Quản lý tài chính các dự án tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI.

Luận văn đã đạt được một số kết quả nghiên cứu sau: Bằng việc tham khảo các tài liệu đi trước tác giả đã làm rõ cơ sở lý luận về quản lý tài chính dự án của Doanh nghiệp. Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính các dự án tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI thông qua nội dung quản lý ;tiêu chính đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính các dự án của Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI. Luận văn đã đạt được một số kết quả nghiên cứu sau: Bằng việc tham khảo các tài liệu đi trước tác giả đã làm rõ cơ sở lý luận về quản lý tài chính dự án của Doanh nghiệp. Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính các dự án tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI thông qua nội dung quản lý ;tiêu chính đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính các dự án của Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI. Luận văn đã đạt được một số kết quả nghiên cứu sau: Bằng việc tham khảo các tài liệu đi trước tác giả đã làm rõ cơ sở lý luận về quản lý tài chính dự án của Doanh nghiệp. Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính các dự án tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI thông qua nội dung quản lý ;tiêu chính đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính các dự án của Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐOÀN VĂN KÍNH

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU

TƯ VÀ XÂY LẮP KỸ THUẬT HẠ TẦNG PIDI

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

HÀ NỘI, NĂM 2018

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐOÀN VĂN KÍNH

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU

TƯ VÀ XÂY LẮP KỸ THUẬT HẠ TẦNG PIDI

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã được công bố trước đây hoặc các nội dung do người khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn nguồn đầy

đủ trong luận văn.

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm lời cam đoan trên.

Tác giả

Đoàn Văn Kính

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Lãnh đạo Công ty Cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI đã tạo điều kiện về mặt thời gian, cho phép tôi

sử dụng số liệu và thực hiện nghiên cứu tại Công ty.

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và người thân đã giúp đỡ, động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn thạc sĩ.

Tác giả

Đoàn Văn Kính

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ vii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ vii

DANH MỤC BẢNG BIỂU viii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DỰ ÁN 4

CỦA DOANH NGHIỆP 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 4

1.1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài 4

1.1.2 Khoảng trống nghiên cứu 6

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý tài chính dự án của doanh nghiệp 6

1.2.1 Một số khái niệm 6

1.2.2 Đặc điểm của quản lý tài chính dự án 9

1.2.3 Nội dung quản lý tài chính dự án 9

1.2.4 Tiêu chí đánh giá quản lý tài chính các dự án của doanh nghiệp 17

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính các dự án của doanh nghiệp 20

1.3 Kinh nghiệm quản lý tài chính dự án của một số doanh nghiệp và bài học rút ra cho Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI 23

1.3.1 Kinh nghiệm của một số doanh nghiệp 23

1.3.2 Bài học rút ra cho Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI 26

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 27

2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu và thu thập tài liệu, số liệu 27

2.1.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu 27

2.1.2 Thông tin thứ cấp 27

2.1.3 Thông tin sơ cấp 28

2.2 Phương pháp xử lý tài liệu, số liệu 28

2.2.1 Phương pháp thống kê mô tả 28

2.2.2 Phương pháp phân tích tổng hợp 29

2.2.3 Phương pháp so sánh 29

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DỰ ÁN TẠI CÔNG TY CỒ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ XÂY LẮP KĨ THUẬT HẠ TẦNG PIDI 30

3.1 Tổng quan về Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI và các dự án của công ty 30

3.1.2 Cơ cấu tổ chức của công ty 32

3.1.3 Các nguồn lực của Công ty 34

3.1.4 Cơ cấu tổ chức của bộ máy quản lý tài chính của Công ty 37

3.1.5 Tổng quan về Các dự án của công ty 39

3.1.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính dự án tại Công Ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI 42

