Để làm tốt việc này người giáo viên phải tiến hành một số việc như sau: Ngay từ đầu năm học qua việc bàn giao chất lượng giáo viên tìm hiểu, nắm vững đối tượng học sinh của lớp phụ trách
Trang 1I MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục học sinh nói chung và giáo dục đạo đức học sinh nói riêng là một quá một quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đến học sinh nhằm hình thành và bồi dưỡng về hành vi, thói quen, đạo đức, hình thành những nét tính cách của con người mới phù hợp mục đích giáo dục
Giáo dục đạo đức học sinh đặc biệt giáo dục học sinh chưa ngoan có vị trí hàng đầu trong toàn bộ công tác giáo dục ở nhà trường Bác Hồ đã dạy: “Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả đức lẫn tài Đức là đạo đức cách mạng Đó
là cái gốc rất quan trọng” Do vậy, giáo dục học sinh chưa ngoan giữ vị trí then chốt trong nhà trường Công tác giáo dục đạo đức tốt sẽ là cơ sở để nâng cao giáo dục toàn diện
Giáo dục đạo đức học sinh là công việc vô cùng nan giải đối với đội ngũ cán bộ giáo viên, đặc biệt là đối với người giáo viên chủ nhiệm lớp Hiện nay, đạo đức của học sinh có chiều hướng sa sút, một bộ phận không nhỏ học sinh có những biểu hiện chưa ngoan trong học tập và rèn luyện đạo đức Thậm chí ở một số tỉnh, thành có tội phạm giết người hoặc gây thương tích cho người khác
là học sinh Đó là trình trạng báo động chung hiện nay
Qua thực tế giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm ở trường tiểu học, tôi nhận thấy việc giáo dục học sinh nói chung và giáo dục về đạo đức học sinh ở lớp chủ nhiệm nói riêng vô cùng khó khăn về mọi mặt Tôi từng băn khoăn, trăn trở: Do đâu mà số học sinh chưa ngoan ở các lớp có chiều hướng tăng? Các kinh nghiệm, các biện pháp tôi đã và đang giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm đã thực
sự hiệu quả? Với tình hình chung hiện nay, phải xử trí thế nào để đạt được mục tiêu hình thành nhân cách học sinh toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ?
Nước ta đang bước vào thời kì hội nhập kinh tế, bên cạnh những mặt tích cực thì cũng làm phát sinh những vấn đề mà chúng ta cần quan tâm : Bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, sự xâm nhập của các văn hóa phẩm đồi trụy làm xóa mòn những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc Hiện nay trong các nhà trường nói chung và trường tiểu học Ngọc Trạo nói riêng vẫn còn một số học sinh sa sút về đạo đức, về nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc kém ý thức trong quan hệ cộng đồng, không có tính tự chủ dễ bị lôi cuốn vào những việc xấu và cụ thể là học sinh khối 4, khối 5
Những năm gần đây, về lý luận cũng như thực tế đã có nhiều nghiên cứu về vấn đề giáo dục đạo đức học sinh Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có sự nghiên cứu đầy đủ để tạo ra sự định hướng thống nhất về hình thức, biện pháp giáo dục có hiệu quả Phương pháp giáo dục còn để lại nhiều lỗ hỏng, sự kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội chưa được nhịp nhàng, đồng bộ Chính vì thế mà ở học sinh tiểu học vấn đề về đạo đức các em đang ngày càng sa sút Cho nên giáo dục đạo đức là một vấn đề cấp bách đặt ra cho toàn xã hội hiện nay cần được
giải quyết nhanh chóng và kịp thời Đó chính là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 4” để nghiên cứu.
