ực hành ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ầu hết các kiến ế giới, các ế giới, các th c v t lí đ u đức vụ: Tổ phó chuyên môn ận ề tài ượng nghiên cứu.c rút ra t nh ng qua
Trang 1C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM ỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM ỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Ủ NGHĨA VIỆT NAM ỆT NAM
Đ c l p – T do – H nh phúc ộc lập – Tự do – Hạnh phúc ập – Tự do – Hạnh phúc ự do – Hạnh phúc ạnh phúc
C M NG ĐI N T VÀ CH ẢM ỨNG ĐIỆN TỪ VÀ CHƯƠNG MẮT VÀ CÁC DỤNG ỨNG ĐIỆN TỪ VÀ CHƯƠNG MẮT VÀ CÁC DỤNG ỆT NAM Ừ VÀ CHƯƠNG MẮT VÀ CÁC DỤNG ƯƠNG NG M T VÀ CÁC D NG ẮT VÀ CÁC DỤNG ỤNG
C B N ƠNG ẢM ỨNG ĐIỆN TỪ VÀ CHƯƠNG MẮT VÀ CÁC DỤNG
Trang 2Qu ng Bình, tháng 01 năm 2019 ảng Bình, tháng 01 năm 2019
C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM ỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM ỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Ủ NGHĨA VIỆT NAM ỆT NAM
Đ c l p – T do – H nh phúc ộc lập – Tự do – Hạnh phúc ập – Tự do – Hạnh phúc ự do – Hạnh phúc ạnh phúc
TÊN Đ TÀI Ề TÀI
BÀI TOÁN KIM LO I TÁC D NG V I AXIT ẠI TÁC DỤNG VỚI AXIT ỤNG ỚI AXIT CHO L ƯỢNG SẢN PHẨM KHÁC NHAU NG S N PH M KHÁC NHAU ẢM ỨNG ĐIỆN TỪ VÀ CHƯƠNG MẮT VÀ CÁC DỤNG ẨM KHÁC NHAU TÙY THEO CÁCH ĐÁNH GIÁ S N PH M ẢM ỨNG ĐIỆN TỪ VÀ CHƯƠNG MẮT VÀ CÁC DỤNG ẨM KHÁC NHAU
H và tên: ọ và tên: Ph m H ng Đăng ạnh phúc ồng Đăng
Ch c v : T phó chuyên mônức vụ: Tổ phó chuyên môn ụ: Tổ phó chuyên môn ổ phó chuyên môn
Đ n v công tác: Trơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ường THPT Lê Hồng Phongng THPT Lê H ng Phongồng Phong
Trang 3Qu ng Bình, tháng 01 năm 2019 ảng Bình, tháng 01 năm 2019
M C L C ỤNG ỤNG
A PH N M Đ U ẦN MỞ ĐẦU Ở ĐẦU ẦN MỞ ĐẦU 4
1 Lí do ch n đ tài ọ và tên: ề tài 4
2 M c đích đ tài ụ: Tổ phó chuyên môn ề tài 4
3 Ph ươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ng pháp và đ i t ối tượng nghiên cứu ượng nghiên cứu ng nghiên c u ức vụ: Tổ phó chuyên môn 5
3.1 Ph ươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ng pháp nghiên c u ức vụ: Tổ phó chuyên môn 5
3.2 Đ i t ối tượng nghiên cứu ượng nghiên cứu ng nghiên c u ức vụ: Tổ phó chuyên môn 5
B N I DUNG ỘI DUNG 6
1 C s lí lu n ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ở lí luận ận 6
1.1 Thí nghi m là ph ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ng ti n d y h c đ c tr ng c a môn v t lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ặc trưng của môn vật lí ư ủa môn vật lí ận 6
1.2 Phân lo i thí nghi m ạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí .6
1.2.1 Thí nghi m bi u di n ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ểu diễn ễn 6
1.2.2 Thí nghi m th c hành ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành 6
1.3 Bi n pháp th c hi n thí nghi m ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí .7
1.3.1 Thí nghi m ph i đ m b o thành công: ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công: ải đảm bảo thành công: ải đảm bảo thành công: 7
1.3.2 Thí nghi m ph i ng n g n m t cách h p lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công: ắn gọn một cách hợp lí ọ và tên: ột cách hợp lí ợng nghiên cứu .7
1.3.3 Thí nghi m ph i đ m b o cho c l p quan sát ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công: ải đảm bảo thành công: ải đảm bảo thành công: ải đảm bảo thành công: ớp quan sát .7
1.3.4 Ph i phát huy đ ải đảm bảo thành công: ượng nghiên cứu c tác d ng c a thí nghi m bi u di n ụ: Tổ phó chuyên môn ủa môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ểu diễn ễn 8
