CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập – Tự do – Hạnh phúc ĐỀ TÀI: "PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH TRONG LỚP ĐÔNG HỌC SINH VỚI NHIỀU TRÌNH ĐỘ KHÁC NHAU" Họ và tên: Nguyễn Thị Phư
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐỀ TÀI:
"PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH
TRONG LỚP ĐÔNG HỌC SINH VỚI
NHIỀU TRÌNH ĐỘ KHÁC NHAU"
Quảng Bình, tháng 01 năm 2019
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐỀ TÀI:
"PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH
TRONG LỚP ĐÔNG HỌC SINH VỚI
NHIỀU TRÌNH ĐỘ KHÁC NHAU"
Họ và tên: Nguyễn Thị Phương Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Quang Trung
Trang 3Quảng Bình, tháng 01 năm 2019
1 Phần mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài
Tiếng anh đang dần là một ngôn ngữ quốc tế, đang được sử dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia, vì vậy học tốt tiếng anh là một lợi thế cho các bạn trẻ muốn mở mang tầm hiểu biết và muốn kiếm một công việc tốt trong tương lai Trên thực tế, dù đã ý thức được tầm quan trọng của Tiếng Anh, hầu hết học sinh, sinh viên Việt Nam sau khi tốt nghiệp đều chưa đáp ứng được trình độ Tiếng Anh phục vụ yêu cầu của công việc Số đông học sinh, sinh viên Việt Nam, đặc biệt học sinh các tỉnh lẻ, vùng nông thôn, cảm thấy môn Tiếng Anh rất khó và rất ngại học
Câu hỏi đặt ra là tại sao trình độ Tiếng Anh của người dân Việt Nam lại thua kém trình độ Tiếng Anh của người dân các nước trong khu vực và trên thế giới Có rất nhiều nguyên nhân trong đó phương pháp dạy học là một trong những lý do chính Chúng ta đã thực sự có được chương trình phù hợp, áp dụng phương pháp dạy học tích cực gây được hứng thú cho học sinh và phát triển khả năng ngôn ngữ của mỗi cá nhân chưa?
Đặc biệt trong điều kiện nước ta còn nghèo, cơ sở vật chất thiếu thốn, các lớp học Tiếng Anh cả ba cấp học đều dao động từ 40 đến 45 học sinh với trình độ ngoại ngữ chênh lệch nhau Học sinh ở các vùng nông thôn chưa được tiếp xúc nhiều với tiếng anh và cũng chưa chú trọng trong việc học tiếng anh Vì vậy trong các lớp học ở địa phương đều có sự phân hóa rõ rệt giữa những học sinh có năng khiếu, học tốt tiếng anh và những học sinh còn rất yếu kém trong môn học này
Xuất phát từ lý do trên, tôi mạnh dạn nghiên cứu và thử nghiệm đề tài: “Phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh trong lớp đông học sinh với nhiều trình độ khác nhau” với hi vọng đóng góp một phần nhỏ bé trong việc điều chỉnh phương pháp dạy học để đạt hiệu quả tốt hơn
1.2 Phạm vi áp dụng đề tài
Đề tài này cũng có thể được áp dụng trong các tiết dạy Tiếng Anh ở các trường trung học phổ thông, trung học cở sở và ở mọi cấp học có học môn tiếng anh ở Việt Nam
2 Phần nội dung
2.1 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
Trang 4Trong thực tế, ở bất kỳ một lớp học nào ở cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông hiện nay, sự chênh lệch về trình độ Tiếng Anh giữa học sinh là điều không tránh khỏi Có nhiều nguyên nhân dẫn đến khác biệt này:
- Khác nhau về giới tính
- Khác nhau về tính cách
- Khác nhau về khả năng nhận thức
- Khác nhau về tốc độ phát triển các giai đoạn nhận thức
