Đọc là một trong bốn kỹ năng quan trọng vàcần thiết nhưng đa số học sinh chưa chú trọng, nhất là các hoạt động trước và sau khi đọcthường bị giáo viên bỏ qua và học sinh không chú ý tới.
Trang 11 PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn sáng kiến
Ngày nay, thế giới nói chung và Việt Nam chúng ta nói riêng đang trên con tàutiến đến cuộc cách mạng lần thứ tư mang tên 4.0 - một cuộc cách mạng sẽ đem đến chochúng những cơ hội và thách thức hoàn toàn mới Trung tâm của cuộc cách mạng này làcông nghệ thông tin và Internet kết nối vạn vật, con người không chỉ giao tiếp với conngười mà còn giao tiếp với người máy, đồ vật, Các chuyên gia nói rằng những quốc gianào, cá nhân nào lỡ chuyến tàu này sẽ tụt hậu Do đó các quốc gia muốn tiến tới cuộc cáchmạng lần thứ tư phải đòi hỏi có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nhiều phương diện, đặc biệt là vềnhân lực Nguồn nhân lực đó cần có chất lượng cao, có khả năng ứng dụng những tiến bộkhoa học công nghệ của cuộc cách mạng vào thực tiễn sản xuất để có thể đáp ứng đượcyêu cầu phát triển đặt ra Khả năng sử dụng ngoại ngữ sẽ tạo cơ hội cho chúng ta tiếp cậnvới các tin tức, sách báo, tài liệu nước ngoài, giao tiếp được với bạn bè quốc tế nhằm giaolưu, học hỏi văn hóa của các miền đất trên thế giới và tiếp thu tri thức nhân loại Giữa xuthế “đa quốc gia hóa” của các công ty, biết ít nhất một ngoại ngữ sẽ giúp bạn nổi bật, dễdàng nhận được công việc phù hợp với khả năng, trình độ bản thân, việc tìm kiếm cácthông tin tuyển dụng sẽ mở rộng nhiều vị trí hấp dẫn Thế nên việc dạy và học ngoại ngữ
ở các trường phổ thông trang bị cho các em học sinh những kiến thức nghe nói đọc viếtngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết Tuy nhiên khi dạy và học ngoại ngữ haytiếng Anh thì nhiều học sinh và giáo viên thường hay nghĩ đến dạy ngữ pháp mà quênrằng các kỹ năng mới là cái đích cần tiến tới Đọc là một trong bốn kỹ năng quan trọng vàcần thiết nhưng đa số học sinh chưa chú trọng, nhất là các hoạt động trước và sau khi đọcthường bị giáo viên bỏ qua và học sinh không chú ý tới Nếu giáo viên chỉ cho học sinhđọc và làm bài tập thì chẳng khác nào nhìn thấy một phần ba tảng trôi trên mặt nước Đọc
mà không suy ngẫm, không hành động, không thay đổi điều gì về nhận thức chẳng khácnào chúng ta ăn một món ăn chỉ để cho thỏa mãn cơn đói và duy trì sự sống Có nhiềunguyên nhân dẫn đến hiện tượng này, tuy nhiên phải nói rằng tình trạng học sinh còn thờ
ơ không hứng thú với kỹ năng đọc hiểu và phương pháp dạy của giáo viên chưa phù hợp
là những nguyên nhân chính Nhằm giúp học sinh say mê, yêu thích hơn với môn học,
Trang 2thấy rằng việc đọc tiếng Anh của mình có ý nghĩa hơn, Từ đó góp phần nâng cao chất
lượng dạy học Đó là lý do tôi chọn đề tài: “ MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH HỨNG THÚ TRƯỚC VÀ SAU KHI ĐỌC TRONG TIẾNG ANH THPT”
1.2 Điểm mới của sáng kiến.
Trong quá trình dạy và học ngoại ngữ, đọc là phương tiện hữu hiệu và cần thiếtcho học sinh có thể nắm vững, củng cố kiến thức ngôn ngữ, mở rộng vốn từ vựng cũngnhư hiểu sâu thêm văn phong, cách sử dụng ngôn ngữ mình đang học Các bài đọc đóngmột vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kỹ năng đọc hiểu của học sinh
Thực tế cho thấy, về kỹ năng đọc và làm các bài tập sau khi đọc, học sinh thường mắcmột số lỗi phổ biến như: phát âm sai, thường phát âm gió một cách bừa bãi, vốn từ củahọc sinh quá ít ỏi hoặc quên nhiều, chưa biết cách đọc một bài đọc hiểu, không nhớđược thông tin trong bài đọc, không nắm được cấu trúc ngữ pháp cơ bản, đa số học sinhkhông biết cách đặt câu hỏi cho đoạn văn và trả lời Để khắc phục được tình trạng này,trước hết người giáo viên phải làm sao cho học sinh có nhận thức đúng đắn về tầm quantrọng của việc học ngoại ngữ nói chung và cụ thể là học tiếng Anh nói riêng, nhất làlàm cho học sinh yêu thích, quan tâm đến việc học một bài đọc một cách hiệu quả hơn.Các bài giảng của thầy ở trên lớp phải phù hợp với mọi đối tượng học sinh, phải cóphương pháp thích hợp, gây hứng thú học tập cho học sinh Trong đó phần khởi độngđóng vai trò là chất xúc tác cho các hoạt động tiếp theo Trong những năm vừa quacùng với phong trào đổi mới dạy học, nhiều kỹ thuật đọc hiểu nhiều dạng bài tập đãđược áp dụng Tuy nhiên phải nói rằng nếu giáo viên còn bám quá nhiều vào SGK hiệntại, việc đọc trở nên nặng nề và nhàm chán bởi nhiều học sinh chỉ trả lời theo sáchhướng dẫn mà không cần suy nghĩ nhiều Hơn nữa, các bài đọc hiện tại đã được thiết kế
từ lâu nên các thông tin đã lỗi thời Nếu người giáo viên không cải tiến các hoạt độngthì làm sao đào tạo được những nguồn nhân cho cuộc cách mạng mới Nhằm giúp họcsinh hứng thú và yêu thích môn đọc hiểu, tôi mạnh dạn áp dụng các biện pháp và đãmang lại nhiều dấu hiệu tích cực Học sinh vui vẻ, thoải mái khi đọc, học sinh làm tốtphần đọc hiểu trong các bài kiểm tra, Hơn thế nữa các em đã thay đổi cách nhìn nhận
Trang 3về cuộc sống qua các hoạt động sau đọc, một số bài học đạo đức quý giá được học sinhrút ra và từ đó nhân cách của các em được hình thành
Sáng kiến là những kinh nghiệm có được trong quá trình giảng dạy của bản thân
Cho đến thời điểm này chưa có tác giả nào nghiên cứu về chủ đề “ MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH HỨNG THÚ TRƯỚC VÀ SAU KHI ĐỌC TRONG TIẾNG ANH THPT” nên ý tưởng của đề tài không trùng hợp với các bài nghiên cứu