3.2 Thực trạng quản lý tài chính dự án trúng thầu tại Công Ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI 51

3.2.1 Lập kế hoạch quản lý tài chính dự án 51

3.2.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý tài chính dự án 56

3.2.3 Kiểm tra, giám sát công tác quản lý tài chính dự án 71

3.3 Đánh giá chung về quản lý tài chính dự án tại Công Ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI 74

3.3.1 Kết quả đạt được 74

3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 75

CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DỰ ÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ XÂY LẮP KĨ THUẬT HẠ TẦNG PIDI 78

4.1 Phương hướng hoàn thiện quản lý dự án tại Công Ty cổ phần đầu tư và xây lắp

kĩ thuật hạ tầng PIDI 78

4.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện quản lý tài chính dự án tại Công Ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI 79

4.2.1 Hoàn thiện công tác lập kế hoạch quản lý tài chính dự án 79

4.2.2 Hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện quản lý tài chính dự án 80

4.2.3 Hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát quản lý tài chính dự án 82

4.2.4 Hoàn thiện bộ máy quản lý tài chính dự án 83

4.2.5 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quản lý tài chính dự án 84

4.3 Kiến nghị 86

KẾT LUẬN 88

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 89

DANH MỤC SƠ ĐỒ

2 Sơ đồ 3.2 Cơ cấu tổ chức của bộ máy quản lý tài

chính dự án trung thầu của Công ty 37

3 Sơ đồ 3.3 Sơ đồ mẫu phân bổ chi phí tài chính cho

4 Sơ đồ 3.4 Cơ cấu công tác quản lý dự án của Công ty 69

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

1 Biểu đồ 3.1 Cơ cấu nguồn nhân lực của Công ty 34

2 Biểu đồ 3.2 Lợi nhuận hàng năm của Công ty 35

3 Biểu đồ 3.3 Số lượt công nhân được đào tạo giai

DANH MỤC BẢNG BIỂU

1 Bảng 3.1 Một số máy móc, thiết bị thi công của Công

2 Bảng 3.2 Một số dự án trung thầu của Công ty PIDI

3 Bảng 3.3 Bảng tổng hợp dự toán một số công trình của

Công ty thực hiện giai đoạn 2015-2017 42

4 Bảng 3.4 Chi tiết các khoản mục dự toán chi phí 44

5 Bảng 3.5 Các bước quản lý chi phí nhân công tại Công

6 Bảng 3.6 Chi phí thực tế phát sinh với với chi phí dự

Chi tiết các khỏan mục chi phí dự toán so với thực tế của công trình Hệ thống cấp điện tổng thể - Cơ sở hạ tầng trung đoàn KQHQ tại Cam Ranh

53

10 Bảng 3.10

Bảng tổng hợp chi phí tăng sai thực tế so với

dự toán đối với khoản mục chi phí máy thi công

54

11 Bảng 3.11

Chi tiết các khoản mục NVL tạicông trình Hệ thống cấp điện tổng thể- Cơ sở hạ tầng trung đoàn KQHQ tại Cam Ranh

56

12 Bảng 3.12 Bảng tổng hợp chi phí nguyên vật liệu so phát

sinh thực tế so với kế hoạch của công trình 57

13 Bảng 3.13 Một số nội dung trong kiểm tra, giám sát

công tác quản lý tài chính dự án tại Công ty 60

14 Bảng 3.14 Công tác thực hiện quản lý tài chính dự án

15 Bảng 3.15 Trình độ của đội ngũ cán bộ nhân viên làm

việc tại phòng tài chính, kế toán của Công ty 63

16 Bảng 3.16

Kết quả khảo sát đội ngũ cán bộ nhân viên làm việc tại phòng tài chính, kế toán của công ty

64

17 Bảng 3.17

Kết quả khảo sát đội ngũ nhân viên phòng tài chính kế toán về thông tin, tài liệu phục vụ ho quá trình quản lý tài chính dự án

