SKKN sử dụng kịch ngắn trong một số bài dạy giáo dục công dân lớp 12

Nội dung của Báo cáo Chính trị đã vạch ra phương hướng, nhiệm vụ, chủ trương, giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo gắn với phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG KỊCH NGẮN TRONG MỘT SỐ BÀI DẠY

GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 12

Họ và tên: Phan Thị Anh Chức vụ: Tổ phó chuyên môn Đơn vị công tác: Trường THPT Phan Đình Phùng

Quảng Bình, tháng 01 năm 2019

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG KỊCH NGẮN TRONG MỘT SỐ BÀI DẠY

GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 12

Quảng Bình, tháng 01 năm 2019

Mục lục

3 Phạm vi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu……… Trang 2

1.1 Thực trạng chung khi giảng dạy môn GDCD lớp 12……… Trang 2 1.2 Thực trạng giảng dạy môn GDCD lớp 12 tại trường……… Trang 3

2.4 Yêu cầu Trang 18

3.1 Tạo hứng thú cho học sinh Trang 19 3.2 Bảng biểu Trang 19

III Kết luận……… Trang 20

2.2 Đối với Trường……… Trang 20

Tài liệu tham khảo……… ……… Trang 22

1

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Đại hội XII của Đảng đề ra 12 nhiệm vụ tổng quát, trong đó có nhiệm vụ:

“Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực” Đây là một trong những nội dung căn bản được xác định trong Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Nội dung của Báo cáo Chính trị đã vạch ra phương hướng, nhiệm vụ, chủ trương, giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo gắn với phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở cửa và hội nhập quốc tế Đây cũng là quan điểm tổng quát, bao trùm của Đảng về giáo dục và đào tạo được xác định ở tầm đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục và đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học;

đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học nhằm hướng đến phát triển phẩm chất,

năng lực của người học

Đổi mới cả chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy, phương pháp học

và thi cử, cả ở phổ thông và cả ở đại học, cả thầy và cả trò là sự thay đổi tổng thể,

có hệ thống, có trước có sau, có trên có dưới, có trong có ngoài, có chính có phụ, tất cả các yếu tố, các quan hệ của ngành giáo dục và giữa ngành giáo dục với các ngành khác của đời sống xã hội

Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội

Môn học giáo dục công dân là môn học có tầm quan trọng đặc biệt trong hệ thống giáo dục quốc dân, đây là môn học giáo dục nhân cách, kỹ năng sống cho học sinh một cách chủ động, sáng tạo Tuy nhiên theo suy nghĩ của nhiều giáo viên, phụ huynh, học sinh xem là môn học khô khan, khó hiểu Học sinh học còn thụ động, giáo viên chưa đổi mới phương pháp dạy học một cách tích cực

2

Để thay đổi phương pháp truyền thống là thuyết trình và ghi chép thụ động, học sinh phải chủ động dưới sự hướng dẫn của nguời thầy, học sinh làm nổi bật vai trò tự chiếm lĩnh tri thức, biết tìm tòi và sáng tạo từ đó làm cho bài học dễ hiểu hơn, áp dụng đúng thực tế nhanh hơn

Để mỗi tiết học giáo dục công dân học sinh luôn chờ đón, yêu thích, và mong muốn có những điểm mới, cách mới để dung nạp kiến thức nhanh chóng và tái hiện lâu nhất

Trong quá trình giảng dạy qua nhiều năm tích lũy, tôi nhận thấy cần phải xây dựng kho vở kịch liên quan đến các bài học để giao nhiệm vụ cho các em tập luyện trước khi vào học nhằm giúp các em nhớ lâu, hiểu nhanh Mục đích nhận dạng được lý thuyết giải quyết tình huống phục vụ thi THPT Quốc gia đạt kết quả cao nhất Đó là lý do tôi chọn đề tài “Sử dụng kịch ngắn trong một số bài dạy Giáo dục công dân lớp 12”

2 Điểm mới của đề tài

Mặc dù đã có nhiều phương pháp đóng vai để làm rõ vấn đề về pháp luật nhưng chưa có đề tài nào đề cập cụ thể đến việc sử dụng kịch ngắn trong giảng dạy giáo dục pháp luật lớp 12 Thực tiễn đã chứng minh sử dụng kịch ngắn trong một

số bài dạy GDCD lớp 12 là rất quan trọng và hữu ích, thiết thực nhất để các em tự chủ động liên hệ lĩnh hội kiến thức một cách nhanh và dễ hiểu nhất Và từ đó trong quá trình học tập tạo cho các em sự hứng thú, lòng say mê nhiệt tình, tự khẳng định mình, bài học dễ hiểu, không khô khan mà trái lại rất hấp dẫn, tươi mới, vui vẻ, đáp ứng lòng mong đợi từ học sinh và giáo viên sau mỗi tiết học