- Khác nhau về xuất thân, hoàn cảnh gia đình và môi trường học tập ở nhà
- Chất lượng Tiếng Anh đầu vào trong cùng một lớp cũng chênh nhau khá nhiều
- Khả năng tiếp thu ngoại ngữ không bằng nhau
- Động lực, hứng thú học tập khác nhau
Hiểu rõ về đối tượng học sinh cũng như phân tích, đánh giá chi tiết về hình thức, nguyên nhân khác biệt đó với học sinh lớp mình dạy là một khâu quan trọng để xây dựng phương án tối ưu cho từng giờ dạy, để mọi học sinh đều đạt được hiệu quả tốt nhất
2.2 Các giải pháp:
Điều quan trọng nhất trong lớp học đông và chênh lệch về trình độ là phải tạo được hứng thú học tập cho học sinh Với học sinh giỏi là những thách thức mới cần vượt qua; với học sinh yếu hơn là những tiến bộ từng bước rõ rệt Vì vậy, phương pháp dạy
và quản lý của giáo viên cần luôn phong phú, linh hoạt Trong đề tài này, tôi mạnh dạn đề xuất một số biện pháp cải tiến khắc phục hiện trạng lớp học đông học sinh với nhiều trình độ khác nhau Những ứng dụng này bao gồm:
- Xây dựng quy tắc nội bộ
- Kĩ thuật chia nhóm linh hoạt
- Đa dạng, điều chỉnh nhiệm vụ, bài tập phù hợp đối tượng học sinh
- Áp dụng các trò chơi trong giảng dạy
2.2.1 Xây dựng quy tắc nội bộ:
Xây dựng quy tắc nội bộ là một việc làm cần thiết trong lớp đông học sinh để duy trì kỷ luật của lớp và tạo môi trường học tập thoải mái cho tất cả học sinh
Trang 5Bản thân giáo viên phải là người tiên phong trong mọi quy định đưa ra thay vì
là người phán xét học sinh Nếu giáo viên yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm nhưng lại đi ra ngoài hoặc ngồi làm việc riêng, học sinh sẽ không tuân theo yêu cầu đó
Giáo viên và học sinh cùng thảo luận tạo nên các quy tắc nội bộ của lớp trong
đó sự nhất quán là yếu tố then chốt Đặc biệt với các lớp đông học sinh, những quy tắc sau vô cùng cần thiết:
- Học sinh phải giữ trật tự lắng nghe khi giáo viên hoặc một học sinh khác trong lớp trình bày ý kiến
- Học sinh làm việc theo nhóm không nói quá to để không ảnh hưởng đến các nhóm khác cũng như lớp khác
Giáo viên có nêu trước cho học sinh những hình thức thưởng phạt công minh rõ ràng và áp dụng công bằng với tất cả học sinh Trong từng trường hợp cụ thể, nên áp dụng hình thức phạt sau buổi học để không ảnh hưởng đến thời gian của tiết học Điều cần thiết đối với giáo viên là phải tìm ra được nguyên nhân sâu xa cho những khuyết điểm của học sinh
Hãy bàn bạc với học sinh về các quy tắc nội bộ phù hợp với tình hình lớp Cho học sinh ghi các điều lệ này lên một tờ áp phích và đặt nó ở một vị trí dễ nhìn thấy
2.2.2 Kĩ thuật chia nhóm linh hoạt
Phương pháp dạy học nhóm hàm chứa quá trình hoạt động để người học tích cực, tự giác chiếm lĩnh nội dung khoa học Bằng quá trình động não và thảo luận tập thể, học sinh có cơ hội rèn luyện các kĩ năng cơ bản như kĩ năng nghe, kĩ năng nói, khả năng và bảo vệ ý tưởng bằng Tiếng Anh Học sinh có thể học được các kĩ thuật làm bài, phát triển ý tưởng mới từ thành viên khác trong nhóm
2.2.2.1 Cách chia nhóm:
Khi quan niệm về nhóm như vậy, vấn đề phải đặt ra là giáo viên sẽ tổ chức hoạt động nhóm như thế nào? Nhóm được thành lập bất ngờ, nhất thời hay có định hướng
và cố đinh? Nhóm lớn hay nhóm nhỏ? Và hệ thống sắp xếp để chia công việc trong nhóm ra sao?