1.4 Th c tr ng và gi i pháp trong ho t đ ng thí nghi m tr ực hành ạy học đặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công: ạy học đặc trưng của môn vật lí ột cách hợp lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở lí luận ường THPT Lê Hồng Phong ng ph thông ổ phó chuyên môn 8 1.4.1 Th c tr ng ực hành ạy học đặc trưng của môn vật lí .8
1.4.2 Gi i pháp ải đảm bảo thành công: 9
2 Phân tích m t s thí nghi m trong ch ột cách hợp lí ối tượng nghiên cứu ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ng trình v t lí 11 c b n ận ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ải đảm bảo thành công: 9
2.1 Ch ươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ng 5: C m ng đi n t ải đảm bảo thành công: ức vụ: Tổ phó chuyên môn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ừ 9
2.1.1 Thí nghi m v hi n t ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ề tài ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ượng nghiên cứu ng c m ng đi n t (bài 23 V t lí 11 c b n) ải đảm bảo thành công: ức vụ: Tổ phó chuyên môn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ừ ận ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ải đảm bảo thành công: 9
2.1.2 Dòng đi n Fu-cô ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí .11
2.1.3 Hi n t ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ượng nghiên cứu ng t c m ực hành ải đảm bảo thành công: 12
2.2 Ch ươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ng 7: M t và các d ng c quang h c ắn gọn một cách hợp lí ụ: Tổ phó chuyên môn ụ: Tổ phó chuyên môn ọ và tên: .14
2.2.1 Lăng kinh (bài 28 V t lí 11 c b n) ận ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ải đảm bảo thành công: 14
2.2.2 Th u kính m ng (bài 29 V t lí 11 c b n) ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ận ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ải đảm bảo thành công: 14
2.2.3 Các t t c a m t và cách kh c ph c (bài 31 V t lí 11 c b n) ận ủa môn vật lí ắn gọn một cách hợp lí ắn gọn một cách hợp lí ụ: Tổ phó chuyên môn ận ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ải đảm bảo thành công: 15
Trang 4C PH N K T LU N ẦN MỞ ĐẦU ẾT LUẬN ẬN 17
A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Đ i v i n n giáo d c c a nhi u qu c gia phát tri n trên th gi i, cácối tượng nghiên cứu ớp quan sát ề tài ụ: Tổ phó chuyên môn ủa môn vật lí ề tài ối tượng nghiên cứu ểu diễn ế giới, các ớp quan sát môn khoa h c luôn luôn đọ và tên: ượng nghiên cứu.c g n li n v i th c ti n, trong đó v t lí h cắn gọn một cách hợp lí ề tài ớp quan sát ực hành ễn ận ọ và tên: không ph i là m t ngo i l ải đảm bảo thành công: ột cách hợp lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí
V t lí là môn khoa h c điđôi v i th c nghi m, do đó h u h t các ki nận ọ và tên: ớp quan sát ực hành ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ầu hết các kiến ế giới, các ế giới, các
th c v t lí đ u đức vụ: Tổ phó chuyên môn ận ề tài ượng nghiên cứu.c rút ra t nh ng quan sát và thí nghi m Xu hừ ững quan sát và thí nghiệm Xu hướng tập ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ướp quan sát.ng t pận trung nghiên c u thí nghi m đ n gi n, thí nghi m t t o cũng đức vụ: Tổ phó chuyên môn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ải đảm bảo thành công: ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành ạy học đặc trưng của môn vật lí ượng nghiên cứu.c quan tâm t lâu Tuy nhiên, th c t cho th y vi c s d ng thí nghi m trong d yừ ực hành ế giới, các ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ử dụng thí nghiệm trong dạy ụ: Tổ phó chuyên môn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ạy học đặc trưng của môn vật lí