Trang 22 Mục đích nghiên cứu
- Thông qua đề tài này tôi muốn đưa ra các biện pháp nhằm “giáo dục đạo đức cho học sinh”
- Đồng thời, thông qua sáng kiến này, tôi chỉ mong muốn đưa ra được các kinh nghiệm thực tế mà tôi đã thực hiện, những kết quả đã thu được qua việc
“Giáo dục đạo đức cho học sinh” ở Lớp 4D trường Tiểu học Ngọc Trạo - Bỉm Sơn để cùng đồng nghiệp trao đổi, nhân rộng những kinh nghiệm có hiệu quả thiết thực, góp phần năng cao hiểu biết về giới tính cho học sinh
3 Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp pháp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 4 Nghiên cứu học sinh lớp 4D Trường Tiểu học Ngọc Trạo, Thị xã Bỉm Sơn, Tỉnh Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
- Đọc, phân tích các tài liệu có liên quan về vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học
- Phương pháp điều tra: Điều tra thực trạng trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Lấy ý kiến của giáo viên và học sinh để thu thập thông tin nghiên cứu
- Phương pháp đàm thoại: Trực tiếp trò chuyện với giáo viên, học sinh để tìm hiểu nhận thức như thế nào về vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục đạo đức cho học sinh
- Phương pháp quan sát: Dự giờ và quan sát giờ dạy của giáo viên Quan sát cử chỉ, thái độ, hành động, sự biểu hiện phẩm chất đạo đức qua hành vi của học sinh trong học tập, giao tiếp thông qua các tiết học trên lớp Quan sát các hoạt động ngoại khóa trên sân trường, hoạt động tập thể ngoài giờ lên lớp,… để
từ đó điều chỉnh hành vi và ý thức đạo đức cho học sinh
- Phương pháp lấy ý kiến đồng nghiệp: Gặp trực tiếp những giáo viên có kinh nghiệm, các nhà quản lý xin ý kiến, trao đổi về những vấn đề có liên quan đến đề tài
- Phương pháp thực nghiệm: Kiểm nghiệm tính khoa học, tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất
- Phương pháp thống kê toán học
Trang 3II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Như chúng ta đã biết đạo đức là một mặt không thể thiếu của một con người Bác Hồ đã từng dạy: " Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức
mà không có tài thì làm việc gì cũng khó "
Thật vậy, một con người có tài giỏi đến mấy mà không có đạo đức thì cũng như không Trong báo cáo chính trị của đại hội VII Đảng ta đã khẳng định rằng : Đất nước ta đang chuyển mình trong xu thế đổi mới toàn diện, sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực, tất cả đang đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đổi mới công tác tư tưởng chính trị phải " Tiếp tục bồi dưỡng cán bộ Đảng viên và nhân dân những nguyên
lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh, những quan điểm đường lối của Đảng " Nhưng trong xu thế xã hội hiện nay thì đạo đức đang bị suy thoái rất nhiều và đã thấy xuất hiện bên cạnh những mặt tích cực tốt đẹp của nó không biết bao nhiêu hiện tượng tha hóa, lừa đảo, buôn bán gian lận, chạy theo cuộc sống đồng tiền, làm ăn phi pháp mà quên đi cái lương tâm đạo đức vốn có của mình
Đối với nhà trường tiểu học giáo dục đạo đức là một mặt quan trọng của hoạt động giáo dục nhằm hình thành những con người có đầy đủ phẩm chất : Đức, trí, thể, mỹ nhằm xây dựng những tính cách nhất định và đối với mọi người trong xã hội Nó là nền tảng của giáo dục toàn diện Vì vậy công tác giáo dục trước tiên là phải chăm lo bồi dưỡng đạo đức cho học sinh, coi đó là căn bản, cái gốc cho sự phát triển nhân cách, chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy : " Bây giờ phải học, học để yêu tổ quốc, yêu nhân dân, yêu khoa học và yêu đạo đức "
