DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5 PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DẠY HỌC MÔN HỌC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG Giáo viên thông tin cho học viên 5 phút - Giáo dục tiểu học nói chu
Trang 1DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VỀ DỰ TẬP HUẤN
Huế, tháng 7 năm 2009
Trang 2DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DẠY HỌC MÔN HỌC
THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
Giáo viên thông tin cho học viên (5 phút)
- Giáo dục tiểu học nói chung và môn khoa học nói riêng cần đảm bảo cho học sinh những hiểu biết đơn giản, cần thiết để tạo tính tự giác, tích cực, chủ động, sáng tạo phù hợp từng đặc trưng môn
khoa học và đặc điểm của đối tượng học sinh tiểu học/lớp/vùng
miền.
- Chuẩn kiến thức và kỹ năng của chương trình các môn học, môn khoa học và hoạt động giáo dục được cụ thể hóa bằng những mục tiêu, yêu cầu ở từng bài dạy của sách giáo khoa (SGV) làm căn cứ cho việc đánh giá mức độ lĩnh hội về mặt kiến thức và kỹ năng.
- Khả năng tiếp thu của học sinh có giới hạn nên phải lựa chọn, xác định nội dung và đề ra yêu cầu cần đạt phù hợp với khả năng tiếp thu của mỗi đối tượng học sinh.
Trang 3DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
PHẦN II: HIỂU VỀ CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG MÔN HỌC
1.Khái niệm: Chuẩn KT, KN là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về KT,KN của
môn học; hoạt động giáo dục mà học sinh cần phải và có thể đạt được qua bài dạy-
2 Chuẩn KT,KN môn KH 4-5 được cụ thể hóa ở các chủ đề sau:
+ Lớp 4: gồm 3 chủ đề
Con người và sức khỏe (17 bài và 1 bài ôn tập)
Vật chất và năng lượng (34 bài và 1 bài ôn tập)
Thực vật và động vật (10 bài và 2 bài ôn tập)
+ Lớp 5: gồm 4 chủ đề
Con người và sức khỏe (17 bài và 1 bài ôn tập) Vật chất và năng lượng (11 bài và 1 bài ôn tập) Thực vật và động vật (10 bài và 1 bài ôn tập) Môi trường và tài nguyên thiên nhiên (7 bài và 2 bài ôn tập)
Trang 4DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
PHẦN III:MỐI QUAN HỆ GIỮA CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
Ở CHƯƠNG TRÌNH, SGK VÀ DẠY HỌC 1/ Chương trình:
H 1 H 2
Thực trạng
Phân phối
Chương trình
SGK, SGV
Dạy học
HS
Dạy học theo Phân phối chương trình - SGK
Chương trình
Chương trình là một chỉnh thể bao gồm 5 thành tố:
– Mục tiêu (phát triển con người)
– Nội dung (cơ bản+phát triển)
– Yêu cầu cần đạt (mức độ-chuẩn)
– Phương pháp dạy học (con đường đạt đến mục đích)
– Đánh giá
Kết hợp đánh giá và tự đánh giá
Kết hợp định tính và định lượng
Kết hợp tự luận và trắc nghiệm
Trang 5DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
2/ Sách giáo khoa: - SGK vừa đảm bảo yêu cầu cơ bản và yêu cầu nâng cao,
trong SGK bên cạnh những yêu cầu tối thiểu dành cho tất cả học sinh còn chứa đựng cả yếu tố phát triển chỉ dành cho những học sinh có khả năng, không bắt buộc cho mọi đối tượng Như vậy, việc phân biệt sách giáo khoa với chuẩn KT,
KN của chương trình là rất cần thiết
Tối thiểu
Cơ bản
Phát triển
Cơ bản
Sách giáo khoa
Nội dung Phát triển
Cơ bản
SGK
Chuẩn
Chuẩn KT, KN: Cơ bản + tối thiểu, mọi HS phải đạt được
Trang 6DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
SGK có những nội dung không nằm trong yêu cầu mức độ cần đạt tùy thực tế học sinh và điều kiện thời gian giáo viên có thể dạy những nội dung này để mở rộng, phát triển thêm cho học sinh.Chương trình môn khoa học đã xác định rõ chuẩn kiến thức, kỹ năng Đó là yêu cầu cơ bản, tối thiểu về KT,KN của môn học mà học sinh cần phải đạt được
Dạy học
Theo SGK: (nhầm lẫn SGK là pháp lệnh)
-> Khó, dài, nặng
-> Quá tải (GV và HS)
Theo chương trình (C.trình là pháp lệnh)
Gây mệt mỏi cho HS và bức xúc cho xã hội
Trang 7DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
4/ Dạy học theo chuẩn để đạt mục tiêu GDTH:
Giáo viên chưa quan tâm nhiều đến “chuẩn”, thường trong dạy học, đánh giá giờ dạy theo sách giáo khoa (SGV), còn nhầm lẫn SGK (SGV) với chuẩn kiến thức, kỹ năng nên việc dạy học dễ dẫn đến tình trạng “quá tải”không đạt được mục tiêu của GDTH.