h c v t lí trọ và tên: ận ở lí luận ường THPT Lê Hồng Phongng ph thông g p khá nhi u khó khăn, do nhi u nguyênổ phó chuyên môn ặc trưng của môn vật lí ề tài ề tài nhân gây nên Đ có th kh c ph c m t ph n nh ng khó khăn đang g pểu diễn ểu diễn ắn gọn một cách hợp lí ụ: Tổ phó chuyên môn ột cách hợp lí ầu hết các kiến ững quan sát và thí nghiệm Xu hướng tập ặc trưng của môn vật lí
ph i, r t nhi u giáo viên đã tâm huy t nâng cao ch t lải đảm bảo thành công: ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ề tài ế giới, các ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ượng nghiên cứu.ng d y h c b ngạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ằng cách s d ng các thí nghi m t t o ho c c i ti n các thí nghi m đã có vàoử dụng thí nghiệm trong dạy ụ: Tổ phó chuyên môn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành ạy học đặc trưng của môn vật lí ặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công: ế giới, các ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí
d y h c v t lí.ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ận
Thí nghiệm thực có vai trò đặcbiệt quan trọng trong việc dạy học Vật lí là điều không phải bàn cãi, tương ứngphương pháp dạy học sử dụng thí nghiệm thực là phương pháp dạy học có tính thuyết phục cao nhất đối với học sinh Tuy nhiên, việc giáo viên trình bày thí nghiệm thực đôi lúc cũng gặp khó khăn Chẳng hạn, thí nghiệm để kiểm chứng dòng Fu cô; ảnh hưởng của dòng Fu-cô nếu sử dụng các lá nhôm như con lắc đơn là rất khó quan sát…Trong các trường hợp như vậy, ta có thể cải tiến các thí nghiệm để giúp học sinh có thể quan sát thí nghiệm một cách trực quan hơn Ngoài ra, một số bài học nhà trường không
có thí nghiệm thực (các tật của mắt và các khắc phục-vật lý 11 cơ bản), để có thể trực quan hóa vấn đề, giáo viên có thể sử dụng thí nghiệm với hai thấu kính (một thấu kính đóng vai trò là thấu kính mắt và một thấu kính đóng vài trò là kính cận hoặc kính viễn) Việc này sẽ giúp học sinh thấy rõ sự dịch chuyển tiêu điểm ảnh khi mang kính như thế nào Trên tất cả, các thí nghiệm cần được giải thích một cách rõ ràng để học sinh có thể hiểu sâu bản chất của các thí nghiệm Như vậy, việc giải thích rõ bản chất của các thí nghiệm, cải tiến thí nghiệm hay vận dụng linh hoạt 1 bộ thí nghiệm cho nhiều bài học là rất cần thiết Để minh họa cho
vấn đề này, tôi quyết định chọn và phân tích một số thí nghiệm trong chương
Cảm ứng điện từ và chương mắt và các dụng cụ quang học thuộc chương trình vật lí 11 cơ bản.
2 Mục đích đề tài.
Giúp học sinh hi u và hình thành ki n th c m t cách rõ ràng, khoaểu diễn ế giới, các ức vụ: Tổ phó chuyên môn ột cách hợp lí
Trang 5h c.ọ và tên:
Rèn luyện kỹ năng trình bày và phân tích thí nghi mệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí
Giáo dục kỹ thuật tổng hợp: học sinh giải thích được một cách định tính
3 Phương pháp và đối tượng nghiên cứu.
3.1 Phương pháp nghiên cứu.
+ Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
+ Phươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phongng pháp nghiên c u th c nghi m.ức vụ: Tổ phó chuyên môn ực hành ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí
3.2 Đối tượng nghiên cứu
+ Các thí nghi m ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí trong chương Cảm ứng điện từ và chương mắt và các
dụng cụ quang học thuộc chương trình vật lí 11 cơ bản.