Và trường tiểu học là nơi hình thành nhân cách đầu tiên cho trẻ Nhà trường là nơi không những dạy chữ mà còn dạy về nhân cách, lẽ sống ở đời cho học sinh
để làm chủ tương lai của đất nước sau này Bác Hồ đã từng nói " Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người ".Vì thế trong nền giáo dục từ trước cho đến nay việc giáo dục nói chung và giáo dục cho trẻ em nói riêng luôn đòi hỏi phải có sự quan tâm rất lớn từ nhiều phía
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Thuận lợi
- Được sự quan tâm phối hợp tốt của các đoàn thể trong nhà trường, hội cha mẹ học sinh Một số gia đình cũng rất quan tâm đến việc dạy người cho học sinh
- Đa số học sinh ngoan, biết kính trọng, lễ phép với thầy cô giáo, người lớn tuổi Luôn quan tâm đến mọi người, ứng xử tốt trước những tình huống thường ngày - Các kiến thức trong chương trình môn đạo đức rất phù hợp với lứa tuổi và đặc điểm tâm sinh lí học sinh
2.2 Khó khăn:
- Nhận thức của giáo viên: Qua việc tiếp xúc trò chuyện với thầy cô tôi thấy đa số đội ngũ giáo viên trong trường có quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho học sinh Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên kiểm tra học sinh về các mặt đạo đức vào cuối tuần để khiển trách nhắc nhở những học sinh vi phạm,
Trang 4giúp các em ngày càng ý thức được nhiệm vụ của mình Giáo viên làm công tác Đội cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp theo chủ điểm, chủ đề trong năm nhằm tuyên truyền giáo dục truyền thống cho học sinh Đồng thời cũng tổ chức các hoạt động: Vòng tay bè bạn, đôi bạn giúp nhau Nhằm rèn luyện cho các em những đức tính tốt và nhanh nhẹn Nói chung đa số đội ngũ giáo viên trong trường đều có các biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh Nhưng bên cạnh đó vẫn còn một số giáo viên chưa nhận thức sâu sắc và chưa nhiệt tình với công tác giảng dạy
- Nhận thức của học sinh : Qua quá trình tiếp xúc, tìm hiểu các em thì tôi được biết khả năng nhận thức của học sinh cũng tương đối tốt Có được điều này phần lớn là nhờ ở các thầy cô Khả năng nhận thức của học sinh phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng nhận thức của giáo viên Bởi lẽ các em còn nhỏ nên chưa ý thức được các hành vi của mình các em phần lớn là học theo cách bắt chước giáo viên.Vì vậy muốn học sinh nhận thức tốt thì người giáo viên phải gương mẫu trong mọi công việc, giáo viên phải là tấm gương sáng cho các em Tuy nhiên bên cạnh học sinh nhận thức đúng đắn chiếm phần lớn thì vẫn còn tồn tại một số phần tử chưa có nhận thức đúng đắn Vì vậy công tác tổ chức của nhà trường vẫn còn phải cố gắng thêm để nâng cao nhận thức của học sinh
Bảng1: Chất lượng khảo sát biểu hiện hành vi đạo đức của học sinh:
Lớp
Tổng
số
HS
Số em có kĩ năng giao tiếp, nhân cách tốt.
Số em có kĩ năng giao tiếp, nhân cách khá.
Số em có kĩ năng giao tiếp, nhân cách đạt yêu cầu.
Số em còn hạn chế về kĩ năng giao tiếp, nhân cách.
Qua việc điều tra trên cho thấy tỉ lệ học sinh có biểu hiện hành vi đạo đức chưa tốt chiếm gần 50% số học sinh của lớp Từ lí do trên tôi quyết định nghiên cứu và thực hiện đề tài “Một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 4” Đây là một việc làm thiết thực mà trong mỗi giáo viên chúng ta băn khoăn, suy nghĩ nên dạy như thế nào để nâng cao hiệu quả các giờ dạy trên lớp nói chung
và giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh nói riêng
3 Các giải pháp
3.1 Biện pháp thứ nhất: Xây dựng kế hoạch giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh trên cơ sở kế hoạch của nhà trường.
