có tính chất đặc biệt là ăn mòn thủy tinh Do thành phần chính của thủy tinh là SiO2 khi tiếp xúc với dung dịch HF có phản ứng:

4HF + SiO2  SiF4 +2H2O

Dễ bay hơi

Đưa vào bài giảng: Đây là vấn đề bắt buộc trong quá trình dạy về Flo và tính chất

của dung dịch HF giúp học sinh giải đáp được bài tập mà trong thực tiễn tránh đựng dung dịch HF đựng trong bình bằng thủy tinh Ngoài ra người ta còn vận dụng để khắc chữ lên thủy tinh mà không dùng dao cắt

5 Vấn đề 5: Tại sao phải ăn muối có iôt?

Ăn muối để bổ sung hàm lượng iôt cho cơ thể, trong cơ thể người trưởng thành có chứa 20 – 25 mg iôt chủ yếu tập trung tuyến giáp trạng, thiếu iôt trong tuyến này thì cơ thể

sẽ bị một số bệnh: bướu cổ, nặng hơn là dẫn tới đần độn, phụ nữ thiếu iôt dẫn tới vô sinh,

có thể biến chứng sau khi sinh Mỗi ngày phải đảm bảo cho cơ thể tiếp xúc < 150microgam iôt

Đưa vào bài giảng: Điều này đề cập trong bài giảng về Iôt giúp học sinh hiểu được

vai trò tại sao toàn dân phải ăn muối iôt Giúp các em tự nhận thấy tầm quan trọng của muối iôt, tăng tính hiểu biết hơn

6 Vấn đề 6: Vai trò của ozon trong đời sống và công nghiệp như thế nào?

Ozon có khả năng cải tạo nước thải, có thể khử các chất độc như phenol, hợp chất xianua, nông dược, thuốc diệt cỏ, các hợp chất hữu gây bệnh có trong nước thải Ozon có thể tác dụng với các iôn kim loại sắt, thiếc, chì, mangan Biến nứơc thải thành nước sạch vô hại Gần đây do công nghiệp phát triển, các nhà máy xuất hiện khí thải, động cơ phản lực thải vào khí quyển một lượng bụi và khí ô nhiễm thì ozon góp phần oxi hóa chất gây ô nhiễm, cũng chính vì vậy tầng ozon bị mỏng dần gây hiện tượng như bão, lũ lụt, cháy rừng, bệnh nan y

Đưa vào bài giảng: Đây là vấn đề có liên quan đến giáo dục môi trường và qua bài

học học sinh hiểu được tầm quan trọng của ozon, có ý thức bảo vệ môi trường và kích thích

sự tìm hiểu vấn đề này Giáo viên có thể đưa vào bài giảng phần Oxi – Ozon

7 Vấn đề 7: Vì sao sau những cơn mưa có sấm chớp đường xá, khu phố, rừng cây bầu trời xanh sạch không khí trong lành hơn?

Trong không khí có khoảng 20% O2, nên khi có sấm chớp tạo tia lửa điện xảy ra phản ứng: 3O2  UV 2O3 tạo ra một lượng nhỏ ozon, ozon có tính oxi hóa mạnh nên có khả năng sát trùng (O3  O2 + O ) Do vậy ozon là tác nhân làm không khí sạch sẽ, trong lành Ngày nay người ta đã chế tạo máy tạo ozon dùng để rửa rau quả, diệt trùng nước uống

Đưa vào bài giảng: Vấn đề này được đề cập trong bài Oxi – Ozon giúp học sinh

giải thích hiện tượng tự nhiên và ứng dụng của ozon trong đời sống

8 Vấn đề 8: Nước oxi già được dùng để sát trùng, rửa vết thương ?

Nước oxi già là dung dịch H2O2 (5 – 10%) H2O2 có tính oxi hóa mạnh nên có khả năng diệt vi trùng, vi khuẩn Khi nhỏ nước oxi già vào vết thương thấy có hiện tượng sủi bọt rất nhiều nhưng không gây đau rát như khi dùng cồn