khác
2 PHẦN NỘI DUNG
2.1 Thực trạng hứng thú của học sinh đối với kỹ năng đọc hiểu.
Hứng thú nhận thức là một hiện tượng tâm lý diễn ra trong quá trình con ngườitiến hành hoạt động nhận thức Hứng thú nhận thức là khuynh hướng lựa chọn của cánhân nhằm vào việc nhận thức được hoặc một số lĩnh vực khoa học nhằm vào mặt nộidung và quá trình hoạt động của nó Trong quá trình này cá nhân không chỉ dừng lại ởnhững đặc điểm bên ngoài của sự vật, hiện tượng mà còn xu thế đi sâu vào cái bản chấtbên trong của sự vật hiện tượng muốn nhận thức
Hứng thú học tập quan hệ mật thiết với tính tò mò, ham hiểu biết của cá nhân Hứng thú
là nguồn kích thích mạnh mẽ tính tích cực cá nhân Khi có hứng thú học sinh sẽ tích cựchọc tập hơn và học tập có hiệu quả hơn Thái độ học tập tích cực được thể hiện ở việctiến hành nhiều hình thức học tập khác nhau và học tập một cách không mệt mỏi
Trong bất kỳ hoạt động nào, tạo được hứng thú là điều cực kỳ quan trọng, làm cho các
em say sưa với công việc của mình, đặc biệt là học tập Trong những giờ học trên lớp, tưduy tích cực được kích thích sẽ xuất hiện thái độ tích cực đối với môn học sẽ hình thànhhứng thú học tập Hứng thú gây cho học sinh một sự hưng phấn, xúc cảm làm tăng hiệuquả của quá trình nhận thức nảy sinh sáng tạo để thoả mãn hứng thú Như vậy, hứng thúmột cách tích cực là một nét đẹp nhân cách, là ánh sáng soi đường cho mọi hành động
và mang lại sự thành công Chính vì vậy, hình thành và phát triển hứng thú học tập chohọc là mục tiêu quan trọng mà mỗi giáo viên hướng tới để nâng cao chất lượng dạy họctrong nhà trường
Trang 4Đối với môn tiếng Anh, có hứng thú các em mới có tính thần học bài, chuẩn bị bài, tìmhiểu khám phá cái hay cái đẹp của một ngôn ngữ mới một nền văn hóa mới, không cảmgiác sợ tiếng Anh, Từ đó tạo ra niềm say mê học tập và nhận thức đúng vai trò và tầmquan trọng của môn học cho tương lai của mình Và chắc chắn rằng: có hứng thú họctập thì kết quả học mới tiến bộ được Hứng thú học tập môn tiếng Anh học tác động đếnhọc sinh cả trong và ngoài giờ lên lớp, kích thích họ tìm kiếm nguồn tài liệu tham khảo
để thỏa mãn nhu cầu nhận thức, đồng thời suy nghĩ tìm ra nhiều hình thức học tập hiệuquả hơn Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng không phải khi nào học sinh cũng yêu thíchđọc và cũng không tự nhiên mà có Để tìm hiểu thực trạng hứng thú với môn tiếng Anhnói chung và đọc hiểu nói riêng tôi đã tiến hành cuộc điều tra trên 160 học sinh bốn lớp(khi chưa áp dụng đề tài) Với câu hỏi “ em có thích đọc hiểu tiếng Anh hay không ?
Em có hài lòng về các bài tập hay không ? Em có thích các hoạt động giáo viên đưa rahay không? ” Qua cuộc điều tra này và thực tế dự giờ, giảng dạy nhiều tiết đọc hiểutôi nhận thấy thực trạng như sau :
Về phía học sinh : Với kết quả điều tra cho thấy rằng đa số học sinh hứng thú với đọc
hiểu mức độ vừa, hài lòng với bài tập, với giáo viên mức độ vừa Phần lớn các em thấyrằng đọc hiểu là khó là nhàm chán đơn điệu, bài đọc dài, từ mới nhiều, các em không có
đủ kiến thức chung để hiểu hết vấn đề, nhiều bài đọc phản ánh những vấn đề lỗi thời,nhiều SGK cũ đã có đáp án từ trước, ứng dụng kiến thức bài đọc vào thực tế còn ít.Những nguyên nhân đó đã giảm đi lòng say mê đọc
Về phía người dạy: Với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin đa số giáo viên đã cải
tiến bài dạy của mình, không còn phải viết nhiều, làm việc nhiều như trước Việc chuẩn bịkiến thức trước khi đọc và các hoạt động sau đọc đã được chú trọng song thói quen phụthuộc vào SGK và tâm lý sợ dạy khác so với SGK đã làm cho giáo viên ít thiết kế các hoạtđộng sao cho hấp dẫn lôi cuốn Một số giáo viên ít chú trọng đến phần đầu và phần cuốicho hấp dẫn và có ý nghĩa nên tiết đọc hiểu trở thành tiết dạy từ mới hay làm cho xong bàitập Học sinh có khuynh hướng thụ động hay làm việc riêng không còn hứng thú tới bàidạy Người ta thường nói “ Teacher like actor”, có nghĩa là giáo viên như một nghệ sĩ trênsân khấu, phải luôn tự làm mới mình có như vậy mới thu hút khán giả Với những trăn trở
Trang 5của mình tôi chọn và áp dụng đề tài “ MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH HỨNG THÚ TRƯỚC VÀ SAU KHI ĐỌC TRONG TIẾNG ANH THPT”