Giáo viên chủ nhiệm xây dựng kế hoạch giáo dục hành vi đạo đức đạo đức cho học sinh theo từng giai đoạn học tập, cụ thể với từng đối tượng học sinh thể hiện trong sổ chủ nhiệm Để làm tốt việc này người giáo viên phải tiến hành một số việc như sau: Ngay từ đầu năm học qua việc bàn giao chất lượng giáo viên tìm hiểu, nắm vững đối tượng học sinh của lớp phụ trách: Địa bàn cư trú, điều kiện kinh tế gia đình, hoàn cảnh sống…trên cơ sở đó giáo viên phân loại từng đối tượng học sinh, phân tích nguyên nhân, dự đoán trước tình huống có thể xảy ra những biểu hiện hành vi đạo đức chưa tốt, đồng thời phản ảnh, đề
Trang 5xuất với Hiệu trưởng tình hình của lớp để tìm biện pháp hỗ trợ giáo dục các em Cần chú ý đối với những học sinh có biểu hiện chưa ngoan: Chưa chăm chỉ học tập, chưa hòa nhã với bạn bè, ngại giao tiếp Lập hồ sơ theo dõi riêng đối với những học sinh thuộc diện khó khăn, khuyết tật, mồ côi, gia đình có ba, mẹ li hôn… Trên cơ sở đó, hàng ngày, giáo viên theo dõi những biểu hiện hành vi đạo đức của học sinh kết hợp ghi nhận lại trong sổ chủ nhiệm, uốn nắn giáo dục các
em kịp thời ở mọi lúc, mọi nơi, từ giờ dạy trên lớp cũng như các buổi hoạt động ngoại khóa
Bên cạnh đó, cần hình thành ý thức tự quản cho từng cá nhân ngay từ đầu năm bằng cách cho các em tự xây dựng nội quy lớp học để làm tiêu chuẩn đánh giá thi đua của cá nhân, tổ nhằm xây dựng tập thể lớp đoàn kết, vững mạnh về mọi mặt Cho các em tự do "tranh cử", đề cử các chức danh: lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng, tạo một không khí thi đua tích cực từ cá nhân đến tập thể Đây là điều kiện để các em có ý thức tự hoàn thiện mình, thể hiện những mặt tốt để được sự tín nhiệm của các bạn Và các chức danh này có thể thay đổi qua mỗi giai đoạn khi có bạn nổi bật về học tập, về giao tiếp, ứng xử Như vậy dựa trên
cơ sở kế hoạch nhà trường, giáo viên chủ nhiệm cần có biện pháp cụ thể trong việc giáo dục đạo đức cho các em thông qua chính môn học
3.2 Biện pháp thứ hai: Giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh qua việc dạy học và đặc biệt là học môn đạo đức
Môn Đạo đức ở Tiểu học có vai trò hết sức quan trọng trong việc giáo dục
đạo đức cho học sinh Mỗi giờ học đạo đức là mỗi giờ các em được phát hiện những hành vi đúng sai, được luyện tập thực hành những hành vi tốt, phát hiện tránh xa những hành vi không tốt, vậy nên để việc giảng dạy môn đạo đức đạt hiệu quả giáo viên cần nghiên cứu kỹ những kiến thức, kỹ năng, thái độ mà học sinh cần đạt Vận dụng, phối hợp nhiều phương pháp, đặc biệt giáo viên phải để cho học sinh được trải nghiệm thông các hoạt động: sắm vai, xử lí tình huống, trò chơi…Đây là điều kiện tốt để hình thành thói quen, hành vi đạo đức và rèn
