Thực tế đã cho thấy ở địa phương, cơ quan, đơn vị nào cấp ủy đảng, chi bộ quan tâm, chỉ đạo sát sao đến công tác Đoàn và phong trào thanh niên thì ở nơi đó, ĐVTN có điều kiện tốt nhất để
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
HOÀNG THỊ HÀ
ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HÓA LÃNH ĐẠO
CÔNG TÁC ĐOÀN VÀ PHONG TRÀO THANH NIÊN
TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2015
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
Hà Nội - 2017
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
HOÀNG THỊ HÀ
ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HÓA LÃNH ĐẠO
CÔNG TÁC ĐOÀN VÀ PHONG TRÀO THANH NIÊN
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn "Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo công
tác Đoàn và phong trào thanh niên từ năm 2006 đến năm 2015" là công trình
nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả được đưa ra trong luận văn là trung thực Mọi tham khảo trong luận văn đều được trích dẫn rõ nguồn, đảm bảo tính khách quan của tư liệu và bản quyền tác giả
Học viên
Hoàng Thị Hà
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Luận văn "Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo công tác Đoàn và phong
trào thanh niên từ năm 2006 đến năm 2015" là một công trình nghiên cứu
khoa học nghiêm túc, là kết quả của quá trình học tập tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội của tác giả dưới sự hướng của các thầy cô bộ môn, sự giúp đỡ của các thầy cô trong ban chủ nhiệm khoa Lịch sử Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến những sự giúp đỡ quý báu đó
Đặc biệt, tôi xin gửi lời biết ơn chân thành đến PGS TS Lê Văn Thịnh
là giáo viên trực tiếp hướng dẫn luận văn cho tôi, người đã luôn tận tình hướng dẫn, dành nhiều thời gian quý báu để trao đổi và định hướng nghiên cứu cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài luận văn này
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè đã luôn động viên và là chỗ dựa tinh thần để tôi học tập và thực hiện thành công
đề tài luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội - 2017 Học viên
Hoàng Thị Hà
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BCH: Ban Chấp hành
BTV: Ban Thường vụ
CLB: Câu lạc bộ
CNH, HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
ĐVTN: Đoàn viên thanh niên
LHTN: Liên hiệp thanh niên
TNCS: Thanh niên cộng sản
TW: Trung ương
UBKT: Uỷ ban kiểm tra
UBND: Ủy ban nhân dân
Trang 6MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 4
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 8
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8
5 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu 9
6 Đóng góp mới của luận văn 10
7 Kết cấu của luận văn 10
Chương 1 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HÓA ĐỐI VỚI CÔNG TÁC ĐOÀN VÀ PHONG TRÀO THANH NIÊN TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010 11
1.1 Các yếu tố tác động đến sự lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa 11
1.1.1 Tình hình kinh tế - xã hội và thực trạng công tác Đoàn và phong trào thanh niên ở Thanh Hóa trước năm 2006 11
1.1.2 Chủ trương của Đảng 15
1.2 Chủ trương và sự chỉ đạo công tác Đoàn, phong trào thanh niên của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa 19
1.2.1 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh 19
1.2.2 Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên 22
1.2.2.1 Chỉ đạo công tác Đoàn 22
1.2.2.2 Chỉ đạo phong trào thanh niên 33
Tiểu kết Chương 1 39
Chương 2 ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HÓA LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC ĐOÀN VÀ PHONG TRÀO THANH NIÊN TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2015 42
2.1 Những yêu cầu mới và chủ trương của Đảng bộ tỉnh 42
2.1.1 Hoàn cảnh mới và chủ trương của Đảng 42
2.1.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá 48
2.2 Quá trình hiện thực hóa chủ trương của Đảng bộ tỉnh 53
2.2.1 Chỉ đạo công tác Đoàn 53
Trang 72.2.1.1 Chỉ đạo xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn và mở rộng mặt trận đoàn kết, tập
hợp thanh niên 53
2.2.1.2 Chỉ đạo công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống cho đoàn viên thanh niên 55
2.2.1.3 Chỉ đạo công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và công tác tham mưu, kiểm tra giám sát 58
2.2.2 Chỉ đạo phong trào thanh niên 62
Tiểu kết Chương 2 69
Chương 3 MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM 71
3.1 Nhận xét 71
3.1.1 Ưu điểm 71
3.1.2 Hạn chế 79
3.2 Một số kinh nghiệm chủ yếu 86
3.2.1 Phải luôn đảm bảo sự lãnh đạo sát sao của các cấp bộ Đảng đối với công tác Đoàn và phong trào thanh niên 86
3.2.2 Xây dựng tổ chức Đoàn phải gắn liền với công tác đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Đoàn vững mạnh 88
3.2.3 Công tác chỉ đạo của Đảng bộ phải có sự quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm, có sơ kết, tổng kết; làm tốt công tác kiểm tra, thi đua khen thưởng đảm bảo tính khách quan, minh bạch, công bằng 90
3.2.4 Đảng bộ tỉnh phải nắm vững tâm tư, nguyện vọng, quan tâm tới lợi ích chính đáng của đoàn viên thanh niên 92
Tiểu kết Chương 3 93
KẾT LUẬN 94
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 97
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với thế hệ trẻ Bác Hồ đã khẳng định: "Thanh niên là bộ phận quan trọng của dân tộc, nước nhà thịnh hay suy; yếu hay mạnh phần lớn là do thanh niên" "Họ là bộ phận năng động nhất của dân tộc, họ chỉ có thể phát huy được sức mạnh khi họ đã được tổ chức, hướng dẫn hoạt động đúng" Đảng ta đặt niềm tin sâu sắc vào thanh niên: “Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa”
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, ĐVTN cả nước đã tích cực tham gia cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Trong mọi thời
kỳ cách mạng, tuổi trẻ cả nước đều thể hiện tinh thần “đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên” Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức có vai trò trực tiếp đoàn kết, tập hợp thanh niên và hiện thực hóa chủ trương của Đảng về công tác thanh niên Thông qua công tác Đoàn, phong trào thanh niên, tổ chức Đoàn ngày càng củng cố và phát triển Mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên được mở rộng; chất lượng chính trị của đoàn viên từng bước được nâng lên; đội ngũ cán bộ Đoàn đông đảo, trẻ trung, có trình độ chuyên môn đã và đang trở thành nguồn cán bộ kế cận tin cậy của Đảng, chính quyền và đoàn thể ở các cấp Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã nhận được nhiều danh hiệu, giải thưởng của Đảng và Nhà nước trao tặng: Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác dành cho các cá nhân, cơ sở Đoàn Thành tích và sự lớn mạnh của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và thế hệ trẻ Việt Nam là rất to lớn và đáng tự hào
Trang 9Thanh Hóa là một trong những địa phương có số lượng dân cư đông, trong đó thanh niên chiếm khoảng 30% Đây là lực lượng nòng cốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà Nơi đây nổi tiếng là vùng “đất học”,
“địa linh, nhân kiệt” với những tên đất, tên người đã đi vào lịch sử làm rạng
rỡ mảnh đất xứ Thanh và non sông Việt Nam Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, dưới sự lãnh đạo của Đảng, lớp lớp các thế hệ thanh niên Thanh Hóa đã góp phần to lớn vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất Tổ quốc và xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa, xây dựng quê hương Thanh Hóa anh hùng Thời kỳ đổi mới, các thế hệ thanh niên Thanh Hóa đã có những cống hiến to lớn, lập nên những tấm gương anh hùng trong chiến đấu, học tập, lao động sản xuất Lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên là một trong những nhiệm vụ trọng yếu của Đảng Thực tế đã cho thấy ở địa phương, cơ quan, đơn vị nào cấp ủy đảng, chi bộ quan tâm, chỉ đạo sát sao đến công tác Đoàn và phong trào thanh niên thì ở nơi đó, ĐVTN có điều kiện tốt nhất để phát triển, phát huy được sự năng động, sáng tạo và nhiệt huyết trong các phong trào học tập; xung kích vì cuộc sống cộng đồng, xung kích trong lao động vì sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Công tác Đoàn và phong trào thanh niên tại Thanh Hoá luôn nhận được
sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời của Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá Để góp phần tìm hiểu chủ trương và sự chỉ đạo công tác Đoàn, phong trào thanh niên tại Thanh
Hoá, tôi chọn đề tài: “Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo công tác Đoàn và
phong trào thanh niên từ năm 2006 đến năm 2015” để làm luận văn Thạc sĩ
của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Chủ nghĩa Mác- Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đều luôn khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời rất quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác
Trang 10thanh niên, xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn thanh niên vững mạnh; chằng
hạn như trong các cuốn C.Mac- Ăngghen- Lênin (1982), Bàn về thanh niên, NXB Thanh niên, Hà Nội; Nhiệm vụ của Đoàn thanh niên, V.I Lênin tuyển tập, quyển 2 (1959), NXB Sự thật, Hà Nội; Hồ Chí Minh gửi thanh niên Việt
Nam (1950), NXB Sự thật, Hà Nội; các văn kiện, chỉ thị của Đảng về công tác
thanh niên…đều khẳng định rõ quan điểm trên Nghiên cứu về công tác Đoàn
và phong trào thanh niên trên cả nước nói chung và trên phạm vi tỉnh Thanh Hóa nói riêng cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu có liên quan
- Nghiên cứu về thanh niên và Đảng lãnh đạo công tác Đoàn, phong trào thanh niên
Lê Xuân Đồng (1961), “Một vài vấn đề về phương pháp công tác của
Đoàn thanh niên”, NXB Thanh niên, Hà Nội; Đặng Quốc Bảo (1997), “Tuổi trẻ cống hiến và trưởng thành”, NXB Thanh niên, Hà Nội; Dương Tự Đam
(2000), Những tư tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng,
xây dựng Đoàn, NXB Thanh niên, Hà Nội; Nguyễn Hữu Đức (Chủ biên)
(2003), Giáo dục, rèn luyện thanh niên theo tư tưởng Hồ Chí Minh và quan
điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội; Dương
Tự Đam (2008), “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy”,
NXB Thanh niên, Hà Nội; Phạm Hồng Tung (2011), Thanh niên và lối sống
của thanh niên Việt Nam trong quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế, NXB
Chính trị Quốc gia, Hà Nội; Chu Xuân Việt (2003), Cơ sở lý luận và thực tiễn
của chiến lược phát triển thanh niên, NXB Thanh niên, Hà Nội…
Bước vào thời kì đổi mới đất nước, các cơ quan nghiên cứu của Trung ương Đoàn, Viện nghiên cứu thanh niên đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu khoa học đề cập đến các vấn đề chung về thanh niên như: Trung ương Đoàn
(2002), Tổng quan tình hình thanh niên, công tác Đoàn và phong trào thanh
thiếu nhi; Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam (2010), Tổng quan tình hình
Trang 11thanh niên, công tác Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam và phong trào thanh niên nhiệm kỳ 2005 – 2010, NXB Thanh niên, Hà Nội; Học viện thanh thiếu
niên Việt Nam, Viện nghiên cứu thanh niên (2006); Viện nghiên cứu thanh
niên - Trung tâm phát triển khoa học công nghệ và tài năng trẻ (2001), Thế hệ
trẻ Việt Nam- Nghiên cứu lý luận và thực tiễn, NXB Lao động - Xã hội, Hà
Nội; các cuốn sách về nội dung công tác Đoàn, công tác thanh niên trong thời
kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa: Cẩm nang công tác cán bộ đoàn cơ sở (1996), NXB Thanh niên, Hà Nội; Củng cố và nâng cao chất lượng tổ chức
cơ sở đoàn (1996), NXB Thanh niên, Hà Nội; Những vấn đề nghiên cứu thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, NXB
Lao động – Xã hội, Hà Nội…
Các bài viết đăng trên các báo, tạp chí: Nguyễn Phú Trọng (2000),
Công tác tư tưởng văn hóa đối với tuổi trẻ là nhiệm vụ trọng yếu của Đoàn thanh niên, Tạp chí thanh niên, số 1; Nguyễn Văn Trung (2008), Công tác
thanh niên trong tiến trình hội nhập, Tạp chí Quản lý nhà nước, số 146;
Dương Trung Ý (2005), Vai trò của Đoàn trong giáo dục lý tưởng, đạo đức,
lối sống cho thanh niên, Tạp chí thanh niên, số 2; Hoàng Bình Quân (2000), Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với chiến lược phát triển thanh niên, Tạp chí Thanh niên, số 19; Tại Hội thảo Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh – 70 năm xây dựng và trưởng thành (tháng 3- 2001), Tiến sĩ Trần Văn Miều đã đề cập đến một số vấn đề khái quát của Đoàn trong tham luận trình bày trước Hội thảo…
Ở những mức độ khác nhau, các công trình sách, báo trên đã phần nào nêu lên những vấn đề về lý luận và cách tiếp cận khi nghiên cứu về thanh niên, về công tác Đoàn và phong trào thanh niên, bước đầu tổng kết những thành tựu và hạn chế trong hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức Đoàn
Trang 12Các Luận văn thạc sỹ của các tác giả: “Đảng Cộng sản Việt Nam với
công tác vận động thanh niên từ 2001 – 2010” (Bùi Thị Thu Trang), Đảng bộ
Đồng Nai lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên thời kỳ 1986-
2002 (Đặng Mạnh Trung); “Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu lãnh đạo công tác Đoàn
thanh niên từ năm 1997 đến năm 2005” (Trịnh Văn Thoại), “Đổi mới đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện trong điều kiện hiện nay” (Lê
Văn Cầu); “Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào
thanh niên từ năm 2001 đến năm 2007” (Nguyễn Thị Khánh Ly)…các tác giả
đã đề cập đến chủ trương, sự lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên tại các tỉnh ở các giai đoạn khác nhau Đây cũng là cơ sở giúp tác giả luận văn có cách nhìn tổng quát, so sánh, liên hệ khi thực hiện đề tài liên quan
ở tỉnh Thanh Hóa
- Nghiên cứu về Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên
Có một số công trình nghiên cứu cụ thể về lịch sử địa phương có liên
quan đến thanh niên và công tác thanh niên như: “Lịch sử Đảng bộ tỉnh
Thanh Hoá” do Ban tuyên giáo tỉnh Thanh Hoá chịu trách nhiệm biên soạn
(2005); Lịch sử Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thanh Hóa (2008); “Vấn đề
giáo dục đạo đức cho thanh niên ở Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay” (Tô
Thị Nhung);…Lê Thị Hà (2013), Đảng bộ Thanh Hoá tăng cường lãnh đạo
Đoàn thanh niên trong thời kỳ mới, Tạp chí Xây dựng Đảng, Hà Nội…
Nhìn chung vẫn chưa có một công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống về những chủ trương, quyết sách của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa đối với công tác Đoàn và phong trào thanh niên ở địa bàn tỉnh Thanh Hóa từ năm 2006 đến năm 2015 Mặc dù vậy nhưng các công trình nghiên cứu trên chính là một phần nguồn tư liệu quý giá, đáng tin cậy giúp cho tác giả kế thừa, tham khảo trong quá trình thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ của mình
Trang 13Các vấn đề luận văn sẽ tiếp tục phân tích làm sáng tỏ là:
- Những yếu tố tác động đến việc công tác Đoàn và phong trào thanh niên Thanh Hóa
- Vai trò của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên ở tỉnh từ năm 2006 đến năm 2015
- Ưu điểm, hạn chế và những kinh nghiệm chủ yếu rút ra từ thực tiễn công tác Đoàn và phong trào thanh niên ở tỉnh Thanh Hóa từ năm 2006 đến năm 2015
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Sưu tầm, tập hợp tư liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu
- Trình bày một cách có hệ thống quá trình Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên trên địa bàn tỉnh từ năm
Luận văn nghiên cứu chủ trương và sự chỉ đạo công tác Đoàn và phong
trào thanh niên Thanh Hóa của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa từ năm 2006 đến năm 2015
Trang 144.2 Phạm vi nghiên cứu
Nội dung: Luận văn tập trung giải quyết các vấn đề chủ yếu: Đảng bộ tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống cho ĐVTN, xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn, Đoàn thanh niên tham mưu, xây dựng Đảng; một số hoạt động nổi bật trong hai phong trào lớn của thanh niên: phong trào 5 xung kích, 4 đồng hành
Thời gian: từ năm 2006 đến năm 2015
Địa bàn: tỉnh Thanh Hoá
5 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
5.1 Nguồn tư liệu
Luận văn khai thác chủ yếu từ các nguồn tư liệu như:
- Các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương Đảng, của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa về công tác Đoàn và phong trào thanh niên
- Các chương trình, kế hoạch, báo cáo tổng kết của các ban ngành ở Thanh Hóa có liên quan
- Các công trình của các nhà nghiên cứu: sách báo, tạp chí, luận văn…liên quan đến đề tài
5.2 Phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở phương pháp luận: Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trên cơ sở chủ nghĩa duy vật lịch sử, chủ nghĩa duy vật biện chứng, những quan điểm của Đảng về công tác Đoàn và phong trào thanh niên
- Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp lịch sử; phương pháp logic và một số phương pháp nghiên cứu cụ thể khác như: phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh
Trang 156 Đóng góp mới của luận văn
- Đề cập đến quá trình Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên từ năm 2006 đến năm 2015
- Góp phần tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh niên ở tỉnh Thanh Hóa
- Những kinh nghiệm bước đầu về phát huy vai trò thanh niên, vai trò của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có ý nghĩa lý luận và phương pháp luận, chỉ đạo thực tiễn cho công tác Đoàn và phong trào thanh niên của tỉnh Thanh Hóa trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước
- Luận văn có thể sử dụng làm tư liệu cho việc biên soạn lịch sử truyền thống của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thanh Hoá
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, các phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa đối
với công tác Đoàn và phong trào thanh niên từ năm 2006 đến năm 2010
Chương 2: Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo đẩy mạnh công tác Đoàn
và phong trào thanh niên từ năm 2011 đến năm 2015
Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm
Trang 16Thanh Hóa là một tỉnh có diện tích rộng (Diện tích tự nhiên là 11.168
Km2 và 1876 Km2 thềm lục địa); phía Bắc giáp ba tỉnh: Sơn La, Hoà Bình, Ninh Bình; phía Nam giáp tỉnh Nghệ An, phía Tây giáp tỉnh Hủa phăn (Nước CHDCND Lào), phía Đông là biển Địa hình đa dạng, gồm cả miền núi, trung
du, đồng bằng và ven biển, có vị trí địa lý thuận lợi (gần vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và là điểm nối giữa vùng Bắc Bộ với Nam Trung Bộ và Nam
Bộ, đồng thời là một trong những cửa ngõ ra biển chủ yếu của vùng Trung du miền núi Bắc Bộ và các tỉnh Bắc Lào); lại có được nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, (đất đai, tài nguyên rừng, tài nguyên biển, tài nguyên khoáng sản, tài nguyên du lịch…) Đây là lợi thế lớn để Thanh Hóa phát triển kinh tế - xã hội Cơ sở hạ tầng trong tỉnh tương đối hoàn thiện, nhất là hệ thống giao thông: có đường quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh, đường sắt Bắc Nam, giao thông đường thuỷ , Khu kinh tế Nghi Sơn; một số cửa khẩu với Lào, gần các đường xuyên Á trong khu vực, tạo cơ hội cho tỉnh thu hút đầu
tư, mở rộng giao thương quốc tế, phát triển kinh tế đối ngoại, du lịch và dịch
vụ vận tải quốc tế Tỉnh cũng đã được Chính Phủ phê duyệt phương hướng phát triển kinh tế - xã hội miền Tây Thanh Hoá và phía Tây đường Hồ Chí Minh đến năm 2020
Trang 17Ngoài ra Thanh Hoá còn có nguồn nhân lực dồi dào, nhân dân có truyền thống lao động cần cù, ham học hỏi Dân số trong độ tuổi lao động của tỉnh chiếm hơn 50% tổng dân số; Cơ cấu lao động ngày càng chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm tỷ trọng lao động nông lâm nghiệp, tăng tỷ trọng lao động công nghiệp - xây dựng, dịch vụ Số lao động tốt nghiệp THCS và THPT và được đào tạo tăng đều qua các năm từ 19,6% năm 2000 lên 27% năm 2005; 31,5% năm 2007 và đạt 38% năm 2010 Toàn tỉnh có 3 trường Đại học, 4 trường Cao đẳng, 5 trường Trung học (có 2 trường TW), và một trường
Chính trị tỉnh
Thanh Hoá còn là miền đất địa linh nhân kiệt, là quê hương của nhiều anh hùng dân tộc, có truyền thống cách mạng lâu đời, có các di tích lịch sử văn hoá nổi tiếng như: Khu di tích Lam Kinh, thành Nhà Hồ, nhiều danh lam thắng cảnh đẹp như vườn quốc gia Cúc Phương, Bến En…, nhiều bãi biển đẹp thuận lợi phát triển kinh tế du lịch, dịch vụ
Bên cạnh đó, tỉnh Thanh Hóa cũng đang gặp phải những khó khăn, thách thức lớn Tỉnh có địa bàn khá rộng, trong đó vùng núi chiếm hơn 2/3 diện tích lãnh thổ với địa hình phức tạp, chia cắt mạnh, kinh tế chậm phát triển, kết cấu hạ tầng còn nhiều yếu kém, thiếu đồng bộ, nếp sinh hoạt và phong tục tập quán sản xuất, trình độ dân trí của đồng bào các dân tộc vùng cao còn lạc hậu, dễ bị các thế lực phản động lợi dụng kích động, lôi kéo, ảnh hưởng lớn đến khả năng thu hút đầu tư từ bên ngoài, nhất là đầu tư nước ngoài để phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Dù là một tỉnh có đất rộng, dân đông, nhưng Thanh Hóa vẫn là một trong số các tỉnh nghèo, quy mô sản xuất còn nhỏ bé, giản đơn, nguồn vốn từ nội bộ nền kinh tế của tỉnh còn rất hạn chế, do GDP bình quân đầu người chỉ bằng 65% mức trung bình cả nước Khoảng cách chênh lệch về thu nhập giữa vùng thấp với vùng cao, giữa nông thôn và thành thị và giữa khu vực nông nghiệp (chiếm đại đa số) với khu vực
Trang 18phi nông nghiệp còn rất lớn (thu nhập bình quân đầu người khu vực nông nghiệp mới đạt dưới 3 triệu đồng/năm, chỉ bằng 40% mức thu nhập bình quân toàn tỉnh), đây cũng là một thách thức lớn cần giải quyết Những năm qua nền kinh tế của tỉnh tăng trưởng nhanh nhưng chưa vững chắc Chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế thấp, chưa hình thành các ngành mũi nhọn, các sản phẩm chủ lực một cách rõ nét Tỷ lệ lao động làm việc trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp (là lĩnh vực có năng suất lao động thấp) vẫn là chủ yếu (trên 70%), công nghiệp và dịch vụ phát triển chậm
Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội trong tỉnh tuy đã được cải tạo, nâng cấp đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều bất cập, chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút đầu tư bên ngoài Các khu công nghiệp, khu kinh tế động lực còn chậm phát triển, tỷ
lệ đô thị hoá thấp, chỉ đạt 9,8% trong khi trung bình cả nước là 26% nên chưa tạo ra được các khu vực động lực lôi kéo và thúc đẩy các vùng ngoại vi cùng phát triển, chưa có tác động đáng kể thúc đẩy CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn để đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Mặt khác, nguồn nhân lực của tỉnh tuy dồi dào nhưng chất lượng thấp, tồn tại tình trạng thiếu việc làm và việc làm không ổn định, nhất là ở khu vực nông thôn Số lượng và chất lượng cán bộ khoa học, cán bộ quản lý và các nhà doanh nghiệp chưa đáp ứng được so với yêu cầu của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế Đây là một sức ép lớn, đòi hỏi Đảng bộ tỉnh cần phải có chiến lược, chính sách đầu tư hơn nữa vào giáo dục – đào tạo, dạy nghề, phát triển nguồn nhân lực có chất lượng để đáp ứng được yêu cầu phát triển của tỉnh [tham khảo tại các tài liệu số 44,45,86,87,88]
Với những tiềm năng, lợi thế của tỉnh, cũng như những khó khăn trên, trong thời gian tới rất cần có những đường lối, chủ trương đúng đắn, những giải pháp cụ thể của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa trên các lĩnh vực, cùng với
Trang 19quyết tâm cao của toàn thể cán bộ, nhân dân trong tỉnh (trong đó có lực lượng ĐVTN) để đưa diện mạo của tỉnh Thanh ngày càng khởi sắc hơn
Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá sau khi được thành lập (ngày 29/7/1930) đã bị
đế quốc Pháp và phong kiến khủng bố gắt gao, hầu hết các nghị quyết của TW Đảng về công tác thanh niên chưa được triển khai kịp thời Đến tháng 3/1938, Đảng bộ tỉnh đã lãnh đạo xây dựng cơ sở Đoàn đầu tiên là "Đoàn thanh niên tân tiến thị xã Thanh Hoá" với 15 đoàn viên đầu tiên Qua quá trình phát triển trưởng thành, đến năm 2009 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thanh Hóa có 179.331 đoàn viên tham gia sinh hoạt tại 9403 chi đoàn thuộc 1303 Đoàn cơ