Trang 6B NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận
1.1 Thí nghi m là ph ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ng ti n d y h c đ c tr ng c a môn v t lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ạnh phúc ọc đặc trưng của môn vật lí ở ặc trưng của môn vật lí ở ư ủa môn vật lí ở ập – Tự do – Hạnh phúc ở
tr ường phổ thông ng ph thông ổ thông
Trong d y h c v t lí trạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ận ở lí luận ường THPT Lê Hồng Phongng ph thông, thí nghi m là phổ phó chuyên môn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phongng th cức vụ: Tổ phó chuyên môn
d y h c c b n, gópph n quan tr ng trong vi c hình thành nh n th c vàạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ải đảm bảo thành công: ầu hết các kiến ọ và tên: ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ận ức vụ: Tổ phó chuyên môn nâng cao chất lượng học tập của học sinh.Theo quy đ nh c a B Giáo d c vàị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ủa môn vật lí ột cách hợp lí ụ: Tổ phó chuyên môn Đào t o, t ng danh m c thi t b d y h c t i thi u c p THPT là 648 m cạy học đặc trưng của môn vật lí ổ phó chuyên môn ụ: Tổ phó chuyên môn ế giới, các ị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ối tượng nghiên cứu ểu diễn ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ụ: Tổ phó chuyên môn dành cho 18 môn h c V t lí làmôn h c có 161 lo i thi t b , ch sau mônọ và tên: ận ọ và tên: ạy học đặc trưng của môn vật lí ế giới, các ị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ỉ sau môn Hóa h c v i 162 lo i.ọ và tên: ớp quan sát ạy học đặc trưng của môn vật lí
Đ i v i các giáo viên v t lí THPT, vi c s d ng các b thíối tượng nghiên cứu ớp quan sát ận ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ử dụng thí nghiệm trong dạy ụ: Tổ phó chuyên môn ột cách hợp lí nghi mtrong d y và h c v t lí là ho t đ ng thệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ận ạy học đặc trưng của môn vật lí ột cách hợp lí ường THPT Lê Hồng Phongng xuyên Song đ khaiểu diễn tháct t các ti n ích, công năng c a các b thí nghi m này trong d y h cthìối tượng nghiên cứu ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ủa môn vật lí ột cách hợp lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: không nhi u ngề tài ường THPT Lê Hồng Phongi làm đượng nghiên cứu.c, và không thường THPT Lê Hồng Phongng xuyên làm đượng nghiên cứu.c vìnhi uề tài nguyên nhân khác nhau
1.2.Phân lo i thí nghi m ạnh phúc ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở
Trong d y h c V t lí, m i thí nghi m ti n hành trong ti t h c đ uạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ận ỗi thí nghiệm tiến hành trong tiết học đều ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ế giới, các ế giới, các ọ và tên: ề tài
đượng nghiên cứu.c quy v m t trong hai d ng thí nghi m sau:ề tài ột cách hợp lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí
1.2.1 Thí nghi m bi u di n ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ểu diễn ễn
Thí nghi m bi u di n là thí nghi m do giáo viên trình bày trên l p.ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ểu diễn ễn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở lí luận ớp quan sát Căn c vào m c đích, có th chia thí nghi m bi u di n thành 3 lo i:ức vụ: Tổ phó chuyên môn ụ: Tổ phó chuyên môn ểu diễn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ểu diễn ễn ạy học đặc trưng của môn vật lí
1.2.1.1 Thí nghi m nêu v n đ ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ấn đề ề
- Thí nghi m này nh m nêu lên v n đ c n nghiên c u t o ra tìnhệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ằng ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ề tài ầu hết các kiến ức vụ: Tổ phó chuyên môn ạy học đặc trưng của môn vật lí