kỹ năng sống cho học sinh
* Ví dụ: Khi dạy bài "Lịch sự với mọi người" trong tiết thực hành giáo viên có thể tổ chức cho các tổ sắm vai để giải quyết tình huống: "Trong buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp Nam vô ý xô ngã một bạn nữ, Nếu em là Nam em sẽ làm gì trong tình huống đó? vì sao?." Khi các em được trải nghiệm trực tiếp nâng bạn dậy, nói lời xin lỗi bạn và trả lời được câu hỏi của cô giáo là các em đã được thực hành rèn luyện hành vi đạo đức đúng, đó là biết lịch sự với mọi người, biết chịu trách nhiệm trước việc làm của bản thân Giáo viên cũng có thể kết hợp cho học sinh thể hiện thái độ đúng khi chào người lớn, khi nhận vật gì từ tay người lớn miệng nói: “ cảm ơn” hoặc nói “…xin ” Động tác chào và xin phép khi đi học hoặc đi chơi Biết nói lời cảm ơn khi nhận được sự giúp đỡ; biết nói lời xin lỗi khi mình làm sai điều gì đó Khi cho học sinh xử lí tình huống này tôi khéo léo chọn những đối tượng học sinh có thái độ chưa đúng mực với người lớn, thầy cô và bạn bè Để từ đó hình thành thói quen lễ phép, lịch sự với mọi người ở mọi lúc, mọi nơi
Trang 6Mỗi bài học đạo đức thường có những tấm gương, những nhân vật Sau mỗi bài học, giáo viên cần kết hợp nêu câu hỏi để học sinh ý thức được việc làm của nhân vật là biểu hiện của hành vi tốt hay chưa tốt? Vì sao? Đối với tấm gương đó nên học tập, hay nên tránh Vì sao? Ngoài ra giáo viên có thể kể cho học sinh nghe về những tấm gương tốt, hiếu thảo, vượt khó, quan tâm giúp đỡ mọi người xung quanh từ thực tế cuộc sống sẽ cụ thể hơn, sinh động hơn và có sức thuyết phục hơn để các em bắt chước theo Từ những hành động bắt chước
ấy dần dần sẽ trở thành hành vi của bản thân các em
Việc giáo dục, rèn luyện những hành vi đạo đức cho học sinh còn được tiến hành lồng xen ở tất cả các môn học (Lịch sử - Địa lí; Tập đọc, âm nhạc ), nhất là các tiết sinh hoạt tập thể Giáo viên cần tổ chức nhiều hoạt động: ca hát,
kể chuyện, vệ sinh, trang trí lớp học, trồng và chăm sóc cây xanh trong lớp trong trường (ngày vì môi trường) để các em thấy được ý nghĩa việc mình làm, thêm yêu lao động và có ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường xung quanh Một hoạt động không thể thiếu trong tiết sinh hoạt - Tổ chức cho học sinh đối chiếu với nội quy lớp mình tự xây dựng để tự đánh giá, nhận xét mặt tích cực, tồn tại trong tuần
