SKKN sử dụng mô hình thực tế vào giảng dạy công nghệ 11

Các nhóm tự nghiên cứu và tìm hiểu bài trước, bằng cách liên hệ các cơ sở sản xuất thực tế địa phương để lấy thông tin, hoặc tìm hiểu các đoạn phim, hình ảnh, rồi viết báo cáo tập hợp,

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Quảng Bình, tháng 01 năm 2019

MỤC LỤC

1 Phần mở đầu: Trang 2

1.1 Lí do chọn đề tài Trang 2 1.2 Phạm vi áp dụng của đề tài Trang 2

2 Nội dung nghiên cứu: Trang 3

2.1 Cơ sở lí luận Trang 3

2.2 Cơ sở thực tiễn Trang 3

2.3 Thực trạng nghiên cứu Trang 3 2.4 Quá trình thực hiện Trang 4 2.5 Sản phẩm minh họa Trang 4 2.6 Kết quả đạt được Trang15

1.PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Công nghệ là môn học ứng dụng bằng cách vận dụng môn học vào thực tiễn nhằm đáp ứng các nhu cầu thực tế về khoa học kĩ thuật ngày càng phát triễn của xã hội Trên con đường hội nhập phát triễn cùng thế giới, đất nước ta càng và đang từng bước đổi mới Áp dụng khoa học - kĩ thuật - công nghệ hiện đại vào trong các lĩnh vực của đời sống và sản xuất để thực hiện công cuộc "công nghiệp hóa, hiện đại hóa" đất nước Việc tiếp cận môn công nghệ ở trường trung học phổ thông nói chung và trường THPT Đào Duy Từ nói riêng là phải tìm ra những phương pháp tốt nhất cho việc nâng cao chất lượng dạy - học Để đạt được mục tiêu giáo dục thì đổi mới phương pháp trong giảng dạy là một điều tất yếu, và có thể giúp học sinh hình thành định hướng nghề nghiệp

Phương pháp dạy học chủ yếu hiện nay chủ yếu được thực hiện trên lớp theo bài trong sách giáo khoa, giáo viên là chủ thể Củng có thể sử dụng kết hợp với các phương pháp khác, nhưng vẫn mang tính hình thức, máy móc Những kiến thức vẫn còn nặng tính lí thuyết, vì thế học sinh khó tưởng tượng, lỉnh hội kiến thức một cách mờ nhạt, lúng túng dẫn đến hiệu quả dạy và học không cao

Là một giáo viên trực tiếp dạy môn công nghệ tại trường THPT Đào Duy tôi

xin mạnh dạn đưa ra đề tài:"Sử dụng mô hình thực tế vào giảng dạy công nghệ 11" là quá trình giáo viên hướng dẫn tổ chức hoạt động theo nhóm Các nhóm tự

nghiên cứu và tìm hiểu bài trước, bằng cách liên hệ các cơ sở sản xuất thực tế địa phương để lấy thông tin, hoặc tìm hiểu các đoạn phim, hình ảnh, rồi viết báo cáo tập hợp, nộp cho giáo viên, sau đó các nhóm đại diện trình bày và phản biện Giáo viên tổng hợp và nhận xét Chính vì thế phương pháp này phát huy được tính tích cực, sáng tạo và đặc biệt là hình thành được khả năng hợp tác giữa các thành viên,

dễ dàng tiếp nhận và khắc sâu kiến thức hơn, và nâng cao hiệu quả dạy và học

Đó là lí do tôi chọn đề tài cho bài sáng kiến kinh nghiệm là:"Sử dụng mô hình thực tế vào giảng dạy công nghệ 11"

2 Phạm vi nghiên cứu đề tài

Việc nghiên cứu đề tài này nhằm giúp học sinh thực tế trải nghiệm và phát triển kỹ năng học tập, chiếm lĩnh kiến thức và phát triển trí tuệ Phát huy được tính đoàn kết, sự trao đổi quan điểm với các bạn cùng học sẽ hình thành năng lực hợp tác Sử dụng tốt các thuật ngữ trong công nghệ kĩ thuật và học sinh biết diễn đạt ý của mình qua ngôn ngữ nói, ngôn ngữ hình thể sắp xếp ý nghỉ để trình bày, phản biện…Để học sinh hứng thú và khắc sâu kiến thức hơn

