Biện chứng giữa Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

3.1.1.Khái niệm:  CSHT là toàn bộ những quan hệ sản xuất của một xã hội trong sự vận động hiện thực của chúng hợp thành cơ cấu kinh tế của xã hội đó.. • VD : CSHT của nước ta trong thời

Biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng

tầng

Môn: Triết học

Giáo viên: TS Tạ Thị Vân Hà

Lớp: K55F1, F2

Nhóm 1

3.Biện chứng giữa CSHT và KTTT

KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Khái niệm

Mối quan hệ

Ý nghĩa của phương pháp luận

3.1.1.Khái niệm:

 CSHT là toàn bộ những quan hệ sản xuất của một xã hội trong sự vận động hiện thực của chúng hợp thành cơ cấu kinh tế của xã hội đó

• VD : CSHT của nước ta trong thời kì quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội hiện nay là một kết cấu kinh tế nhiều thành phần ( kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể ) trong đó thì thành phần kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo

3.1 Cơ Sở Hạ Tầng

Kết Cấu Cơ Sở

Hạ Tầng

Quan hệ Sản xuất thống trị

Quan hệ Sản xuất thống trị

Quan hệ sản xuất tàn dư

Quan hệ sản xuất tàn dư

Quan hệ sản xuất mầm mống

Quan hệ sản xuất mầm mống

3.1.2 Kết Cấu

VD : Trong xã hội phong kiến

 Phong kiến là quan hệ sản xuất thống trị

 Chiếm hữu nô lệ là QHSX tàn dư

 Tư bản chủ nghĩa là QHSX mầm mống

VD : Trong xã hội phong kiến

 Phong kiến là quan hệ sản xuất thống trị

 Chiếm hữu nô lệ là QHSX tàn dư

 Tư bản chủ nghĩa là QHSX mầm mống

3.1.3.Vai trò:

• Hình thức kinh tế cho sự tồn tại và phát triển của LLSX

• CSKT thiết lập hệ thống thượng tầng của Xã hội

3.2 Kiến Trúc thượng tầng

• KN: KTTT là toàn bộ những quan điểm tư tưởng xã hội với những thiết chế xã hội tương

ứng cùng những quan hệ nội tại của thượng tầng hình thành trên một CSHT nhất định

• Cấu trúc của KTTT những quan điểm tư tưởng chính trị, pháp quyền, đạo đức, tôn giáo

Và thiết chế xã hội tương ứng như nhà nước, đảng phái, giáo hội, các đoàn thể và tổ chúc

xã hội khác

 Nhà nước – là công cụ quyền lực của giai cấp thống trị

Kết cấu

3.3 Quan hệ biện chứng giữa CSHT và KTTT

Quyết định

Tác động

3.3.1 CSHT quyết định KTTT

• Theo quan điểm duy vật lịch sử quan hệ vật chất quyết định quan hệ tinh thần; kinh tế xét đến cùng quyết định chính trị xã hội

• CSHT là nguồn gốc là hình thành KTTT

• CSHT quyết định cơ cấu tính chất và sự vận động, phát triển của KTTT

• Sự thay đổi của CSHT sẽ dẫn đến sự thay đổi KTTT

3.3.2 Sự tác động trở lại của KTTT đối với CSHT

• Vai trò KTTT là vai trò bảo vệ duy trì, củng cố lợi ích kinh tế của giai cấp thống trị xã hội ( nhà nước); đảm bảo sự thống trị về chính trị và tư tưởng của giai cấp giữ vai trò thống trị

về kinh tế

• Vai trò KTTT chính là vai trò tích cực, tự giác của ý thức tư tưởng

• Tác động của KTTT đối với CSHT diễn ra theo hai chiều hương tích cực và tiêu cực

• Đặc Thù của quy luật này trong CNXH

Là cơ sở khoa học cho

việc nhận thức một cách

đúng đắn mối quan hệ giữa

kinh tế và chính trị, trong

đó kinh tế quyết định

chính trị, chính trị tác động

trở lại to lớn với kinh tế

Trong nhận thức và thực tiễn, nếu tách rời hoặc tuyệt đối hóa một yếu tố nào giữa kinh tế và chính trị đều là sai lầm

Đảng CSVN chủ trương đổi mới toàn diện cả kinh tế lẫn chính trị, trong đó đổi mới chính trị là trung tâm đồng thời đổi mới chính trị

3.3.3.Ý nghĩa của phương pháp luận

Củng cố kiến thức

Câu 1: Cơ cấu hạ tầng chia làm mấy phần

A.2 B.3 C.4 D.5

Câu 2: Quan hệ sản xuất nào chiếm vai trò chủ đạo trong CSHT?

A Quan hệ sản xuất tàn dư

B Quan hệ sản xuất mầm móng

C Quan hệ sản xuất thống trị

D Quan hệ sản xuất mới

Câu 3:Cơ Sở Hạ tầng của một xã hội là?

A Cầu xá, bến cảng

B Tổng hợp các quan hệ sản xuất hình thành cơ cấu kinh tế của xã hội

C Toàn bộ cơ sở vật chất kĩ thuật của xã hội

D Đời sống vật chất

Câu 4: Kiến trúc thượng tầng bao gồm:

A Toàn bộ quan hệ xã hội

B Toàn bộ ý thức xã hội

C Toàn bộ các tư tưởng xã hội và các tổ chức tương ứng

D Toàn bộ những quan điểm chính trị pháp quyền Và những thiết chế xã hội tương ứng được hình thành trên CSHT nhất định