Từ đó mỗi cá nhân, tổ xây dựng biện pháp khắc phục trong tuần sau Đây là dịp
để các em tự điều chỉnh những hành vi chưa tốt của bản thân
3.3 Biện pháp thứ ba: Giáo dục hành vi ứng xử của học sinh thông qua quá trình đứng lớp và dạy các môn học khác.
Ngoài việc giáo dục hành vi ứng xử với người lớn, thầy cô, bạn bè cho các em thông qua môn học đạo đức bắt buộc trong chương trình, trong quá trình giảng dạy, tôi đều tận dụng tối đa việc giáo dục cho các em thông qua giao tiếp giữa giáo viên - học sinh và lồng ghép giáo dục kịp thời qua nội dung môn học
Trang 7khác có liên quan với việc giáo dục đạo đức học sinh Việc giáo dục đạo đức học sinh thông qua giao tiếp trong quá trình dạy học giúp tôi điều chỉnh kịp thời những hành vi chưa đạt ở học sinh khi nói chuyện với thầy cô, người lớn cần phải dạ thưa, nói có đầu có đuôi, không nói cộc lốc, trống không Khi nhận vật
gì mà người lớn đưa đều phải nhận bằng hai tay và nói lới cảm ơn
* Ví dụ: Trong quá trình dạy học, khi đặt câu hỏi cho học sinh: “Tại sao ở
Đà Lạt có nhiều hoa, quả, rau xứ lạnh?” Nếu học sinh trả lời: “Vì khí hậu mát mẻ” thì tôi liền yêu cầu em trả lời lại cho có đầu có đuôi và phải có lời “Thưa cô” đầu tiên khi trả lời câu hỏi: “Thưa cô, vì ở Đà Lạt có khí hậu mát mẻ quanh năm” Hoặc khi học sinh lên bảng làm bài tôi đưa cho em một viên phấn để viết bảng Nếu như em chỉ nhận bằng một tay và không nói lời cảm ơn, tôi cũng liền nhắc nhở cho các em khi nhận vật gì của người lớn trao cũng phải nhận bằng hai tay và nói lời cảm ơn Đến cuối tiết học khi nhận xét, tôi nhắc lại những hành
vi chưa đúng của học sinh và liên hệ giáo dục cách giao tiếp ứng xử với người lớn cho đúng mực
Đối với việc giáo dục học sinh thông qua nội dung bài học tôi cũng tận dụng kịp thời để giáo dục hành vi đạo đức của các em
* Ví dụ: Qua bài Tập đọc: “Đôi giày ba ta màu xanh” ngoài việc giáo dục học sinh ngoan ngoãn, lễ phép như bạn “Lái” trong câu chuyện, tôi còn giáo dục cho các em khi nhận quà của bất cứ ai thì phải nói lời cảm ơn, với người lớn thì phải nhận bằng hai tay
Hoặc qua bài dạy môn Luyện từ và câu: “Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi” tôi giáo dục cho học sinh khi yêu cầu đề nghị phải giữ phép lịch sự Muốn cho lời yêu cầu, đề nghị được lịch sự các em cần có cách xưng hô cho phù hợp với từng đối tượng giao tiếp như: với người lớn khi yêu cầu người lớn chỉ đường cần phải nói: “Bác làm ơn chỉ cho cháu biết nhà của bạn Lan ở đâu ạ?” Với bạn
bè, em nhỏ phải có thái độ vui vẻ, hòa nhã, lịch sự
Trang 8Như vậy, với việc giáo dục học sinh trong mọi hoạt động dạy học, giúp học sinh lớp tôi có những hành vi ứng xử tiến bộ rõ rệt các em biết nói dạ thưa với người lớn, xưng hô đúng mực với bạn bè, thầy cô giáo và các em học sinh ở những lớp dưới
3.4 Biện pháp thứ tư: Giáo dục đạo đức học sinh thông qua phối hợp tốt
“ gia đình- nhà trường- xã hội”
Việc giáo dục hành vi ứng xử của học sinh mọi lúc mọi nơi giúp điều chỉnh kịp thời những biểu hiện lệch lạc trong mọi hành vi ứng xử của các em Tuy nhiên, trong thực tế các em không được giáo dục kịp thời do người lớn không chú ý sửa sai, điều chỉnh cho các em trong thời gian các em ở nhà hoặc ngoài xã hội Đối với thời gian ở lớp, ở trường học sinh luôn được thầy cô điều chỉnh hành vi ứng xử khi biểu hiện sai lệch Nhưng đó là thời gian có thầy cô bên cạnh, giáo viên không bao quát được mọi hành vi ứng xử của các em như trong giờ chơi, thời gian đến trường, trên đường đi học về, ở nhà