2.2 Các giải pháp.
Cũng như các hiện tượng tâm lý khác, hứng thú có lịch sử nghiên cứu tương đối dài.Một số nhà tâm lý học, giáo dục học phương Tây quan niệm rằng hứng thú là thuộc tínhbẩm sinh vốn có của con người (I.Ph.Shecbac); hứng thú không những chỉ toàn bộ nhữnghành động khác nhau mà nó còn thể hiện cấu trúc bao gồm các nhu cầu, là dấu hiệu củanhu cầu bản năng cần được thỏa mãn (Charlette Buhler, Sbinle) Theo E.K.Strong vàW.James, hứng thú là một trường hợp riêng của thiên hướng biểu hiện trong xu thế hoạtđộng của con người muốn học một số đối tượng nhất định, yêu thích một vài loại hoạtđộng và định hướng tính cách nhất định vào những hoạt động đó Tâm lý học Macxitxem xét hứng thú không phải là cái trừu tượng vốn có trong mỗi cá nhân mà là kết quảcủa sự hình thành và phát triển nhân cách cá nhân, nó phản ánh một cách khách quan thái
độ đang tồn tại của cá nhân Johann Friedrich Herbart (1776-1841) được xem là ngườiđầu tiên phát triển lý thuyết đại cương về giáo dục trong đó ông nhận thấy hứng thú đóngvai trò trung tâm Ông cũng nhấn mạnh rằng hứng thú không chỉ được xem như một độnglực trong học tập mà còn là một mục tiêu quan trọng hoặc kết quả của giáo dục (Krapp &Prenzel, 2011)
Một số quan niệm về hứng thú của các nhà Tâm lý học Việt Nam: Nhóm của tác giả:Phạm Minh Hạc – Lê Khanh – Trần Trọng Thủy cho rằng: Khi ta có hứng thú về một cái
gì đó, thì cái đó bao giờ cũng được ta ý thức, ta hiểu ý nghĩa của nó đối với cuộc sốngcủa ta Hơn nữa ở ta xuất hiện một tình cảm đặc biệt đối với nó, do đó hứng thú lôi cuốnhấp dẫn chúng ta về phía đối tượng của nó tạo ra tâm lý khát khao tiếp cận đi sâu vào nó.Đồng quan điểm với các nhà khoa học nghiên cứu về hứng thú và tầm quan trọng củahứng thú trong quá trình dạy và học rằng hứng thú không những là động lực mà là mụctiêu, kết quả của quá trình dạy và học Là một giáo viên tôi luôn tâm niệm rằng mình cóthể kích thích và thúc đẩy sự hứng thú cá nhân tạm thời của học sinh thành hứng thú lâudài cho quá trình hình thành nhân cách Cùng với phong trào đổi mới căn bản và toàn
Trang 6diện giáo dục trong những năm qua, bản thân tôi và các giáo viên ngoại ngữ trongtrường đã không ngừng sáng tạo và đổi mới đã áp dụng rất nhiều các phương pháp đểgiúp học sinh hào hứng, yêu thích và từ đó nâng cao chất lượng dạy học Do đặc thùtrong vai trò của việc dạy học nên việc chuẩn bị của giáo viên sẽ nhiều hơn của họcsinh Một tiết học chỉ có thể thành công khi giáo viên có sự chuẩn bị kỹ càng, nhuầnnhuyễn và học sinh học tập chủ động tích cực Trên thực tế một tiết học reading thườnghơi nặng nề, nhiều từ mới, nhiều bài tập nên điều cần thiết là giáo viên phải hướng dẫnhọc sinh đọc bài ở nhà Thông thường có 3 bước dạy đọc hiểu đó là: trước khi đọc (Pre-reading), trong khi đọc (While - reading) và sau khi đọc (Post- reading) Trong phạm visáng kiến này tôi tập trung vào các giải pháp gây hứng thú cho học sinh phần khởi độngtrước khi đọc và sau khi đọc.
