SKKN giải pháp nâng cao hiệu quả GD “sử dụng phân bón hiệu quả trong nông nghiệp và bảo vệ MT” bằng dạy học theo chủ đề tích hợp

Đã áp dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực như phương pháp đàm thoại,hoạt động nhóm, tích hợp kiến thức liên môn, kỹ thuật mảnh ghép, khăn trải bàn, phòng tranhcũng như kết hợp sử dụn

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi:

Sở Giáo Dục và Đào Tạo Ninh Bình;

Trường THPT Đinh Tiên Hoàng

Chúng tôi ghi tên dưới đây:

T

T

tháng năm sinh

Nơi công tác Chức vụ Trình

độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

1 Nguyễn Bảo Châu 27/02/1976

Trường THPT Đinh Tiên Hoàng

Hiệutrưởng Tiến sỹ 60%

2 Vũ Thị Bích 26/03/1980

Trường THPT Đinh Tiên Hoàng

Phó hiệutrưởng Thạc sỹ 10%

3 Vũ Thị Kim Oanh 05/12/1982

Trường THPT Đinh Tiên Hoàng

Giáo

Trường THPT Đinh Tiên Hoàng

Giáo

5 Vũ Thị Bích Ngọc 18/8/1989

Trường THPT Đinh Tiên Hoàng

Giáo

I TÊN SÁNG KIẾN, LĨNH VỰC ÁP DỤNG

- Tên sáng kiến: Giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục “Sử dụng phân bón hiệu quả

trong nông nghiệp và bảo vệ môi trường” bằng dạy học theo chủ đề tích hợp

- Lĩnh vực áp dụng: môn Công nghệ 10.

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 GIẢI PHÁP CŨ THƯỜNG LÀM

1.1 Nội dung cơ bản:

- Khi lên lớp giáo viên thực hiện chương trình theo từng tiết học đã quy định sẵn:Bài 12: Đặc điểm, tính chất, kỹ thuật sử dụng một số loại phân bón thông thường (1 tiết)Bài 13: Ứng dụng công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón (1 tiết)

Bài 14: Thực hành – Trồng cây trong dung dịch (1 tiết)

Thời gian tổ chức các hoạt động học tập chỉ trong phạm vi tiết học, hình thức tổ chứcchưa đa dạng Đã áp dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực như phương pháp đàm thoại,hoạt động nhóm, tích hợp kiến thức liên môn, kỹ thuật mảnh ghép, khăn trải bàn, phòng tranhcũng như kết hợp sử dụng nhiều dạng bài tập khác nhau Tuy nhiên, thường vẫn là giảng dạycác bài học theo một khung phân phối chương trình đã định sẵn với đúng số tiết theo quyđịnh; đa số giáo viên vẫn là người chủ động, là người lập kế hoạch hướng dẫn học sinh nắmbắt kiến thức Học sinh được lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỹ năng và phát triển các năng lựcthông qua các hoạt động của giáo viên và học sinh ngay trên lớp

- Giáo viên cố gắng dạy cho đủ kiến thức trong sách giáo khoa theo định hướng nội

dung, nặng về lập luận, suy luận, diễn giải hình thành kiến thức, chú trọng việc truyền thụ hệthống kiến thức khoa học mà chưa chú trọng đến học sinh cũng như khả năng ứng dụng trithức đã học trong những tính huống thực tiễn

- Dạy học đơn môn: Công nghệ 10

1.2 Ưu điểm:

Phương pháp dạy học trên có thể việc truyền thụ cho người học một hệ thống tri thứckhoa học và hệ thống

1.3 Nhược điểm và những tồn tại cần khắc phục:

- Do khoa học phát triển nhanh chóng nên nội dung chương trình dạy học Công nghệ

10 phần nào bị lạc hậu so với tri thức hiện đại

- Học sinh học tập ít hứng thú vì nội dung kiến thức ít được gắn liền với thực tiễncuộc sống

- Có những đơn vị kiến thức được dạy trong nhiều môn học khác nhau gây trùng lặp,nhàm chán với học sinh

- Học sinh học tập thụ động, các kiến thức đã sắp đặt sẵn nên tạo thói quen nghe, ghichép, học thuộc, do đó chưa phát huy năng lực tư duy sáng tạo, khả năng tự học, tự tìm tòi, tự

xử lý thông tin ở học sinh

- Phát triển cho học sinh các năng lực như năng lực sáng tạo; năng lực tự học, tựnghiên cứu; năng lực tự điều chỉnh; năng lực đánh giá; năng lực sử dụng công nghệ thông tinchưa thật sự đạt hiệu quả cao Chưa phát huy hết các năng lực sẵn có của học sinh

- Kiểm tra, đánh giá nặng về tái hiện tri thức chưa đánh giá về mặt năng lực vận dụngthực tế; chủ yếu là đánh giá qua các bài kiểm tra, chỉ giáo viên đánh giá học sinh, học sinh khôngđược tham gia vào quá trình đánh giá

2 GIẢI PHÁP MỚI CẢI TIẾN

2.1 Nội dung cơ bản:

- Tìm hiểu về mặt lý luận: chương trình định hướng phát triển năng lực học sinh, dạyhọc tích hợp và phương pháp dạy học theo dự án

- Phân tích chương trình Công nghệ lớp 10 THPT, nghiên cứu, tìm hiểu, lựa chọn vàphát hiện nội dung kiến thức quan trọng để xây dựng các chủ đề dạy học tích hợp

- Hệ thống hóa kiến thức về phân bón, thực trạng sử dụng phân bón tại địa phương,các biện pháp sử dụng phân bón hiệu quả góp phần bảo vệ môi trường, những tác hại củaviệc sử dụng phân bón không đúng với đời sống con người và môi trường

- Thiết kế các hoạt động học tập trong không gian lớp học và ngoài lớp học để pháthuy tối đa năng lực, sức sáng tạo của học sinh.

- Thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính đúng đắn và tính khả thi của giải pháp.

3.2 Tính mới và sáng tạo của giải pháp

Tính mới và tính sáng tạo của giải pháp mới được thể hiện qua bảng so sánh với giải pháp cũ dưới đây:

Tiết 13- Bài 13: Ứng dụng công

nghệ vi sinh trong sản xuất phânbón

Tiết 14- Bài 14: Thực hành- Trồng

cây trong dung dịch

Tiết 12: Giới thiệu về dự án, phân

nhóm, đặt tên, lập kế hoạch thực hiện

Tiết 13: Tìm hiểu các kiến thức cơ bản

về các loại phân bón thường dùng trong nông nghiệp

1/2 ngày: Tìm hiểu thực tế tại vùng

trồng rau Ninh Sơn và trồng hoa Ninh phúc, thành phố Ninh Bình; Thời gian tìm hiểu kiến thức mở rộng trên thư viện trường, mạng internet, trao đổi trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ học tập

Tiết 14: Báo cáo sản phẩm và tổng kết

dự án

2 Về nội

dung kiến

thức

- Đơn môn: Công nghệ 10.

- Cung cấp cho học sinh kiến thức

cơ bản về đặc điểm tính chất và kỹthuật sử dụng một số loại phân bónthường dùng trong nông nghiệp

- Biết được ứng dụng của côngnghệ vi sinh trong sản xuất phânbón

- Thực hiện được bước 1 đến bước

4 quy trình trồng cây trong dungdịch (đối với các trường có phòngthực hành riêng cho môn Côngnghệ 10 và đầy đủ dụng cụ, hóachất …)

- Tích hợp: Công nghệ 10, Sinh học, Hóa học, Tin học, GD kỹ năng sống,

GD vệ sinh an toàn thực phẩm, Địa

lý, Giáo dục công dân, Giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm.

- Ngoài việc cung cấp kiến thức cơ bảnđặc điểm tính chất và kỹ thuật sử dụngmột số loại phân bón thường dùng trongnông nghiệp còn đi sâu, mở rộng cáckiến thức thức vận dụng vào thực tế sảnxuất của người dân tại địa phương:+ Thực trạng sử dụng phân hóa học,những sai lầm trong quá trình sự dụngcủa người dân gây ô nhiễm môi trường,nông sản, hiểu được cơ sở khoa học củacác giải pháp sử dụng hiệu quả phânhóa học ở vùng trồng rau phường NinhSơn và xã Ninh Phúc- tp Ninh Bình + Cơ sở khoa học của việc bán phânhữu cơ, tìm hiểu các phương pháp sảnxuất phân hữu cơ ở vùng trồng rauphường Ninh Sơn và xã Ninh Phúc- tp.Ninh Bình

+ Cơ sở khoa học của việc sử dụng cácloại phân vi sinh trên thị trường tạivùng trồng rau phường Ninh Sơn và xãNinh Phúc- tp Ninh Bình.

+ Biết được cơ sở khoa học, biện pháphiện đại trên thế giới để nâng cao hiệuquả bón phân cho cây trồng ở các nước

có nền nông nghiệp hiện đại

- Giáo viên: Đóng vai trò trung

tâm, truyền thụ kiến thức áp đặtmột chiều

- Học sinh:

+ Học sinh thảo luận trong giới hạnlớp học để không ảnh hưởng lớpbên cạnh

+ Hoạt động chủ yếu của học sinh

là nghe, ghi chép và học thuộc

+ Trong giờ học chỉ tổ chức được

1, 2 hoạt động nhóm từ 3-5 phút,chỉ có những học sinh tích cựctham gia, không huy động được cảnhóm

* Đánh giá: Khi đánh giá chỉ có

giáo viên, học sinh không đượctham gia

* Nơi tổ chức: Trong và ngoài lớp học.

* Cách thức:

- Giáo viên: Có vai trò định hướng,

giám sát hoạt động học tập

- Học sinh:

+ Bước 1: Học sinh được cùng giáo

viên đề xuất ý tưởng, xác định mụctiêu, xây dựng kế hoạch thực hiện chủđề

+ Bước 2: Tìm hiểu thực tế, trong quá

trình này các em được đóng vai nhàbáo, chuyên gia về vệ sinh thực phẩm,

về y tế, về môi trường…để khảo sát,thu thập, phỏng vấn người dân nhữngthông tin cần thiết

+ Bước 3: Lựa chọn, xử lý thông tin và

đánh giá thông tin đó dựa trên sự thamkhảo ý kiến của giáo viên, các chuyêngia và kết hợp với tìm hiểu thông tintrên mạng internet

+ Bước 4: Hoạt động theo nhóm, mỗi

nhóm có nhóm trưởng, có thư ký, triểnkhai theo kế hoạch, có sổ theo dõi; mỗinhóm trao đổi, thảo luận, khi gặp khókhăn được giáo viên hỗ trợ kịp thời

+ Bước 5: Báo cáo sản phẩm của nhóm

mình trước lớp, trước toàn trường trongbuổi ngoại khóa

* Đánh giá: Học sinh được tham gia

cùng giáo viên đánh giá; tự đánh giábản thân; đánh giá chéo các bạn trongnhóm và các nhóm khác

4 Về hiệu

quả dạy

học

- Kết quả kiểm tra đánh giá: Tỉ lệ

học sinh đạt điểm khá giỏi chiếm tỉ

lệ thấp (56,57%) và không ổn định,

- Kết quả kiểm tra đánh giá: Tỉ lệ học

sinh đạt điểm khá giỏi chiếm tỉ lệ cao(72,81%) và có xu hướng tăng dần

học sinh đạt điểm yếu kém cao(10,93%).

qua các lần kiểm tra, điểm dưới trungbình chiếm tỉ lệ thấp (4,06%) và có

xu hướng giảm dần

- Không khí lớp học: Học sinh chủ

động, say mê tìm hiểu kiến thức, thảoluận sôi nổi, đồng thời mạnh dạn trìnhbày kết quả Các giờ học hào hứng vàhiệu quả

- Năng lực giải quyết các vấn đề thực tế: Học sinh đạt được các kỹ năng, năng

lực đã đề ra, tự tin trình bày ý kiếntrước đám đông; biết vận dụng kiếnthức khoa học vào thực tế phục vụ chođời sống

3 HIỆU QUẢ KINH TẾ, XÃ HỘI DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC

3 1 HIỆU QUẢ KINH TẾ:

Giải pháp đã cung cấp cho học sinh và giáo viên các tư liệu có thể thay thế các sáchtham khảo trên thị trường với giá trị như sau:

- Đề tài tương đương với một cuốn sách tham khảo Giá tính bình quân mỗi cuốn sáchtham khảo là 30.000 VNĐ Như vậy với số lượng học sinh khối 10 của một trường khoảng

370 học sinh sẽ tiết kiệm được: 370 x 30.000 = 11.100.000 VNĐ

- Nếu áp dụng trong toàn tỉnh Ninh Bình với 27 trường THPT, thì số tiền làm lợi là:

11.100.000 x 27 = 299.700.000 VNĐ (Hai trăm chín mươi chín triệu bảy trăm nghìn đồng chẵn.

3 2 HIỆU QUẢ XÃ HỘI

- Các vấn đề như bảo vệ môi trường sống, vệ sinh an toàn thực phẩm, chăm sóc sứckhoẻ cho người dân và cho cộng đồng là những vấn đề bức thiết của toàn xã hội Giải phápmới của chúng tôi đưa ra đã góp phần đáp ứng những yêu cầu bức thiết đó

- Giải pháp mới cải tiến góp phần hình thành trong học sinh những hiểu biết và nhậnthức đúng đắn về các vấn đề nêu trên, đồng thời hình thành cho các em năng lực tổng hợp đểthích ứng và tham gia giải quyết các vấn đề đó Giúp các em không chỉ biết quan tâm chămsóc bản thân mà còn biết chăm sóc người thân và quan tâm đến các thành viên trong cộngđồng mình sinh sống

- Giải pháp mới cải tiến có thể thực hiện tương đối dễ dàng trong một thời gian ngắnnhưng lại có tác động lớn đối với tất cả các em học sinh THPT, do đó hiệu quả tác động vềmặt xã hội sẽ rất lớn, qua đó sẽ góp phần làm giảm thiểu những vấn đề còn tồn tại như ônhiễm môi trường, mất vệ sinh an toàn thực phẩm và hiện tượng các bệnh tật ngày càng giatăng

- Làm cho học sinh thấy được sự gần gũi, mối quan hệ mật thiết của môn Công nghệ

10 với các môn học khác, với các hiện tượng tự nhiên, với môi trường và xã hội

- Tạo được sự hứng thú, niềm say mê học tập của học sinh đối với bộ môn Công nghệ

10 Phát huy tính tự lực, trách nhiệm, sáng tạo của học sinh Rèn luyện và phát triển cho các

em kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin

- Đáp ứng mục tiêu giáo dục theo định hướng phát triển năng lực, mục tiêu trongchiến lược phát triển giáo dục 2011 -2020 Từ đóđào tạo ra những thế hệ học sinh - chủ nhântương lai của đất nước có đầy đủ các phẩm chất và năng lực cần thiết tìm ra các giải pháp tối

ưu để thực hiện nhiệm vụ hoặc có cách ứng xử phù hợp trong bối cảnh phức tạp

- Là nguồn tài liệu phong phú và bổ ích trong quá trình giảng dạy của giáo viên Do

đó, góp phần vào việc nâng cao chất lượng dạy học theo yêu cầu đổi mới của nền giáo dụcnước nhà

4 ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

4.1 ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG

- Đối với nhà trường: Các trường THPT trong tỉnh Ninh Bình đều có đủ điều kiện

sau để thực hiện giải pháp trên

- Đối với giáo viên: Tất cả các giáo viên có trình độ đạt chuẩn đều có thể áp dụng giải

pháp trên

4 2 KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

Đây là hoạt động dạy học tích hợp, liên môn thông qua các dự án trong chương trìnhCông nghệ lớp 10 THPT để phát triển năng lực học sinh Do đó có thể áp dụng trên tất cả cáchọc sinh THPT và tất cả các giáo viên bộ môn Công nghệ lớp 10 – THPT đều có thể sử dụngđược giải pháp này trong điều kiện cơ sở vật chất hiện có của tất cả các nhà trường

Tuy nhiên, phương pháp dạy học theo dự án đòi hỏi phải có thời gian để cả giáo viên

và học sinh nghiên cứu, tìm hiểu; cần phải có nguồn kinh phí, phương tiện vật chất phù hợp

Do đó, phải hiểu dạy học theo dự án là phương pháp cần thiết bổ sung cho các phương phápdạy học truyền thống chứ không thể thay thế hoàn toàn Không thể áp dụng dạy học dự ántràn lan mà chỉ có thể áp dụng linh hoạt với những nội dung nhất định trong những điều kiệncho phép./

Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật vàhoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

Ninh Bình, ngày 12 tháng 5 năm 2019

Mục tiêu cơ bản của dạy học tích hợp:

+ Tránh trùng lặp về nội dung các môn học khác nhau

+ Tạo mối quan hệ giữa các môn học với nhau và với kiến thức thực tiễn

+ Tạo cơ hội để hình thành và phát triển năng lực, đặc biệt là năng lực giải quyết cácvấn đề thực tiễn

*) Ưu điểm

- Với học sinh:

+ Trước hết, các chủ đề tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động, hấp dẫn đối với họcsinh, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học các chủ đề liênmôn, tích hợp học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tìnhhuống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc

+ Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp giúp cho học sinh không phải học lạinhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau, vừa gây quá tải, nhàmchán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiến thứctổng hợp vào thực tiễn

- Với giáo viên: Đối với giáo viên thì ban đầu có thể có chút khó khăn do việc phảitìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác Tuy nhiên, khó khăn này chỉ làbước đầu và có thể khắc phục dễ dàng bởi hai lý do:

Một là, trong quá trình dạy học môn học của mình, giáo viên vẫn thường xuyên phải

dạy những kiến thức có liên quan đến các môn học khác và vì vậy đã có sự am hiểu về nhữngkiến thức liên môn đó;

Hai là, với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên không

còn là người truyền thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động họccủa học sinh cả ở trong và ngoài lớp học

Vì vậy, giáo viên các bộ môn liên quan có điều kiện và chủ động hơn trong sự phốihợp, hỗ trợ nhau trong dạy học Như vậy, dạy học theo các chủ đề tích hợp không nhữnggiảm tải cho giáo viên trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của mình mà còn

có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần pháttriển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiếnthức liên môn, tích hợp Thế hệ giáo viên tương lai sẽ được đào tạo về dạy học tích hợp ngaytrong quá trình đào tạo giáo viên ở các trường sư phạm

*) Những yêu cầu về giáo án và tổ chức giờ dạy khi dạy học tích hợp.

- Thiết kế giáo án vận dụng kiến thức tích hợp:

+ Giáo án giờ học vận dụng kiến thức tích hợp không phải là một bản đề cương kiến

thức để giáo viên lên lớp giảng giải, truyền thụ áp đặt cho học sinh, mà là một bản thiết kếcác hoạt động, thao tác nhằm tổ chức cho học sinh thực hiện trong giờ lên lớp để lĩnh hội trithức, phát triển năng lực và nhân cách theo mục đích giáo dục và giáo dưỡng của bộ môn Đó làbản thiết kế gồm hai phần hợp thành hữu cơ:

Một là, hệ thống các tình huống dạy học được đặt ra từ nội dung khách quan của bài

dạy, phù hợp với tính chất và trình độ tiếp nhận của học sinh;

Hai là, một hệ thống các hoạt động, thao tác tương ứng với các tình huống trên do

giáo viên sắp xếp, tổ chức hợp lí nhằm hướng dẫn học sinh từng bước tiếp cận, chiếm lĩnhbài học một cách tích cực và sáng tạo

+ Thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức tích hợp phải bám chặt vào những kiếnthức các bộ môn có liên quan

+ Thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức tích hợp phải bảo đảm nội dung và cấutrúc đặc thù nhưng không gò ép vào một khuôn mẫu cứng nhắc mà cần tạo ra những chântrời mở cho sự tìm tòi sáng tạo trong các phương án tiếp nhận của học sinh, trên cơ sở bảođảm được chủ đích, yêu cầu chung của giờ học

+ Nội dung dạy học của thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức tích hợp phải làm rõnhững tri thức và kĩ năng cần hình thành, tích luỹ cho học sinh qua phân tích, chiếm lĩnh kiếnthức; Mặt khác, phải chú trọng nội dung tích hợp giữa tri thức bộ môn mình dạy với các bộmôn khác

+ Giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn theo quan điểm tích hợp phải chú trọngthiết kế các tình huống tích hợp và tương ứng là các hoạt động phức hợp để học sinh vậndụng phối hợp các tri thức và kĩ năng của các phân môn vào xử lí các tình huống đặt ra, qua đóchẳng những lĩnh hội được những tri thức và kĩ năng riêng rẽ của từng phân môn mà còn chiếmlĩnh tri thức và phát triển năng lực tích hợp

- Tổ chức giờ dạy vận dụng kiến thức tích hợp:

+ Tổ chức giờ học trên lớp là tiến trình thực thi bản kế hoạch phối hợp hữu cơ hoạtđộng của giáo viên và học sinh theo một cơ cấu sư phạm hợp lí, khoa học, trong đó giáo viêngiữ vai trò, chức năng tổ chức, hướng dẫn, định hướng chứ không phải truyền thụ áp đặt mộtchiều Học sinh được đặt vào vị trí trung tâm của quá trình tiếp nhận, đóng vai trò chủ thểcảm thụ, nhận thức thẩm mĩ, trực tiếp tiến hành hoạt động tiếp cận, khám phá, chiếm lĩnhkiến thức

+ Tổ chức hoạt động đọc hiểu vận dụng kiến thức tích hợp trên lớp, giáo viên phải chútrọng mối quan hệ giữa học sinh và nội dung dạy học, phải coi đây là mối quan hệ cơ bản,quan trọng nhất trong cơ chế giờ học Muốn vậy, giáo viên phải từ bỏ vai trò, chức năngtruyền thống là truyền đạt kiến thức có sẵn cho học sinh, còn học sinh không thể duy trì thóiquen nghe giảng, ghi chép, học thuộc, rồi “làm bài” theo lối tái hiện, sao chép, làm thui chộtdần năng lực tư duy sáng tạo, khả năng tự đọc, tự tìm tòi, xử lí thông tin, tổ chức các kiếnthức một cách sáng tạo

+ Tổ chức chủ đề tích hợp tuyệt đối không cho học sinh biết trước hệ thống câu hỏi vànội dung kiến thức mà chúng ta chỉ thông báo chủ đề dạy học để các em tự tìm tòi, khám phánội dung liên quan

*) Quy trình xây dựng bài học tích hợp

- Bước 1: Rà soát chương trình, sách giáo khoa để tìm ra các nội dung dạy học gần

giống nhau có liên quan chặt chẽ nhau trong các môn học của chương trình, sách giáo khoahiện hành; những nội dung liên quan đến vấn đề thời sự của địa phương, đất nước để xâydựng bài học tích hợp

- Bước 2: Xác định bài học tích hợp, bao gồm tên bài học và thuộc lĩnh vực Khoa học

Tự nhiên và Công nghệ hay lĩnh vực Khoa học Xã hội và Nhân văn, đóng góp của các mônvào bài học

- Bước 3: Dự kiến thời gian (bao nhiêu tiết) cho bài học tích hợp.

- Bước 4: Xác định mục tiêu của bài học tích hợp, bao gồm: kiến thức, kỹ năng, thái

độ, định hướng năng lực hình thành

- Bước 5: Xây dựng nội dung của bài học tích hợp Căn cứ vào thời gian dự kiến, mục

tiêu, thậm trí cả đặc điểm tâm, sinh lí và yếu tố vùng miền để xây dựng nội dung cho phùhợp

- Bước 6: Xây dựng kế hoạch bài học tích hợp (chú ý tới các phương pháp dạy học

nhằm phát huy tính tích cực của người học)

1.2 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

Để dạy học tích hợp nhằm phát triển năng lực học sinh, giáo viên có thể sử một sốphương pháp Một trong những phương pháp hiệu quả nhất hiện nay là phương pháp dạy họctheo dự án

*) Khái niệm dạy học theo dự án

Dạy học theo dự án là một phương pháp dạy học, trong đó người học thực hiện mộtnhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn Nhiệm vụ này đượcthực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập

kế hoạch đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều khiển, đánh giá quá trình và kết quả thựchiện Kết quả dự án là những sản phẩm có thể trình bày, giới thiệu

*) Đặc điểm của dạy học theo dự án

Dạy học theo dự án có ba đặc điểm cốt lõi là: Định hướng học sinh, định hướng thực tiễn và định hướng sản phẩm.

- Định hướng thực tiễn: Chủ đề của dự án xuất phát từ những tình huống của thực

tiễn xã hội, thực tiễn nghề nghiệp cũng như thực tiễn đời sống Nhiệm vụ dự án cần chứađựng những vấn đề phù hợp với trình độ và khả năng của người học

- Định hướng hứng thú người học: Học sinh được tham gia chọn đề tài, nội dung

học tập phù hợp với khả năng và hứng thú cá nhân Ngoài ra, hứng thú của người học cầnđược tiếp tục phát triển trong quá trình thực hiện dự án

- Định hướng sản phẩm: Trong quá trình thực hiện dự án, các sản phẩm tạo ra Sản

phẩm của dự án không giới hạn trong những thu hoạch lý thuyết mà trong đa số trường hợpcác dự án học tập tạo ra những sản phẩm vật chất của hoạt động thực tiễn, thực hành Nhữngsản phẩm này có thể sử dụng, công bố và giới thiệu

*) Quy trình xây dựng dự án dạy học

Bước 1: Xác định chủ đề

Bước 2: Lập bản đồ khái niệm

Bước 3: Dự trù hoạt động học tập

Bước 4: Xây dựng bộ câu hỏi

Bước 5: Dự trù đánh giá

*) Quy trình tổ chức dạy học theo dự án

- Giai đoạn 1: Xây dựng ý tưởng dự án

+ Giáo viên tạo điều kiện để học sinh đề xuất ý tưởng dự án, quyết định chủ đề, xácđịnh mục tiêu dự án

+ Xuất phát từ nội dung bài học, giáo viên phải xác định các chuẩn kiến thức và kỹnăng người học cần đạt được, các năng lực có thể được hình thành

+ Giáo viên luôn cần phải nhìn thấy, phải tìm thấy những vấn đề thực tiễn đang diễnbiến trong cuộc sống xung quanh có liên quan đến nội dung bài học

+ Lựa chọn các nội dung thích hợp và chỉnh sửa cho phù hợp với mục tiêu của dự án.Biết từ bỏ những nội dung mà chương trình buộc phải dạy theo các phương pháp truyềnthống Tuy nhiên, việc lựa chọn chủ đề dự án còn phụ thuộc vào sự hứng thú và sự quan tâm,kinh nghiệm đã có của học sinh

- Giai đoạn 2: Xây dựng kế hoạch thực hiện dự án

Trong giai đoạn nay, học sinh với sự hướng dẫn của giáo viên xây dựng đề cươngcũng như kế hoạch cho việc thực hiên dự án Trong xây dựng kế hoạch cần xác định nhữngcông việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến hành và phân côngcông việc trong nhóm

- Giai đoạn 3: Thực hiện dự án

Các thành viên trong nhóm thực hiện công việc theo kế hoạch đề ra Trong giai đoạnnày học sinh thực hiện các hoạt động trí tuệ và hoạt động thực tiễn, thực hành, những hoạtđộng này xen kẽ và tác động qua lại lần nhau

- Giai đoạn 4: Giới thiệu sản phẩm dự án

Kết quả thực hiện dự án có thể được công bố dưới dạng bài thu hoạch, báo cáo bằngvăn bản, bài trình diễn Power Point Sản phẩm của dự án cũng có thể là những hành động phivật chất, chẳng hạn việc biểu diễn một vở kịch, việc tổ chức một buổi tuyên truyền nhằm tạo

ra các tác động xã hội, phòng triển lãm trưng bày tranh ảnh…

Sản phẩm của dự án có thể được trình bày giữa các nhóm học sinh trong một lớp, cóthể được giới thiệu trước toàn trường, hay toàn xã hội

- Giai đoạn 5: Đánh giá dự án

Giáo viên và học sinh đánh giá quá trình thực hiện và kết quả cũng như kinh nghiệmđạt được Có những phương pháp đánh giá khác nhau như: trao đổi bằng thư, đánh giá toànlớp, đánh giá đồng đẳng, tự đánh giá, học sinh nêu câu hỏi, đánh giá chéo các nhóm…

*) Vai trò của giáo viên và học sinh trong dạy học dự án

Phương pháp dạy học dự án là một trong những phương pháp dạy học tích cực, lấyhọc sinh làm trung tâm Điều này được thể hiện rõ nhất qua vai trò của học sinh và giáo viên

- Vai trò của học sinh:

+ Phải tham gia tích cực, chủ động ở cả 3 giai đoạn học tập: tìm dữ liệu, xử lý dữ liệu

và xuất dữ liệu Giai đoạn thứ 3 là giai đoạn hoạt động quan trọng, thể hiện kết quả của 2 giai

đoạn trước và là giai đoạn học sinh được phát huy khả năng sáng tạo, khả năng giải quyếtvần đề của mình.

+ Học sinh đóng vai trò là những chuyên gia thuộc những ngành nghề khác nhau trong

xã hội, hoàn thành vai trò của mình dựa trên những kiến thức và kỹ năng nhất định

+ Học sinh được giao những nhiệm vụ cụ thể, có thật trong cuộc sống bằng nhữngkiến thức theo sát chương trình học, có phạm vi liên môn và bằng những kỹ năng sống củangười lớn, thông qua đó người học được rèn luyện kỹ năng sống như: kỹ năng hợp tác làmviệc, kỹ năng đưa ra những quyết định chín chắn, kỹ năng lập kế hoạch và đưa ra nhiệm vụ,chủ động giải quyết các vấn đề phức tạp…

+ Học sinh tự quyết định cách tiếp cận vấn đề và các hoạt động

+ Học sinh phải hoàn thành dự án và trình bày qua các sản phẩm, cụ thể như: bài trìnhdiễn đa phương tiện, ấn phẩm, trang web,…

- Vai trò của giáo viên:

+ Tạo vai trò tự chủ của học sinh và làm sao để gắn sự chủ động của người học trongviệc giải quyết nội dung bài học

+ Hướng dẫn, tham vấn chứ không phải cầm tay chỉ việc

+ Không phải dạy kiến thức mà tạo sự hỗ trợ cần thiết Vì vậy, năng lực vai trò củagiáo viên thể hiện ở các hỗ trợ người học (không chỉ bằng các chỉ dẫn mà bằng các sản phẩmmẫu, các tài liệu, các nguồn thông tin, các chuyển giao công việc, các phiếu đánh giá,…)

2 CƠ SỞ THỰC TIỄN

- Thực tế hiện nay, việc đổi mới phương pháp dạy học môn Công nghệ 10 chưa manglại hiệu quả cao Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là phương pháp dạy học chủ đạo củanhiều giáo viên Số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp cácphương pháp dạy học cũng như sử dụng các phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, tựlực và sáng tạo của học sinh còn chưa nhiều Dạy học vẫn còn nặng nề về truyền thụ kiếnthức lý thuyết

- Việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễn cho họcsinh thông qua khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự được quan tâm Việc ứngdụng công nghệ thông tin - truyền thông, sử dụng các phương tiện dạy học chưa được thựchiện rộng rãi và hiệu quả trong các trường phổ thông

- Thực trạng trên đây dẫn đến hệ quả là nhiều học sinh phổ thông còn thụ động trongviệc học tập môn Công nghệ 10; khả năng sáng tạo và năng lực vận dụng tri thức đã học đểgiải quyết các tình huống thực tiễn cuộc sống còn hạn chế

*) Nội dung: Dự án gồm 3 tiết, 1/2 ngày tìm hiểu thực tế và thời gian hoạt động trao đổi

trong nhóm học sinh tại nhà, nghiên cứu tài liệu trên phòng thư viện, phòng Tin học củatrường

*) Thời gian: 3 tuần - Học kỳ I.

- Tiết 1: GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN

+ Giới thiệu dự án và phương pháp học tập theo dự án, mục tiêu đạt được, yêu cầu cần

có ở học sinh khi tham gia dự án;

+ Dự kiến sản phẩm của dự án;

+ Phân nhóm, giao nhiệm vụ từng nhóm, các nhóm phân công nhiệm vụ của nhóm,đặt tên nhóm, xây dựng kế hoạch thực hiện của nhóm;

+ Xây dựng tiêu chí đánh giá

- Tiết 2: CÁC LOẠI PHÂN BÓN THƯỜNG DÙNG TRONG NÔNG, LÂM NGHIỆP.

+ Tìm hiểu các kiến thức cơ bản về các loại phân bón thường dùng trong nông nghiệp.

+ Nhóm Nitơ : Tìm hiểu về đặc điểm, tính chất và kỹ thuật sử dụng phân hóa học + Nhóm Hữu cơ: Tìm hiểu về đặc điểm, tính chất và kỹ thuật sử dụng phân hữu cơ + Nhóm Công nghệ vi sinh: Tìm hiểu về đặc diểm, tính chất, kỹ thuật sử dụng phân

vi sinh, nguyên lý sản xuất phân vi sinh

+ Nhóm Nông nghiệp hiện đại: Tìm hiểu quy trình trồng cây trong dung dịch

+ Nhóm Hữu cơ: Tìm hiểu về vai trò, thực trạng sử dụng phân hữu cơ, các giải pháp

sản xuất phân hữu cơ tại địa phương

+ Nhóm Công nghệ vi sinh: Tìm hiểu về vai trò, thực trạng sử dụng phân vi sinh, các

loại phân vi sinh thường được sử dụng, cách sử dụng phân vi sinh có đúng kỹ thuật không

+ Nhóm Nông nghiệp hiện đại: Tìm hiểu về các mô hình trong rau, cây cảnh hiện

đại tại địa phương và trên thế giới

- 6 ngày: Nghiên cứu tư liệu trên phòng thư viện, phòng máy tính có nối mạng của trường,

thảo luận làm báo cáo sản phẩm

- Tiết 3: TỔNG KẾT DỰ ÁN

+ Các nhóm báo cáo kết quả thực hiện dự án, thảo luận

+ Đánh giá học sinh sau dự án, viết bản thu hoạch

+ Giáo viên tổng kết, trao quà

Tiết 1, trên

lớp.

- Giới thiệu về dự án, nêu mục tiêu,yêu cầu, sản phẩm dự tính đạt được,phân nhóm, phân công nhiệm vụ chotừng nhóm

- Các nhóm bầu nhóm trưởng, thư ký,trao đổi về nội dung công việc, phâncông nhiệm vụ, lập kế thực hiện, đặttên cho nhóm

- Thống nhất tiêu chí đánh giá họcsinh

- Giáo viên

- Các nhómhọc sinh

- Giáo viên

nhóm họcsinh

- Đặt tên dự án

- Hình thành đượccác nhóm và nộidung công việc cụthể

- Hoàn thành việcphân công công việc,tên 4 nhóm:

+ Nhóm: Nitơ+ Nhóm: Hữu cơ.+ Nhóm: Công nghệ

vi sinh

+ Nhóm: Nôngnghiệp hiện đại

- Các tiêu chí đánhgiá

+ Nhóm Hữu cơ: Tìm hiểu về

đặc điểm, tính chất và kỹ thuật sửdụng phân hữu cơ

+ Nhóm Công nghệ vi sinh:

Tìm hiểu về đặc điểm, tính chất, kỹthuật sử dụng phân vi sinh, nguyên lýsản xuất phân vi sinh

+ Nhóm Nông nghiệp hiện

đại: Tìm hiểu quy trình trồng cây

trong dung dịch

Giáo viên

và 4 nhóm học sinh

- Các nhóm báo cáokết quả hoạt độngtheo nhóm

- Học sinh trang bịnhững kiến thức cơbản về các loại phânbón thường dùngtrong nông nghiệp,trồng cây trong dungdịch

1/2 ngày,

thực địa.

- Tìm hiểu thực tế tại vùng trồng rau ở

phường Ninh Sơn, và trồng hoa, cây cảnh ở xã Ninh Phúc, thành phố Ninh

Bình

+ Nhóm Nitơ: Tìm hiểu về vaitrò, thực trạng sử dụng phân hóa học,hậu quả đối với môi trường, đề xuấtcác giải pháp

+ Nhóm Hữu cơ: Tìm hiểu về

vai trò, thực trạng sử dụng phân hữu

- Học sinhhoạt độngtheo nhóm:

điều tra,thu thậpthông tinqua quansát, gặp gỡ,

cơ, các giải pháp sản xuất phân hữu cơtại địa phương

+ Nhóm Công nghệ vi sinh:

Tìm hiểu về vai trò, thực trạng sử dụngphân vi sinh, các loại phân vi sinhthường được sử dụng, cách sử dụngphân vi sinh có đúng kỹ thuật không

+ Nhóm Nông nghiệp hiện

đại: Tìm hiểu về các mô hình trong

rau, cây cảnh hiện đại tại địa phương

và trên thế giới

trao đổi,phỏng vấnngười dân,cán bộphường,cán bộtrung tâm y

phương…

- Các hình ảnh, số liệu, kiến thức…

- Hoàn thành bài báo cáo bằng bảntrình chiếu Power Point

- Phân công người báo cáo, tập báocáo thử trước các bạn trong nhóm

- Học sinhhoạt độngtheo nhómdưới sựđiều khiểncủa nhómtrưởng

- Bản báo cáo kết quả của 4 nhóm

Tiết 3, trên

lớp.

- Các nhóm báo cáo kết quả thực hiện

dự án và trao đổi ý kiến

- Học sinh từng nhóm tự đánh giá bản thân, nhóm đánh giá từng bạn, các nhóm đánh giá chéo nhau

- Giáo viên đánh giá, nhận xét, tổng kết dự án và trao thưởng

- 4 nhóm

cử đại diệnbáo cáo sảnphẩm trướclớp

- Giáo viên

tổ chức chohọc sinhthảo luận

và trao đổi

ý kiến

- Học sinhhoạt độngtheo nhóm

- Giáo viên

và 4 nhómtrưởng

- Các thông điệp tuyên truyền của từng nhóm

3.3 GIÁO ÁN:

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Kể tên được một số loại phân bón thường dùng trong nông, lâm nghiệp Cho ví dụ từng loại

- Nêu được đặc điểm và tính chất một số loại phân bón thường dùng trong nông, lâm nghiệp

- Mô tả được cách sử dụng các loại phân bón và giải thích được cơ sở khoa học của việc sửdụng Nêu được ví dụ minh họa.

- Phân biệt được cách sử dụng phân hữu cơ và phân vi sinh

- Nêu được nguyên lí sản xuất phân vi sinh, thành phần, cách sử dụng có hiệu quả phân visinh cố định đạm, chuyển hóa lân và phân giải chất hữu cơ

2 Kỹ năng

- Rèn kỹ năng quan sát, khái quát hóa, tổng hợp

- Kỹ năng phân tích, tự học, chia sẻ trong hoạt động nhóm

- Kỹ năng thực hành: biết cách sử dụng một số loại phân bón có ở địa phương

3 Thái độ

- Có ý thức vận dụng những hiểu biết về phân bón để tham gia và vận động mọi người sửdụng phân bón hợp lý, tăng năng suất cây trồng, tăng độ phì nhiêu cho đất, đồng thời bảo vệmôi trường, bảo vệ sức khỏe con người

- Có niềm tin vào khoa học, có ý thức và hứng thú tham gia các hoạt động học tập

- Luôn coi trọng sự hợp tác với các bạn trong nhóm và sự hỗ trợ của thầy, cô giáo trong suốtquá trình thực hiện các hoạt động của dự án

4 Vận dụng kiến thức liên môn

Trong dự án, ngoài bộ môn Công nghệ 10 chúng tôi đã vận dụng kiến thức, kĩ năngcủa một số bài trong các bộ môn Sinh học 11; Địa lí lớp 10; Giáo dục công dân 10; Hóa học,Tin học, Giáo dục kỹ năng sống, Giáo dục vệ sinh an toàn thực phẩm, Giáo dục sử dụng nănglượng tiết kiệm, Giáo dục bảo vệ môi trường

5 Phát triển năng lực

Thông qua dự án sẽ giúp các em hình thành và phát triển các năng lực sau:

- Năng lực lập kế hoạch

- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực sáng tạo

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên

- Các mẫu phân hóa học và phân vi sinh

- Giáo án Word và Power Point

- Máy tính, máy chiếu, loa

- Các phần quà trong tiết tổng kết dự án

2 Học sinh

- Các phương tiện để thu thập thông tin: máy ảnh, ghi âm

- Xử lý thông tin và viết báo cáo

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHÍNH

- Dạy học theo dự án.

- Giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm, đóng vai…

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

*) Tiết 1: GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN

1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, đồng phục (1 phút)

2 Nội dung:

HOẠT ĐỘNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ (2 phút) GV: Chiếu slide một số hình ảnh về phân bón, cách sử dụng phân bón để nâng cao năng xuất

cây trồng, số liệu thống kê tác động của phân bón đến môi trường và đời sống con người.Các hình ảnh trên đang đề cập đến vấn đề gì?

HS: Các hình ảnh trên đang đề cập đến phân bón và ảnh hưởng của phân bón đến môi

trường, con người

GV: Dẫn dắt vấn đề, nông sản là nguồn lương thực, thực phẩm cần thiết trong mỗi bữa

ăn của gia đình Một vấn đề nóng bỏng hiện nay là nông sản “bẩn” đang hiện hữu trên các mâm cơm là nguyên nhân chính gây ngộ độc, bệnh tật cho con người Nông sản ở Ninh Bình có an toàn không?

Người dân ở 2 vùng trồng rau, hoa, cây cảnh ở phường Ninh Sơn, xã Ninh Phúc đã

sử dụng phân bón như thế nào để nâng cao năng suất và vấn đề ô nhiễm nông sản, môi

trường ra sao? Đó là nội dung cô, trò chúng ta sẽ cùng giải đáp trong dự án:

“Sử dụng phân bón hiệu quả trong nông nghiệp và bảo vệ môi trường”

HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU VỀ DẠY HỌC DỰ ÁN (7 phút).

GV: Chiếu slide khái niệm về dạy học theo dự án và các bước dạy học theo dự án.

HS: Lắng nghe, trao đổi ý kiến

GV: Hướng dẫn học sinh một số kỹ năng thực hiện dự án:

- Tìm kiếm và thu thập thông tin từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau

- Phân tích và giải thích các giả thiết, hiện tượng…

- Tổng hợp thông tin

- Xây dựng sản phẩm dự án

HS: Ghi chép, trao đổi ý kiến cần thiết…

HOẠT ĐỘNG 3: THẢO LUẬN VỀ NỘI DUNG DỰ ÁN (12 phút)

GV: Đưa ra các chủ đề cần nghiên cứu trong tiết 2 của dự án Hướng dẫn mục tiêu về kiến

thức, kĩ năng của từng chủ đề; năng lực cần có và năng lực đạt được sau khi nghiên cứu mỗichủ đề Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm hoàn thành một nội dung, có sản phẩm báo cáovào tiết 2 Cụ thể như sau:

+ Nhóm 1 : Tìm hiểu đặc điểm tính chất, kỹ thuật sử dụng phân hữu cơ.

+ Nhóm 2: Tìm hiểu về đặc điểm, tính chất và kỹ thuật sử dụng phân hóa học.