hu ng có v n đ làm tăng hi u qu c a d y h c.ối tượng nghiên cứu ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ề tài ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công: ủa môn vật lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên:
1.2.1.2 Thí nghi m gi i quy t v n đ ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ảng Bình, tháng 01 năm 2019 ết vấn đề ấn đề ề
- Thí nghi m thu c bài này đệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ột cách hợp lí ượng nghiên cứu.c th c hi n gi i quy t v n đ đ t raực hành ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công: ế giới, các ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ề tài ặc trưng của môn vật lí sau ph n nêu v n đ Bao g m hai lo i thí nghi m:ầu hết các kiến ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ề tài ồng Phong ạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí
a Thí nghi m kh o sát ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ảng Bình, tháng 01 năm 2019
- Là thí nghi m ti n hành nghiên c u v n đ đ t ra thông qua đó giáoệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ế giới, các ức vụ: Tổ phó chuyên môn ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ề tài ặc trưng của môn vật lí viên hướp quan sát.ng d n h c sinh đi đ n khái ni m c n thi t.ẫn học sinh đi đến khái niệm cần thiết ọ và tên: ế giới, các ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ầu hết các kiến ế giới, các
b Thí nghi m ki m ch ng ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ểu diễn ứng
- Là thí nghi m dùng đ ki m tra l i nh ng k t lu n đệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ểu diễn ểu diễn ạy học đặc trưng của môn vật lí ững quan sát và thí nghiệm Xu hướng tập ế giới, các ận ượng nghiên cứu.c suy ra t líừ thuy t.ế giới, các
1.2.1.2 Thí nghi m c ng c : ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ủa môn vật lí ở ố:
Trang 7- Thí nghi m thu c lo i này dùng đ c ng c ki n th c đã nghiênệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ột cách hợp lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ểu diễn ủa môn vật lí ối tượng nghiên cứu ế giới, các ức vụ: Tổ phó chuyên môn
c u bao g m c nh ng thí nghi m nói lên ng d ng c a ki n th c V t líức vụ: Tổ phó chuyên môn ồng Phong ải đảm bảo thành công: ững quan sát và thí nghiệm Xu hướng tập ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ức vụ: Tổ phó chuyên môn ụ: Tổ phó chuyên môn ủa môn vật lí ế giới, các ức vụ: Tổ phó chuyên môn ận trong đ i s ng và trong kỹ thu t.ờng THPT Lê Hồng Phong ối tượng nghiên cứu ận
1.2.2 Thí nghi m th c hành ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ự do – Hạnh phúc
Thí nghi m th c hành V t lí là thí nghi m do t tay h c sinh ti n hànhệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành ận ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành ọ và tên: ế giới, các
đướp quan sát ực hành ướp quan sát.i s h ng d n c a giáo viên.ẫn học sinh đi đến khái niệm cần thiết ủa môn vật lí
*Phân lo i: ạnh phúc V i d ng thí nghi m này có nhi u cách phân lo i, tuỳớp quan sát ạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ề tài ạy học đặc trưng của môn vật lí theo căn c đ phân lo i:ức vụ: Tổ phó chuyên môn ểu diễn ạy học đặc trưng của môn vật lí
1.2.2.1 Căn c vào n i dung: ứng ộc lập – Tự do – Hạnh phúc
Có th chia thí nghi m th c hành làm hai lo i:ểu diễn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành ạy học đặc trưng của môn vật lí
a Thí nghi m th c hành đ nh tính ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ự do – Hạnh phúc ịnh tính.
- Lo i thí nghi m này có u đi m nêu b t b n ch t c a hi n tạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ư ểu diễn ận ải đảm bảo thành công: ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ủa môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ượng nghiên cứu.ng
b Thí nghi m th c hành đ nh l ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ự do – Hạnh phúc ịnh tính ượng ng.