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với sự phát triển lớn mạnh của nền kinh tế đất nước, các công trìnhtrọng điểm quốc gia, các khu công nghiệp, các nhà máy, xí nghiệp, các tòa cao ốc

và các công trình công cộng khác đã và đang được xây dựng Đặc biệt, trong giaiđoạn hiện nay Đảng và Nhà nước ta đang rất chú trọng phát triển các công trình hạtầng giao thông, hạ tầng ngành bưu chính, viễn thông các công trình phúc lợi Điều này cho thấy, các dự án xây dựng đã và đang đóng một vai trò vô cùng quantrọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cũng như sự phát triển củacác doanh nghiệp Tuy nhiên, không phải dự án nào cũng đạt được kết quả mongđợi, các dự án thành công hay thất bại phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó phầnlớn là phụ thuộc vào công tác quản lý tài chính dự án của doanh nghiệp

Trong điều kiện hiện nay, thị trường xây lắp ngày càng cạnh tranh gay gắt,thị trường đầu tư lại đầy biến động rủi ro, hoạt động quản lý dự án nói chung vàquản lý tài chính dự án nói riêng đang dần trở thành hạt nhân cơ bản trong cơ chếquản lý của các doanh nghiệp trong đó có Công ty cổ phần đầu tư và xâylắp kĩ thuật

hạ tầng PIDI Với kinh nghiệm hơn 20 năm trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế, thi côngcác công trình xây dựng dân dụng, hạ tầng giao thông, điện, cơ điện, thời gian qua,PIDI đã không ngừng vươn lên, mở rộng quy mô sản xuất, khẳng định vị thế và uytín đối với chủ đầu tư, đóng góp nhiều công trình có giá trị cho sự phát triển của đấtnước

Trong quản lý dự án, công ty đặc biệt chú trọng, quan tâm hoàn thiện côngtác quản lý tài chính dự án do mỗi dự án triển khai luôn đòi hỏi nguồn lực tài chínhlớn, phân bổ trong thời gian dài Tuy nhiên, quản lý tài chính dự án là vấn đề mới

mẻ và phức tạp nên công tác này tại PIDI khó tránh khỏi những thiếu sót hạn chếnhư: Chi phí phát sinh vượt dự toán đã duyệt; nguồn kinh phí không đáp ứng tiến độcông trình; công tác lập kế hoạch tài chính dự án chưa đảm bảo khoa học, hợp lýgiữa các khâu, khi phát sinh sự cố ngoài kế hoạch tài chính dự án, nhân viên công tycòn tỏ ra lúng túng trong tìm phương án giải quyết; Nguồn lực tài chính thực tế thựchiện dự án luôn cao hơn kế hoạch tài chính dự án đã lập; Công tác kiểm tra, giám

sát quản lý tài chính dự án chưa được công ty quan tâm chú trọng, việc kiểm tra chỉmang tính hình thức và chỉ thực hiện định kỳ nên không kịp thời phát hiện các saiphạm trong quản lý tài chính dự án.

Trước thực trạng trên, là cá nhân đang làm việc tại Công ty cổ phần đầu tư

xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI, tác giả luận văn quyết định lựa chọn đề tài: Quản lý tài chính các dự án tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI

để thực hiện luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế với mong muốn góp phần vào việchoàn thiện công tác quản lý tài chính dự án tại Công ty trong thời gian tới

2 Câu hỏi nghiên cứu của luận văn

Luận văn được thực hiện nhằm trả lời câu hỏi nghiên cứu sau: Công ty cổphần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI cần phải làm gì và làm như thế nào đểhoàn thiện công tác quản lý tài chính các dự án tại Công ty?

Chủ thể quản lý được nghiên cứu trong luận văn là Công ty cổ phần đầu tư

và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính các dự ántại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý tài chính dự án tại doanh nghiệp

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính các dự án tại Công ty cổphần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI

- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính các dự áncủa Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động quản lý tài chính các dự áncủa Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI

- Về thời gian: Thực trạng hoạt động quản lý tài chính các dự án tạiCông ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI được phân tích đánhgiá trong giai đoạn 2014-2017 Các giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính các

dự án của công ty được xác định cho giai đoạn 2018-2022

- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu các nội dung của công tácquản lý tài chính các dự án theo cách tiếp cận của chức năng quản lý kinh tế:Lập kế hoạch; Tổ chức thực hiện kế hoạch; Kiểm tra; giám sát

5 Kết cấu luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 4 chương:

- Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về

quản lý tài chính dự án của doanh nghiệp

- Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

- Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính các dự án tại Công ty cổ phần đầu

tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI

- Chương 4: Các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính các dự án

tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN

VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DỰ ÁN

CỦA DOANH NGHIỆP

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

1.1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Dự án là nhân tố quan trọng của bất kỳ tổ chức nào trong nền kinh tế thếgiới, những vấn đề liên quan đến dự án, quản lý dự án đã được nhiều nhà quản lýquan tâm, nghiên cứu, có thể kể đến những nghiên cứu điển hình sau:

Cuốn sách “Quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng thuộc nguồn vốn ngânsách nhà nước” của tác giả Bùi Tiến Hạnh (2015) Tác giả cuốn sách đã hệ thốnghóa những vấn đề lý luận cơ bản về chi phí, quản lý chi phí dự án đầu tư thuộcnguồn vốn ngân hàng Bên cạnh đó, giáo trình còn trình bày khá chi tiết về công táclập dự toán dự án cũng như công tác quyết toán chi phí đầu tư xây dựng Trên cơ sởcập nhật, tổng hợp các chính sách và chế độ của Nhà nước, các luận cứ khoa học vàthực tiễn; giáo trình nghiên cứu trở thành nguồn tài liệu hữu ích cho các nhà nghiêncứu và các nhà quản lý về kinh tế tài chính

Nghiên cứu của tác giả Phạm Hữu Vinh (2011) về “Hoàn thiện công tác quản

lý dự án đầu tư tại Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 5”, luận văn thạc

sỹ trường Đại học Thương mại Nghiên cứu đã hệ thống hóa và làm rõ một số vấn

đề lý luận cơ bản về quản lý dự án đầu tư ở doanh nghiệp trong điều kiện hiện nay.Trên cơ sở đó, tiến hành đánh giá thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư của Tổngcông ty xây dựng công trình giao thông 5, rút ra những tồn tại hạn chế và nguyênnhân của tồn tại hạn chế Từ đó, xây dựng hệ thống những quan điểm cơ bản và đềxuất những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư củaTổng công ty xây dựng công trình giao thông 5

Tác giả Nguyễn Tú Anh (2011) thực hiện nghiên cứu về “Hoàn thiện côngtác quản lý dự án đầu tư tại Tổng công ty lắp máy Việt Nam LILAMA”, luận vănthạc sỹ trường Đại học Kinh tế Quốc dân Bằng việc vận dụng linh hoạt các phươngpháp tổng hợp, phân tích số liệu, phương pháp hệ thống hóa, sơ đồ hoá… tác giả

của công trình nghiên cứu khoa học này đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về

dự án đầu tư: Thế nào là dự án đầu tư, quản lý dự án đầu tư? Sự cần thiết phải quản

lý dự án đầu tư, các lĩnh vực quản lý dự án đầu tư và các mô hình tổ chức quản lý

dự án đầu tư tại Việt Nam Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý dự án đầu tư tạiTổng công ty lắp máy Việt Nam: Quản lý theo mô hình nào? Quản lý từng lĩnh vực

cụ thể (thời gian, chi phí, chất lượng) trong các giai đoạn của dự án ra sao? Tác giả

đã rút ra được những ưu điểm, nhược điểm, phát hiện nguyên nhân và đề xuất giảipháp để hoàn thiện công tác quản lý dự án tại Tổng công ty LILAMA