Dựa trên thực tế trực tiếp giảng dạy môn công nghệ trong những năm vừa

qua, tôi mạnh dạn" sử dụng mô hình thực tế vào giảng dạy công nghệ 11" nhằm

góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học Minh họa cho đề tài nghiên cứu cụ thể

"Chương III- bài 16 công nghệ chế tạo phôi" trong chương trình lớp 11

2 PHẦN NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận

hiện nay đó là: Giáo viên hướng dẫn học sinh làm việc thông qua sơ đồ và một số câu hỏi, học sinh nghiên cứu sách giáo khoa, quan sát sơ đồ rồi tiến hành tư duy, hình dung tưởng tượng rồi nêu bản chất và ưu, nhược điểm, các phương pháp chế tạo, sau đó giáo viên tóm tắt và kết luận dưới dạng lí thuyết

Qua cách truyền đạt này thể hiện được phong cách, phương pháp và khả năng của người giáo viên Tuy nhiên không phát huy được khả năng tự hoc, tự nghiên cứu, sáng tạo của học sinh Làm cho học sinh tiếp nhận bài học nặng nề và

mờ nhạt, khó hiểu, không khắc sâu kiến thức bài học vừa nghiên cứu

em trả lời được các câu hỏi "Biết để làm gì" và "làm như thế nào?" các câu hỏi này

sẽ được thể hiện qua năng lực giải quyết các vấn đề được nảy sinh trong thực tiễn Phù hợp với con đường và khả năng nhận thức của học sinh Nhờ đó giúp học sinh lỉnh hội kiến thức, kĩ năng mới của bài một cách hứng thú, tích cực và nhẹ nhàng Không những thế học sinh có thể tự khám phá được nhiều điều mới lạ mà nội dung trong sách không thể mô tả được Đây là điều kiện tốt để rèn luyện và phát triển năng lực khám phá, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề của học sinh

2.3 Thực trạng nghiên cứu

Trong thực tế ở các trường học hiện nay, việc dạy học bài công nghệ chế tạo phôi thường mang nặng tính lí thuyết mà thiếu thực tiễn, trong khi đó bản chất của việc dạy học môn công nghệ là đòi hỏi phải có tính thực tiễn và phải vận dụng được những kiến thức đã học vào trong thực tế cuộc sống Để cho học sinh khám phá và trải nghiệm thực tế với những kiến thức lỉnh hội được, làm cho tiết học sinh động hơn và tăng thêm khả năng hiểu biết của mình trong lỉnh vực kĩ thuật cũng

như trong đời sống Nên đổi mới phương pháp dạy học bằng cách"sử dụng mô hình thực tế vào giảng dạy công nghệ 11" Để nâng cao chất lượng dạy và học

2.4 Quá trình thực hiện

Quá trình nghiên cứu, tìm hiểu về bài công nghệ chế tạo phôi, Tôi hiểu để

dạy môn công nghệ nói chung và dạy bài công nghệ chế tạo phôi nói riêng có"sử dụng mô hình thực tế vào giảng dạy công nghệ 11".Thì giờ học sôi động hơn, dễ hiểu hơn, đặc biệt là thu hút học sinh, vừa nâng cao hiệu quả tiết học mà học sinh lại say mê môn học hơn

2.5 Sản phẩm minh họa

Tôi đưa ra một bài minh họa cho việc "sử dụng mô hình thực tế vào giảng dạy công nghệ 11" Chương III- BÀI 16 CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI

A TIẾN T NH DẠY HỌC

Giáo viên giới thiệu bài và phân nhóm, rồi yêu cầu:

- Nhóm trưởng thu thập các tài liệu, thông tin mà các thành viên mình đã đi khảo sát, thư kí nhóm tổng hợp ghi lại và nộp kết quả cho giáo viên