3 Phạm vi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu

Ngoài việc áp dụng giảng dạy ở một số bài dạy trong chương trình GDCD lớp

12 thì đề tài này còn áp dụng ở rất nhiều bài học ở chương trình THPT và THCS;

có thể vận dụng giảng dạy ở một số môn học khác có liên quan như Lịch sử, Ngữ văn, Quốc phòng Đặc biệt là áp dụng cho hoạt động ngoài giời lên lớp, tuyên truyền trong ngày pháp luật, giáo dục pháp luật và nêu cao tinh thần trách nhiệm sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật cho học sinh

II Phần nội dung

1 Cơ sở thực tiễn

1.1 Thực trạng chung khi giảng dạy môn GDCD lớp 12

Môn học Giáo dục công dân trong chương trình giáo dục phổ thông đóng vai trò to lớn trong việc giáo dục đạo đức, giáo dục học sinh về ý thức và hành vi, góp

3

phần trang bị cho học sinh kỹ năng sống, rèn luyện ý thức sống của người công dân, góp phần hình thành và phát triển ở các em những phẩm chất và năng lực cần thiết của công dân trong một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Đây là việc làm vừa mang tính cấp bách, vừa có tính lâu dài và cũng không hề đơn giản trước những làn sóng văn hóa của thời kỳ hội nhập và phát triển kinh tế thị trường Đặc

biệt là khi chúng ta đang quyết tâm triển khai thực hiện có hiệu quả việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất,

năng lực của người học, chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển con người toàn diện thì hơn bao giờ hết, bộ môn GDCD giữ một vị trí vô cùng quan trọng, là môn học cần thiết, không chỉ trang bị cho người học những tri thức đạo đức, kiến thức pháp luật mà điều quan trọng là rèn luyện cho học sinh thói quen, kỹ năng và thực hiện hành vi quan hệ giao tiếp, ứng xử phù

hợp với chuẩn mực đạo đức chung của xã hội

Dù đã có nhiều nỗ lực và cố gắng trong đổi mới phương pháp giảng dạy nhưng vẫn còn “bó khung” trong khuôn khổ của lớp học, giờ dạy nặng tính lý thuyết, thiếu những tư liệu, trích đoạn “người thật việc thật”, những tình huống

“thật”, cho nên sức thuyết phục, độ cảm xúc của bài dạy chưa cao Hơn nữa thời lượng dành cho môn GDCD chỉ có 1 tiết/tuần mà lượng kiến thức thì khá nhiều, không chỉ riêng nội dung chính thức mà nhiều nội dung giáo dục khác nhau cũng

"bị giao" cho môn GDCD để “tích hợp” nên việc dạy học mang nặng tính khái quát, giáo viên không có nhiều thời gian giảng dạy cặn kẽ cho học sinh những nội

dung, vấn đề nào đó mà học sinh có nhu cầu tìm hiểu sâu hơn

Trong quá trình dạy giáo viên còn nặng về phương pháp thuyết trình, đọc chép vì vậy chưa phát huy hết tính tích cực của Thầy và trò, chưa khai thác sâu nội

dung của bài, chưa để lại ấn tượng, cốt lõi của bài học

1.2 Thực trạng giảng dạy môn GDCD lớp 12 tại trường

Đa số học sinh tích cực, cố gắng nổ lực hết mình để lĩnh hội kiến thức, giáo viên giảng dạy nhiệt tình, tìm tòi đầu tư về bài dạy của mình, tuy nhiên thực tiễn nhiều năm giảng dạy cho thấy nếu như cứ dùng phương pháp truyền thống là thuyết trình hoặc hoạt động nhóm nên học sinh cảm thấy rất nhàm chán, giáo viên không để lại ấn tượng gì cho bài dạy của mình

Nhận thấy đây là kiến thức pháp luật rất hay, rất thiết thực, nếu không biết tìm tòi, đổi mới thì sẽ nhàm chán khi sử dụng phương pháp thuyết trình mãi Vì vậy, sau khi nghiên cứu và đưa vào áp dụng nhiều lần thử nghiệm trên nhiều lớp, các em đã có sự thay đổi thái độ trong học tập Với kịch bản và đạo diễn của giáo