Gia đình, nhà trường, xã hội luôn được coi là “tam giác đều” trong công tác giáo dục hành vi đạo đức, học tập cho học sinh có hiệu quả Tầm quan trọng của mỗi lực lượng cũng như mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường, xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh ai cũng biết và thực hiện tuy nhiên luôn còn khoảng cách lớn giữa nói và làm.Vì vậy, muốn giáo dục kịp thời, chấn chỉnh những sai lệch cho các em trong cuộc sống, học tập hàng ngày tôi tiến hành thực hiện như sau:
Vào đầu năm học giáo viên cho mỗi em học sinh chuẩn bị một quyển tập
để ghi chép và trao đổi những điều giáo viên cùng phụ huynh học sinh
Qua thực hiện tôi đã nhận được thông tin phản hồi của phụ huynh học sinh hằng tuần
* Ví dụ: Thông tin từ phụ huynh học sinh em Nguyễn Ngọc Thanh “cô ơi
em Thanh về nhà không thực hiện những điều cô dạy, em nói chuyện với tôi không dạ thưa, em không học bài mà cứ xem ti vi Cô làm ơn giáo dục em giúp gia đình, tôi rất cảm ơn cô” Chính nhờ thông tin phản hồi của phụ huynh học sinh mà tôi có cơ hội điều chỉnh hành vi ứng xử của các em một cách kịp thời và nhanh chóng
Trao đổi thường xuyên với tổ tự quản nơi các em ở, bà con quen biết xung quanh để nắm thông tin ngoài nhà trường về hành vi đạo đức của học sinh Với cách làm này đã giúp chấn chỉnh kịp thời những hành vi đạo đức mà học sinh biểu hiện chưa đúng, góp phần rất lớn trong công tác giáo dục đạo đức học sinh
3.5 Biện pháp thứ năm : Giáo dục hành vi ứng xử của học sinh moi lúc mọi nơi.
Lứa tuổi học sinh tiểu học là lứa tuổi đang hình thành nhân cách Nếu chúng ta định hướng kịp thời và đúng lúc cho các em thì nhân cách ấy ngày càng hoàn thiện, các em sẽ trở thành một người có đạo đức tốt Tuy nhiên, nếu thiếu sự quan tâm, sửa chữa kịp thời của người lớn, thầy cô thì hành vi đạo đức của các sẽ bị mai một, các em sẽ dần dần tạo những thói quen xấu, bắt chước những hành vi đạo đức xấu như nói chuyện với bạn là “mày- tao” trong lúc chơi
Trang 9đùa, không biết giúp đỡ người khác,…Việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh không chỉ dành riêng cho các buổi học, các giờ lên lớp mà phải luôn được quan tâm mọi lúc mọi nơi Việc làm này đòi hỏi người giáo viên phải có tâm huyết, yêu thương học sinh hết mực do phải mất nhiều thời gian Để thực hiện tốt việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh mọi lúc mọi nơi giáo viên phải thường xuyên để mắt đến tất cả những sinh họat của học sinh bên trong nhà trường từ trong học tập, vui chơi, giao tiếp với thầy cô, người lớn, bạn bè,…Khi các em có những biểu hiện bất thường về việc vi phạm hành vi đạo đức, giáo viên phải kịp thời điều chỉnh cho các em một cách thật tế nhị, mềm dẻo, linh họat, tránh những lời nói xúc phạm như quát, mắng, phạt học sinh Không chỉ dừng lại ở khía cạnh giáo dục hành vi đạo đức đối với những học sinh vi phạm mọi lúc mọi nơi, đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên, kịp thời tuyên dương những học sinh có những biểu hiện hành vi đạo đức tốt, nhằm gây lan tỏa, nhân rộng hành vi đạo đức tốt trong lớp
* Ví dụ: Trong giờ chơi của học sinh, giáo viên có thể ngồi ở một nơi nào đó
để quan sát học sinh vui chơi, nếu các em có những biểu hiện vi phạm về hành