Tùy thuộc vào nội dung, tính chất, mức độ khó dễ của nhiệm vụ học tập và trinh
độ của học sinh trong lớp, giáo viên lựa chọn hình thức chia nhóm phù hợp nhất Thông thường, có những cách chia nhóm sau:
Trang 6- Chia nhóm ngẫu nhiên: Là các nhóm hình thành từ những học sinh ngồi gần nhau (trong cùng một bàn, 2-3 bàn gần nhau) Ưu điểm: nhóm được tổ chức nhanh chóng,
dễ dàng Chỉ phù hợp với những yêu cầu bài tập đơn giản, ngắn gọn
+ Nhược điểm: rất dễ có hiện tượng những học sinh học kém hơn ngồi chơi, đợi kết quả từ những học sinh khá để làm kết quả của cả nhóm Việc trình bày kết quả nhiệm
vụ cũng được giao cho các học sinh khá Điều đó khiến cho những học sinh có trình
độ yếu hơn trong nhóm ngày càng trở nên thụ động và không phát triển được trình độ Tiếng Anh
- Chia nhóm khác trình độ: Giáo viên kiểm tra đánh giá và cố định các thành viên của nhóm trong một thời gian nhất định Trong mỗi nhóm sẽ có một số em học giỏi, khá, kém hơn theo tỷ lệ nhất định
+ Ưu điểm: tạo tính cạnh tranh cao hơn giữa các nhóm với nhau
+ Nhược điểm: Cũng giống như việc chia nhóm ngẫu nhiên, những học sinh yếu hơn trong nhóm dễ ỷ lại và các bạn khá
- Chia nhóm cùng trình độ: Giáo viên kiểm tra đánh giá và cố định các thành viên của nhóm trong một thời gian nhất định Giáo viên phân hạng nhóm và có đánh giá, xếp hạng lại theo định kỳ
+ Ưu điểm: Các thành viên trong nhóm có vai trò và trách nhiệm như nhau trong việc hoàn thành nhiệm vụ được giao, giảm được tính ỷ lại của một số học sinh trong lớp + Nhược điểm: giáo viên mất thời gian đánh giá và phân loại nhóm để cố định, xếp hạng nhóm cũng như tiến hành đánh giá theo quy trình để nâng hạng cho nhóm
- Chia nhóm theo sở thích: Khi bắt đầu tiến hành một hoạt động học, giáo viên đưa ra một số sự lựa chọn và hỏi xem học sinh thích làm hoạt động nào Những học sinh thích làm cùng một hoạt động sẽ được phân vào một nhóm
+ Ưu điểm: tạo hứng thú học tập cho học sinh, giờ học sôi nổi
+ Nhược điểm: Khó tổ chức hoạt động
Trong đề tài thực nghiệm của mình, nhằm khắc phục nhược điểm là lớp học đông và trình độ học sinh chênh lệch, tôi thử nghiệm hai phương pháp phân nhóm: Phân nhóm cùng trình độ và phân nhóm theo sở thích
Để tiến hành hoạt động nhóm cùng trình độ, trước hết giáo viên cần nắm rõ trình độ thực tế của học sinh trong lớp thông qua khảo sát, đánh giá và phân tính Giáo
Trang 7viên nên phân loại nhóm cố định theo trình độ Tiếng Anh gần tương đương nhau: Nhóm trình độ rất tốt, nhóm trình độ tốt, nhóm trình độ khá, nhóm trình độ trung bình
Để từ đó chúng ta những yêu cầu khác nhau phù hợp với từng nhóm khác nhau Giáo viên nên quy định những nhóm cố định cho từng tháng và có điều chỉnh khi học sinh tiến bộ Điều quan trọng là giáo viên luôn khích lệ, động viên kịp thời cho học sinh giống như trong một cuộc đua để học sinh cố gắng nâng hạng của nhóm mình lên Cũng có đồng nghiệp phản biện với tôi rằng cách chia như vậy sẽ khiến những học sinh yếu hơn không học được từ các bạn có trình độ tốt Theo tôi, điều này không xảy
ra vì sau mỗi hoạt động nhóm, học sinh đều trình bày kết quả trước cả lớp Đây chính