sở ở 36 Huyện thị - thành đoàn và Đoàn trực thuộc; [58, tr.3] Số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn trong toàn tỉnh đã được nâng lên Nhìn chung ĐVTN Thanh Hóa có lòng yêu nước, đoàn kết, tương thân tương ái, hiếu học, cần cù, sáng tạo, có ý chí vượt khó, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới quê hương đất nước
Tình hình công tác Đoàn và phong trào thanh niên Thanh Hóa trước năm 2006
Nhờ có sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng, Chính quyền, sự phối hợp của các ban ngành, đoàn thể trong tỉnh, công tác Đoàn và phong trào thanh niên Thanh Hoá trong những năm qua đã có những chuyển biến tích cực: nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn từng bước được đổi mới; các phong trào thanh niên ngày càng đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng, lợi ích chính đáng của thanh niên; do đó ngày càng tập hợp được đông đảo thanh niên tham gia vào các tổ chức, phong trào do Đoàn phụ trách Những đóng góp của thanh niên trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng -
an ninh, trật tự an toàn xã hội những năm qua là rất đáng ghi nhận
Tuy nhiên, chất lượng và phương thức hoạt động của một số cấp bộ Đoàn trong tỉnh vẫn chậm đổi mới, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của
Trang 20thanh niên và yêu cầu của xã hội Nhiều vấn đề xã hội bức xúc trong thanh niên chậm được giải quyết như: học tập, vui chơi giải trí, việc làm, thu nhập, vv… Một bộ phận không nhỏ thanh niên sau khi tốt nghiệp các trường Đại học, cao đẳng về địa phương không xin được việc làm, hoặc phải xin vào làm công nhân với các công việc trái ngành học trước đó, phải đào tạo lại, một số lớn phải đi nơi khác tìm việc làm… Đội ngũ cán bộ Đoàn chưa được quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng một cách có hệ thống, chưa đáp ứng được yêu cầu chỉ đạo và tổ chức hoạt động cho ĐVTN Thực trạng đó tác động rất lớn đến thái độ, niềm tin của thanh niên và gây cản trở cho công tác giáo dục, tập hợp thanh niên
Thực tiễn trên đặt ra yêu cầu cho Đảng bộ cần phải quan tâm cụ thể hơn nữa tới đối tượng thanh niên, tới công tác Đoàn và phong trào thanh niên,
có chính sách phù hợp để tạo điều kiện cho thanh niên học tập, rèn luyện trí lực, sức khỏe và tinh thần, đồng thời giải quyết, đáp ứng những nguyện vọng chính đáng của thanh niên
1.1.2 Chủ trương của Đảng
Để tiếp tục định hướng cho công tác thanh niên trong giai đoạn mới, ngày 29/4/2003 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 70/2003/QĐ-TTg ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2010 Chiến lược nêu rõ cần nghiên cứu, bổ sung, hoàn chỉnh các chính sách đối với thanh niên; coi nhiệm vụ công tác thanh niên là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng Tiếp tục phát huy vai trò của thanh niên và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, lồng ghép mục tiêu phát triển thanh niên trong các chương trình phát triển kinh tế - xã hội; tạo môi trường xã hội thuận lợi cho sự phát triển toàn diện của thanh niên; nâng cao chất lượng công tác Đoàn và phong trào thanh niên [91, tr.2]
Trang 21Năm 2006 là năm diễn ra Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Đảng đánh giá những thành tựu và hạn chế sau 20 năm đổi mới đất nước; 5 năm triển khai Nghị quyết Đại hội IX của Đảng (2001); đồng thời xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong 5 năm, 10 năm tới Mục tiêu
và phương hướng tổng quát trong 5 năm 2006 - 2010 là: “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, huy động và sử dụng tốt mọi nguồn lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phát triển văn hóa; thực hiện tiến
bộ và công bằng xã hội; tăng cường quốc phòng và an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động và hội nhập kinh tế quốc tế; giữ vững ổn định chính trị -
xã hội; sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại” [33, tr 630-631]
Đại hội cũng nhấn mạnh vai trò của lực lượng thanh niên, công tác thanh niên và xác định đây là một trong các lực lượng chủ đạo thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của đất nước Và thanh niên sẽ càng phát huy được sức mạnh của mình khi được tập hợp trong một tổ chức, được tạo điều kiện để thể hiện, để phát triển Đại hội chỉ đạo các cấp bộ Đoàn cần phải có các giải pháp thiết thực nhằm thu hút rộng rãi thanh niên tham gia vào các tổ chức do Đoàn thanh niên phụ trách; các cấp ủy đảng và chính quyền có chế độ tiếp xúc, đối thoại trực tiếp, lắng nghe ý kiến của nhân dân (trong đó có ĐVTN)
Trong nghị quyết hội nghị lần thứ sáu BCH TW khóa X về “Tiếp tục
xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đai hóa đất nước”, Số: 20-NQ/TW ngày 28 tháng 1 năm 2008, Đảng
nhấn mạnh đặc biệt quan tâm xây dựng thế hệ công nhân trẻ có học vấn,
chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp cao, ngang tầm khu vực và quốc tế, có lập trường giai cấp và bản lĩnh chính trị vững vàng, trở thành bộ phận nòng
Trang 22cốt của giai cấp công nhân Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh phải gắn liền với xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, xây dựng tổ chức công đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và các tổ chức chính trị - xã hội khác trong giai cấp công nhân vững mạnh [35, tr.4]
Để tăng cường sự chỉ đạo của Đảng đối với công tác thanh niên, Hội nghị lần thứ bảy BCH TW khóa X ra nghị quyết số 25/NQ/TW ngày
25/7/2008 về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” nêu rõ định hướng tiếp tục
xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam yêu nước, có tinh thần tự cường dân tộc, luôn kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hóa, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế, có sức khỏe, đạo đức, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể; cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão lớn, làm chủ khoa học - công nghệ tiên tiến Thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước rất cần những lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Vì vậy, chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước Đảng, Nhà nước và toàn xã hội sẽ tạo điều kiện, môi trường thuận lợi để thanh niên được rèn luyện, cống hiến và trưởng thành Theo quan điểm của Đảng, đối với thanh niên cần “Thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Khuyến khích thanh niên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm Chú trọng bồi dưỡng nguồn cán bộ, đào tạo thanh niên trong lực lượng vũ trang có nghề khi hết thời hạn nghĩa vụ quân sự Tạo cơ hội cho thanh niên có tài năng đi học ở nước ngoài về phục vụ đất nước…”[7, tr.3]
Trang 23Hội nghị lần thứ VII BCH TW Đảng xác định nhiệm vụ cơ bản trong quá trình chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên là tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng, lối sống văn hóa, ý thức công dân; đổi mới toàn diện giáo dục đào tạo, tạo cơ hội cho ĐVTN được học tập nâng cao trình
độ, có tri thức và kĩ năng, nâng cao chất lượng lao động trẻ; giải quyết việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho ĐVTN; xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, tạo điều kiện cho ĐVTN nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, phát triển toàn diện; coi trọng hơn nữa việc trọng dụng tài năng trẻ, tạo bước chuyển có tính đột phá trong bố trí và sử dụng cán bộ trẻ trên tất cả các lĩnh vực; xây dựng tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh, thực sự là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đội dự bị tin cậy của Đảng; tăng cường vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, tổ chức kinh tế - xã hội và gia đình, phối hợp giáo dục, bồi dưỡng, phát huy vai trò của thanh niên; phát huy sự nỗ lực phấn đấu của mỗi thanh niên trong học tập, lao động và cuộc sống; không ngừng rèn luyện đạo đức, lối sống, hoàn thiện nhân cách trở thành công dân hữu ích, thành viên tốt trong giáo dục, tích cực đóng góp cho
sự phát triển của đất nước; nhà nước quản lý thanh niên và công tác thanh niên; thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên thành pháp luật, chính sách, chiến lược, chương trình hành động và