- Lo i thí nghi m này có u đi m giúp h c sinh n m đạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ư ểu diễn ọ và tên: ắn gọn một cách hợp lí ượng nghiên cứu.c quan hệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí
gi a các đ i lững quan sát và thí nghiệm Xu hướng tập ạy học đặc trưng của môn vật lí ượng nghiên cứu.ng v t lí m t cách chính xác rõ ràng.ận ột cách hợp lí
1.2.2.2 Căn c vào tính ch t ứng ấn đề
Có th chia thí nghi m th c hành làm hai lo i:ểu diễn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành ạy học đặc trưng của môn vật lí
a Thí nghi m th c hành kh o sát ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ự do – Hạnh phúc ảng Bình, tháng 01 năm 2019
- Lo i thí nghi m này h c sinh ch a bi t k t qu thí nghi m, ph iạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ư ế giới, các ế giới, các ải đảm bảo thành công: ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công: thông qua thí nghi m m i tìm ra đệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ớp quan sát ượng nghiên cứu.c các k t lu n c n thi t Lo i thíế giới, các ận ầu hết các kiến ế giới, các ạy học đặc trưng của môn vật lí nghi m này đệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ượng nghiên cứu.c ti n hành trong khi nghiên c u ki n th c m i.ế giới, các ức vụ: Tổ phó chuyên môn ế giới, các ức vụ: Tổ phó chuyên môn ớp quan sát
b Thí nghi m ki m nghi m ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ểu diễn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở
- Lo i thí nghi m này đạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ượng nghiên cứu.c ti n hành ki m nghi m l i nh ng k tế giới, các ểu diễn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ững quan sát và thí nghiệm Xu hướng tập ế giới, các
lu n đã đận ượng nghiên cứu.c kh ng đ nh c v lí thuy t và th c nghi m nh m đào sâuẳng định cả về lí thuyết và thực nghiệm nhằm đào sâu ị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ải đảm bảo thành công: ề tài ế giới, các ực hành ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ằng
v n đ h n.ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ề tài ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong
1.3 Bi n pháp th c hi n thí nghi m ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ự do – Hạnh phúc ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở
1.3.1 Thí nghiệm phải đảm bảo thành công:
Nếu thí nghiệm thất bại học sinh sẽ mất tin tưởng vào bài học và ảnh hưởng xấu đến uy tín của giáo viên Muốn làm tốt được điều này, giáo viên phải:
-Am hiểu bản chất của các hiện tượng vật lí xảy ra trong thí nghiệm
-Nắm vững cấu tạo, tính năng, đặc điểm của từng dụng cụ thí nghiệm cùng với những trục trặc có thể xảy ra để biết cách kịp thời khi phải sửa chữa Muốn vậy, giáo viên phải làm trước nhiều lần trong khi chuẩn bị bài
1.3.2 Thí nghiệm phải ngắn gọn một cách hợp lí.
Nếu thí nghiệm kéo dài sẽ khó tập chung sự chú ý của học sinh và dễ cháy giáo án Muốn vậy giáo viên phải hạn chế tối đa thời gian lắp ráp thí nghiệm
Trang 8Thí nghiệm đảm bảo thành công ngay không phải làm lại Nếu thí nghiệm kéo dài có thể chia ra nhiều bước, mỗi bước coi như một thí nghiệm nhỏ
1.3.3 Thí nghiệm phải đảm bảo cho cả lớp quan sát.
Để làm tốt điều này, giáo viên cần phải:
-Chuẩn bị dụng cụ thích hợp, có kích thước đủ lớn, có cấu tạo đơn giản thể hiện rõ được bản chất của hiện tượng cần nghiên cứu Dụng cụ phải có hình dáng màu sắc đẹp, hấp dẫn học sinh, có độ chính xác thích hợp
-Sắp xếp dụng cụ một cách hợp lí Điều này biểu hiện:
+ Chỉ bày những dụng cụ cần thiết cho thí nghiệm, không bày la liệt những dụng cụ chưa dùng đến hoặc chưa dùng xong
+ Bố trí sao cho cả lớp đêu nhìn rõ Muốn như vậy nên sắp xếp dụng cụ trên mặt phẳng thẳng đứng Nếu không được phải đem đến tận bàn cho học sinh xem Giáo viên cũng cần chú ý không che lấp thí nghiệm khi thao tác
1.3.4 Phải phát huy được tác dụng của thí nghiệm biểu diễn.
Điều đó đòi hỏi thì:
-Thí nghiệm phải được tiến hành hữu cơ với bài học, tuỳ vào mục đích của bài học mà đưa thí nghiệm đúng lúc
-Thí nghiệm phải tiến hành kết hợp với phương pháp giảng dạy khác nhất
là phương pháp đàm thoại và vẽ hình
-Thí nghiệm chỉ có hiệu quả tốt khi có sự tham gia tích cực, có ý thức của học sinh Vì vậy giáo viên phải làm cho học sinh hiểu rõ mục đích của thí nghiệm, cách bố trí thí nghiệm và các dụng cụ của thí nghiệm Học sinh trực tiếp quan sát và rút ra kết luận cần thiết
1.4.Th c tr ng và gi i pháp trong ho t đ ng thí nghi m tr ự do – Hạnh phúc ạnh phúc ảng Bình, tháng 01 năm 2019 ạnh phúc ộc lập – Tự do – Hạnh phúc ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở ở ường phổ thông ng ph ổ thông thông hi n nay ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ở
1.4.1 Th c tr ng ự do – Hạnh phúc ạnh phúc
Lâu nay, vi c s d ng các b thí nghi m trong d y và h c V t lí cácệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ử dụng thí nghiệm trong dạy ụ: Tổ phó chuyên môn ột cách hợp lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ận ở lí luận
trường THPT Lê Hồng Phongng THPT nói chung và trở lí luận ường THPT Lê Hồng Phongng THPT Lý T Tr ng nói riêng là ho tực hành ọ và tên: ạy học đặc trưng của môn vật lí
đ ng thột cách hợp lí ường THPT Lê Hồng Phongng xuyên c a m i giáo viên d y V t lí Song đ khai thác t t cácủa môn vật lí ỗi thí nghiệm tiến hành trong tiết học đều ạy học đặc trưng của môn vật lí ận ểu diễn ối tượng nghiên cứu
ti n ích, công năng c a các b thí nghi m này trong vi c xây d ng phệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ủa môn vật lí ột cách hợp lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ực hành ươn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phongng
án d y h c m i bài h c v t lí c th đ t đó góp ph n vào nâng cao ch tạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ỗi thí nghiệm tiến hành trong tiết học đều ọ và tên: ận ụ: Tổ phó chuyên môn ểu diễn ểu diễn ừ ầu hết các kiến ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản)
lượng nghiên cứu.ng d y h c b môn thì không nhi u ngạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ột cách hợp lí ề tài ường THPT Lê Hồng Phongi làm đượng nghiên cứu.c, không thường THPT Lê Hồng Phongng xuyên làm đượng nghiên cứu.c
S dĩ có th c tr ng trên, theo tôi là do m t s nguyên nhân sau:ở lí luận ực hành ạy học đặc trưng của môn vật lí ột cách hợp lí ối tượng nghiên cứu
a Thi t b đang thi u nhi u, nh ng thi t b đã có thì h ng r t nhi uế giới, các ị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ế giới, các ề tài ững quan sát và thí nghiệm Xu hướng tập ế giới, các ị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ề tài
có thi t b thì h ng m t ph n ho c h ng toàn ph n.ế giới, các ị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ột cách hợp lí ầu hết các kiến ặc trưng của môn vật lí ỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ầu hết các kiến Ngoài ra, cũng cần phải thừa nhận rằng, khả năng sử dụng các thiết bị dạy học hiện đại cũng như thao tác TN của một bộ phận GV hiện nay nói chung còn hạn chế
Trang 9b Các bộ thí nghiệm chỉ thường được dùng trong các giờ thực hành của học sinh Đa số thí nghiệm chỉ dùng được một cách định tính, thậm chí nhiều dụng cụ không còn sử dụng được và giáo viên chỉ giới thiệu cho học sinh là có dụng cụ như thế và hướng dẫn học sinh cách thí nghiệm
c Trong các giờ dạy bài mới, một số giáo viên cũng có ý thức sử dụng thí nghiệm nhưng việc dùng thí nghiệm thường chỉ với ý nghĩa minh họa cho kiến thức (làm tăng tính trực quan) mà ít dùng để khảo sát việc xây dựng từng đơn vị kiến thức của bài học
d Một phần khác không kém phần quan trọng chính là ở đội ngũ giáo viên (GV), chúng ta chưa mạnh dạn tìm tòi, nghiên cứu sử dụng, để các TN VL, các phương tiện dạy học hiện đại thực sự mang lại hiệu quả
1.4.2 Gi i pháp ảng Bình, tháng 01 năm 2019
Theo tôi, c n có m t s gi i pháp sau:ầu hết các kiến ột cách hợp lí ối tượng nghiên cứu ải đảm bảo thành công:
a Trướp quan sát.c h t, chúng ta ph i nh n th c đế giới, các ải đảm bảo thành công: ận ức vụ: Tổ phó chuyên môn ượng nghiên cứu.c vi c s d ng có ch tệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ử dụng thí nghiệm trong dạy ụ: Tổ phó chuyên môn ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản)
lượng nghiên cứu.ng đ dùng d y h c sẽ nâng cao ch t lồng Phong ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ấu kính mỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ượng nghiên cứu.ng d y h c, gi d y sẽ nhạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ờng THPT Lê Hồng Phong ạy học đặc trưng của môn vật lí ẹ nhàng h n và h c sinh hi u bài h n.ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong ọ và tên: ểu diễn ơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong
b Giáo viên thường THPT Lê Hồng Phongng xuyên có ý th c h c h i đ nâng cao kh năngức vụ: Tổ phó chuyên môn ọ và tên: ỏng (bài 29 Vật lí 11 cơ bản) ểu diễn ải đảm bảo thành công:
s d ng thí nghi m vào d y h c có hi u qu cao.ử dụng thí nghiệm trong dạy ụ: Tổ phó chuyên môn ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ạy học đặc trưng của môn vật lí ọ và tên: ệm là phương tiện dạy học đặc trưng của môn vật lí ải đảm bảo thành công:
c Các bộ thí nghiệm được cung cấp ở trường phổ thông ngày càng đầy đủ
và hoàn thiện, tuy nhiên một số thí nghiệm vẫn chưa làm nổi bật hoặc làm rõ được hiện tượng, hoặc có những bài chưa có thí nghiệm Vì vậy người giáo viên cần có những sự thay đổi, bổ sung cũng như thiết kế những dụng cụ phù hợp với nội dung bài dạy và trình độ học sinh của mình
2 Phân tích một số thí nghiệm trong chương trình vật lí 11 cơ bản
2.1 Chương 5: Cảm ứng điện từ
2.1.1 Thí nghiệm về hiện tượng cảm ứng điện từ (bài 23 Vật lí 11cơ bản)
a Nội dung thí nghiệm
- Thí nghiệm gồm điện kế được nối
với vòng dây kín và một nam châm
- Khi cho thanh nam châm chuyển
động tương đối so với khung dây (ra
xa hoặc lại gần) thì kim điện kế bị
lệch→trong vòng dây xuất hiện dòng
điện cảm ứng
- Thí nghiệm này còn được sử dụng để
xác định chiều của dòng điện cảm ứng
Trang 10(kiểm chứng định luật Len-xơ) Chẳng
hạn, ở hình bên khi thanh nam châm
chuyển động ra xa vòng dây thì dòng
điện cảm ứng được sinh ra có chiều
chống lại sự giảm của cảm ứng từ
xuyên qua vòng dây nên dòng điện có
chiều như hình vẽ
b Khó khăn khi tiến hành thí
nghiệm
- Thí nghiệm để nhận biết sự tồn tại
của dòng điện cảm ứng là khá rõ ràng
nhưng để nhận biết chiều của dòng
điện cảm ứng thì lại rất khó để quan
sát được
c Khắc phục
- Ta thay cuộn dây gồm nhiều vòng
dây: phương pháp này có thể tăng suất
điện động cảm ứng nên dấu hiệu để
quan sát rõ ràng hơn
- Sử dụng thanh nam châm lớn hơn
Dùng cuộn dây gồm nhiều vòng dây
Sử dụng nam châm lớn
d Thí nghiệm tương tự
- Bằng cách thay đổi điện trở ở biến
trở, ta có thể tăng hoặc giảm cường độ
dòng điện trong mạch Khi dòng điện
biến thiên sẽ làm cho từ thông trong
ống dây biến thiên theo Từ thông biến
thiên xuyên qua vòng dây sẽ suất hiện
suất điện động cảm ứng trong vòng
dây
- Khắc phục: Tương tự như thí
nghiệm trên, ta có thể thay vòng dây