là cơ hội để học sinh nghe và học hỏi từ các nhóm khác, nâng cao trình độ bản thân
Để làm được điều này, giáo viên cần trang bị cho học sinh khả năng tự đánh giá và đánh giá bạn Dù học sinh ở trình độ nào, quá trình tự chấm điểm lại bài của mình đều tạo cho học sinh kiểm soát việc sử dụng Tiếng Anh tốt hơn và khích lệ học sinh học tập Trong khi đó, kĩ năng đánh giá bài của bạn lại giúp học sinh nhận ra những lỗi sai không đáng có cũng như học hỏi thêm được nhiều kiến thức mới Quá trình này rất hữu hiệu nhằm giảm khoảng cách về trình độ của học sinh trong lớp
2.2.2.2 Một số lưu ý khi tổ chức hoạt động nhóm
Với hoạt động nhóm, hãy đưa ra yêu cầu cụ thể để buộc tất cả các thành viên đều phải tham gia, ví dụ như: “write two sentences each” (mỗi nguời viết hai câu),
“submit one idea each” (mỗi người đóng góp một ý kiến), “take turns to speak so that you all speak” (phát biểu ý kiến theo vòng tròn lần lượt)
Chỉ định các học sinh khác nhau để trả lời câu hỏi Không nên lúc nào cũng gọi học sinh xung phong đầu tiên trả lời câu hỏi vì đây sẽ thường là các học sinh khá, như vậy các học sinh kém hơn sẽ không có nhiều cơ hội để trả lời Giáo viên có thể chỉ định học sinh trước rồi mới đặt câu hỏi, câu hỏi dễ cho học sinh kém và câu khó hơn cho học sinh khá
Sử dụng nhóm trưởng: chỉ định các học sinh có năng lực và nhanh hơn làm nhóm trưởng để các em này có thể hổ trợ các học sinh chậm hơn Hãy giao trách nhiệm rõ ràng cho nhóm trưởng, người sẽ giúp giáo viên duy trì trật tự của lớp học Nhóm trưởng có thể được chỉ định luân phiên để mỗi thành viên trong nhóm đều có trách nhiệm với nhóm của mình
2.2.3 Đa dạng, điều chỉnh nhiệm vụ, bài tập phù hợp đối tượng học sinh
Phương pháp 1: Điều chỉnh độ khó của bài tập
Trang 8Với cùng một bài tập, giáo viên có thể điều chỉnh mức độ khó của bài tập và đưa ra nhiều dạng bài tập như điền từ, điền cụm từ, chọn đáp án đúng, chọn đúng sai, trả lời câu hỏi, v.v để thích hợp với nhiều trình độ học sinh khác nhau
Ví dụ: Phần E: Language focus – Unit 6- Sách giáo khoa Tiếng Anh 11
Exercise 1 (page 74): Change indirect speech into reported speech Begin each of the sentences in the way shown
Với nhóm C: (nhóm có trình độ yếu hơn) giáo viên có thể làm đơn giản hóa bài tập
bằng việc cho sẵn phương án chọn:
Câu 1: “I hear you passed your exams Congratulations!” John said to us
A John congratulated we on passing your exams
B John congratulated us on passing our exams
C John congratulated us on passed our exams
D John congratulated us to pass our exams
Câu 2: “I am sorry, I didn’t phone you earlier,” Mary said
A Mary apologised for not phoning you earlier
B Mary apologized for not phoned you earlier
C Mary apologized didn’t phone me earlier
D Mary apologized for not phoning me earlier
Với nhóm B: Nhóm có trình độ khá, giáo viên có thể thiết kế bài tìm và sửa lỗi sai với
cùng một nội dung trên:
Câu 1: “I hear you passed your exams Congratulations!” John said to us
John congratulated us on passed our exams
A B C D
Câu 2: “I am sorry, I didn’t phone you earlier,” Mary said
Mary apologized for didn’t phone me earlier
A B C D