cụ thể hoá trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh hằng năm của các cấp, các ngành [7, tr.3-4]
Ngày 11 tháng 9 năm 2009, Chính phủ ra nghị quyết số 45/NQ-CP ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện nghị quyết hội nghị lần thứ VII BCH TW Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên, xác định rõ mục tiêu: chú trọng xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành
Trang 24pháp luật, có lối sống văn hóa, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kĩ năng và tác phong công nghiệp, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH [92, tr.1]
1.2 Chủ trương và sự chỉ đạo công tác Đoàn, phong trào thanh niên của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa
1.2.1 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh
Với vai trò trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên của tỉnh, từ năm 2006 đến năm 2010, Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa cũng đã đưa ra rất nhiều những nghị quyết, chỉ thị…để định hướng, chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên
Chấp hành Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, thực hiện chỉ thị số 46 của Bộ Chính trị về tiến hành Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, ngày 20 tháng 12 năm 2005, Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa tiến hành Đại hội Đại biểu tỉnh lần thứ XVI Báo cáo chính trị và các ý kiến trình bày tại Đại hội đều thể hiện quyết tâm thực hiện mục tiêu của Đảng bộ
và toàn dân trong tỉnh là “đến năm 2010 ra khỏi tỉnh nghèo, đến năm 2020 cơ bản trở thành một tỉnh công nghiệp”[81-tr.35] Đối với công tác Đoàn và phong trào thanh niên, Nghị quyết Đại hội đưa ra các chủ trương, biện pháp
để chỉ đạo:
Về giáo dục chính trị - tư tưởng: Đảng bộ chỉ đạo các cấp ủy đảng cần phải “đẩy mạnh hơn nữa việc nghiên cứu, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt sâu sắc Cương lĩnh, Điều lệ, quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng nhằm nâng cao nhận thức, chất lượng giáo dục đạo đức cách mạng, bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước cho nhân dân, đặc biệt là thế hệ thanh niên” [81-tr.37] Đảng bộ tỉnh nhấn mạnh tinh thần đoàn kết trong toàn tỉnh sẽ là sức mạnh to lớn trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng
Trang 25quê hương Thanh Hóa ngày một giàu đẹp hơn, do vậy cần phải có sự đồng thuận, nhất trí cao trong toàn Đảng trong mọi nhiệm vụ đặt ra
Về giáo dục - đào tạo: Quán triệt tinh thần của Đảng coi giáo dục - đào tạo cùng với khoa học - công nghệ là quốc sách hàng đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, Đảng bộ tỉnh rất chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; mục tiêu sẽ hoàn thành phổ cập vững chắc THCS và thúc đẩy việc phổ cập bậc trung học phổ thông Đẩy mạnh xây dựng trường chuẩn Quốc gia, phấn đấu đến năm 2010 có 30% trường mầm non, 70% trường tiểu học, 30% trường THCS và 20% trường THPT đạt chuẩn Các loại hình trường ngoài công lập, trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục cộng đồng, giáo dục từ xa… sẽ tiếp tục được mở rộng thêm [81, tr 37]
Đại hội cũng đặt mục tiêu tiếp tục phát triển hệ thống các trường Đại học, Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp, dạy nghề…để đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ đắc lực CNH, HĐH của tỉnh; đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, xây dựng xã hội học tập, trong đó có chính sách quan tâm đến học sinh có hoàn cảnh khó khăn giúp các em được đến trường [81, tr.37]
Về vấn đề giải quyết việc làm cho thanh niên: CNH, HĐH đã mang đến nhiều cơ hội cho thanh niên Tuy vậy, tình trạng thất nghiệp, làm không đúng ngành nghề được đào tạo có xu hướng tăng lên, trong đó có những thanh niên không có việc làm do không đáp ứng được yêu cầu thực tế công việc; có những thanh niên do cơ chế xã hội chưa tạo điều kiện cho họ có chỗ đứng trong xã hội Điều này ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của thanh niên; bỏ phí chất xám và sức lao động của nguồn nhân lực Trước tình hình đó, Đảng bộ tỉnh đã tập trung tìm giải pháp khắc phục, trong đó vấn đề dạy nghề, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghề nghiệp, năng lực khoa học công nghệ, giảm thiểu tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm, nâng cao thu nhập cho thanh niên là những mục tiêu quan trọng nhất Tỉnh ủy đã tập trung chỉ đạo phát
Trang 26triển các ngành công nghiệp có tiềm năng lợi thế như công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản; tạo điều kiện cho những cơ sở công nghiệp lớn tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất như: Nhà máy Xi măng Bỉm Sơn, các nhà máy đường, nhà máy bia….[81, tr.40] Tỉnh
ủy cũng chỉ đạo tập trung các nguồn lực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng và ban hành các chính sách thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp Nghị quyết 03- NQ/TU của BCH Đảng bộ tỉnh khuyến khích các huyện, thị, thành phố dành quỹ đất và các nguồn lực xây dựng các cụm công nghiệp, dịch vụ, các làng nghề; khuyến khích khôi phục các ngành nghề truyền thống, du nhập và phát triển các ngành nghề mới, phấn đấu đưa công nghiệp chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu kinh tế của tỉnh
Đảng bộ tỉnh cũng đã huy động nguồn vốn từ sự giúp đỡ của TW và huy động vốn trong nhân dân cho đầu tư phát triển các lĩnh vực văn hóa - giáo dục, y tế, giao thông…; lập và triển khai quy hoạch nhiều chương trình, dự án như “Khu kinh tế tổng hợp Nghi Sơn”, xây dựng đô thị Ngọc Lạc… tạo ra cơ hội lớn trong việc tận dụng, giải phóng sức sản xuất của tỉnh
Để tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy BCH TW Đảng khoá X và đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của tổ chức Đoàn, phát huy vai trò của thanh niên tham gia phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng,
bảo vệ Tổ quốc, ngày 23 tháng 12 năm 2009, BTV Tỉnh ủy ra Chỉ thị Số 19 – CT/TU “Về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn và phong trào
thanh niên trong thời kỳ mới” BTV Tỉnh uỷ yêu cầu các cấp uỷ đảng, chính
quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể “tiếp tục quán triệt và triển khai có hiệu quả Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời
kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; chăm lo bồi dưỡng, giác ngộ lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, truyền thống vẻ vang của Đoàn,
Trang 27gắn với việc thực hiện tốt hơn nữa cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; làm cho mỗi cán bộ, đoàn viên thanh niên nắm vững chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, gương mẫu chấp hành pháp luật, tuyệt đối trung thành với mục tiêu lý tưởng độc lập dân tộc và tương lai tươi sáng của đất nước; đồng thời, xây dựng cho mình những hoài bão, ước mơ cao đẹp, lấy đó làm mục tiêu phấn đấu” [24, tr.2]
1.2.2 Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh niên
1.2.2.1 Chỉ đạo công tác Đoàn
Một là, Chỉ đạo xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn và mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên
Nâng cao chất lượng của tổ chức Đoàn là góp phần đẩy mạnh hiệu quả công tác Đoàn và phong trào thanh niên Vì thế, 5 năm qua (2006 – 2010), Đảng bộ tỉnh, UBND tỉnh và các ban ngành, đoàn thể luôn tạo điều kiện để xây dựng, nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn thanh niên Các cấp bộ Đoàn đã nhanh chóng cụ thể hoá các chỉ thị, nghị quyết thành các chương trình công tác, củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn, mà trọng tâm là chi đoàn trên địa bàn dân cư; xây dựng củng cố tổ chức Đoàn - Hội trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và liên doanh với nước ngoài; tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng tập huấn cán bộ Tính đến năm 2009, “Tỉnh đoàn có 40 đầu mối trực thuộc (27 huyện thị, thành Đoàn và 13 Đoàn trực thuộc); có 1.341 Đoàn cơ sở và 10.696 chi đoàn; có 232.290 đoàn viên; có 27 Uỷ ban Hội LHTN các huyện, thị, thành phố, 05 Hội sinh viên các trường đại học, cao đẳng và
01 Hội doanh nghiệp trẻ tỉnh; 687 uỷ ban Hội LHTN cơ sở và 8.130 chi hội, đội, nhóm, câu lạc bộ thanh niên” [58, tr.4] Thực hiện chỉ thị 13 của BTV
Tỉnh uỷ về “Xây dựng, củng cố các tổ chức Đảng, đoàn thể chính trị ở các
đơn vị kinh tế ngoài quốc doanh, liên doanh với nước ngoài”, các cấp bộ
Đoàn đã củng cố 53 cơ sở và thành lập mới được 44 cơ sở Đoàn – Hội trong
Trang 28doanh nghiệp ngoài quốc doanh, liên doanh với nước ngoài, gắn kết các doanh nghiệp với tổ chức đoàn thể trong việc tập hợp, quản lý thanh niên, cũng là tạo môi trường cho thanh niên đang trực tiếp làm nhiệm vụ lao động sản xuất tại doanh nghiệp có cơ hội sinh hoạt đoàn thể.[số liệu báo cáo năm 2009]
Để cụ thể hóa Nghị quyết 25-NQ/TW của BCH TW Đảng về “Tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”; Nghị quyết 02 của BCH TƯ Đoàn khóa IX về “Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn”, BTV Tỉnh đoàn đã ban hành chỉ thị về: “Nâng cao chất lượng chi đoàn, trọng tâm là chi đoàn trên địa bàn dân cư”, triển khai tới
100% cơ sở Đoàn để thực hiện Đặc biệt, nhằm nâng cao chất lượng đoàn viên và
chất lượng các buổi sinh hoạt chi đoàn, Đoàn cơ sở, từ năm 2007 BTV Tỉnh đoàn triển khai “Ngày đoàn viên” (vào ngày 26 hàng tháng), với đầy đủ tài liệu sinh hoạt chi đoàn định kỳ “Ngày đoàn viên” đang dần khẳng định là hoạt động thiết thực không chỉ riêng khối trường học mà có sự lan tỏa ra các cơ sở Đoàn trong toàn tỉnh, với 60% cơ sở Đoàn khối địa bàn dân cư, cơ quan, doanh nghiệp
và trên 94% cơ sở Đoàn khối trường học quan tâm thực hiện, qua đó tạo chuyển biến, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi đoàn, chấn chỉnh nề nếp tổ chức Đoàn
ở các cấp Thực hiện cuộc vận động “Trang bị tủ sách cho Đoàn xã, phường, thị trấn” do BTV Tỉnh Đoàn phát động đã có 40/40 huyện, thị, thành Đoàn, Đoàn trực thuộc tổ chức triển khai, trong năm 2007 quyên góp tổng trị giá 1,5
tỷ đồng và trên 40.000 số lượng sách tài liệu học tập lý luận chính trị, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, pháp luật và sách nghiệp vụ Đoàn – Hội - Đội trang bị cho 100% Đoàn cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Đoàn cơ sở [56, tr.3]
Tỉnh đoàn đã quán triệt mạnh mẽ việc đổi mới, nâng cao chất lượng các hội nghị của Đoàn từ các khâu chuẩn bị chương trình, thời gian và nội dung, cách thức trình bày trong Hội nghị, đảm bảo truyền tải được các thông điệp, nghị
Trang 29quyết Hội nghị đến các đại biểu một cách dễ hiểu nhất đồng thời khuyến khích được các đại biểu đóng góp ý kiến thiết thực; chấn chỉnh nề nếp, tác phong, nguyên tắc làm việc của BCH, BTV Đoàn các cấp; thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin báo cáo
Nhờ có sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng bộ tỉnh cùng với tinh thần trách nhiệm của các cấp bộ Đoàn và ĐVTN, khi kết thúc 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn tỉnh nhiệm kỳ 2002 - 2007, toàn tỉnh đã có 1.422
Đoàn cơ sở, trong đó số vững mạnh là 52,5% (tăng 6,5% so với những năm
trước), khá 41%, trung bình 3,5%, yếu kém 3% (giảm 1% so với những năm trước) Đối với chi đoàn, có 11.372 chi đoàn, trong đó có 48% vững mạnh
(tăng 12%), 36,5% khá, 11% trung bình và có 4,5% yếu kém (giảm 2%) [6]
Số lượng và chất lượng đoàn viên được nâng lên Kế hoạch bồi dưỡng, kết nạp đoàn viên mới được gắn với các sự kiện chính trị lớn, các đợt thi đua cao điểm, như: Đại hội Đoàn các cấp, kỉ niệm ngày thành lập Đoàn…Đến giữa năm 2007 toàn tỉnh đã kết nạp được 155.000 đoàn viên mới, nâng tổng
số đoàn viên của cả tỉnh lên 239.500 đồng chí, tăng so với giai đoạn 2001 –
2005 65.700 đồng chí, trở thành tỉnh có số lượng đoàn viên lớn nhất toàn quốc [56, tr.2] Năm 2008, toàn tỉnh kết nạp thêm 33.788 đoàn viên mới (so với năm 2007 thì có giảm là do quy định độ tuổi kết nạp Đoàn tăng từ 15 lên 16 tuổi), nâng thêm tổng số đoàn viên toàn tỉnh lên 300.798 người…[57, tr.3] Bên cạnh đó, Tỉnh đoàn cũng rất chú ý đến chất lượng chính trị, tư tưởng, hành động của đoàn viên, nâng cao chất lượng đối tượng kết nạp đoàn Mỗi thanh niên khi vào Đoàn đều có nhận thức và hiểu biết cơ bản về Đoàn, được rèn luyện qua thực tiễn, thực hiện nghiêm túc quy trình kết nạp Đoàn Chương trình “Rèn luyện Đoàn viên” tiếp tục được triển khai có hiệu quả Công tác quản lý đoàn viên ở cơ sở được chấn chỉnh Các cơ sở Đoàn thực hiện nghiêm
Trang 30túc việc đánh giá, xếp loại đoàn viên với các tiêu chí rèn luyện cụ thể, phát thẻ đoàn định kỳ cho các đoàn viên mới kết nạp
Công tác sắp xếp, bố trí cán bộ Đoàn các cấp có nhiều chuyển biến tích cực Tỉnh ủy đã chỉ đạo chặt chẽ hơn từ khâu tạo nguồn đến bố trí, sử dụng và thực hiện chính sách cán bộ Về phía Đoàn thanh niên, BTV Tỉnh đoàn đầu tư
nghiên cứu và triển khai đề tài “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ Đoàn các cấp giai đoạn 2008 - 2012” nhằm có sự đánh giá, nhìn nhận
sâu sắc thực trạng chất lượng tổ chức Đoàn trong tỉnh ở giai đoạn mới, từ đó tập trung đề ra giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp đáp ứng về số lượng và năng lực phẩm chất, có kỹ năng nghiệp vụ Các cấp bộ Đoàn đã tích cực tham mưu cho cấp uỷ cùng cấp và phối hợp với cấp uỷ cơ sở trong công tác cán bộ, đặc biệt là việc kiện toàn, bổ sung BCH, BTV, Bí thư, Phó Bí thư Đoàn các cấp theo hướng trẻ hoá, chuẩn hoá về cả số lượng và chất lượng Tính đến ngày 30/6/2009, “toàn tỉnh có 840 cán bộ Đoàn chuyên trách gồm: cấp tỉnh 56 đồng chí, cấp huyện 148 đồng chí, cấp xã 636 đồng chí Trong đó 100% cán bộ chỉ đạo cấp tỉnh, 90% cán bộ cấp huyện và 15%
Bí thư đoàn xã có trình độ đại học; có 72% Bí thư đoàn xã có trình độ Trung cấp chuyên môn, lý luận chính trị 82% Bí thư Đoàn cấp huyện và 91% Bí thư Đoàn xã tham gia cấp uỷ, Hội đồng nhân dân cùng cấp” [58, tr 5]
Những năm đầu nhiệm kỳ mới, đa số cán bộ Đoàn chuyên trách cấp tỉnh, cấp huyện chưa trải qua thực tiễn ở cơ sở, số Bí thư Đoàn xã tuổi cao còn chiếm tỷ lệ tương đối lớn (137 Bí thư Đoàn xã có tuổi trên 35 (21,5%), trong
đó có 51 đồng chí tuổi trên 40- chiếm 8%); số cán bộ chi đoàn ở địa bàn dân
cư thường xuyên biến động, thực tế đó đang là sự bất cập trong công tác cán
bộ Đoàn Bước sang năm 2010, việc bố trí, bổ nhiệm cán bộ Đoàn các cấp (nhất là cấp xã) đã nhận được sự chỉ đạo sát sao hơn từ phía Đảng ủy, Tỉnh đoàn, Huyện đoàn; số cán bộ Đoàn từ độ tuổi 35 được bố trí luân chuyển sang
Trang 31bộ phận, vị trí làm việc khác, ưu tiên, khuyến khích tiếp nhận các cán bộ trẻ
có tâm huyết, năng lực hoạt động Đoàn về phụ trách công tác của Đoàn thanh niên Mặt khác, Tỉnh đoàn cũng đưa ra chính sách đưa cán bộ Đoàn cấp trên
về cơ sở trực tiếp hoạt động một vài năm, trong đó có một số thành phần là cán bộ chủ chốt, còn trẻ và có năng lực về các cơ sở Đoàn ở cấp xã, huyện để tiếp cận với những hoạt động thực tiễn ở cấp cơ sở, đồng thời để giúp xây dựng cơ sở Đoàn cấp dưới đi vào ổn định…
Chính sách đối với cán bộ Đoàn được quan tâm tích cực, thỏa đáng Từ năm 2006, 100% Bí thư, Phó Bí thư Đoàn xã, phường, thị trấn được hưởng chế độ và trên 50% Bí thư chi đoàn được hưởng phụ cấp Bên cạnh đó, Đảng
bộ tỉnh cũng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phong cách làm việc và phương pháp công tác của cán bộ Đoàn với yêu cầu: Tôn trọng thanh niên, gần gũi với thanh niên và có trách nhiệm với thanh niên
Công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ Đoàn, Hội, Đội được đẩy mạnh Trong 5 năm qua (2006 – 2010), Đảng bộ tỉnh đã chỉ đạo cho Đoàn thanh niên tổ chức thường xuyên các lớp bồi dưỡng, kịp thời cập nhật cho các cán bộ Đoàn nắm được tình hình thời sự trong nước và quốc tế; tuyên truyền đường lối của Đảng, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh , đảm bảo 100% cán bộ Đoàn cơ sở và huyện thị, thành Đoàn trong một nhiệm kỳ đều phải trải qua các khoá đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cơ bản, đặc biệt là đội ngũ cán bộ mới được bổ nhiệm sau khi diễn ra Đại hội Đoàn Riêng Bí thư chi đoàn, cơ sở Đoàn hàng năm đều được tập huấn nghiệp vụ
Đảng bộ cũng quan tâm chỉ đạo công tác tập hợp, đoàn kết thanh niên, xây dựng tổ chức Hội LHTN, tổ chức Đoàn - Hội ở khối doanh nghiệp ngoài
quốc doanh, liên doanh với nước ngoài với phương châm “Đoàn mạnh, Hội
rộng”; nghiên cứu mô hình tập hợp thanh niên đi làm ăn xa BTV Tỉnh đoàn
đã ban hành Chỉ thị 02 về “Xây dựng, củng cố và phát triển tổ chức Hội trong
Trang 32thời kỳ mới” và chỉ đạo Đại hội Hội LHTN các cấp, từng bước đổi mới nội
dung, phương thức hoạt động của Hội, nâng cao nhận thức của cán bộ Đoàn
Trang 33nhiều hoạt động sáng tạo như: cuộc vận động “Tuổi trẻ Thanh Hóa học tập và làm theo lời Bác”; cuộc thi “Kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”;
thi tìm hiểu “Bác Hồ với Thanh Hóa - Thanh Hóa làm theo lời Bác Hồ dạy”
với số lượng và chất lượng bài thi cao; tổ chức diễn đàn “Thanh niên với Bác
Hồ – Bác Hồ với thanh niên”; diễn đàn thanh niên “Tuổi trẻ Việt Nam tiến
bước dưới cờ Đảng”; đợt sinh hoạt chính trị “Tiếp lửa truyền thống mãi mãi tuổi 20”; liên hoan văn hóa, văn nghệ ca ngợi công lao và sự nghiệp của Bác
hàng năm thu hút đông đảo ĐVTN tham gia; các diễn đàn đợt thi đua cao điểm “Tuổi trẻ Thanh Hoá sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương
Bác Hồ vĩ đại”, gặp mặt giao lưu truyền hình tuyên dương những “Thanh niên
tiên tiến làm theo lời Bác” được tổ chức vào dịp mừng sinh nhật Bác hàng năm đã kịp thời động viên, khích lệ ĐVTN thi đua sôi nổi rèn đức luyện tài và nhân rộng các điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực ĐVTN đã quyên góp xây
dựng tủ sách “Thanh niên làm theo lời Bác” cho 100% cơ sở Đoàn các xã,
phường, thị trấn trong tỉnh nhằm trang bị tài liệu tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh đối với thanh niên và công tác thanh niên; giúp cho đông đảo ĐVTN được biết đến các tấm gương cá nhân, các mô hình tiên tiến học và làm theo lời Bác để học hỏi, vận dụng Bên cạnh đó cũng có rất nhiều hoạt động được tổ chức gắn với các chủ đề, chủ điểm, các đợt thi đua cao điểm chào mừng ngày lễ lớn của đất nước: diễn đàn “Thanh niên với Đảng, Đảng với Thanh niên”, “Tuổi trẻ tự hào tiến bước dưới cờ Đảng” (Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đảng (3/2)); tổ chức cho 800 ĐVTN hành trình du khảo về nguồn thăm chiến khu cách mạng - nơi Đảng bộ tỉnh đầu tiên được thành lập, giao lưu với các lão thành cách mạng, thăm tặng quà gia đình chính sách Năm 2010, nhân dịp kỷ niệm 65 năm cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, BTV Tỉnh đoàn chỉ đạo đồng loạt các cấp bộ Đoàn tổ chức liên hoan
“Thanh niên hát dân ca và ca khúc cách mạng” với sự tham gia của 1.200
Trang 34thanh niên ở 546 cơ sở Đoàn, 39/41 huyện, thị, Thành đoàn và Đoàn trực thuộc; liên hoan cấp tỉnh được tổ chức trong 2 ngày mùng 1 và 2/9 có 25 đội tham gia, được truyền hình trực tiếp trên sóng Đài Phát thanh truyền hình tỉnh Đây là một trong những hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước cho thế hệ trẻ rất có ý nghĩa Tổ chức “Ngày hội non sông” (30/4); hội trại truyền thống “Tự hào Hàm Rồng” Kỷ niệm 45 năm Hàm Rồng chiến thắng (3-4/4) với 5.000 thanh niên tham gia diễu binh, diễu hành, tri ân, báo công các anh hùng liệt sỹ
Đoàn Thanh niên cũng đã phối hợp với Hội Cựu chiến binh, Hội Cựu thanh niên xung phong tổ chức trong toàn tỉnh hoạt động “Thắp nến tri ân” tại các Nghĩa trang, Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ vào tối 26/7 hàng năm- đây là một chương trình có ý nghĩa lớn trong việc giáo dục, nâng cao nhận thức cho thế hệ trẻ về giá trị văn hóa truyền thống, lòng tự hào dân tộc và là dịp để thể hiện sự tri ân đối với các thế hệ cha anh đi trước
Ngoài ra, hưởng ứng các hoạt động chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, tuổi trẻ toàn tỉnh đã sôi nổi tham gia các hoạt động giới thiệu,
tuyên truyền về Đại lễ; tham gia cuộc thi viết “Thăng Long - Hà Nội nghìn năm
Văn hiến và Anh hùng” có 170.000 bài dự thi, xếp giải nhì toàn quốc.[59, tr.3]
Ngay sau khi nhận được kế hoạch của TW Đoàn về Chương trình
“Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam”, BTV Tỉnh đoàn đã xây dựng kế hoạch và triển khai tới cấp huyện và cơ sở chương trình “Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ xứ Thanh” Ngày 08/11/2008, BTV Tỉnh đoàn đã chỉ đạo tiến hành chương trình điểm tại trường Dự bị Đại học dân tộc Sầm sơn thu hút 2000
ĐVTN tham gia [57, tr.2] Đến năm 2010, toàn tỉnh tổ chức được 692 chương
trình trong đó chủ yếu tập trung vào các nội dung như: Doanh nhân với thanh
niên, Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác, Thanh niên nông thôn làm kinh tế
Trang 35giỏi, gương người tốt việc tốt, học sinh nghèo vượt khó học giỏi…với sự tham gia của hơn 587.000 thanh niên [59, tr.3]
Các hoạt động sôi nổi trên đã tạo ra những đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trở thành nội dung xuyên suốt, định hướng công tác giáo dục toàn diện cho cán bộ, ĐVTN về truyền thống cách mạng, về lòng yêu nước, nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức lối sống cho thế hệ trẻ qua đó góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh trên địa bàn tỉnh
Việc tuyên truyền phổ biến đường lối, chủ trương của Đảng, văn bản pháp luật liên quan đến thanh niên như Luật Thanh niên, Luật về an toàn giao thông đường bộ, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực
phẩm, Luật Hôn nhân gia đình, phòng chống ma túy, , tới ĐVTN được các cấp
bộ Đoàn quan tâm qua các buổi sinh hoạt chi Đoàn, chi hội, CLB thanh niên,
qua Hội thi tìm hiểu pháp luật; mô hình CLB : “Thanh niên với pháp luật”, “Tiền
hôn nhân”, “Thanh niên phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội”…nhằm nâng cao
kiến thức về kỹ năng sống, sức khỏe sinh sản vị thành niên, phòng chống HIV/AIDS, các tệ nạn xã hội Trong năm 2008, Đoàn Thanh niên đã tổ chức được 6.900 buổi truyền thông, phát 13.000 tờ rơi, kẻ vẽ hàng ngàn băng zôn, khẩu hiệu tuyên truyền tại các cụm dân cư, trường học, chợ, bệnh viện…” [57, tr 7] tạo sức tuyên truyền rộng rãi trong ĐVTN và nhân dân
Trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống, nếp sống cho thanh niên,
Đoàn thanh niên tổ chức sôi động nhiều chương trình như: diễn đàn "Tuổi trẻ
sống đẹp, sống có ích"; cuộc vận động “Nét đẹp tuổi trẻ học đường”; “Nét đẹp
công chức trẻ xứ Thanh”; cuộc vận động “Cưới theo nếp sống mới” ,ĐVTN
đều tham gia rất nhiệt tình, chất lượng các phong trào là khá tốt, vừa là sân chơi cho ĐVTN, vừa là một hình thức giáo dục, tuyên truyền rất hiệu quả cho thế hệ trẻ về lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh
Trang 36Các tin tức hoạt động của Đoàn thanh niên được đăng tải thường xuyên
trên các phương tiện thông tin đại chúng Đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên không ngừng được củng cố và nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ Thực hiện
Nghị quyết 03 của BCH TW Đoàn về “Đổi mới phương thức giáo dục của
Đoàn”, Tỉnh đoàn đã đề xuất xây dựng mới bán chuyên trang trên Báo Thanh
Hoá, trang bị tài liệu sinh hoạt Chi đoàn định kỳ, không ngừng đổi mới nội dung, hình thức, nâng cao chất lượng và số lượng các nội san đặc biệt, bản tin
Thanh niên tình nguyện, chuyên mục truyền hình “Tuổi trẻ Lam Sơn” Công
tác thông tin, tuyên truyền trong Tháng thanh niên, Chiến dịch hè được các đơn
vị chú trọng, tăng cường thời luợng tuyên truyền trên truyền hình, hệ thống loa phát thanh, tạo không khí ra quân sôi nổi ngay từ những ngày đầu
Website“TuoitreThanhHoa.vn” ngay từ khi mới lập ra đã thu hút rất nhiều
mối quan tâm của ĐVTN và nhân dân trong tỉnh
Ba là, chỉ đạo công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và giám sát, phản biện xã hội
Thực hiện chủ trương của Đảng về đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng và chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước cũng như các kết luận tại các Hội nghị liên tịch về “Công tác phát triển đảng viên trẻ trong tình hình mới”, Tỉnh ủy và BTV Tỉnh đoàn đã triển khai sâu
rộng cuộc vận động “Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên
Đảng Cộng sản Việt Nam”, chăm lo tạo nguồn, bồi dưỡng đoàn viên phấn đấu
trở thành đảng viên Số lượng đoàn viên ưu tú được rèn luyện, phấn đấu, tham gia các lớp học cảm tình Đảng và sau đó được đứng trong hàng ngũ của Đảng ngày càng tăng lên, là một trong các tỉnh có số lượng đoàn viên ưu tú được kết nạp Đảng đạt tỷ lệ cao so với cả nước “Năm 2006 có 10.250 đoàn viên học đối tượng Đảng, trong đó có 5.260 đoàn viên ưu tú được kết nạp vào Đảng” [55, tr.2]; “năm 2007 có 5.191 đoàn viên ưu tú được kết nạp vào
Trang 37Đảng” [56, tr.4] “Năm 2008, toàn Đoàn giới thiệu được 6010 đoàn viên ưu tú
đi học lớp bồi dưỡng kết nạp Đảng, trong đó kết nạp được 4121 đảng viên trẻ” [57, tr.3]; “Năm 2009 có, có 3123/5569 đoàn viên ưu tú được kết nạp vào Đảng (chiếm 78% số đảng viên mới trong toàn tỉnh)” [58, tr4]; “Năm 2010 có 6682 đoàn
viên ưu tú, trong đó có 4677 đồng chí được kết nạp vào Đảng”.[59, tr.3]
Với công tác tham mưu, Đoàn thanh niên cũng đã tham mưu cho các cấp uỷ đảng, đề xuất với chính quyền xây dựng các nghị quyết chuyên đề về công tác thanh niên Chủ động hơn trong việc phối hợp với các cấp, các ngành, các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội tạo nguồn lực cho công tác Đoàn và phong trào thanh niên, đẩy mạnh hơn nữa việc xã hội hoá công tác thanh niên Đề xuất cung cấp và bồi dưỡng nguồn cán bộ trẻ cho Đảng, Chính quyền, đoàn thể nhân dân Tích cực tham gia đóng góp ý kiến xây dựng các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở Các cấp bộ Đoàn đã tổ chức cho ĐVTN tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng và bồi dưỡng giới thiệu những cán bộ trẻ ưu tú
tham gia cơ quan lãnh đạo Đảng, chính quyền và đoàn thể chính trị các cấp
Trên 90% Bí thư Đoàn cơ sở, 100% Bí thư Đoàn cấp tỉnh và huyện tham gia cấp uỷ và Hội đồng nhân dân cùng cấp
Tháng 11/2006, thực hiện chủ trương của Đảng bộ tỉnh, UBKT Tỉnh đoàn được thành lập, nhiệm vụ trọng tâm là kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương công tác của Đoàn; kiểm tra, giám sát việc chấp hành Điều lệ Đoàn và kịp thời giải quyết khiếu nại, tố cáo, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của ĐVTN UBKT làm việc theo nguyên tắc tập trung dân chủ và luôn bám sát nhiệm vụ trọng tâm của BCH Đoàn đề ra, qua đó phát hiện những điển hình, mô hình tốt tiên tiến, nhân tố mới trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên, đồng thời phát hiện các cá nhân cán bộ, đoàn viên và cơ sở vi phạm Trong 5 năm UBKT Tỉnh đoàn đã tổ chức hơn 1000 đợt kiểm tra từ cấp
Trang 38tỉnh đến cơ sở, phát hiện và xử lý 102 cán bộ, đoàn viên vi phạm nguyên tắc Điều lệ Đoàn, kịp thời ngăn chặn hơn 200 trường hợp có dấu hiệu vi phạm
1.2.2.2 Chỉ đạo phong trào thanh niên
Phong trào “4 đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp”
Để đồng hành với ĐVTN trên con đường lập thân, lập nghiệp, các cấp
ủy đảng luôn có các chủ trương trợ giúp thiết thực để tuổi trẻ hăng hái thi đua học tập cả trong và ngoài nhà trường, khơi dậy trong thanh niên truyền thống hiếu học của tỉnh, phấn đấu mọi thanh niên đều hoàn thành chương trình giáo dục phổ cập, được đào tạo nghề, trang bị kỹ năng nghề nghiệp Đoàn thanh niên đã hiện thực hóa chủ trương của Đảng bộ tỉnh bằng các chương trình, hành động cụ thể 100% đơn vị triển khai các hoạt động hỗ trợ, động viên thanh niên trong học tập và nâng cao trình độ chuyên môn; 100% Đoàn cấp huyện và 95% cơ sở Đoàn triển khai các hoạt động “Tiếp sức đến trường”, tặng quà hỗ trợ và vận động học sinh bỏ học tiếp tục đến trường Các hoạt động được tập trung chủ yếu trong chiến dịch thanh niên tình nguyện hàng năm Học sinh sinh viên có cơ hội được vay vốn tín dụng học tập và nhận các chương trình học bổng, các giải thưởng khuyến khích như Giải thưởng Sao tháng Giêng, Giải thưởng Lý Tự Trọng giúp các em phấn đấu vượt qua khó khăn vươn lên trong học tập
Nhằm tạo điều kiện cho ĐVTN được tiếp cận và tham gia ứng dụng công nghệ thông tin, biết khai thác các kiến thức khoa học kỹ thuật trên mạng Internet phục vụ việc phát triển kinh tế, làm giàu chính đáng, năm 2008, BTV Tỉnh đoàn phối hợp với Viễn thông Thanh Hoá triển khai chương trình “Tuổi trẻ đồng hành cùng Viễn thông Thanh Hoá” trong Dự án thí điểm phổ cấp tin học Chương trình đã tổ chức hàng trăm lớp hướng dẫn sử dụng mạng Internet, phổ cập tin học cho thanh thiếu niên, mở các lớp tập huấn sử dụng mạng xã hội và học trực tuyến (E-leaning) cho ĐVTN, Học sinh sinh viên
Trang 39[57, tr.6] Thông qua việc phát động các phong trào thi đua“Dạy tốt học tốt”,
khuyến khích thành lập các nhóm, CLB học tập, cùng nhau đầu tư trí tuệ nghiên cứu khoa học, chỉ trong vòng 4 năm (2007 - 2010), toàn tỉnh đã có
18.854 học sinh giỏi cấp tỉnh, 332 học sinh giỏi cấp quốc gia, 686 đề tài
nghiên cứu khoa học, sáng kiến kinh nghiệm của ĐVTN Trong khuôn khổ của phong trào Sáng tạo trẻ, hàng năm, BTV Tỉnh đoàn đã triển khai trong toàn Đoàn cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật thanh thiếu niên, nhi đồng” và nhận được sự hưởng ứng tích cực, sôi nổi của ĐVTN Hội thi đã khơi dậy tính sáng tạo và phong trào thi đua học tập, lao động trong ĐVTN Nhiều mô hình, giải pháp được chọn tham gia Festival “Sáng tạo trẻ” tại TW như: Công ty trách nhiệm hữu hạn Tiên Sơn tham gia 01 gian hàng triển lãm tại Hội chợ triển lãm sáng tạo quốc tế; Chọn cử 02 mô hình, sản phẩm sáng tạo: “Hệ thống quản lý bệnh viện tỉnh” của Sở Y tế và “Phần mềm quản lý tiền thuê đất” của Cục thuế; tham gia bình chọn 80 đề tài, sáng kiến, sản phẩm sáng tạo tiêu biểu của Việt Nam; Chọn cử công trình thanh niên “Làm đường giao thông liên thôn bản tại các huyện miền núi tỉnh Thanh Hoá” tham gia xét chọn “10 công trình thanh niên tiêu biểu toàn quốc” năm 2010; Chọn cử mô hình “Dàn dây phơi quần áo tự động thông minh” của đồng chí Lê Đăng Tá – Ban Chỉ huy quân sự Như Thanh tham gia Cuộc thi "Thanh thiếu niên tham gia đề xuất các
giải pháp và ý tưởng sáng tạo tiết kiệm năng lượng" năm 2010 Năm 2008, tại
cuộc thi “Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc” do liên hiệp Hội khoa học kĩ thuật và TW Đoàn tổ chức, Tỉnh đoàn Thanh Hóa vinh dự khi có
7 em đoạt giải cấp quốc gia, trong đó có 01 giải đặc biệt thuộc về em Trịnh Văn Đức – HS lớp 12 trường THPT Hậu Lộc với mô hình “Máy tách hạt ngô
tự động Đ1” [57, tr.6] Năm 2009, có 1 mô hình đạt giải nhất và 1 mô hình đạt giải nhì.[58, tr.7]
Trang 40Cùng với việc đẩy mạnh thi đua trong học tập, nghiên cứu khoa học, Đảng bộ tỉnh cũng tích cực chỉ đạo Đoàn thanh niên đồng hành với ĐVTN trong hướng nghiệp, dạy nghề và giải quyết việc làm; đẩy mạnh triển khai
Nghị Quyết 01 của BCH tỉnh Đoàn về “Phát huy vai trò của tổ chức đoàn
trong tư vấn, hướng nghiệp, dạy nghề và giới thiệu việc làm cho thanh niên”;
chủ động đề xuất ký kết các chương trình phối hợp về hỗ trợ thanh niên học nghề, tạo việc làm với sở Lao động thương binh và xã hội giai đoạn 2009 – 2015; tổ chức nhiều mô hình hoạt động có hiệu quả như: tư vấn, hội chợ việc làm, CLB TN phát triển kinh tế, CLB Trang trại trẻ, nhóm TN giúp nhau làm kinh tế, tổ vay vốn TN; phối hợp với trường nghề Lilama đã tuyển dụng 550 thanh niên thuộc hộ nghèo, dân tộc thiểu số tham gia học nghề, được hỗ trợ 100% học phí
Nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn, trong năm 2010 “Tỉnh đoàn đã tích cực phối hợp với ngân hàng chính sách xã hội tỉnh tăng tổng số vốn vay giải quyết việc làm cho thanh niên gần
80 tỷ đồng, nâng tổng số dư nợ cho TN vay lên 360 tỷ đồng cho 35.000 TN vay vốn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho 40.000 thanh niên, trực tiếp và gián tiếp góp phần giải quyết việc làm cho gần 80.000 TN Hiện nay ở nông thôn có hơn 5.000 mô hình kinh tế trang trại, kinh tế hộ, cơ sở sản xuất
do TN làm chủ” [59, tr 10]
Quan tâm toàn diện đến trí tuệ, thể chất, tinh thần của ĐVTN, Đảng bộ tỉnh cũng rất quan tâm đến các hoạt động văn hóa văn nghệ nhằm nâng cao sức khoẻ thể chất và đời sống văn hoá, tinh thần lành mạnh cho ĐVTN Dưới
chủ trương của Đảng, các chương trình liên hoan “Thanh niên hát dân ca và
ca khúc cách mạng”, hội diễn văn nghệ quần chúng trong các dịp lễ; các buổi
mít tinh, tọa đàm giáo dục truyền thống; thi đấu thể thao hưởng ứng phong
trào “Rèn luyện sức khoẻ theo gương Bác Hồ vĩ đại”; chương trình giáo dục