Bài giảng dung sai lắp ghép, Chương 5. Dung sai hình dạng & vị trí bề mặt

Bài giảng, dung sai lắp ghép, Chương 5, Dung sai hình dạng ,& vị trí bề mặt

1.1.2 Cấp chính xác:

+ Trong thực tế sản xuất ISO cũng như TCVN 2244-1991 quy định có 20 cấp CX theo T.T giảm dần: IT 01;IT 00; IT1-IT20 IT1 – IT4 dùng cho các kt có độ cx rất cao; IT5 – IT6 dùng cho lĩnh vực cơ khí ch.xác; IT7 – IT8 dùng cho lĩnh vực ck thông dụng; IT9 – IT11 trong lv ck lớn (CTM có kt lớn); IT12 – IT18 dùng cho các CTM không LG

1.1.3 Lắp ghép

• Lắp ghép có độ hở:miền dung sai của lỗ

bố trí trên miền dung sai của trục

• Lắp ghép có độ dôi:miền dung sai của lỗ

bố trí dưới miền dung sai của trục

• Lắp ghép trung gian:miền dung sai của lỗ

1.1.4 Cách ghi dung sai kích thước và

lắp ghép

a.Trên bản vẽ chi tiết:

• Kích thước danh nghiã.

• Ký hiệu dung sai

• VD :

b.Trên bản vẽ lắp:

• Kích thước danh nghiã của trục và lỗ

• Ký hiệu dung sai của lỗ.

• Ký hiệu dung sai của trục.

• VD:

1.2.2 Cách ghi trên bản vẽ

0.1

0.1 A

A

1.3 Nhám bề mặt

1.3.1 Khái niệm chung: là tập hợp những mấp mô có bước tương đối nhỏ xét trong giới hạn chiều dài chuẩn

TCVN 2511-1995 quy định 14 cấp độ nhám

• Cấp độ nhẵn và phương pháp gia công

1.3.2 Độ nhám bề mặt

• Sai lệch trung bình số học của

giá trị tuyệt đối của sai lệch

profin (y) trong khoảng chiều dài

5 5

min max

5

1

i i

R

•Kích thước danh nghĩa: D,d (hoặc DN ,dN)

là kích thước được xác định xuất phát từ chức năng của chi tiết sau đĩ quy trịn

Đường không

Trục Lỗã

Kích thước thực: là kích thước nhận được

từ kết quả đo với sai số cho phép

Ký hiệu: Dth đối với lỗ

dth đối với trục

•Kích thước giới hạn: hai kích thước cho phép, giữa chúng chứa kích thước thực hoặc bằng kích thước thật

•Kích thước giới hạn lớn nhất: kích thước lớn hơn trong 2 kích thước giới hạn

•Ký hiệu Dmax đối với lỗ

dmax đối với trục

•Kích thước giới hạn nhỏ nhất: kích thước nhỏ hơn trong 2 kích thước giới hạn

•Ký hiệu Dmin đối với lỗ

dmin đối với trục

Miền dung sai

• Miền được giới hạn bởi sai lệch trên và sai lệch dưới

• Các vị trí của miền dung sai lỗ và trục được bố trí trong bảng sau

Lắp ghép :

Đường không

TrụcLỗã

Lắp ghép trung gian theo hệ thống lỗ

Lắp ghép trung gian theo hệ thống

trục

Lỗã

Lắp có độ hở

Trục

Lắp trung

Lỗã Lỗã

m m

l

Đường trung bình

Ký hiệu nhám

KÝ HIỆU NHÁM TRÊN BỀ MẶT

Không quy định p.p g/c lần cuối

Bề mặt phải g/c tiện, phay, bào

Bề mặt đúc, cán, rèn, dập

Vị trí thông số nhám trên ký hiệu nhám

A E

D

C

VD

VD : ghi dung sai trên bản vẽ chi

tiết

) (

7

30  0 0 , , 020 041



f

VD ghi dung sai kích thước trên

bản vẽ lắp

6

7 12

Chế tạo tinh

Chế tạo thườn

g dùng

Chế tạo thông thườ ng

Chế tạo thô

Cách lắp ráp

vồ gõ nhẹ

Có thể tháo lắp được không bị hỏng,không truyền lựcđược,l.ghép với độ cx cao

Có thể tháo lắp được không bị hỏng,truyền được lực nhỏ, l.ghép với

H6 p5 H6 r5 H6 s5

Lắp bằng lực ép lớn hay giãn nở

Không thể tháo được nếu không phá hỏng chi tiết,có thể truyền lực lớn(vành bánh, đui đồng)

Chế tạo thông thường

Chế tạo thô Cách lắp ráp Đặc tính

H9 d9

H11 c11

Lắp bằng tay dễ dàng

H8 f8 H9/e9 H11/d11

Lắp bằng tay dễ dàng

Thường dùng cho chi tiết cđ trong bạc

H9/h9 H11/

h11

Lắp bằng tay dễ dàng

Chi tiết dẫn hướng cx

Miền dung sai lắp ghép

Miền dung sai trục

Miền dung sai lỗ

Đường không

Đường không

Độ nhám

bề mặt Loại

Thông số nhám( m )

Chiều dài chuẩn

- - - -

-Từ 320 >160 Dưới160 >80 80 >40 40 >20

8,5 2,5

6

a b c

Từ 2,5 > 2,0 Dưới 2,0 > 1,6 “ 1,6 > 1.25

- -

-0,8

7

a b

“ 1,25 > 1,00

“ 1,00- -> 0,80

-

-Độ nhám

bề mặt Loại

Thông số nhám ( m )

Chiều dài chuẩn

(mm)

9

a b c

Từ 0,32 -> 0,25 Dưới 0,25 -> 0,20

“ 0,20 -> 0,16

- -

-0,25

10

a b c

“ 0,160-> 0,125

“ 0,125 -> 0,100 “ 0,100 -> 0,080

- -

-11

a b c

“ 0,080 -> 0,063

“ 0,063 -> 0,050

“ 0,050 -> 0,040

- -

-12

a b c

“ 0,0400 -> 0,032

“ 0,032 -> 0,025

“ 0,025 -> 0,020

- -

-Độ nhám

bề mặt Loại

Thông số nhám( m )

Chiều dài chuẩn

(mm)

13 a

b c

- -

-Từ 0,100 > 0,080 Dưới 0,080 > 0,063

“ 0,063 > 0,050

0,08

Vị trí A

Ghi trị số của thông số nhám Ra hoặc Rzm

Ra Ghi cho các bề mặt có độ nhám từ cấp 6 đến cấp 12

Vị trí B

• Ghi trị số chiều dài chuẩn khác tiêu chuẩn;

• Đơn vị đo bằng mm;

Vị trí C

• Ghi ký hiệu hướng mấp mô, có thể là:Hướng mấp mô song song;

Hướng mấp mô vuông góc;

Hướng mấp mô cắt chéo nhau;

Hướng mấp mô bất kỳ;

Hướng mấp mô tròn;

Hướng mấp mô hướng tâm

Vị trí F

Ghi ký hiệu và trị số của các thông số nhám Rz;Rmax;SmS,tp và đặt chúng trong dấu ngoặc

Ghi lớp phủ

A B Tôi cao tần h 0,7…0,9HRC 58…62

VD.Ghi vị trí thông số nhám trên ký

hiệu nhám

Ra 1,6

Mài nghiền

2,5 / Ry 6,3max