2.2.1.Các hoạt động gây hứng thú cho phần khởi động
Trước khi đọc (Pre-reading activities): Khoảng 12 đến 15 phút Phần này bao gồmnhững hoạt động và thủ thuật nhằm đạt được mục đích sau: Gây hứng thú; thiết lập ngữcảnh; tạo nhu cầu, lý do; dạy những cấu trúc, từ mới cần thiết cho đọc hiểu; giới thiệutóm tắt nội dung bài đọc; gợi ý, hướng sự chú ý vào những điểm chính của bài đọc; chohọc sinh đoán trước nội dung bài đọc và nêu những điều muốn biết về bài đọc Phầngây hứng thú, thiết lập ngữ cảnh chính là phần Warm up Các hoạt động này nên ngắngọn, tập trung Thời gian dành cho các hoạt động này từ 3 – 5 phút là đủ Với phần này,
có thể sử dụng các hoạt động sau để thực hiện:
Trang 7Trong Tiếng Anh 10 unit 2: School Talk
Teachers
+ Tiếng Anh 10 unit 4: Special Education
Watching TV Listening to music
+ Tiếng Anh 10 unit 11: National Parks:
topics you talk about school
Your dailyroutineroutine
Trang 8
Cuc Phuong
+ Tiếng Anh 12 unit 6: Future Jobs
National parks in Vietnamand in the world
List some factorsthat help yousucceed in a jobinterview
Trang 9+ Tiếng Anh 12 unit 8: Life in the future
Với những hoạt động trên, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận theo nhóm
để đa số học sinh có thể chia sẻ ý kiến của mình tránh được việc giáo viên hỏi chỉ một vài học sinh trả lời và cũng đồng thời kích thích sự say mê hứng thú của học sinh
*Matching
Tùy vào việc sử dụng thiết bị dạy học mà giáo viên có thể dùng tranh in, dùngpowerpoint hay bảng Actinspire, theo tôi để kích thích học sinh tự khám phá thì nêndùng powerpoint hoặc bảng Actinspire vì rất thuận lợi cho giáo viên thiết kế, lựa chọnhình ảnh và kiểm tra đáp án Ví dụ trong phần khởi động bài reading tiếng Anh 10 unit
5 Technology and You
List the things that mighthappen in the future
Trang 11Hay bài Volunteer work tiếng Anh 11 reading
Sau đó có thể đưa ra lời giới thiệu ngắn như: "The text we are going to read today about " (Nội dung mà chúng ta sẽ đọc hôm nay nói về…)
*Watching video and answering the questions
Với lớp học hiện đại đa số được trang bị tivi màn hình rộng hay màn hình chiếu có hệthống âm thanh nên việc đưa ra câu hỏi rồi trình chiếu các video liên quan bài học làm
Trang 12cho phần mở đầu bài reading trở nên sống động hơn Có như vậy học sinh mới cảmthấy hứng thú đi tìm kiến thức mới.
Ví dụ trong phần reading tiếng Anh 12 unit 4 school education systems, trong bài nàyhọc sinh sẽ đọc một bài text về hệ thống giáo dục của nước Anh , trước khi đọc giáoviên nên mở một đoạn video (windows on Britain school) và yêu cầu học sinh thảo luậncâu hỏi
+ where ?
+what do you think about education here ?
Qua xem video học sinh có thể tận mắt nhận thấy học sinh ở nước Anh đến trường khinào, học những môn gì, hoạt động như thế nào thì các em mới khởi động bài mới mộtcách dễ dàng như chúng ta thường nói: “Trăm nghe không bằng một thấy” Nếu ta cứbám sách giáo khoa với bài tập như thế này thì học sinh khó mà đi vào bài học về giáodục nước Anh:
Read the facts below and decide whether the statements about schools in Vietnam are true (T) or false (F) Then compare your results with your partners’
Facts about schools
1 Children start Grade 1 when they are 6 years old
2 Schooling is compulsory from the age of 6 to 16
3 The school year generally begins in September
and ends in late May
4 The students do not have any examinations
when they finish secondary school
5 A school year consists of two terms
Trong unit 12 tiếng Anh 12 phần pre reading trong sách giáo khoa đưa hình ảnh sau: