Tìm hiểu vai trò của nghề luật trong xã hội ở Việt Nam hiện nay

Tính cấp thiết của đề tài xã hội ngày càng phát triển, đặc biệt là sự phát triển về mặt kinh tế đã làm thay đổi đáng kể bộ mặt xã hội trong đó có yếu tố pháp lý. Việc hội nhập và phát triển kinh tế tạo cơ hội cho nhiều ngành nghề phát triển, trong đó có ngành nghề luật. Ở nghĩa rộng nhất, nói đến những người làm nghề luật là chúng ta nói đến thẩm phán, luật sư, kiểm sát viên, công chứng viên,... Theo nghĩa này, chúng ta thấy nghề luật thật phong phú và đa dạng và trong xã hội pháp quyền, tất cả các nghề luật đều cần được tôn vinh một cách xứng đáng. Xuất phát từ tầm quan trọng đối với việc nhìn nhận nghề luật ở Việt Nam hiện nay, nhóm em đã chọn đề tài số 4: “Tìm hiểu vai trò của nghề luật trong xã hội ở Việt Nam hiện nay”.

2.2 Sau cách m ng tháng Tám năm 1945 đ n đ i th ng xuân 1975ạ ế ạ ắ

2.3 Giai đo n t 1975 đ n nayạ ừ ế

2.4 Giai đo n đ i m i đ t nạ ổ ớ ấ ước

II. Th c tr ng ngh lu t s Vi t Nam hi n nayự ạ ề ậ ư ở ệ ệ

III. Vai trò c a ngh lu t s trong xã h i Vi t Nam hi n nayủ ề ậ ư ộ ệ ệ

1.Vai trò c a lu t s trong vi c b o v quy n và l i ích h p pháp c a bủ ậ ư ệ ả ệ ề ợ ợ ủ ịcan, b cáo và đị ương s trự ước tòa

2.Vai trò c a lu t s trong vi c t v n pháp lu t góp ph n b o vủ ậ ư ệ ư ấ ậ ầ ả ệquy n và l i ích h p pháp c a c quan, t ch c, cá nhânề ợ ợ ủ ơ ổ ứ

3 Vai trò c a lu t s trong vi c tuyên truy n, ph bi n, giáo d c, xâyủ ậ ư ệ ề ổ ế ụ

d ng và hoàn thi n h th ng pháp lu tự ệ ệ ố ậ

4.Vai trò c a lu t s trong vi c phát tri n h i nh p kinh t qu c tủ ậ ư ệ ể ộ ậ ế ố ế

IV Đ xu t bi n pháp phát tri n v trí, vai trò ngh lu t s trong xã h iề ấ ệ ể ị ề ậ ư ộ

Vi t Nam hi n nay Liên h th c t v i sinh viên Đ i h c Lu t Hà N iệ ệ ệ ự ế ớ ạ ọ ậ ộ

K T THÚC V N ĐẾ Ấ Ề

TÀI LI U THAM KH OỆ Ả

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Tính cấp thiết của đề tài xã hội ngày càng phát triển, đặc biệt là sự phát triển vềmặt kinh tế đã làm thay đổi đáng kể bộ mặt xã hội trong đó có yếu tố pháp lý.Việc hội nhập và phát triển kinh tế tạo cơ hội cho nhiều ngành nghề phát triển,trong đó có ngành nghề luật Ở nghĩa rộng nhất, nói đến những người làm nghềluật là chúng ta nói đến thẩm phán, luật sư, kiểm sát viên, công chứng viên, Theo nghĩa này, chúng ta thấy nghề luật thật phong phú và đa dạng và trong xãhội pháp quyền, tất cả các nghề luật đều cần được tôn vinh một cách xứng đáng Xuất phát từ tầm quan trọng đối với việc nhìn nhận nghề luật ở Việt Nam hiện

nay, nhóm em đã chọn đề tài số 4: “Tìm hiểu vai trò của nghề luật trong xã hội

ở Việt Nam hiện nay”.

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Một số vấn đề lý luận về luật sư và quá trình phát triển ở Việt Nam

1 Khái niệm về luật sư, nghề luật sư

Thứ nhất, theo Điều 2 Luật luật sư năm 2006 quy định: "Luật sư là người có

đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề theo quy định của Luật này, thực hiện dịch

vụ pháp lý theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung làkhách hàng)”

Thứ hai, nghề luật sư là một nghề luật, trong đó các luật sư bằng kiến thức

pháp luật của mình, độc lập thực hiện các hoạt động tư vấn pháp lý và bảo vệquyền lợi ích hợp pháp cho cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật và quychế trách nhiệm nghề nghiệp, nhằm mục đích phụng sự công lý, góp phần bảo

vệ pháp chế và xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa

2 Quá trình phát triển của nghề luật sư ở Việt Nam

2.1 Trước cách mạng tháng Tám

Trước khi Việt Nam bị thực dân Pháp xâm chiếm, việc xét xử ở nước ta

do vua quan phong kiến tiến hành Chỉ sau khi xâm lược Nam Kỳ, ngày26/11/1876 người Pháp ban hành Nghị định về việc biện hộ cho người Pháphoặc người Việt mang quốc tịch Pháp tại tòa án Pháp Sau khi thiết lập bộ máycai trị trên toàn lãnh thổ Việt Nam, năm 1884, Toàn quyền Pháp ký sắc lệnhthành lập Luật sư Đoàn tại Sài Gòn và Hà Nội gồm các luật sư người Pháp vàngười Việt Nam đã nhập quốc tịch Pháp Sắc lệnh ngày 30/1/1911, nhà cầmquyền Pháp đã mở rộng cho người Việt Nam không có quốc tịch Pháp được làmluật sư Sắc lệnh ngày 25/5/1930 của người Pháp về tổ chức Luật sư Đoàn ở HàNội, Sài Gòn, Đà Nẵng Sắc lệnh này cho phép các luật sư không chỉ biện hộ ởTòa án Pháp mà cả trước Tòa Nam án; không chỉ bào chữa cho người có quốctịch Pháp và người không có quốc tịch pháp

2.2 Sau cách mạng tháng Tám năm 1945 đến đại thắng xuân 1975

Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa cộnghòa Việt nam ra đời Ngày 10/10/1945 chủ tịch nước ký sắc lệnh số 46/SL vềđoàn luật sư Pháp lệnh đã quy định về những vấn đề phù hợp với chế độ mớinhư :

+Các luật sư được bào chữa ở tất cả các tòa án từ cấp tỉnh trở lên và các tòa ánquân sự

+Điều kiện trở thành Luật sư : Công dân Việt Nam không kể nam hay nữ, cóbằng cử nhân Luật, có hạnh kiểm tốt, đã tập sự 3 năm ở văn phòng Luật sư

Những quy định trong pháp lệnh đã thể hiện sự ưu tiên, quan tâm của nhànước ta với nghề luật sư Chỉ tiếc rằng ngay sau đó, ngày 19/12/1946, cuộckháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ khi Hiến Pháp 1946 chưa được công

bố chính thức Trong kháng chiến, các luật sư đều tham gia công tác tại các cơquan quân, dân, chính Đảng Để khắc phục tình trạng thiếu luật sư, Sắc lệnh số69/SL ngày 18/6/1949 quy định quy chế định bào chữa viên cho các bị cáp tại

các Tòa án Sắc lệnh số 144/SL ngày 22/12/1949 mở rộng cho người không phải

là luật sư cũng được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự trongcác vụ án dân sự

2.3 Giai đoạn từ 1975 đến nay

Sau chiến dịch Hồ Chí Minh ngày 30/4/1975, đất nước ta đã thống nhất.Hiến Pháp năm 1980 và Hiến Pháp 1992 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam đều quy định quyền bào chữa của bị cáo được bảo đảm Tổ chức luật

sư được thành lập để giúp bị cáo và các đương sự khác về mặt pháp lý Cụ thể làđại hội Đảng toàn quốc năm 1986 đã tác động sâu rộng đến mọi mặt của đờisống xã hội trong đó có hoạt động tư pháp Các đạo luật về tố tụng được banhành theo hướng mở rộng dân chủ trong tố tụng, tăng cường, bảo đảm quyềnbào chữa, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức Trong bối cảnh

đó, pháp lệnh tổ chức luật sư đầu tiên được ban hành ngày 18/12/1867 Đây làvăn bản pháp luật có ý nghĩa lịch sử trong việc khôi phục nghề luật sư và mởđầu cho quá trình phát triển nghề luật sư ở Việt Nam trong thời kì đổi mới Chỉsau gần 10 năm, ở hầu hết các tỉnh, thành phố đã thành lập được đoàn luật sưcũng có bước phát triển đáng kể Ngoài việc tham gia tố tụng, cac luật sư đãtừng bước mở rộng hoạt động nghề nghiệp sang lĩnh vực tư vấn pháp luật vàthực hiện các dịch vụ pháp lý khác

2.4 Giai đoạn đổi mới đất nước

Trong công cuộc đổi mới đất nước, Đảng và Nhà nước đã đề ra những chủtrương, biện pháp cải cách mạnh mẽ về tổ chức, hoạt động của các hệ thốngchính trị, trong đó có việc đổi mới tổ chức hoạt động lập pháp, hành pháp và tưpháp nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền và thúc đẩy quátrình hội nhập của đất nước Pháp lệnh luật sư năm 2001 đã được ban hành Nộidung của Pháp lệnh thể hiện quan điểm cải cách mạnh mẽ tổ chức và hoạt độngluật sư theo hướng chính quy hóa, chuyên nghiệp hóa đội ngũ luật sư, nghề luật

sư, tăng cường vai trò tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, tạo

cơ sở pháp lý cho quá trình hội nhập quốc tế của luật sư ở Việt Nam Với nộidung tiến bộ, phù hợp với yêu cầu khách quan Pháp lệnh luật sư năm 2001 đãnhanh chóng đi vào cuộc sống Chỉ sau 5 năm thi hành Pháp lệnh, đội ngũ luật

sư đã tăng đáng kể về cả số lượng và chất lượng Trong tham gia tố tụng, nhiềuluật sư đã dần khẳng định trình độ chuyên môn, bản lĩnh nghề nghiệp khi thamgia tranh tụng tại các phiên tòa Hoạt động tư vấn pháp luật của luật sư cũng đã

có những bước phát triển đáng kể, đặc biệt là tư vấn cho khách hàng trong cáclĩnh vực đầu tư, kinh doanh, thương mại ngày càng nhiều và ngày càng nâng cao

về chất lượng dịch vụ

II Thực trạng nghề luật sư ở Việt Nam hiện nay Thực trạng nghề luật sư ở Việt Nam hiện nay

1.Về đội ngũ luật sư

Sau khi Pháp lệnh luật sư và đặc biệt là Luật Luật sư 2006 được ban hành,đội ngũ luật sư đã có sự phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng Sự phát triển,thay đổi của đội ngũ luật sư một phần do những quy định đổi mới của Luật Luật

sư về các tiêu chí như tiêu chuẩn luật sư, điều kiện hành nghề luật sư, quy trìnhtrở thành luật sư, các quy định về tập sự, gia nhập Đoàn Luật sư Theo thống kêcủa Liên đoàn Luật sư cho thấy, hiện cả nước có gần 5.800 luật sư và hơn 2.000luật sư tập sự Từ sau khi pháp lệnh hành nghề luật sư có hiệu lực (năm 2001)đến nay, số lượng luật sư đã tăng 250%

Tuy nhiên, vấn đề về đội ngũ luật sư nước ta còn một số hạn chế cần được khắcphục sau đây:

+Thứ nhất, số lượng luật sư hiện có so với dân số còn rất thấp

+Thứ hai, chất lượng của đội ngũ luật sư còn nhiều hạn chế Gần một nửa số

lượng luật sư hiện nay chưa được đào tạo một cách bài bản về kỹ năng hànhnghề Hiệu quả tham gia tố tụng của luật sư vẫn còn chưa đáp ứng được yêu cầutranh tụng tại phiên toà theo tinh thần cải cách tư pháp Các luật sư vẫn còn thiếukinh nghiệm trong việc thu thập tài liệu, đồ vật, tình tiết liên quan đến quá trình

bào chữa, tranh luận, đưa ra yêu cầu, kiến nghị tại phiên toà Một số luật sư còn

có thái độ ứng xử nghề nghiệp chưa đúng mực trong quan hệ với các cơ quantiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và luật sư đồng nghiệp, làm ảnhhưởng đến uy tín của đội ngũ luật sư Hơn nữa, luật sư nước ta còn yếu về trình

độ ngoại ngữ cũng như kiến thức về pháp luật quốc tế

+Thứ ba, về mức độ chuyên môn hoá trong hành nghề, đa số luật sư ở nước ta

hành nghề trong tất cả các lĩnh vực tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật, đại diệnngoài tố tụng và các dịch vụ pháp lý khác Tuy số lượng luật sư ở nước ta trongnhững năm gần đây tăng lên đáng kể, song vẫn chưa hình thành được đội ngũcác luật sư chuyên sâu về những lĩnh vực khác nhau Các luật sư chủ yếu hànhnghề trong hai lĩnh vực dân sự và hình sự Trong các lĩnh vực pháp luật khácnhư hành chính, lao động, kinh tế…tỷ lệ vụ việc mà các luật sư tham gia tươngđối thấp

2.Về hoạt động hành nghề của luật sư

Thứ nhất, về phạm vi hành nghề Có thể thấy rằng sau khi Pháp lệnh luật

sư năm 2001 và đặc biệt sau khi Luật Luật sư được ban hành, hoạt động hànhnghề luật sư ở Việt Nam có những bước chuyển rõ rệt Theo quy định của Pháplệnh luật sư thì dịch vụ pháp lý của luật sư bao gồm tham gia tố tụng, thực hiện

tư vấn pháp luật và các dịch vụ pháp lý khác Luật Luật sư đã mở rộng hơnphạm vi hành nghề luật sư với việc quy định luật sư được đại diện ngoài tố tụngcho khách hàng Có thể nói trên cơ sở những quy định ngày càng thông thoánghơn của pháp luật cộng với sự nỗ lực của các luật sư, dịch vụ pháp lý của luật sưtăng đáng kể về số lượng và nâng cao một bước về chất lượng

+ Tham gia tố tụng là lĩnh vực hành nghề chủ yếu của các luật sư hiện nay.Trong thời gian qua, các luật sư đã tham gia giải quyết hàng trăm nghìn vụ án.Vai trò của luật sư trong quá trình tham gia tố tụng đã có những bước phát triển

về chất Xuất phát từ việc pháp luật tố tụng đang từng bước được hoàn thiện, các

cơ quan tiến hành tố tụng đã quan tâm hơn đến việc tạo điều kiện thuận lợi choluật sư tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị can, bịcáo, đương sự Ý kiến của luật sư tại phiên toà đã được cơ quan công tố quan

tâm và coi trọng Việc tham gia tố tụng của các luật sư không những bảo đảm tốthơn quyền bào chữa của bị can, bị cáo, các đương sự khác, mà còn giúp các cơquan tiến hành tố tụng phát hiện, sửa chữa những thiếu sót, làm rõ sự thật kháchquan, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

+ Tư vấn pháp luật là lĩnh vực hành nghề quan trọng của luật sư, đặc biệt trongđiều kiện nhu cầu về tư vấn pháp luật trong xã hội ngày càng tăng nhanh Cácluật sư đã mở rộng và phát triển tư vấn trong các lĩnh vực kinh doanh, đầu tư,thương mại Trong lĩnh vực pháp luật dân sự thì tư vấn về đất đai, hôn nhân giađình đang là mảng tư vấn phổ biến và sôi động nhất Với điều kiện hội nhậpkinh tế quốc tế, toàn cầu hoá, các luật sư hoạt động trong lĩnh vực tư vấn phápluật đang phát huy vai trò quan trọng trong việc giúp đỡ các doanh nghiệp đàmphán, ký kết hợp đồng, giải quyết các tranh chấp phát sinh đặc biệt trong cáclĩnh vực mới mẻ như đầu tư nước ngoài, sở hữu trí tuệ, quan hệ thương mại hànghoá có yếu tố nước ngoài

Bên cạnh đó, các luật sư cũng đã tham gia tích cực vào hoạt động trợ giúppháp lý cho người nghèo, đối tượng thuộc diện chính sách Việc tham gia vàohoạt động này không chỉ thực hiện một cam kết mang tính chất nghĩa vụ của luật

sư đối với xã hội mà còn góp phần tạo lập sự công bằng cho các đối tượng đượchưởng trợ giúp pháp lý Trong thời gian qua, các luật sư đã tham gia trợ giúppháp lý cho hàng chục nghìn vụ việc, góp phần đáng kể trong việc bảo vệ quyền,lợi ích hợp pháp cho người nghèo, người thuộc diện chính sách Có thể nói, mặc

dù còn những hạn chế, nhưng hoạt động của luật sư thời gian qua đã đáp ứngmột phần quan trọng nhu cầu giúp đỡ pháp lý của công dân và tổ chức, đóng gópđáng kể trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo và cácđương sự khác

Thứ hai, về hình thức hành nghề của luật sư Theo quy định của Pháp

lệnh luật sư năm 2001, luật sư chỉ được hành nghề trong tổ chức hành nghề luật

sư (thành lập hoặc tham gia thành lập Văn phòng luật sư, Công ty luật hợp danhhoặc làm việc theo hợp đồng cho tổ chức hành nghề luật sư, kể cả tổ chức hànhnghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam) Luật Luật sư đã mở rộng hình thức hành

nghề của luật sư, theo đó luật sư không chỉ hành nghề trong tổ chức hành nghềluật sư như quy định của Pháp lệnh luật sư năm 2001, mà còn được phép hànhnghề với tư cách cá nhân dưới hình thức tự mình nhận và thực hiện dịch vụ pháp

lý cho khách hàng theo hợp đồng dịch vụ pháp lý, hoặc làm việc cho cơ quan, tổchức theo hợp đồng lao động

Thứ ba, về hình thức tổ chức hành nghề luật sư Theo quy định của Luật

Luật sư thì tổ chức hành nghề luật sư bao gồm:

+ Văn phòng luật sư là tổ chức hành nghề luật sư do một luật sư thành lập được

tổ chức và hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân;

+ Công ty luật bao gồm Công ty luật hợp danh và Công ty luật trách nhiệm hữuhạn So với Pháp lệnh luật sư năm 2001, Luật Luật sư đã quy định thêm loạihình Công ty luật trách nhiệm hữu hạn Hơn nữa , để phù hợp với quy định củaLuật Doanh nghiệp, Luật Luật sư còn quy định Công ty luật trách nhiệm hữuhạn có thể là Công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc Công

ty luật trách nhiệm hữu hạn một thành viên

Như vậy, hình thức tổ chức hành nghề luật sư cũng được mở rộng, tạođiều kiện thuận lợi cho các luật sư lựa chọn mô hình hoạt động nhằm phát huyhết khả năng sử dụng các điều kiện để hành nghề một cách thuận lợi nhất

3 Về tổ chức luật sư và quản lý luật sư.

Luật Luật sư hiện nay đã quy định hệ thống tổ chức luật sư từ trung ươngđến các địa phương, đó là Tổ chức luật sư toàn quốc và Đoàn luật sư ở các tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương

Hiện nay, Liên đoàn luật sư Việt Nam đã được thành lập gần một năm, vớiviệc quy định về Tổ chức luật sư toàn quốc và nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chứcnày, Luật Luật sư đã tăng cường đáng kể vai trò tự quản của tổ chức luật sư Tớiđây, Liên đoàn luật sư Việt Nam sẽ ban hành Quy tắc đạo đức và ứng xử nghềnghiệp luật sư; phối hợp với Bộ Tư pháp trong việc ban hành quy chế tập sựhành nghề luật sư, đào tạo nghề luật sư, kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật

sư Hơn nữa Liên đoàn luật sư Việt Nam còn được giao quyền cấp, thu hồi Thẻluật sư, quy định mẫu trang phục luật sư tham gia phiên toà…

Thời gian qua, công tác của các Đoàn luật sư đối với nghề luật sư đã cónhiều chuyển biến tích cực Căn cứ vào nhiệm vụ, quyền hạn được giao, cácĐoàn luật sư đã thực hiện tương đối tốt công tác giám sát, kiểm tra việc tuân thủpháp luật, tuân theo Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư, Điều lệĐoàn luật sư của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư; kịp thời nhắc nhở, uốn nắn

và có biện pháp xử lý nghiêm minh các trường hợp luật sư vi phạm Các Đoànluật sư tích cực tham gia đóng góp ý kiến xây dựng pháp luật, tham gia tuyêntruyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân, trợ giúp pháp lý, tư vấn miễnphí, bào chữa miễn phí

Tuy vậy, hoạt động tự quản của các Đoàn luật sư còn một số hạn chế cần

sớm khắc phục như:

+Hiệu quả hoạt động quản lý, điều hành của nhiều Ban Chủ nhiệm Đoàn luật sưtrong còn chưa cao

+Một số Đoàn luật sư chưa quan tâm đúng mức đến công tác giáo dục chính trị

tư tưởng, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho luật sư;công tác giám sát, quản lý người tập sự hành nghề luật sư còn mang tính hìnhthức

+Một số Đoàn luật sư phối hợp chưa tốt với cơ quan quản lý nhà nước ở địaphương trong việc quản lý hành nghề luật sư, việc quản lý hành nghề luật sư ởnhững địa phương này kém hiệu quả, ảnh hưởng trực tiếp đến tổ chức và hoạtđộng luật sư ở địa phương

+Các Đoàn luật sư chưa thực hiện tốt chức năng đại diện để bảo vệ quyền, lợiích hợp pháp của các luật sư Đoàn luật sư chưa thực sự là nơi tập hợp nhữngbức xúc, khó khăn, vướng mắc, đề xuất, kiến nghị của luật sư liên quan đến hoạtđộng hành nghề và đại diện cho luật sư trong việc kiến nghị với cơ quan nhànước có thẩm quyền

Hơn nữa, đối với công tác tự quản của tổ chức luật sư, cũng cần nói đếnvai trò của các tổ chức hành nghề luật sư Việc tổ chức, điều hành văn phòngluật sư, công ty luật cũng được cải tiến, tiếp cận gần hơn với cách tổ chức, điềuhành tiên tiến, hiện đại của các công ty luật ở các nước trên thế giới Một số tổ

chức hành nghề luật sư đã cung cấp dịch vụ pháp lý có chất lượng cho cá nhân,

tổ chức nước ngoài, tham gia giải quyết tranh chấp lớn có yếu tố nước ngoài.Một số công ty luật đã có nhu cầu, khả năng và trong thực tế đã thuê luật sưnước ngoài làm việc cho công ty mình Trong thời gian qua, đa số các tổ chứchành nghề luật sư đã làm tốt công việc giáo dục, giám sát luật sư trong việc tuântheo pháp luật, quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp của luật sư Tuy nhiên,một số tổ chức hành nghề luật sư chưa thực sự quan tâm đến công việc này,đồng thời có biểu hiện lỏng lẻo trong việc quản lý các luật sư của tổ chức mình,

để xảy ra hiện tượng luật sư vi phạm pháp luật, quy tắc đạo đức nghề nghiệp mà

tổ chức không biết hoặc bỏ qua

4.Về việc bảo vệ quyền hành nghề luật sư và bảo vệ luật sư

Sở dĩ phải nói đến vấn đề này, bởi trên thực tế hiện nay, dù các quy địnhcủa pháp luật đã quy định quyền tham gia tố tụng của luật sư, nhưng ở nhiềuphiên tòa, tiếng nói, vai trò của luật sư không thực sự có giá trị Nhiều luật sưtrong quá trình hành nghề đã đành phải chấp nhận những rủi ro ngoài mongmuốn, họ thậm chí phải đổ máu vì nghề nghiệp

Những biểu hiện về sự coi thường pháp luật, xâm hại đến quyền hànhnghề của luật sư cả trong và ngoài phiên tòa dường như đang diễn ra hàng ngày,tuy nhiên chưa có những giải pháp thực sự hữu hiệu để đảm bảo rằng luật sưđược hành nghề với đầy đủ quyền của mình, đồng thời được bảo vệ khỏi sự xâmhại về sức khỏe và tính mạng

Như vậy, nghề luật sư ở Việt Nam nhìn nhận một cách khái quát ở cáckhía cạnh vừa đề cập đã cho thấy chiều hướng ngày một được chuyên nghiệphóa Quy định của pháp luật đối với nghề luật sư đã có những bước chuyển lớn

và là nền tảng để chúng ta tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, nhằm tạo điềukiện tốt nhất cho nghề luật sư phát triển vững mạnh Tuy nhiên, cũng qua đó đểthấy, còn nhiều những hạn chế, bất cập đã và đang nãy sinh trong hoạt độngnghề nghiệp cũng như công tác quản lý nghề luật sư rất cần những giải pháp hữuhiệu để hoàn thiện, nhằm nâng cao chất lượng, uy tín của nghề luật sư trong xãhội, cũng như để khẳng định vị thế của luật sư Việt Nam trên bình diện quốc tế

5 Về địa vị xã hội hiện nay của luât sư

Năm 2006 Việt Nam đã ban hành Luật luật sư (có hiệu lực từ 1/1/2007).Đây là cơ sở pháp lý tiếp tục củng cố và phát triển đội ngũ luật sư chuyênnghiệp có phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn đóng góp vào công cuộc xâydựng Nhà nước pháp quyền XHCN, hội nhập quốc tế và đáp ứng yêu cầu vềphát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam Trên cơ sở những văn bản pháp lý nêutrên đội ngũ luật sư của Việt Nam đã hình thành và ngày càng phát triển đông về

số lượng, tính chuyên nghiệp và kinh nghiệm hành nghề cũng ngày được nângcao

Ở Việt nam luật sư được tự do lựa chọn hình thức hành nghề theo hìnhthức công ty hay văn phòng luật sư thậm chí hành nghề tự do Tất cả các tổ chứchành nghề luật sư đều được quyền hoạt động trên các lĩnh vực như: tranh tụng,

tư vấn và cung cấp các dịch vụ pháp lý Luật sư được tự do hành nghề trong mọilĩnh vực pháp lụât Luật pháp cho phép luật sư có quyền tham gia tranh tụng tạicác tòa án Hoạt động tranh tụng tại tòa án là một trong những hoạt động có tínhtruyền thống của luật sư Hà Nội có từ trước khi thành lập Đoàn luật sư thànhphố Hà Nội Trong các vụ án hình sự, luật sư được cử để bào chữa cho các bịcan, bị cáo Pháp lệnh tố tụng hình sự hiện hành đã cho phép luật sư tham gia từkhi khởi tố vụ án hoặc khi bị can bị tạm giữ tạm giam Đối với các vụ án phihình sự pháp luật quy định luật sư được quyền tham gia để đại diện cho đương

sự hoặc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các đương sự tại các Tòa ánDân sự, Kinh tế, Lao động, Hành chính

Trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, cùngvới sự tăng trưởng kinh tế không ngừng, đội ngũ luật sư Việt Nam đang từngbước khẳng định vai trò của mình trong việc góp phần bảo vệ công lý, phát triểnkinh tế và xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

III Vai trò của nghề luật sư trong xã hội Việt Nam hiện nay

1. Vai trò của luật sư trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo và đương sự trước tòa

Bảo vệ quyền lợi cho đương sự trước Toà là một hoạt động tất yếu của Luật

sư trong quá trình hành nghề Tại phiên Tòa, sự tham gia của Luật sư nhằm đảmbảo các hoạt động tố tụng được diễn ra theo đúng các quy định của pháp luật.Trước khi tham gia phiên toà, kỹ năng tranh tụng của luật sư thể hiện trong giaiđoạn này là một khâu quan trọng, có ý nghĩa rất lớn đối với sự thành công củaviệc bào chữa hay bảo vệ quyền lợi cho khách hàng

Theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự, Luật sư được tham gia tốtụng với tư cách là người bào chữa cho bị can, bị cáo hoặc người bảo vệ quyền,lợi ích hợp pháp của các đương sự khác trong vụ án Khi tham gia tố tụng Luật

sư được tham gia với hai mục đích là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bịcan, bị cáo (thân chủ) và góp phần làm sáng tỏ các tình tiết của vụ án bảo đảmcho công tác xét xử được khách quan, đúng pháp luật Khi tham gia trong tốtụng dù với vai trò là người bào chữa cho của bị can, bị cáo hay người bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo, lợi ích hợp pháp của đương sự…thì Luật sư cùng với thân chủ của mình luôn trở thành một bên trong tố tụng Do

đó khi đã trở thành một bên trong tố tụng thì Luật sư phải sử dụng tổng hợpnhững kinh nghiệm nghề nghiệp và kiến thức của mình trong đó có kiến thức vềchứng cứ nhằm bác lại quan điểm đối lập, bảo vệ quan điểm của mình

Ở giai đoạn này, vai trò của Luật sư không đối lập với Viện kiểm sát và Tòa

án bởi vì thông qua hoạt động bào chữa, bảo vệ thân chủ, Luật sư cùng một lúcphải hướng tới việc góp phần bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, đảm bảo tínhnghiêm minh của pháp luật Bên cạnh đó, Luật sư phải hoàn thành sứ mệnh củamình trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của thân chủ trên cơ sở phápluật Đây cũng là mục tiêu hàng đầu của mỗi luật sư khi tham gia tranh tụng

Cũng như ở những giai đoạn trước của quá trình tố tụng, trong phiên tòa

sơ thẩm hoặc phúc thẩm, luật sư tham gia tranh tụng với tư cách là người đạidiện của đương sự hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích pháp của đương sự.Trong giai đoạn này, luật sư sẽ thay mặt đương sự đưa ra những yêu cầu về thayđổi người tiến hành tố tụng khi xét thấy cần thiết; trả lời các câu hỏi của Hội