- Các nhóm thảo luận, thống nhất ý kiến rồi soạn thành văn bản trình bày bằng

nhiều cách như bản hoặc trên máy tính

- Hiểu được công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn cát

- Trình bày được bản chất của công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp gia công

áp lực và hàn

- Hướng dẫn cho học sinh hoàn thành các phiếu học tập từ đó rút ra các kiến thức cần thiết trong hoạt động này

2 Nội dung

I Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc

Giáo viên cung cấp thông tin, và yêu cầu học sinh đọc những thông tin sau:

1 Bản chất đúc:

- Đúc là rót kim loai lỏng vào khuôn,sau khi kim loại lỏng kết tinh và nguội ta được vật đúc có hình dạng và kích thước của lòng khuôn

- Dựa vào khuôn đúc có các phương pháp đúc như sau: Đúc trong khuôn cát, đúc trong khuôn kim loại

2 Ưu,nhược điểm:

a Ưu điểm:

- Đúc được tất cả các kim loại và hợp kim khác nhau

- Có thể đúc được các vật có khối lượng từ vài gam tới vài trăm tấn,các vật có hình dạng phức tạp mà các phương pháp gia công khác không thể chế tạo được

- Nhiều phương pháp có độ chính xác và năng suất cao, giảm chi phí sản xuất như: Đúc, áp lực, đúc li tâm

b Nhược điểm:

Tạo ra các khuyết tật như: Rổ khí, rổ xỉ, không điền đầy khuôn, vật đúc bị nứt

3 Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc trong khuôn cát

Gồm các bước chính sau:

B1 : Chuẩn bị mẫu và vật liệu làm khuôn

- Mẫu vật làm bằng gỗ hoặc nhôm kích thước và hình dạng giống vật cần đúc

- Vật liệu : Cát 70- 80 %, chất dính10 - 20%, nước được trộn đều

B2 : Tiến hành làm khuôn

B3 : Chuẩn bị vật liệu nấu

B4 : Nấu chảy và rót kim loại lỏng vào khuôn

Kết luận

- Vật đúc sử dụng được ngay gọi là chi tiết đúc

- Vật đúc phải qua gia công cắt gọt gọi là phôi đúc

II Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp gia công áp lực

Giáo viên cung cấp thông tin và yêu cầu học sinh đọc những thông tin sau:

* Phạm vi sử dụng: Thường chế tạo dụng cụ gia đình và phôi cho gia công cơ khí

- Các phương pháp gia công áp lực thường gặp

+ èn tự do

- Bản chất: Làm biến dạng kim loại ở trạng thái nóng theo hướng định trước bằng

búa tay hoặc búa máy để thu được chi tiết có hình dạng, kích thước theo yêu cầu

- Đặc điểm và phạm vi sử dụng: Chế tạo chi tiết hoặc phôi có kích thước nhỏ, đơn giản, độ chính xác thấp

+ Dập thể tích

- Bản chất: dập thể tích kim loại ở trạng thái nóng biến dạng trong lòng khuôn

* Đặc điểm và phạm vi sử dụng:

- Khuôn dập phải làm bằng thép có độ bền cao

- Chi tết có độ chính xác cao, năng suất cao

- Dùng chế taọ phôi có kích thước nhỏ và trung bình

III Công nghệ chế tạo bằng phương pháp hàn:

Giáo viên cung cấp thông tin, và yêu cầu học sinh đọc những thông tin sau:

- Tiết kiệm kim loại so với nối ghép bu lông đai ốc

- Có thể nối tất cả các kim loại có tính chất khác nhau

- Tạo ra các chi tiết có hình dạng kết cấu đẹp, phức tạp

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Ở phần trước giáo viên đã đưa nhiệm vụ dưới dạng phiếu học tập gồm 2 phần

- Phần chung: mỗi học sinh trong nhóm đều về tìm hiểu các nội dung sau:

Bản chất, ưu nhược điểm về các phương pháp công nghệ chế tạo phôi: đúc, áp lực hàn

- Phần riêng: Thực hiện chuyên sâu nội dung theo phiếu học tập bằng các câu hỏi định hướng

- Các nhóm tập hợp những tài liệu đã đi tìm hiểu thực tế liên đến nội dung bài

Nhóm 1 - Phiếu học tập 1

- Đúc là gì?