DẠY HỌC THEO CHUẨN ĐỂ ĐẠT MỤC TIÊU GDTH
Mục tiêu GDTH
– Toàn diện (đức, trí, thể, mĩ, dạy chữ-dạy người)
– Cân đối hài hòa các môn học
– Góp phần hình thành nhân cách có giá trị bền vững lâu dài GDTH là cơ hội tốt nhất hình thành vững chắc phẩm chất, bản sắc con người Việt Nam cho HS tiểu học
Mục tiêu môn học:
– Kiến thức kỹ năng
– Phát triển khả năng HS
Trang 8DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
Dạy học theo chuẩn KT,KN nhằm:
+ Thực hiện đầy đủ, đúng mức những nội dung cơ bản, cần thiết nhất của chương trình môn học
+ Thực hiện dạy học phù hợp với các đối tượng học sinh, vừa phải quan tâm HS yếu vươn lên đạt trình độ chuẩn, vừa phải tạo cơ hội phát triển cho HS có điều kiện, HS có năng khiếu
+ Xoá bỏ hiện tượng dạy học vượt quá sự cố gắng của HS, tạo ra sự “ quá tải” và căng thẳng hoặc hiện tượng dạy học dưới tầm nhận thức của số đông HS
+ Thực hiện giáo dục toàn diện, trên cơ sở đó phát hiện và bồi dưỡng các năng lực cá nhân theo nhu cầu và thế mạnh của từng HS
+ Hướng tới mọi đối tượng với những mục tiêu riêng, yêu cầu riêng nên sẽ làm cho giờ học nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả, đem lại niềm tin và hứng thú học tập cho HS
Trang 9DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
5 Kiểm tra, đánh giá:
Tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn KT, KN môn Khoa học là căn cứ giúp giáo viên kiểm tra, đánh giá kết quả học tập thường xuyên của học sinh trong từng tiết học Dựa vào yêu cầu cần đạt đối với từng bài dạy, giáo viên không những chỉ nhận biết được kết quả học tập của học sinh ở mức độ đạt chuẩn ( trung bình) hay chưa đạt chuẩn ( yếu, kém) mà còn xác định được các mức độ trên chuẩn ( khá, giỏi)
Đánh giá
Đánh giá bằng điểm số:
– Bộ đã có bộ đề kiểm tra (căn cứ theo chuẩn, tuy nhiên không tránh khỏi sơ suất) có thể:
Khó
Dài
Chưa hay
– Bộ đề chỉ có giá trị tham khảo – Căn cứ thực tế: tập hợp, lựa chọn, điều chỉnh phù hợp
Môn Khoa học lớp 4,5 được đánh giá bằng điểm số (BGD-ĐT có hướng dẫn cách kiểm tra đánh giá).
- Kiểm tra miệng: tiến hành vào đầu tiết học hoặc tiến hành suốt quá trình lên lớp
- Kiểm tra viết bằng cách kết hợp tự luận và trắc nghiệm.
Trang 10DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
PHẦN IV:PHẦN GIỚI THIỆU MỘT SỐ BÀI DẠY MINH HỌA YÊU CẦU
CẦN ĐẠT CHUẨN KT-KN Ở MÔN KHOA HỌC LỚP 4, 5
Hoạt động 1: Tìm hiểu mức độ cần đạt bài dạy khoa học lớp 4 (10 phút)
Hoạt động 2: Tìm hiểu mức độ cần đạt bài dạy khoa học lớp 5 (7 phút)
Hoạt động 3: Tìm hiểu mức độ KTKN nâng cao dần ở các mức độ khác
nhau trên một khối lớp 4(5 phút)
Hoạt động 4: Liên hệ mức độ cần đạt giữa các mặt nội dung ở cùng một
chủ đề giữa các khối lớp (10 phút)
Trang 11DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
Hoạt động 3: Tìm hiểu mức độ KTKN nâng cao dần ở cấp độ
khác nhau trên một khối lớp 4 (5 phút).
Ví dụ:
Bài 1: Bài “Con người cần gì để sống?” HS chỉ nhận biết: Chúng ta
cần có những gì để duy trì sự sống?
Bài 2: Bài “Trao đổi chất ở người” HS chỉ nhận biết: Cơ thể chúng
ta lấy những gì từ môi trường và thải ra môi trường những gì?
Bài 3: Bài “Trao đổi chất ở người tt” HS nhận biết: Mở rộng ở bài 2:
Thông qua những cơ quan nào trong cơ thể người? Nêu tên các
cơ quan đó? Nếu một cơ quan ngưng hoạt động thì chúng ta sẽ thế nào?
Trang 12DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
Hoạt động 4: Liên hệ mức độ cần đạt giữa các mặt nội dung ở cùng một chủ đề giữa các khối lớp: (10 phút)
Lớp 2,3
* Mục tiêu SGV:
- Nắm được chức năng của các cơ quan
trong cơ thể người.
- Nêu được nguyên nhân và cách đề phòng
bệnh liên quan tới các cơ quan.
* Chuẩn KTKN:
- HĐ của các cơ quan tiêu hóa, hô hấp, bài
tiết, tuần hoàn.
- Mối quan hệ giữa các cơ quan trong quá
trình trao đổi chất.
Lớp 4
* Mục tiêu SGV:
- Kể ra những gì cơ thể lấy vào và thải ra trong quá trình sinh sống.
- Vai trò của các cơ quan trong việc thực hiện trao đổi chất bên trong cơ thể và giữa
cơ thể và môi trường.
* Chuẩn KTKN:
- Những yếu tố cần cho sự sống con người
Nêu được một số biểu hiện về sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường.
- Kể được tên các cơ quan tham gia trực tiếp quá trình trao đổi chất
- Sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường qua sơ đồ đơn giản.
Lớp 5
* Mục tiêu SGV:
- Tác động của con người đối với TNTN với MT sống.
* Chuẩn KTKN:
- Nhận biết MT từ TNTN cung cấp cho con người những thức ăn, nước uống, khí thở và các nguyên liệu, nhiên liệu để hoạt động.
- MT và TNTN tiếp nhận chất thải trong sinh hoạt, trong sản xuất.
- Các biện pháp BVMT tự nhiên.
Trang 13DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5
PHẦN V: THỰC HÀNH-THIẾT KẾ BÀI DẠY (1h30’).
Bước 1:
- Chia lớp làm 4 nhóm.
- Từng nhóm lựa chọn bài dạy khoa học (2 bài lớp 4, 2 bài lớp 5) và lập kế
hoạch bài dạy ở giấy Ao.
Bước 2:
- Tổ chức dạy thử: Đại diện các nhóm trình bày bài dạy của mình (chú ý chuẩn kiến thức, kỹ năng).
Bước 3: Góp ý, bình luận: Cả lớp góp ý, trao đổi.
PHẦN VI: TỔNG KẾT RÚT KINH NGHIỆM (5 phút)
Nhóm khoa học 4,5
Hoàng Đức Nhân Huỳnh Hòa
Trang 14DẠY HỌC THEO CHUẨN KT-KN MÔN KHOA HỌC 4-5