Trang 9Với nhóm A: Nhóm học tốt: Giáo viên có thể tăng độ khó của bài tập yêu cầu học
sinh phải thuộc được cấu trúc và có tư duy Tiếng Anh tốt để viết lại câu tương đương hoặc cho một từ gợi ý để học sinh viết lại câu:
Câu 1: “ I hear you passed your exams Congratulations!” John said to us
John ………
Câu 2: “I am sorry, I didn’t phone you earlier,” Mary said
Mary ………
Câu 3: “I’ll drive you to the station, I insist,” Peter said to Mary (ON)
………
Câu 4: “You didn’t pay attention to what I said,” the teacher said to the boy (OF)
………
Phương pháp 2: Bài tập bổ sung
Giáo viên nên chuẩn bị thêm một số bài tập dành cho những học sinh học tốt hơn vì những học sinh này thường hoàn thành bài tập trên lớp trước các học sinh yếu hơn
Ví dụ: Phần A- Reading- Unit 6: Competitions- SGK Tiếng Anh 11- CT chuẩn-Phần task 3 (page 68)
Nhóm C: Yêu cầu học sinh viết từ gợi ý thành câu hoàn chỉnh dựa trên nội dung bài
đọc
1 Activity 5,/ Hung/ unable/ recite/ poem
2 Having/ highest/ score/,/ Group B/ 70 points/ and/ winner
3 Group C/ lost/ game/ they/ got/ points
4 Nga/ encouraged/ group/ saying/ important/ thing/ their participation/ competition/ and/ enjoyment/ had/ it
Nhóm B: Yêu cầu học sinh đọc lại bài đọc và hoàn thành câu
1 In activity 5, Hung was unable ………
2 Having achieved the highest score, Group B ………
Trang 104 Nga encouraged her group ………
Nhóm A: Yêu cầu học sinh đóng vai nhân vật trong bài đọc trình bày trước cả lớp
diễn biến của cuộc thi, dạng bài tập này đòi hỏi học sinh phải tập trung để nhớ được nội dung bài, đồng thời phát triển các kĩ năng tổng hợp và độ chính xác về ngữ pháp
1 Supposing you were Hung, tell us about your team’s performance and your feelings
(Giả sử bạn là Hùng, hãy kể cho chúng tôi nghe về diễn biến của cuộc thi và cảm giác của bạn?)
2 What did Nga tell Hung? What would you say if you were Nga?
(Nga đã nói gì với Hùng? Bạn sẽ nói gì với Hùng nếu bạn là Nga?)
3 Supposing you were a member of Group B, what would you like to tell us? (Giả sử bạn là một thành viên của nhóm B, bạn sẽ kể gì với chúng tôi?)
2.2.4 Áp dụng các trò chơi trong tiết dạy
Thông thường, trong những lớp học sinh chênh lệch về trình độ, nếu giáo viên không linh hoạt điều chỉnh bài dạy với bài học ngày càng khó hơn, khoảng cách về trình độ ngày càng lớn hơn Những học sinh trình độ Tiếng Anh yếu hơn thường cảm thấy thiếu tự tin, thu mình, không dám phát biểu và vì vậy không nâng cao được trình độ
Tổ chức trò chơi là phương thức hữu hiệu để gây hứng thú cho học sinh, xóa tan mặc cảm cho những học sinh yếu hơn, giúp học sinh tiếp thu và vận dụng Tiếng Anh một cách dễ dàng Tôi xin đề xuất một số trò chơi sau, giáo viên có thể biến tấu sẽ làm cho học sinh cảm thấy mới lạ và hứng thú hơn
2.2.4.1 Jumbled words
- Giáo viên viết một số từ bị xáo trôn lên bảng
- Yêu cầu học sinh sắp xếp lại thành từ có nghĩa
- Giáo viên có thể biến tấu trò chơi này khi muốn kiểm tra hoặc cho học sinh luyện tập cấu trúc ngữ pháp bằng cách cho học sinh tìm và sắp xếp câu đúng ngữ pháp
2.2.4.2 Word square
- Giáo viên viết ô chữ lên bảng hoặc chuẩn bị sẵn trên bìa
- Nêu chủ điểm của từ và số lượng từ cần tìm trong ô chữ