- Em hãy kể tên một số đồ dùng dược chế tạo bằng phương pháp đúc?

- Trong thực tế có nhưng phương pháp đúc nào?

- Đúc có nhưng ưu và nhược điểm nào?

- Muốn đúc một chi tiết người ta phải làm nhửng việc gì?

- Vật mẩu dùng để làm gì? Có hình dang kích thước như thế nào?

- Thành phần làm khuôn gồm nhưng chất gì?

- Vật đúc có đượng sử dụng ngay không cho ví dụ?

Nhóm 2 -Phiếu học tập 2:

- Như thế nào gọi là gia công áp lực?

- Thành phần và khối lượng có thay đổi không?

- Khi gia công áp lực thường sử dụng các dụng cụ gì?

- Kể tên một số đồ dùng được gia công bằng áp lực?

- Như thế nào gọi là rèn tự do, đặc điểm và phạm vi sử dụng?

- Công nghệ chế tạo phôi băng phương pháp gia công áp lực có ưu và nhược gì?

- Hãy nêu điểm khác nhau cơ bản giữa công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc và phư¬ng ph¸p gia c«ng ¸p lùc?

Nhóm 3- Phiếu học tập 3:

- Hàn là gì?

- Kể tên một số đồ dùng được gia công bằng phương pháp hàn?

- Hãy kể tên các phương pháp hàn mà em biết?

- Hàn hơi và hàn hồ quang có gì khác nhau?

Từ các phiếu học tập và các nhóm đã chia ở trên giáo viên giao cho học sinh nêu phương pháp thực hiện và cách thức trình bày nội dung để giáo viên chuẩn bị

cơ sở vật chất cho việc trình bày phù hợp

Cách thực hiện như sau:

Giai đoạn 1: Hoạt động theo nhóm các nhóm theo thứ tự nhận phiếu học tập và

trong mỗi nhóm cử ra một bạn thuyết trình còn các học sinh còn lại trong nhóm làm việc theo chỉ đạo của nhóm trưởng phân công thực hiện từng nội dung theo yêu cầu rồi trình bày

Giai đoạn 2: Hoạt động theo nhóm mỗi bạn trong mỗi nhóm đều thực hiện nhiệm

vụ của mình sau đó tổng hợp lại theo nhóm và đại diện nhóm trình bày sản phẩm của mình và phản biện với các nhóm khác

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

Lần lượt từng thành viên trong nhóm trình bày kết quả thực hiện nhiệm vụ thu thập cá nhân cho nhóm trưởng, thư kí nhóm ghi lại các ý kiến nộp cho giáo viên.Các nhóm thảo luận, thống nhất ý kiến rồi soạn thành văn bản trình bày hoặc trên máy tính qua trình chiếu

Bước 3: Trình bày báo cáo thảo luận:

Mỗi nhóm cử một đại diện lên trình bày bài trình chiếu trên máy tính, các bạn khác trong nhóm hổ trợ báo cáo từng phần đồng thời hổ trợ âm thanh hình ảnh…

Các nhóm khác lắng nghe, đặt câu hỏi đưa cho đại diện nhóm mình hỏi Các thành viên khác trong nhóm thay nhau trả lời câu hỏi

- Trả lời theo phiếu học tập;

- Các bài trình chiếu và thuyết trình Powpoit của học sinh đại diện cho các nhóm

Nhóm 1: Đại diện nhóm lên trình và phản biện

I CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐÚC

1 Bản chất:

Trình chiếu một số hình ảnh và video 1 cho cả lớp quan sát:

Ngày xưa các cụ nhà ta đúc xoong như thế này đây.mp4

Sau khi xem xong hình ảnh và đoạn video các nhóm khác có thể nhận xét hoặc đặt câu hỏi; nếu có các câu hỏi khó thì thành viên trong nhóm có thể trả lời thay bạn

Trình chiếu video 2 :

Đúc kim loại, cảnh thợ đúc trong nhà máy chế tạo mp4

Sau khi xem xong đoạn video nhóm 1có thể đặt câu hỏi với các bạn nhóm khác và ngược lại các nhóm khác có thể nhận xét hoặc đặt câu hỏi Nếu có các câu hỏi khó thì thành viên trong nhóm có thể trả lời thay bạn

Giáo viên nhận xét chốt kiến thức

Nhóm 2: Đại diện nhóm lên trình và phản biện

II CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI BẰNG PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG ÁP LỰC

1 Bản chất:

Trình chiếu một số hình ảnh cho cả lớp quan sát:

Làng -đệ nhất dao kéo- đất Thăng Long.mp4

Đại diện nhóm 2 yêu cầu các bạn quan sát những công đoạn của người thợ rèn trong đoạn video để đưa ra khái niệm về rèn tự do

* Phương pháp dập thể tích :

Trình chiếu đoạn video 4

Nhận đột dập , gia công cơ khí theo yêu cầu.mp4

Đại diện nhóm giới thiệu đoạn video rồi đặt câu hỏi cho các bạn trong lớp và ngược lại

Giáo viện nhận xét và kết luận

Nhóm 3: Đại diện nhóm lên trình và phản biện

III CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HÀN:

1 Bản chất:

Trình chiếu đoạn video cho cả lớp xem

PMC - Hướng dẫn hàn hồ quang điện bằng que hàn - Welding Tips.mp4

Sau khi xem xong đoạn video các nhóm có thể đặt câu hỏi và nhóm 3 củng

có thể đăt các câu hỏi ngược lại cho các bạn Và thông qua đoạn video dại diện nhóm nêu bản chất của hàn

2 Ưu nhược điểm:

Trình chiếu một số hình ảnh về mối hàn, sau đó yêu cầu các bạn quan sát, nhận xét

và nêu các ưu điểm, nhược điểm

Giáo viên nhận xét rồi gợi ý, cho học sinh trao đổi với nhau để lấy ví dụ trong thực

tế

2 Một số phương pháp hàn thông dụng:

Trình chiếu đoạn video và một số hình ảnh cho cả lớp quan sát

Thông qua các hình ảnh dại diện nhóm đặt các câu hỏi, sau khi các bạn trả lời đại diện nhóm 3 có thể tổng kết lại và đưa ra nhận xét

Giáo viên đánh giá, nhận xét chung về các nội dung mà ba nhóm đã trình bày

1 Mục đích: Giúp học sinh có thể hệ thống hóa lại các kiến thức đã được tiếp thu

trong các tiết vừa qua để hoàn thành các hoạt động luyện tập Qua đó, củng cố,

kiểm nghiệm lại các kiến thức mới được lĩnh hội

2 Nội dung

- Xác định các phương pháp đúc, r n, hàn

- Tổ chức trò chơi thông qua trả lời các câu hỏi về phương phương pháp đúc, r n, hàn Đánh giá được khả năng lĩnh hội kiến thức và giúp học sinh nắm vững các kiến thức vừa học để liên hệ vào trong cuộc sống thực tế

3 Tổ chức hoạt động

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- Tiến hành cho các học sinh xem các đoạn phim video

- Tổ chức các trò chơi cho học để gây hứng thú và tạo không khí vui vẽ trong tiết học

Bước 2 : Thực hiện nhiệm vụ:

- Giáo viên hệ thống lại một số điểm cơ bản của các đoạn phim sau đó yêu cầu học sinh nhắc lại kiến thức bằng cách trả lời các câu hỏi

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:

- Giáo viên nêu các câu hỏi gọi học sinh lên trả lời Các học sinh trong lớp đóng góp ý kiến

- Giáo viên trình chiếu đáp án trò chơi