2H2O2 ,

o

xt t

   O2 + 2H2O

Đưa vào bài giảng: Phần Hidropeoxit

9 Vấn đề 9: Vì sao các đồ vật bằng bạc để lâu ngày thường bị xám đen ?

Do bạc tác dụng với O2 và H2S có trong không khí tạo ra bạc sunfua có màu đen 4Ag + O2 + 2H2S  2Ag2S + 2H2O

Đưa vào bài giảng: Bài Hidrosunfua

10 Vấn đề 10: “Hiện tượng mưa axit” là gì ? Tác hại như thế nào ?

Khí thải công nghiệp và khí thải của các động cơ đốt trong (ô tô, xe máy) có chứa các khí SO2, NO, NO2,…Các khí này tác dụng với oxi O2 và hơi nước trong không khí nhờ xúc tác oxit kim loại (có trong khói, bụi nhà máy) hoặc ozon tạo ra axit sunfuric H2SO4 và axit nitric HNO3

2SO2 + O2 + 2H2O → 2H2SO4

2NO + O2 → 2NO2

4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3

Axit H2SO4 và HNO3 tan vào nước mưa tạo ra mưa axit Hiện nay mưa axit là nguồn ô nhiễm chính ở một số nơi trên thế giới

Mưa axit làm mùa màng thất thu và phá hủy các công trình xây dựng, các tượng đài làm từ

đá cẩm thạch, đá vôi, đá phiến (các loại đá này thành phần chính là CaCO3):

CaCO3 + H2SO4 → CaSO4 + CO2↑ + H2O

CaCO3 + 2HNO3 → Ca(NO3)2 + CO2↑ + H2O

Đưa vào bài giảng: Ngày nay hiện tượng mưa axit và những tác hại của nó đã gây nên những hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt là ở những nước công nghiệp phát triển Vấn đề

ô nhiễm môi trường luôn được cả thế giới quan tâm Việt Nam chúng ta đang rất chú trọng đến vấn đề này Do vậy giáo viên phải cung cấp cho học sinh những hiểu biết về hiện tượng mưa axit cũng như tác hại của nó nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường Cụ thể giáo viên có thể đặt câu hỏi trên cho học sinh trả lời sau khi dạy xong phần Sản xuất axit sunfuric trong bài “Axit sunfuric Muối sunfat” (lớp 10) hoặc áp dụng trong bài “Axit nitric” (lớp 11)

II LỚP 11

1 Vấn đề 1: Tại sao khí CO gây ngạt và làm tử vong?

Khí CO được tạo thành khi đốt than nóng đỏ nhất là các bếp than tổ ong Khi hít khí này vào, CO sẽ kết hợp với Hemoglobin (hồng cầu) tạo thành chất không tan, làm mất khả năng vận chuyển oxi của hồng cầu dẫn đến tử vong

Đưa vào bài giảng: Bài Hợp chất của cacbon.

2 Vấn đề 2: Hiệu ứng nhà kính là gì? Các khí nào gây ra hiệu ứng nhà kính?

Khí cacbonic CO2 trong khí quyển chỉ hấp thụ một phần những tia hồng ngoại (tức là những bức xạ nhiệt) của Mặt Trời và để cho những tia có bước sóng từ 50000 đến 100000

Å đi qua dễ dàng đến mặt đất Nhưng những bức xạ nhiệt phát ra ngược lại từ mặt đất có bước sóng trên 140000 Å bị khí CO2 hấp thụ mạnh và phát trở lại Trái Đất làm cho Trái Đất

ấm lên Theo tính toán của các nhà khoa học thì nếu hàm lượng CO2 trong khí quyển tăng lên gấp đôi so với hiện tại thì nhiệt độ ở mặt đất tăng lên 4oC

Về mặt hấp thụ bức xạ, lớp CO2 ở trong khí quyển tương đương với lớp thủy tinh của các nhà kính dùng để trồng cây, trồng hoa ở xứ lạnh Do đó hiện tượng làm cho Trái Đất ấm lên bởi khí CO2 được gọi là hiệu ứng nhà kính Ngoài ra còn những khí khác cũng gây hiệu ứng nhà kính như CH4, NOx, …

Đưa vào bài giảng: Ngày nay hiện tượng “Hiệu ứng nhà kính” trở thành một vấn đề

có ảnh hưởng mang tính toàn cầu Mục đích vấn đề giúp học sinh biết được nguyên nhân và tác hại của hiệu ứng nhà kính nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường Giáo viên có thể đặt vấn đề này khi dạy phần Cacbon đioxit (lớp 11)

3 Vấn đề 3: “Nước đá khô” là gì và có công dụng như thế nào ?

Nước đá khô (hay còn gọi là tuyết cacbonic) được điều chế từ khí CO2 hóa rắn Đây

là tác nhân lạnh ở thể rắn cung cấp hơi lạnh bằng cách biến đổi trạng thái: đá khô thăng hoa thành hơi, không qua trạng thái lỏng Nước đá khô (không độc hại), được ứng dụng thích hợp để bảo quản những sản phẩm kị ẩm và dùng làm lạnh đông thực phẩm Dùng đá khô để làm lạnh và bảo quản gián tiếp các sản phẩm có bao gói nhưng có thể dùng làm lạnh và bảo quản trực tiếp Chính chất tác nhân làm lạnh này (CO2) đã làm ức chế sống của vi sinh vật, giữ được vị ngọt-màu sắc hoa quả Đồng thời hạn chế được tổn hao khối lượng tự nhiên của sản phẩm do sự bay hơi từ bề mặt sản phẩm và các quá trình lên men, phân hủy

Đưa vào bài giảng: Bảo quản thực phẩm bằng cồn khô là cách rất tốt hiện nay Giáo viên có thể hỏi học sinh về ứng dụng của CO2 khi dạy phần tính chất vật lí của CO2

4 Vấn đề 4: Vì sao bánh bao xốp và có mùi khai?

Để tạo độ xốp cho bánh, người ta trộng bột với muối NH4HCO3 Muối này bị phân hủy khi đun tạo ra khí CO2, NH3 (có mùi khai) tạo ra các lỗ xốp cho bánh Nếu sử dụng quá nhiều sẽ làm cho bánh có mùi khai và khó ngửi

NH4HCO3 t o NH + CO + H O3 2 2

 

Đưa vào bài giảng: Ứng dụng của muối amoni.

5 Vấn đề số 5: Cao dao Việt Nam có câu:

“Lúa chiêm lấp ló đầu bờ

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”

Mang hàm ý khoa học hóa học như thế nào?

Câu ca dao nhắc nhở người là lúa vụ chiêm khi lúa đang trổ đòng đòng mà có trận mưa rào kèm theo sấm chớp thì sẽ rất tôt và cho năng suất cao sau này Do trong không khí chứa khoảng 80% khí N2 và 20% khí O2 khi sấm chớp sinh ra tia lửa điện tạo điều kiện cho

N2 hoạt động: N2 + O2 3000 Co

  

  2NO

- Oxi hoá NO thành NO2 bằng oxi không khí ở điều kiện thường: 2NO + O2  2NO2

- NO2 tác dụng với nước và oxi tạo thành HNO3 :

4NO2 + O2 + 2H2O  4HNO3

HNO3  H+ + NO3 

Nhờ hiện tượng này hàng năm phân đạm tăng 6 – 7 kg N2 cho mỗi mẫu đất Ngày nay người ta điều chế ure từ không khí chủ động bón cho cây trồng

Đưa vào bài giảng: Đây là một câu ca dao mang một ý nghĩa thực tiễn trong đời

sống Vấn đề này có thể xen vào bài phân bón hóa học

6 Vấn đề 6: “Ma trơi là gì”? “Ma trơi” thường gặp ở đâu?

Ma trơi chì là tên gọi mê tín mà thực chất trong cơ thể (xương động vật) có chứa một hàm lượng phôtpho khi chết phân hủy tạo một phần thành khí PH3 (phôtphin) có lẫn một chút khí điphôtphin P2H4 khí PH3 tự bốc cháy ngay trong điều kiện thường tạo thành khối cầu khí cháy sáng

Đưa vào bài giảng: Vấn đề này đề cập trong bài giảng về phôtpho để giải thích

hiện tượng trong đời sống “Ma trơi” tránh tình trạng mê tín dị đoan

7 Vấn đề 7: Tại sao người ta dùng tro bếp để bón cho ruộng, cây trồng ?

Trong tro bếp có chứa nhiều muối kali cacbonat, kali sunfat Kali là nguyên tố dinh dưỡng cần thiết cho cây Kali làm tăng khả năng chống chịu của cây đối với các tác động không có lợi từ bên ngoài và chống chịu đối với một số loại bệnh Kali tạo cho cây cứng chắc, ít đổ ngã, tăng khả năng chịu úng, chịu hạn, chịu rét

Kali làm tăng phẩm chất nông sản và góp phần làm tăng năng suất của cây Kali làm tăng hàm lượng đường trong quả làm cho màu sắc quả đẹp tươi, làm cho hương vị quả thơm và làm tăng khả năng bảo quản của quả Kali làm tăng chất bột trong củ khoai, làm tăng hàm lượng đường trong mía

Đưa vào bài giảng: Bài Phân bón ở phần phân Kali.

8 Vấn đề 8: Vì sao người ta dùng vôi để bón cho đất chua? Không bón vôi chung với phân urê?

Khi bón vôi thì CaO sẽ kết hợp với nước tạo Ca(OH)2 trung hòa axit trong đất, làm tăng độ pH của đất phù hợp với môi trường cần thiết của cây trồng

Urê bị thủy phân thành (NH4)2CO3 khi kết hợp với Ca(OH)2 tạo ra NH3 bay hơi làm mất đạm Do đó không bón vôi chung với urê và các loại phân đạm có gốc amoni (NH4 )

(NH2)2CO + 2H2O  (NH4)2CO3

(NH4)2CO3 + Ca(OH)2  CaCO3 + 2NH3 + 2H2O

Đưa vào bài giảng: Bài Phân bón phần phân đạm.

9 Vấn đề 9: Tại sao người ta phải giữ ẩm cho bêtông mới đúc, tường gạch mới xây?

Quá trình đông cứng của xi-măng là quá trình hidrat hóa các silicat cần có nước và đòi hỏi thời gian dài Vì vậy cần phải giữ ẩm để quá trình hidrat hóa xảy ra hoàn toàn tạo nên sự bền chắc Phải chờ xi-măng đông cứng và khô mới được tháo dỡ giàn giáo, khuôn nếu tháo dỡ sớm dễ bị sập gây ra tai nạn

Đưa vào bài giảng: Công nghiệp silicat phần xi măng.

10 Vấn đề 10: Xăng pha chì là gì? Vì sao ngày nay không dùng xăng pha chì ?

Xăng pha chì có nghĩa là trong xăng có pha thêm một ít Tetraetyl chì (C2H5)4Pb, có tác dụng làm tăng khả năng chịu nén của nhiên liệu dẫn đến tiết kiệm khoảng 30% lượng xăng sử dụng Nhưng khi cháy trong động cơ thì chì oxit sinh ra sẽ bám vào các ống xả, thành xilanh, nên thực tế còn trộn vào xăng chất 1,2-đibrometan CH2Br–CH2Br để chì oxit

chuyển thành muối PbBr2 dễ bay hơi thoát ra khỏi xilanh, ống xả và thải vào không khí gây

ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe con người

Từ những điều gây hại trên mà hiện nay ở nước ta không còn dùng xăng pha chì nữa

Đưa vào bài giảng: Hiện nay nhà nước ta nghiêm cấm các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu sử dụng xăng pha chì Để hiểu được vì sao thì không ít người hiểu được vấn đề này Thông qua nội dung “Dầu mỏ” giáo viên có thể đặt câu hỏi này cho học sinh thảo luận rồi giải thích cho học sinh biết được tác hại của việc pha chì vào xăng nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường

11 Vấn đề số 11: Vì sao cồn có thể sát khuẩn?

Cồn là dung dịch ancol etylic (C2H5OH) có khả năng thẩm thấu cao, có thể xuyên qua màng tế bào tiếp cận vào trong gây đông tụ protein làm cho tế bào chết (do prôtêin là

cơ sở sự sống của tế bào Thực tế thấy rằng dung dịch ancol etylic 75o là có khả năng sát khuẩn tốt nhất

Đưa vào bài giảng: Trong y tế cồn được sử dụng đại trà khi tiêm rửa viết thương

nhưng có ít người quan tâm tại sao lại dùng cồn Trong khi học nếu học sinh được biết sẽ rất tốt cho cuộc sống Giáo viên có thể xen vào trong tiết dạy bài ancol

12 Vấn đề 12: Để nuôi giấm người ta thỉnh thoảng cho rượu vào ?

Giấm nuôi được làm từ rượu etylic và ít men (giấm cái) Quá trình lên men chuyển hóa rượu etylic thành axit axetic Để duy trì men giấm phải cho rượu và đường, có thể cho thêm ít trái cây như chuối, khóm tạo mùi thơm cho giấm

C2H5OH + O2   men CH3COOH + H2O

Đưa vào bài giảng: Bài axit cacboxylic.

III LỚP 12

1 Vấn đề 1: Tại sao dùng dầu mỡ đã chiên rất có hại cho sức khỏe ?

Ở nhiệt độ cao, vitamin A, vitamin E và một số chất dinh dưỡng trong dầu chiên bị phá hủy gần hết Khi dầu chiên nóng quá 180oC, sẽ có các phản ứng hóa học mà kết quả là

sự xuất hiện một số chất độc như aldehyde, fatty acid oxide Dầu mỡ sử dụng quay vòng càng nhiều lần thì các chất có hại nói trên phát sinh ra càng nhiều Chúng có thể bốc hơi ra làm ô nhiễm không khí xung quanh và gây hại cho người hít phải

Những chất nói trên cũng đi vào thức ăn và xâm nhập cơ thể, phá hoại hệ thống các men tiêu hóa, phát sinh các triệu chứng nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, khó thở, nhịp tim chậm, huyết áp tăng cao, tay chân bải hoải, rã rời Nếu cứ thường xuyên ăn các loại thực phẩm rán, xào bằng dầu cháy hoặc dầu đã qua sử dụng, nguy cơ ung thư sẽ rất cao

Để loại trừ tác hại của dầu mỡ rán ở nhiệt độ cao, các bà nội trợ cần chú ý, khi nấu nướng phải khống chế nhiệt độ dầu, không để cho sôi vượt quá 1500oC, tức là không nên để bốc thành lửa khói trong chảo Dầu rán (kể cả mỡ lợn) không nên sử dụng lại quá 2 lần Nếu lần trước còn quá nhiều dầu, bỏ đi tiếc thì lần sau khi rán phải cho thêm dầu mới vào,

vì dầu mới chứa chất chống ôxy hóa sẽ giúp khử bớt chất độc Tốt nhất là nên hạn chế ăn các thức ăn rán, xào

Đưa vào bài giảng: Bài Lipit.

2 Vấn đề 2:Vì sao mật ong có tính sát khuẩn ?

Mật ong có tính sát khuẩn cao, đơn giản vì hàm lượng kali trong mật ong rất cao mà ion K+ lại ngăn cản sự phát triển của vi khuẩn rất tốt Trong mật ong các loại vi-rút, vi khuẩn chỉ có thể tồn tại từ vài giờ đến vài ngày: Vi-rút thương hàn (typhoid) - 48h, phó thương hàn (paratyphoide) A&B - 24h, liên cầu khuẩn gây viêm phế quản tồn tại trong 4 ngày Mật ong là một vị thuốc bổ Người già hay trẻ, nếu mỗi ngày dùng từ 10-20g mật ong

sẽ khỏe mạnh, ít bệnh tật

Mật ong có tác dụng là giảm độ axit của dạ dày, nên giảm các cơn đau do viêm loét

dạ dày, hành tá trang; thường được dùng kết hợp trong điều trị viêm loét dạ dày, hành tá tràng

Mật ong có tác dụng ức chế và diệt khuẩn Khi bị một vết thương ngoài da hay mụn nhọt, dùng mật ong bôi một lớp rồi băng kín lại, vết thương sẽ không bị nhiễm trùng và mau lành

Mật ong là thực phẩm tốt với hệ tim mạch Trong hệ tuần hoàn chỉ có tim là cần dùng đường để làm chất kích thích Mật ong có 2 loại đường đơn là glucoza khoảng 40% được hấp thụ ngay vào máu, còn khoảng 34% là fructoza (levuloza) được chuyển hóa chậm hơn, đóng vai trò điều tiết hoạt động và phòng chống tình trạng qúa tải sinh tim hồi hộp, đập nhanh