vi đạo đức như nói chuyện với bạn bằng mày-tao thì giáo viên kịp thời đến điều chỉnh cho các em Hoặc trong giờ học, nếu có trường hợp viết của 1 học sinh hết mực mà có học sinh khá cho bạn mượn viết thì giáo viên phải kịp thời tuyên dương học sinh cho bạn mượn viết…
Phân công học sinh có hành vi đạo đức tốt kèm sát một học sinh có hành vi ứng xử không tốt trong giờ ra chơi, hoặc trên đường đi học, về nhà để kịp thời báo cáo cho giáo viên những biểu hiện sai lệch của bạn như không lễ phép với người lớn: không chào hỏi người lớn trên đường đi học, về nhà; xưng hô với bạn
bè mày, tao Với việc làm này, tôi được học sinh cung cấp thông tin kịp thời nên điều chỉnh có hiệu quả những hành vi sai lệch của các em
* Ví dụ: Việc phân công một học sinh một học sinh có hành vi đạo đức tốt
kèm một học sinh có hành vi đạo đức chưa tốt tôi thấy có kết quả rõ rệt Hằng ngày tôi có thói quen lên lớp trước 15 phút Một hôm, có một học sinh chờ tôi sẵn ngay bàn giáo viên, khi tôi bước vào lớp thì em liền bảo: “Thưa cô trưa hôm qua đi học về bạn Hùng Thanh gặp người lớn không chào, em nhắc bạn còn chửi
em và còn thách em ngày mai vào thưa cô đi” Lúc ấy tôi liền gọi Hùng Thanh lên bàn giáo viên và nhắc nhở em Tôi nói: : “Em là học sinh mà gặp người lớn không chào hỏi là học sinh không ngoan và không được mọi người yêu mến” Trao đổi với em hồi lâu thì em hứa với tôi là em sẽ thực hiện những điều tôi chỉ bảo Từ đó về sau tôi được thông tin là em Hùng Thanh khi gặp người lớn chào hỏi rất tốt
Với việc giáo dục đạo đức cho học sinh mọi lúc mọi nơi, mà hành vi đạo đức học sinh lớp tôi ngày được hòan chỉnh, các em ngày càng ngoan và những hành vi ứng xử hạn chế của các em đã không còn nữa
Trang 103.6 Biện pháp thứ sáu: Thông qua các buổi sinh hoạt tập thể, sinh hoạt ngoài giờ để giáo dục những hành vi ứng xử của học sinh.
Việc sinh hoạt tập thể như sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, sinh hoạt ngoài sinh hoạt vui chơi, lao động đều góp phần vào việc giáo dục những hành vi ứng
xử cho học sinh đạt hiệu quả Để giáo dục kịp thời những hành vi ứng xử cho học sinh trong các buổi sinh hoạt tập thể, hoạt động giáo dục ngòai giờ lên lớp hay các buổi lao động tập thể ở điểm, tôi luôn lồng ghép những nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh như: kể chuyện về gương “ Người tốt- việc tốt”, tuyên dương những học sinh ngoan, lễ phép với người lớn, thầy cô Đối với tiết hoạt động giáo dục ngòai giờ lên lớp tôi thường cho học “sắm vai”, xử lý tình huống hay kể chuyện những tấm gương tốt trong việc giúp đỡ mọi người, những mẫu chuyện về những học sinh ngoan, lễ phép
* Ví dụ: Tiết họat động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhân ngày 8/3, nhà trường
tổ chức chuyên đề “ GIÁ TRỊ YÊU THƯƠNG” Qua chuyên dề giáo dục cho các em tình yêu thương, lòng biết ơn cha mẹ, thầy cô, biết trân trọng những người xung quanh mình Đặc biệt các em biết nói lời “cảm ơn” khi nhận được sự giúp đỡ và biết “xin lỗi” trước những việc làm sai của mình
Ngoài ra, tiết sinh hoạt lớp cuối mỗi tuần, tôi dành thời gian dạy cho các
em những bài hát, kể những câu chuyện có nội dung giáo dục hành vi ứng xử tốt Đồng thời, trong những lần sinh hoạt lớp tôi yêu cầu các em tìm những gương tốt của các bạn về chăm ngoan, lễ phép … để kể cho nhau nghe Qua việc làm này, học sinh trước đây vốn rụt rè, nhút nhát, nhiều em khi giáo viên hỏi mãi vẫn không trả lời, hoặc không biết ứng xử giao tiếp với bạn bè, nay đã có những hành vi ứng xử tốt hơn và tiến bộ rõ rệt