4

viên, các em đã tham gia tích cực, tập luyện nghiêm túc Thông qua đó, các em hiểu nội dung kiến thức nhanh và vận dụng rất tốt Ngoài ra các em được đứng trước đám đông và tự khẳng định mình nên các em rất hứng thú và có tâm thế sẵn sàng chờ đợi tiết học giáo dục công dân

2 Quá trình thực hiện

2.1 Chuẩn bị bài dạy

- Lựa chọn bài:

+ Bài 2: Thực hiện pháp luật

+ Bài 3: Công dân bình đăng trước pháp luật

+ Bài 6: Công dân với các quyền tự do cơ bản

+ Bài 7: Công dân với các quyền dân chủ

- Lựa chọn kịch:

+ Kịch Hôn nhân và gia đình có thể áp dụng vào Bài 2, Bài 4

+ Kịch An toàn giao thông có thể áp dụng vào bài 2, Bài 3, Bài 6

+ Kịch phòng chống ma túy có thể áp dụng vào Bài 2, Bài 6, Bài 7

2.2 Nội dung kịch:

KỊCH AN TOÀN GIAO THÔNG

- Tại một buổi chiều tan học ở 1 trường THPT X

5

- Hai chiếc xe điện bao gồm 4 bạn đang đi trên đường dàn hàng ngang, lạng lách đánh võng vừa đi vừa nói chuyện và hát, mủ bảo hiểm thì không đội

- Điện thoại của Dũng bổng dưng reo lên (nhạc điện thoại)

- Dũng vừa cầm điện thoại vừa đi vừa nói: ở ngã tư đèn đỏ có công an à!

Mình đi xe điện không vấn đề gì, không ai bắt, thôi không lo

- Cả 2 cặp vừa đi vừa hát…

- Xe mô tô bổng dưng lao tới, xe mô tô đánh võng vào 2 chiếc xe máy điện đang lưu thông hàng 2 trên đường (én én, nhạc…)

- Rầm, 2 xe của 2 cặp đang dàn hàng ngang đi trên đường và không đội mũ bảo hiểm, tất cả ngã xuống, có 1 cặp bị văng ra thương nặng, bất tỉnh nhân sự

- Thìn gọi 114 cứu hỏa, cứu hỏa A không phải 113 cứu thương cứu thương

Không phải …

- Thìn quay xuống hỏi khán giả cứu thương số mấy hè…sau đó Thìn khóc,

các Bác ơi cứu em với…

- Sau đó Tuấn gọi cứu thương….xe cứu thương đến (còi cấp cứu vang lên)

- Cuối cùng chở nạn nhân 2 người 1 nạn nhân chở trên cáng, 1 nạn nhận dìu đi….và cả nhóm đi ra khỏi sân khấu

Lời dẫn: Hai tháng sau

- Hai xe đạp điện chở nhau đi ra sân khấu trong trang phục chỉnh tề và đội

mũ bảo hiểm đúng quy định đi qua đi lại 3 vòng, đi từng hàng một, đi từ từ, không dàn hàng

*Giáo viên: Chúng ta hãy cho các bạn một tràng pháo tay cho tiểu phẩm vừa rồi

Tùy vào từng bài để giáo viên đặt câu hỏi và làm rõ vấn đề nội dung của bài, ví dụ:

1 Hãy cho Cô biết tiểu phẩm vừa rồi nói lên điều gì?

2 Các bạn đi xe đạp điện như vậy có an toàn không?

3 Nếu không an toàn thì gây hậu quả gì?

4 Các bạn đủ tuổi chịu trách nhiệm pháp lý chưa?

5 Chúng ta thấy đoạn cuối có gì sự thay đổi gì ở đây không?

* HSTL

* Giáo viên chốt và dẫn dắt học sinh đi vào nội dung cụ thể của bài

- Tâm: Các bạn ơi chúng mình ngồi chới tí rồi đi uống trà sữa nhé

- Oanh: Tocotoco hay honey

- Phước: Tocotoco đi

- Nhóm bạn: Nhất trí thôi, nào chúng ta cùng đi

(Nhạc: Nào mình cùng đi chơi nhé)

Đang đi thì có hai thanh niên (Tiến Hoàng, Ngọc Hoàng Trang phục bụi bụi, cột tóc) đến rủ rê hút thuốc

- Oanh, Tâm:

Không được, anh ơi bọn em là học sinh, bố mẹ dặn rồi ra đường người lạ cho

ăn cái gì cũng không được ăn, cho uống cái gì cũng không được uống, cho hút cái

gì thì tuyệt đối không được hút

- Ban, Phước:

Suy nghỉ, thôi kệ không vấn đề gì đâu cứ hút đi, hút cho biết mùi đời (Nhạc…)

Cảnh 2:

7

- Thầy giáo: Dạy học….(kịch câm)

- Oanh, Tâm: Đến lớp bình thường

- Trà, Thảo: Ngái ngủ, ngáp

- Phước, Ban: Chịu không nổi đi ra ngoài, trốn học điện thoại đi gặp hai

thanh niên xin thuốc tiếp Anh ơi anh đang ở đâu, cứu em, em chịu không nổi, cứu

Thèm thuồng, không có tiền hút về nhà ăn trộm tiền trong túi xách của mẹ sau

đó ôm ti vi đi cầm (điệu bộ cử chỉ)

- Lan Anh, Bảo tỉnh dậy:

Ôi túi xách của tôi, tiền của tôi, ti vi, ôi…., bà bắt được là chết với bà, tức giận đến ngất xỉu Bảo phải bồng đi bệnh viện

- Ban, Phước:

Sau khi bán ti vi tiêu hết tiền về nhà mẹ cho con ít tiền, mẹ không cho chửi ba

mẹ

- Lan anh:

8

Thấy hành động của con lên cơn nghiện, mẹ đau khổ, mẹ xin con, con đã lở rồi

mẹ đưa con đi cai nghiện, làm lại cuộc đời con nhé!

- Ban: không, không bao giờ

- Lời dẫn: 10 năm sau sau, các bạn cùng trang lứa đã thành đạt có cuộc sống

sung túc đề huề

- Ban, Phước: Trở thành người nghiện sống vất vưởng, nhìn bạn thèm khát

cuộc sống hạnh phúc sung sướng, nhưng điều giá như đó đã quá muộn, Ban ngồi

thẩn thờ tiếc nuối cho những gì tốt đẹp đã qua

*Giáo viên (Chúng ta hãy cổ vũ cho tiểu phẩm vừa rồi) Tùy vào từng bài để

giáo viên đặt câu hỏi và làm rõ vấn đề nội dung của bài, ví dụ:

1 Hãy cho Cô biết tiểu phẩm vừa rồi nói lên điều gì?

2 Sử dụng ma túy có vi phạm pháp luật không?

3 Dụ dỗ cưỡng bức người khác hút ma túy vi phạm tội gì?

4 Nếu thấy hành vi buôn bán, sử dụng, tàng trữ trái phép chất ma túy em sẽ

làm gì?

* HSTL

* Giáo viên chốt và dẫn dắt học sinh đi vào nội dung cụ thể của bài

2.3 Giáo án minh họa:

Tiết PPCT: 04

I MỤC TIÊU BÀI DẠY: Giúp học sinh nắm được

1 Về kiến thức

Nêu được khái niệm: Thực hiện pháp luật, các hình thức thực hiện pháp luật

2 Về kỹ năng

Bước đầu có khả năng phân tích được các quá trình thực hiện pháp luật, biết

cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi Cách thực hiện pháp luật trong việc

bảo vệ môi trường

3 Về thái độ

Có ý thức tôn trọng pháp luật, ủng hộ những hành vi thực hiện đúng pháp

luật, tự giác sống và học tập theo quy định của pháp luật

4 Định hướng phát triển năng lực học sinh

9

Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, tự nhận thức và điều chỉnh hành

vi phù hợp với pháp luật Tự chịu trách nhiệm và thực hiện trách nhiệm công dân với cộng đồng, đất nước Giải quyết các vấn đề đạo đức, pháp luật

II TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1 Đối với giáo viên: SGK, Tài liệu, SGV, Tài liệu chuẩn kiến thức kỹ năng

HP 2013, Bộ luật HS sửa đổi 2015, Bộ luật dân sự 2005, Bộ luật lao động (sửa đổi

bổ sung 2006), pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính 2002, luật HN & GĐ 2000 Máy chiếu

2 Đối với học sinh: Dụng cụ học tập, vở, SGK

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1 Ổn định lớp: (1 phút)

2 Kiểm tra bài củ: (4 phút)

Có quan điểm cho rằng, chỉ cần phát triển kinh tế thật mạnh là sẽ giải quyết được mọi hiện tượng tiêu cực trong xã hội Vì vậy, quản lý xã hội và giải quyết các xung đột bằng các công cụ kinh tế là thiết thực nhất, hiệu quả nhất Ý kiến của em như thế nào?

3 Tiến trình bài học:

I HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

KỊCH HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH