Các tội xâm phạm sức khỏe của con người theo luật hình sự việt nam và thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

1 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT TÀO DUY TÙNG CÁC TỘI XÂM PHẠM SỨC KHỎE CỦA CON NGƯỜI THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành : Luật h

1 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

TÀO DUY TÙNG

CÁC TỘI XÂM PHẠM SỨC KHỎE CỦA CON NGƯỜI THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành : Luật hình sự và tố tụng hình sự

Mã số: 60 38 01 04

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2014

Công trình được hoàn thành tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học: TS Trịnh Tiến Việt

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, họp tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.

Vào hồi giờ , ngày tháng năm 2014

Có thể tìm hiểu luận văn tại Trung tâm thông tin - Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội Trung tâm tư liệu - Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội

3 4

1.1 Kháiniệmvànhữngđặcđiểmvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủa 8 sứckhỏecủaconngười

conngười 2.4.3. Cáctồntạitrongcôngtáctuyêntruyền,phổbiếnvàgiáodụcphápluật 62 1.1.1 Kháiniệmcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười 8 2.4.4 Sựtácđộngtiêucựccủakinhtế-xãhội 63 1.1.2 Nhữngđặcđiểmvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười 11 2.4.5 Côngtácquảnlýnhànướctronglĩnhvựcvănhóa,trậttự,antoàn 68 1.2 Kháiquátlịchsửhình thànhvàpháttriểncủacáctộixâmphạm 14 xãhộichưatốt

1.2.1

sứck h ỏ e củaconngườitrongphápluậthìnhsựViệtNamtừsau

Cáchmạngtháng8năm1945đếnnay

GiaiđoạntừsauCáchmạngtháng8năm1945đếntrướckhiban 15

Chương3: HOÀNTHIỆNQUYĐỊNHCỦABỘLUẬTHÌNHSỰVIỆT

NAMVỀCÁCTỘIXÂMPHẠMSỨCKHỎECỦACONNG ƯỜIVÀNHỮNGGIẢIPHÁPNÂNGCAOHIỆUQUẢ

71

2.1.2 Tộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhại chosứckhỏecủangườikhác 34 3.3.1 Nângcaohiệuquảcôngtácpháthiện,xửlýcáctộixâmphạmsức 91

trongtrạngtháitinhthầnbịkíchđộngmạnh(Điều105) khỏeconngười(côngtácđiềutra,truytố,xétxử)

2.1.3 Tộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác 36 3.3.2 Nângcaohiệuquảcủacôngtáctuyêntruyền,phổbiếnvàgiáodục 94

dovượtquágiớihạnphòngvệchínhđáng(Điều106) phápl uậ t

2.1.4 Tộigâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác 37 3.3.3 Biệnphápvềkinhtế-xãhội 94 2.1.5 trongkhithihànhcôngvụ(Điều107)Tộivôýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangười 39

3.3.4 Biệnphápvềquảnlýnhànướctronglĩnhvựcvănhóa,trậttự,an

toànxãhội

97

2.1.6 Tộivôýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác 40 DANHMỤCTÀILIỆUTHAMKHẢO 101

2.2 ThựctiễnxétxửtrênđịabàntỉnhThanhHóa 43

2.2.1 Vàinétvềtìnhhìnhkinhtế,xãhộiđịabàntỉnhThanhHóa 43 2.2.2 TìnhhìnhxétxửtrênđịabàntỉnhThanhHóa 44

Lờicamđoan

Mụclục

Danhmụccácbảng

Chương1: NHỮNGVẤNĐỀCHUNGVỀCÁCTỘIXÂM 8

PHẠMSỨCKHỎECỦACONNGƯỜI

2.3 Mộtsốtồntạitrongthựctiễnxétxửcáctộixâmphạmsứckhỏe 53

củaconngườitrênđịabàntỉnhThanhHóa

2.4.1 Hệthốngphápl u ậ t h ì n h sựViệtNamvềcáctộixâmphạmsức 59

khỏecủaconngườichưathậthoànthiện 2.4.2 Sựyếukémtrongcôngtácpháthiện,xửlýcáctộiphạmxâmphạm 59

hànhBộluậthìnhsựnăm1985

1.2.2 GiaiđoạntừkhibanhànhBộluậthìnhsựnăm1985đếntrướckhi

17banhànhBộluậthìnhsựnăm1999

ÁPDỤNG

3.1 Sựcầnt h i ế t phảihoànt h i ệ n quyđ ị n h củaBộl u ậ t h ì n h sựViệt

71Namvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười 1.2.3 GiaiđoạntừkhibanhànhBộluậthìnhsựnăm1999đếnnay 20

1.3 Cáctộixâmphạmsứckh ỏe củaconngườitrongBộluậthìnhsự 22

mộtsốnướctrênthếgiới

1.3.2 BộluậthìnhsựCộnghòanhândânTrungHoa 24

1.3.4 BộluậthìnhsựvươngquốcThụyĐiển 28

Chương2:CÁCTỘIXÂMPHẠMSỨCKHỎECỦACON 31

NGƯỜITRONGB Ộ LUẬTHÌNHSỰVIỆTNAMHIỆ NHÀNHVÀT H Ự C TIỄNXÉTXỬTRÊNĐỊABÀNTỈN HTHANHHÓA

2.1 CáctộixâmphạmsứckhỏeconngườitrongBộluậthìnhsựViệt 31

Namhiệnhành

2.1.1 Tộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangười 31

khác(Điều104)

3.2 HoànthiệnquyđịnhcủaBộluậthìnhsựViệtNamvềcáctộixâm

73phạmsứckhỏecủaconngười 3.2.1 Hoànthiệnvềtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosức

73khỏecủangườikhác(Điều104) 3.2.2 Hoànthiệnvềtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứck h ỏ e 79

củangườikháctrongtrạngtháitinhthầnbịkíchđộngmạnh(Điều105) 3.2.3 Hoànthiệnvềtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứck h ỏ e

85củangườikhácdovượtquágiớihạnphòngvệchínhđáng(Điều106) 3.2.4 Hoànthiệnvềtộigâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏe 88

củangườikháctrongkhithihànhcôngvụ(Điều107) 3.2.5 Hoàn thiệntộivôýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏe 89

củangườikhác(Điều108) 3.3 NhữnggiảiphápnângcaohiệuquảápdụngquyđịnhcủaBộluậthình 91

sựViệtNamvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười

MỞĐ Ầ U

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài

Quyềnconngườiluônlàvấnđềquantâmhàngđầucủamọichínhsáchxãhộivà

phápluậtcủaĐảngvàNhànướcta.Đấutranhbảovệquyềnconngườilàtráchnhiệmc

ủaNhànướcvàmọicánhântrongxãhội,tạikhoản1Điều2 0 HiếnphápnướcCộngh

ò a x ã h ộ i chủnghĩaViệtNamnăm2013quyđịnh:"Mọingườicóquyềnbấtkhảxâ

mphạmvề thânthể,đượcphápluậtbảohộvềsứckhỏe,danhdựv à nhânphẩm;khô

ngbịtratấn,bạolực,truybức,nhụch ì n h haybấtkỳhìnhthứcđ ố i xửnàokhácxâm

phạmthânthể,sứckhỏe,xúcphạmdanhdự,nhânphẩm"

Dovậy,khicóbấtkỳhànhvinàoxâmphạmđếncácquyềnconngườiđềubịtrừn

gtrịrấtnghiêmkhắc.Bộluậthìnhsựnăm1999,sửađổi,bổsungnăm2009đãdànhmộ

tchươngriêngquyđịnhtráchnhiệmhình sựđốivớicáctộixâmphạmtínhmạng,sức

khỏe,danhdựvànhânphẩmcủa

conngười,trongđócáct ộ i xâmphạmsứckhỏecủaconngườichiếmmộ tvị tríquan

t r ọ n g , đượcđặtở vịtríthứhaisaukháchthể"tínhmạng"của conngười

Theobáocáocủacáccơquanchứcnăng,nhữngnămgầnđây,tìnhhìnht ộ i phạ

mhình sựt r ê n địabàntỉnhThanhHóadiễnbiếnphứctạp;xuấthiệnnhữngloạitộ i p

hạmmới,cónhữngloạicóchiềuhướnggiatăng.Trungbìnhm ỗ i nămxảyrakhoảng

1.500đến1.600vụphạmtội,trongđócáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngườichiế

mkhoảng12%.TheobáocáotổngkếtcôngtácxétxửhàngnămcủaTòaánnhândântỉ

nhThanhHóa,tronggiaiđoạn8năm(2006-2013)xảyra1.453vụ,trongđócó1.449vụvềtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạich

osứckhỏecủangườikhác(chiếm99,72%);đặcbiệtv ề t í n h chất,mứcđ ộ củacách

ànhvixâmphạmsứckhỏecủaconngườingàycàngnghiêmtrọng,nhiềuvụtừxíchmí

chnhỏnhưngcácđốitượngsẵnsàngdùnghungkhínguyhiểmđểgiảiquyết,đãxuấth

iệnmộtsốbăng,nhómt ộ i phạmhoạtđộngtheokiểuxãhộiđen,bảokê,đòinợ,xiếtn

ợ,hoạtđộngngangnhiên,coithườngphápluật,gâyảnhhưởngđếnđờisốngnhândân

Nhậnthấyvaitròvàtầmquantrọngcủađềtàitrongthựctiễncũngnhưđểchuẩnbị

sửađổitoàndiệnBộluậthìnhsựnăm1999,sửađổi,bổsungnăm2009,vớikiếnthứcđ

ượctrangbịvànhữngtìmhiểuthựctếtrongcôngtác

tạiTòaánnhândântỉnhThanh Hóa,tácgiảlựachọnđềtài" Cáctộixâ mp h ạ m sứck hỏecủaconngườitheoLuậthìnhsựViệtNamvàthựctiễnxétxửtrênđịabàntỉnhTh anhHóa"làmđềtàiluậnvănthạcsĩluậthọccủamình.

2 Tìnhhìnhnghiêncứucủađềtài

Hiệnnay,đ ã cór ấ t nhiềucáccôngtrìnhnghiêncứuv ề cáct ộ i xâmphạmsứck hỏecủa conngườidướicácgócđộvàmứcđộkhácnhaunhư:

*Dướigócđộluậnántiễnsĩ,l u ậ n vănthạcsĩluậ t học,cócáccôngtrìnhsau :"Đặcđiểmtộiphạmhọccủatộiphạmcốýgâythươngtíchhoặcg â y tổnhạichosứ ckhỏecủangườikhácởViệtNamhiệnnayvàcácgiảiphápnângcaohiệuquảphòng ngừa",củaNguyễnHữuCầu,Luậnántiếnsĩluậthọc,HọcviệnCảnhsátnhândân,HàN ội,2002;"Phòngngừatộicốýg â y thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangư ờikháctrênđịabànt ỉ n h QuảngNinh",củaNguyễnMạnhHùng,LuậnvănthạcsĩLuậ thọc,TrườngĐạihọcLuậtHàNội,2011;"Đấutranhphòng,chốngtộicốýgâythươn gtíchhoặcg â y tổnhạichosứckhỏecủangườikháctạiđịa bàn tỉnhThừaThiên

Huế",củaNguyễnThịMinhNguyệt,LuậnvănthạcsĩLuậthọc,KhoaLuật-ĐạihọcQuốcgiaHàNội,2002;"Đấutranh,phòngchốngcáctộixâmphạmtínhmạn g,

sứckhỏe,danhdự,nhânphẩmcủaconngườitrênđịab à n tỉnhBắcNinh",củaPhạm

ThịHoàiPhương,LuậnvănthạcsĩLuậthọc,KhoaLuật-ĐạihọcQuốcgiaHàNội,2007;v.v

*Dướigócđộđềtàikhoahọc,bàiviếttrênbáo,tạpchí,cónhiềucôngtrình,bàivi ếtnhư:"Nhữngđiểmmớicơbảnvềcáctộixâmphạmtínhmạng,sứckhỏenhânphẩm,d anhdựcủaconngườitrongBộluậthìnhsự1999"củaPGS.TS.TrầnVănLuyện,T ạ

p chíNhànướcv à phápluật,số3/2001;"Bànvềviệcápdụngmộtsốtình tiếtđịnh kh ungtăng nặngtrongtộicốýgâythươngtíchhoặcg â y t ổ n h ạ i chosứckhỏecủang ườikhác",củaVũHồngThiêm,TạpchíTòaánnhândân,số10/2005;"Xungquanhviệ cnhậnthứcvàápdụngĐiều104Bộluậthìnhsự",củaThS.PhạmVănThiệu,Tạpchí

Kiểmsát,số11/2008v.v

*Dướig ó c đ ộ sáchchuyênkhảo,g i á o trình,cócáccôngtrìnhsau:GS.TS.N

guyễnNgọcHòa,"ChươngIV-Cáctộixâmphạmtínhmạng,sứckhỏe,danhdựvànhânphẩmcủaconngườitrongG iáotrìnhLuậthìnhsự

8 7

ViệtNam(Phầncáctộiphạm)",tậpthể tácgiảdoTSKH.GS.LêCảmchủbiên,NxbĐ

ạihọcQuốcgiaHàNội,2003;"GiáotrìnhLuậthình sựV i ệ t Nam(Phầncáct ộ i p

h ạ m ) ,củaGS.TS.VõKhánhVinh(chủbiên),NxbCôngannhândân,HàNội,2003;"

Cáctộixâmphạmtínhmạng,sứckhỏe,danhd ự vànhânphẩmcủaconn g ư ờ i "củat

ácgiảPGS.TS.TrầnVănLuyện,NxbChínhtrịquốcgia,HàNội,2000;"Bìnhluậnkho

ahọcBộluậth ì n h sự.Tập1,Cáctộixâmphạmtínhmạng,

sứckhỏe,nhânphẩm,danhdựcủaconngười:Bìnhluậnchuyênsâu",củaThS.ĐinhV

ănQuế,NxbThànhphốHồChíMinh,2002;v.v

Tuynhiên,cáccôngtrìnhnêutrênchủyếuđềcậpđếncáctộicốýgâythươngtíc

hhoặcgâytổn hạichosứckhỏecủangườikháct r ê n khía cạnhpháplýhìnhsự,hoặ

cnghiêncứuđốivớitừngtộiphạmcụthểtrongphạmvitoànquốchoặcthuầntúydưới

gócđộtộiphạmhọc,chưacócôngtrìnhnàonghiêncứuvềnhómcáctộixâmphạmsứ

ckhoẻcủa

conngườivàphântíchthựctiễnxétx ử t r ê n địabàntỉnhThanh Hóa,đồngthờiđềx

uấtgiảipháphoànthiệnquyđịnhcủaBộluậthìnhsựViệtNamvềcáctộiphạmnày

Vìlýdođó,đềtài"CáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngườitheoLuậth ì n h sựV i

ệ t Namvàthựctiễnxétxửtrênđịabàn tỉnhThanhHóa"nhằmnghiêncứucácdấuhi

ệupháplýh ì n h sựv à hìnhphạt,lýgiảinguyênnhânphạmtội,nhữngđặcđiểmnhânt

hânngườiphạmtộivàđặcbiệttổng kếttìnhh ì n h ápdụngtrênthựctếgiaiđoạn8nă

m(2006-2013)đểtừđóđưaracácbiệnpháphoànthiệnquy địnhcủaBộluậthìnhsự,đồngthời

nângcaohiệuq u ả ápdụngtrênđịabàntỉnhThanhHóa

3 Mụcđích,nhiệmvụvàphạmvinghiêncứucủaluậnvăn

3.1 Mụcđíchnghiêncứu

Mụcđíchnghiêncứucủaluậnvănnhằmlàmrõkháiniệm,nhữngdấuhiệupháplý

hình sựvàhìnhphạtđốivớicáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười;thựctiễnxétx ử

cáct ộ i phạmnàytronggiaiđoạn8 năm( 2 0 0 6

-2 0 1 3 ) ; kếtq u ả đấut r a n h củacáccơquanbảovệphápluậtvàđưaragiảiphápho

ànthiệnquyđịnhcủaBộluậthìnhsựViệtNamvềcáctộixâmphạmsứckhoẻcủaconn

gườivàđềxuấtnhữnggiảiphápnângcaohiệuquả ápdụngtrênđịabàntỉnhThanhH

óanóiriêngvàcảnướcnóichung

3.2 Nhiệmvụnghiêncứu

Từm ụ c đíchnghiêncứutrên,luậnvăncónhữngnhiệmvụnghiêncứusauđây: 1) Xâydựngkháiniệm,phântíchnhữngdấuhiệupháplýhình sựv à hìnhphạt đốivớicáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười;

2) Đánhgiáthựctiễnxétxửcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngườitrongthời gianq u a t r ê n địabàntỉnhT h a n h Hóagiaiđoạn8 năm(2006

-2 0 1 3 ) , cósựsosánh,đốichiếuvớiđịabàncảnước;

3) PhântíchkếtquảđấutranhcủacáccơquanbảovệphápluậtvàTòaánv à đưara cácnguyênnhâncơbản;ảnhhưởngcủacácyếutốkinhtế-xãhội;

4) ĐềxuấtgiảipháphoànthiệnquyđịnhcủaBộluậthìnhsựViệtNamv ề cáctội xâmphạmsứckhỏecủaconngười;

5) ĐưaranhữnggiảiphápnângcaohiệuquảápdụngquyđịnhcủaBộluậthình s ựViệtNamvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười

3.3 Đốitượngnghiêncứu

Luậnvăncóđốitượngnghiêncứuđúngnhưtêngọicủanó:Cáctộixâmphạmsứ ckhỏecủaconngườitheoLuậthình sựViệtNamvàthựctiễnxétx ử trênđịabàntỉnh ThanhHóa,giaiđoạn8năm(2006-2013)

4 Phươngphápluậnvàphươngphápnghiêncứuđềtài

Đềtàiđượcthựchiệntrêncơsởphươngphápluậncủa chủnghĩaMác-Lênin,tưtưởngHồChíMinhv ề Nhànướcv à phápluật,quanđiểmcủaĐảngvàNhàn ướct a vềxâydựngNhànướcphápquyền,vềcôngtácđấut r a n h , phòngchốngcácl oạitộiphạm,v ề vấnđềcảicáchtưphápđượcthểhiệntrongcácn ghịquyếtĐạihộiĐ ảngX,XIv à cácnghịquyếtcủaBộChínhtrịvềmộtsốnhiệmvụtrọngtâmcôngtáctư pháptrongthờigiantới,v à

nhấtlàtrongNghịquyếtsố48/NQ-TWngày02/6/2005củaBộChínhtrịvềChiếnlượcxâydựngvàhoànthiệnhệthống

phápluậtViệtNamđếnnăm2020,Nghịquyếtsố49/NQ-TWngày02/6/2005 củaBộChínhtrịvềChiếnlượccảicáchtưphápđếnnăm2020 Trongquátrìnhnghiêncứuđềtài,tácgiảsẽsửdụngcácphươngphápnghiêncứ ucụthểlà:Phântích,tổnghợp,chứngminh,sosánh đểphântíchcáctrithứckhoahọc luậthìnhsựvàluậnchứngcácvấnđềcầnnghiêncứu

5 Nhữngđiểmmớivàđónggópcủaluậnvăn

Kếtquảnghiêncứucủaluậnvăncóý nghĩaquantrọngv ề phươngdiệnlýluậnv à

thựctiễn.Luậnvănnàylàcôngtrìnhkhoah ọ c đầutiêntrongkhoahọcluậthình sựVi

ệtNamnghiêncứucụthểvềkháiniệm,cácdấuhiệupháplýhình sựv à hìnhphạtđối

vớicáct ộ i xâmphạmsứckhỏecủaconngười;thựctiễnxétxử cáct ộ i xâmphạmsức

khỏecủa conngườit r ê n địabàntỉnhThanh Hoátronggiaiđoạn8năm(2006

-2 0 1 3 ) ; kếtquảđấutranh củacáccơquanbảov ệ phápluậtvàđưaragiảipháphoàn

thiệncácq u y địnhcủaBộluậthình sựv à nhữnggiảiphápnângcaohiệuquảápdụngt

rênđịabàntỉnhThanhHóanóiriêngvàcảnướcnóichung

Nhữngđánhgiá,phântíchvềthựctiễnxétxửcáct ộ i xâmphạmsứckhỏecủaco

nngườicònlàmtưliệuchocácnhàlàmluậtnướctanghiêncứukhisửađổi,b ổ sungBộlu

ậthình sựnăm1999vềcáct ộ i phạmnàydướikhíacạnhlậppháph ì n h sựđ ể nângc

aohiệuquảápdụngvàđấutranh,phòngngừatrênđịabàntỉnhThanhHóan ó i riên

g,cảnướcnóichung

6 Kếtcấucủaluậnvăn

Ngoàiphầnmởđầu,kếtluậnvàdanhmục tàiliệuthamkhảo,nộidungluậnvăng

ồm3chương:

Chương1:Nhữngvấnđềchungvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười.

Chương2 :Cáct ộ i xâmphạmsứckhỏecủaconn g ư ờ i trongBộluậth ì n h sự

ViệtNamhiệnhànhvàthựctiễnxétxửtrênđịabàntỉnhThanhHóa.Chương3:Hoànth

iệnquyđịnhcủaBộluậthìnhsựViệtNamvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngườivà

nhữnggiảiphápnângcaohiệuquảápdụng

Chương1

NHỮNGVẤNĐỀCHUNG VỀCÁCTỘIXÂMPHẠMSỨCKHỎECỦACONNGƯỜI

1.1 Kháiniệmvànhữngđặcđiểmvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconng

ười

1.1.1 Kháiniệmcáctộixâmphạm sứckhỏecủaconngười

Quaphântích,dướigócđộkhoahọcluậthìnhsự,tácgiảluậnvănđưarakháiniệ

m:cáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngườilà những hànhvi

(hànhđộnghoặckhônghànhđộng)nguyhiểmchoxãhộiđượcquyđịnhtrongBộlu ậthình sự,d o ngườicóđủnănglựctráchnhiệmhìnhsựvàđủt u ổ i chịutráchnhiệ mhìnhsựthựchiệnmộtcáchcốýhoặcvôýxâmphạmtớiquyềnđượct ô n trọngvàb ả

o vệsứckhỏecủangườikhácđượcHiếnphápvàphápluậthìnhsựghinhận,bảovệ.

1.1.2.Nhữngđặcđiểmvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngười

Cáctộixâmphạmsứckhỏecủaconngườicónhữngđặcđiểmcơbảnsau:

Mộtl à , cáct ộ i xâmphạmsứckhỏecủaconngườilànhữnghànhvinguyhiểm choxãhội.

Hailà , cáctộixâmphạmsứckhỏecủa conngườiđượcquyđịnhtrongBộluậthìnhsự.

Balà,cáct ộ i xâmphạmsứckhỏecủaconngườidonhữngngườicónănglựctr

áchnhiệmhìnhsựvàđủtuổichịutráchnhiệmhìnhsựthựchiện

Bốnlà,chủthểthựchiệncáctộixâmphạmsứckhỏecủa

conngườilàngườithựchiệnhànhviphạmtộimộtcáchcólỗi(cốýhoặcvôý)

Nămlà,cáctộixâmphạmsứckhỏecủa conngườixâmphạmtớiquyền

đượctôntrọngvàbảovệsứckhỏecủaconngườiđượcHiếnphápvàphápluậth ì n h sự ghinhận,bảovệ

1.2 Kháiquátlịchsửhìnhthànhv à pháttriểncủacáctộixâ mphạmsức khỏecủaconngườitrongphápluậthìnhsựViệtNamtừsauCáchmạngtháng8 năm1945đếnnay

1.2.1 Giaiđoạnt ừ sauCáchmạngtháng8năm1945đếntrướckhib a n hà nhBộluậthìnhsựnăm1985

SauCách mạngthángTámnăm1945,đểổnđịnhtìnhhình đấtnước,ngày10/

10/1945ChủtịchHồChíMinhđãk ý Sắclệnhsố47/ SLchophépápdụngmộtsốvănbảnphápluậtcủađếquốcphongkiến,vớiđiềukiệnlà

khôngtráivớinguyêntắcđộclậpcủađấtnướcvàchínhthểdânchủcộnghòa Từnăm1955,k h i toànbộvănbảnphápluậtcũkhôngđượcápdụngn ữ a , các Tòaánxửtheoánlệ,theođườnglối,chínhsáchcủaĐảngvàNhànước Nhữngvùng bịthựcdânPhápchiếmđóngthìvẫnápdụngtheobabộluậtcũở

bamiền:Bắc,Trung,Nam

Vớiđạithắngm ù a xuânnăm1975,miềnNamđượchoàntoàngiảiphóng,trong giaiđoạnnày,t h ô n g qua tổngkếtcôngtáchàngnămvàtổng

12 11

kếtchuyênđềvềcácnhómtội,Tòaánnhândântốicaođãhướngdẫnviệcápdụngphá

pluậtchoTòaáncáccấptrongcảnướcn h ư Chỉthịsố07-TANDTC/

CTngày22/12/1983vềviệcxétxửcáchànhvixâmphạmtí nh mạnghoặcsứckhỏe

củangườikhácd o vượtquágiớihạnphòngvệchínhđánghoặctrongkhithihànhcôn

gvụ

1.2.2 GiaiđoạntừkhibanhànhBộluậthìnhsựnăm1985đếntrướck h i ba

nhànhBộluậthìnhsựnăm1999

Bộluậth ì n h sựđượcQuốch ộ i thôngq u a ngày2 7 / 6 / 1 9 8 5 làBộluậth ì n

h sựđầutiêncủanướcCộnghòaxãhộichủnghĩaViệtNam,đặtdấumốcquantrọngtro

ngquátrìnhxâydựng,hoànthiệnquyphạmphápluậtvềhìnhsựn ó i chungv à q u y

phạmphápluậtv ề cáct ộ i xâmphạmsứckhỏeconngườinóiriêng

Cáctộixâmphạmsứckhỏecủa

conngườiđượcquyđịnhtrongBộluậth ì n h sựnăm1985gồm4tội(từĐiều109đế

nĐiều111vàĐiều103)

SaukhiBộluậthìnhsựrađời,cácngànhnộichínhởTrungươngđãcóvănbảnhư

ớngdẫnnhưThôngtưliênngànhsố04/

TTLNngày02/11/1985củaTòaánnhândânt ố i cao,Việnkiểmsátnhândântốicao,

BộNộivụhướngdẫnápdụngmộtsốquyđịnhcủaBộluậthình sự.Tòaánnhândântối

caocũngđãcócácvănbảnhướngdẫnthựchiệncáctộiphạmnày

1.2.3.GiaiđoạntừkhibanhànhBộluậthìnhsựnăm1999đếnnay

BộluậthìnhsựmớiđãđượcQuốchộithôngquangày21/12/1999,cóhiệulựctừngà

y01/7/2000(đãđượcsửađổi,bổsungtheoLuậtsửađổi,bổsungmộtsốđiềucủaBộluật

hìnhsựnăm2009,cóhiệulựcthihànhtừngày01/01/2010).Sauhơn10nămtừkhiBộluậ

thìnhsựnăm1999rađờiđếnnay,hệthốngphápluậthìnhsựvềcáctộixâmphạmsứckh

ỏecủa

conngườikhánhiều,làcơsởpháplýquantrọngchoviệcđấutranh,phòngchốngloạit

ộiphạmnày.Tuynhiên,cácquyđịnhcóliênquanđếncáctộixâmphạmsứckhỏecủaco

nngườihiệnnaycònnhiềubấtcập,hạnchếđòihỏiphảiđượcsửađổi,bổsung

1.3 Cáctộixâ mphạms ứ c khỏecủaconngườitrongBộluậthìnhsựmột

sốnướctrênthếgiới

Tácgiảluậnvăntrìnhbàysơlượcv ề cáct ộ i xâmphạmsứckhỏecủaconngườitr

ongBộluậthìnhsựmộtsốnướctrênthếgiới,baogồm:

1.3.1 BộluậthìnhsựLiênbangNga 1.3.2 BộluậthìnhsựCộnghòanhândânTrungHoa 1.3.3 BộluậthìnhsựNhậtBản

1.3.4 BộluậthìnhsựvươngquốcThụyĐiển

NghiêncứuBộluậthìnhsựcácnướcLiênbangNga,CộnghòanhândânTrungH oa,NhậtBảnvàvươngquốcThụyĐiểnchothấyBộluậthìnhsựcácnướcquyđịnhkhá đầyđủvàchặtchẽvềcáctộixâmphạmsứckhỏecủa

conngười.Họctậpkinhnghiệmcủacácquốcgiakháctrongviệcđiềuchỉnhhànhv i xâ mphạmquyềnđượctôntrọngvàbảovệsứckhỏecủa

conngườiđượcphápluậtbảohộlàđiềucầnthiết.Dođó,ViệtNamcầntiếpthunhững quyđịnhtiếnbộ,p h ù hợptrongquátrìnhsửađổi,bổsungBộluậthìnhsựnăm1999 phầncácquyđịnhvềnhómtộixâmphạmsứckhỏecủa conngười

Chương2

CÁCTỘIXÂMPHẠMSỨCKHỎECỦACONNGƯỜITRO NGBỘLUẬTHÌNHSỰVIỆTNAMHIỆNHÀNH VÀTHỰCTIỄNXÉTXỬTRÊNĐỊABÀNTỈNHTHANHHÓA 2.1 Cáctộixâ mphạms ứ c khỏeconng ư ờ i tro ng BộluậthìnhsựViệt Namhiệnhành

2.1.1 Tộicốý g â y t h ư ơ n g tíchho ặc gâytổnhạ i chosứckhỏecủan g

ư ờ i khác(Điều104)

Tộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháclàhànhvic ốýgâytổn hạichosứckhỏengườikhácdướidạngthươngtíchhoặct ổ n thươngkhác

d o ngườicónănglựctráchnhiệmhìnhsựvàđủtuổichịutráchnhiệmhìnhsựthựchiệ nmộtcáchcốýxâmphạmtớiquyềnđượct ô n trọngvàbảovệsứckhỏecủangườikhá c

2.1.2 Tộicốý g â y thươngtíchho ặc gâytổnhạ i chosứckhỏecủan g ư

ờ i kháctrongtrạngtháitinhthầnbịkíchđộngmạnh(Điều105)

Tộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctrongtrạn gtháitinhthầnbịkíchđộngmạnhlàhànhvidongườicónănglựctráchnhiệmh ì n h sự

v à đ ủ t u ổ i chịutráchnhiệmhình sựthựchiệntrongtrongtrạngtháitinhthầnbịkíc hđộngmạnhdohànhvitráiphápluậtnghiêm

trọngcủanạnnhânđ ố i vớimìnhhoặcđ ố i vớingườithânthíchcủamình,xâmphạ

mtớiquyềnđượctôntrọngvàbảovệsứckhỏecủanạnnhân

2.1.3 Tộicốý g â y t h ư ơ n g tíchho ặc gâytổnhạ i chosứckhỏecủan g

ư ờ i khácdovượtquágiớihạnphòngvệchínhđáng(Điều106)

Tộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhácd o vượtq

uágiớihạnphòng vệchínhđánglàhànhvicủangườicónănglựctráchnhiệmhìnhs

ựvàđủtuổichịutráchnhiệmhìnhsựvìbảovệlợiíchcủaNhànước,củatổchức,bảovệq

uyền,lợiíchhợpphápcủamìnhhoặccủangườikhácm à chốnglạimộtcáchrõrànglàq

uámứccầnthiết,làmchongườicóhànhvixâmphạmcáclợiíchnóitrênbịthươnghoặ

ctổnhạiđếnsứckhỏe

2.1.4.Tộigâythươngtíchhoặ c gâytổnhạichosứckhỏecủangườik h

á c trongkhithihànhcôngvụ(Điều107)

Tộigâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctrongk h i thihà

nhcôngvụlàhànhvidùngvũlựcngoàinhữngtrườnghợpphápluậtchophép,dongườic

óđủnănglựctráchnhiệmhìnhsựvàđủtuổichịutráchnhiệmh ì n h sựthựchiệnmộtcáchcố

ýtrongkhithihànhcôngvụđãgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườik

hácvớitỷlệthươngtậttừ31%trởlên

2.1.5 Tộivôý g â y t h ư ơ n g tíchho ặc gâytổnhạ i chosứckhỏecủan g

ư ờ i khác(Điều108)

Vôýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháclàhànhvicủa

mộtngườicóđủnănglựctráchnhiệmhình sựvàđủtuổichịutráchnhiệmhìnhsựth

ựchiện,docẩuthảmàkhôngthấytrướcđượchànhvicủam ì n h cók h ả nănggâyrath

ươngtíchhoặct ổ n hạichosứckhỏecủangườikháccótỷlệthươngtậttừ31%trởlên,

mặcdùphảithấytrướcvàcót h ể thấytrước,hoặctuythấytrướchànhvicủamìnhc

óthểgâyhậuquảđónhưngchorằnghậuquảkhôngxảyrahoặccóthểngănchặnđược

2.1.6 Tộivôý g â y t h ư ơ n g tíchho ặc gâytổnhạ i chosứckhỏecủa ng

ườikhácdoviphạmquytắcnghềnghiệphoặcquytắchànhchính(Điều109)

Tộivôýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏe củangườikhácdoviphạmqu

ytắcnghềnghiệphoặcquytắchànhchínhlàhànhvicủangườicóđủnănglựctráchnhiệmhìn

hsựvàđủtuổichịutráchnhiệmhìnhsự,docoithườngquy

tắcnghềnghiệp,quytắchànhchính,khôngtuânthủtheonhữngquytắcđó,thựchiệnmột cáchcẩuthảhoặctintưởnglàhậuquảkhôngxảyranhưngthựctếđãdẫnđếnhậuquảgây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác

2.1.7.Tộihànhhạngườikhác(Điều110)

Tộihànhhạngườikháclàhànhviđốixửtànácdongườicóđủnănglựctráchnhiệ mhìnhsựvàđủtuổichịutráchnhiệmhìnhsựthựchiệnmộtcáchcốýxâmphạmtớiquyền đượctôntrọngvàbảovệsứckhỏecủangườibịlệthuộc

2.2 ThựctiễnxétxửtrênđịabàntỉnhThanhHóa

2.2.1 Vàinétvềtìnhhìnhkinhtế,xãhộiđịabàntỉnhThanhHóa

ThanhHóalàmộttỉnhvenbiểnthuộckhuvựcBắcTrungBộ,cáchthủđ ô HàN ội160kmvềphíaNam.T h a n h Hóalàmộttỉnhlớn,đứngthứ5vềdiệntíchvàthứ3v ềdânsốtrongsốcácđơnvịhànhchínhtrựcthuộctrungương.ThanhHóabaogồm1t hànhphốtrựcthuộctỉnh,2thịxãvà24huyện,diệntích11.133,4km2v àsốdân3,405tri ệungườivới7dânt ộ c Kinh,Mường,Thái,H’mông,Dao,Thổ,Khơ-mú

2.2.2 TìnhhìnhxétxửtrênđịabàntỉnhThanhHóa Bảng2.1:Sốvụvàsốbịcáođãbịxétxửsơthẩmvềtộicốýgâythươngtíchh o ặ c gâytổ nhạicho sứckhỏecủa ngườikháctrênđịabàntỉnhThanhHóatronggiaiđoạn8n

ăm(2006 -2013)

Giai đoạn

Cáctộixâm phạmsứckh ỏecủaconngư ời

Điều104 Điều105 Điều106 đếnĐiều110 Điều107 Số

vụ

Sốbị cáo

Số vụ

Sốbị cáo

Số vụ

Sốbị cáo

Số vụ

Sốbị cáo

Số vụ

Sốbị cáo

2006

Nguồn:TòaánnhândântỉnhThanhHóa.

Từbảng2.1chúngtathấy,khôngcóvụán,bịcáonàobịtruytố,xétxửv ề cáctội: Tộigâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhỏecủangườikháctrongkhithihành côngvụ(Điều107);tộ i vôýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangư ờikhác(Điều108);tội vôýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangười khácdoviphạmquytắcnghềnghiệphoặcquytắchànhchính(Điều109);tộihànhhạn gườikhác(Điều110)t r ê n địabàntỉnhThanhHóatronggiaiđoạn8năm(2006-2013)

16 15

2.2.2.1 Vềtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikh

ác

Bảng2.2:Sốvụvàsốbịcáođãbịxétxửsơthẩmvềtộicốýgâythươngtíchh o ặ c gâytổ

nhạicho sứckhỏecủa ngườikháctrênđịabàntỉnhThanhHóatronggiaiđoạn8n

ăm(2006 -2013)

Nguồn:TòaánnhândântỉnhThanhHóa.

Từnăm2006đếnnăm2013,sốvụvàsốbịcáophạmtộicốýgâythươngtíchhoặcg

âytổnhạichosứckhỏecủangườikhácđềutăng,sốbịcáoluôncaohơnsốvụphạmtội v

àcóchiềuhướngtănglênchứngtỏsốngườithamgiavàocácv ụ cốýgâythươngtíchh

oặcgâytổn hạichosứckhỏecủangườikháct r ê n địabàntỉnhThanh Hóangàycàng

nhiềuvàcácvụphạmtộidướih ì n h thứcđồngphạmngàycàngtrởnênbáođộng,đed

ọagâyhậuquảnguyhiểmlớnchoxãhội

2.2.2.2 Vềtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikh

áctrongtrạngtháitinhthầnbịkíchđộngmạnh

Bảng2.7:Sốvụvàsốbịcáođãbịxétxửsơthẩmvềtộicốýgâythươngtíchh o ặ c gâytổ

nhạicho sứckhỏecủa ngườikháctrongtrạngtháitinhthầnbịkíchđộngmạnhtrê

nđịabàntỉnhThanhHóa tronggiaiđoạn8năm(2006-2013)

Nguồn:TòaánnhândântỉnhThanhHóa.

Theothốngkê,kếtquảxétxửtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckh ỏecủangườikháctrongtrạngtháitinhthầnbịkíchđộngmạnhtronggiaiđoạn8năm (2006

-2013)củaTòaánnhândântỉnhThanhHóa,sốvụvàsốbịcáobịxétxửvềtộiphạmnàyrấ tít,chỉcónăm2011,cáctòaánt r ê n địabàntỉnhxétxử1vụvới1bịcáovànăm2013là 2vụvới2bịcáo

2.2.2.3 Vềtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikh ácdovượtquágiớihạnphòngvệchínhđáng

Theothốngkê,kếtquảxétxửtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckh ỏecủangườikhácdovượtquágiớihạnphòngvệchínhđángtronggiaiđoạn8năm(20

06-2013)củaTòaánnhândântỉnhThanhHóa,sốvụv à sốbịcáobịxétxửvềtộiphạmnà yrấthiếm,từnăm2006đếnnăm2013t h ì chỉcónăm2013,cáctòaántrênđịabàntỉn hxétxử1vụvới1bịcáo

2.3 Mộtsốtồntạitrongthựctiễnxétxửcáctộixâmphạmsứckhỏecủaconn gườitrênđịabàntỉnhThanhHóa

Mộtlà,khixétxửcònmộtsốthẩmphánchưanghiêncứukỹhồsơ,nộidungv ụ á

n,chưađánhgiáhếtt í n h chất,mứcđ ộ nguyhiểmcủahànhviphạmtộicủacácbịcáo Trongnhữngvụáncóđồngphạm,việcđánhgiávaitròcủatừngb ị cáo,nhânthânv à cáct ì n h tiếttăngnặng,giảmnhẹtráchnhiệmhình sựchưađúngnênápdụnghìnhp hạtkhôngchínhxác

Hailà, việct h u thập,đánhgiáchứngcứcủacáccơquantiếnhànhtốt ụ n g còn

gặpnhiềukhó khăn,thiếusótdẫntớiviệcgiảiquyếtvụánbịkéodàivàkhôngxácđịnhr õtộidanhđốivớingườiphạmtội

Balà,cótrường hợpTòaánchưaphânbiệtrõrànggiữatộigiếtngười(Điều93) vớitrườnghợpgâythươngtíchdẫnđếnchếtngười(khoản3Điều104).Bốnlà,cótrườ

nghợpTòaánchưaphânbiệtđượctìnhtiếtđểcảntrởngườithihànhcôngvụhoặcvìl

ýdocôngvụcủanạnnhân(điểmkkhoản1 Điều104)vớitộichốngngườithihànhcôngvụ(Điều257)

2.4 Nguyênnhân

2.4.1 HệthốngphápluậthìnhsựViệtNamvềcáctộixâmphạm sứck h ỏ e c ủaconngườichưathậthoànthiện