Tác giả Nguyễn Hoàng Ân (2013) thực hiện nghiên cứu về “Quản lý dự ántrong giai đoạn chuẩn bị đầu tư”, Tạp chí xây dựng số 23 Nghiên cứu đã trình bàykhá đầy đủ về cơ sở lý luận của dự án đầu tư và quản lý dự án đầu tư trong giaiđoạn chuẩn bị đầu tư Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác quản lý giai đoạnchuẩn bị đầu tư tại Việt Nam, tác giả đã đề xuất nhóm các giải pháp giúp nâng caohiệu quả các dự án đầu tư giai đoạn đến năm 2020 Nghiên cứu bổ sung nguồn tàiliệu có giá trị tham khảo cao cho các nghiên cứu về sau, tuy nhiên do phạm vinghiên cứu rộng nên kết quả nghiên cứu không mang tính đại diện, đồng thời, nhómgiải pháp được đưa ra còn chung chung mang tính khái quát mà không cụ thể

Tác giả Mai Thu Trang (2016) thực hiện nghiên cứu về "Tăng cường quản lý

các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông nông thôn bằng nguồn vốn ngânsách Nhà nước trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”, luận văn thạc sỹquản trị kinh doanh trường Đại học Thái Nguyên Nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ

sở khoa học về quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông nông thôn.Đánh giá được thực trạng quản lý dự án của địa phương Trên cơ sở đó đề xuấtđược một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước các dự án đầu tưxây dựng công trình giao thông nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bànnghiên cứu Nghiên cứu này của tác giả có thể sử dụng làm tài liệu nghiên cứu,tham khảo trong việc xây dựng các chính sách về đầu tư và quản lý dự án đầu tưxây dựng công trình giao thông nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước

Tác giả Triệu Hồng Mai (2015) thực hiện nghiên cứu về “Hoàn thiện côngtác quản lý dự án của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thuộc Công ty Cổ phầnNước sạch Thái Nguyên”, luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanh trường Đại học Thái

Nguyên Trong nghiên cứu tác giả đã hệ thống một số vấn đề về lý luận và thực tiễncủa công tác QLDA.Đánh giá thực trạng công tác QLDA của Ban QLDA đầu tư xâydựng thuộc Công ty CP Nước sạch Thái Nguyên; Xác định những điểm hạn chếtrong công tác QLDA của Ban QLDA đầu tư xây dựng thuộc Công ty CP Nướcsạch Thái Nguyên Từ đó, đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác QLDA của BanQLDA đầu tư xây dựng thuộc Công ty CP Nước sạch Thái Nguyên trong thời giantới Nghiên cứu của tác giả là công trình khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễnthiết thực, là tài liệu giúp Ban QLDA đầu tư xây dựng thuộc Công ty CP Nước sạchThái Nguyên hoàn thiện công tác QLDA đầu tư.

1.1.2 Khoảng trống nghiên cứu

Hầu hết các công trình nghiên cứu đi trước đều đã tổng hợp được những lýthuyết về quản lý dự án và đánh giá được thực trạng công tác quản lý dự án tại một

số doanh nghiệp cụ thể Đây là những tài liệu tham khảo quý giá mà tác giả luậnvăn có thể kế thừa trong quá trình nghiên cứu đề tài

Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu tiếp cận công tác quản lý dự án trên khíacạnh chủ đầu tư và tiến hành quản lý tổng thể toàn bộ dự án Mặt khác, cho đến naychưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về đề tài “Quản lý tài chính dự án tạicông ty cổ phần đầu tư xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI” Các dự án nghiên cứu ở đây

là các dự án của Công ty

Do đó, điểm mới trong nghiên cứu của tác giả đó là đề tài nghiên cứu của tácgiả thực hiện tiếp cận công tác quản lý dự án với cương vị là nhà thầu thi công,quản lý các dự án đã trúng thấu và nghiên cứu cụ thể đối với công tác quản lý tàichính dự án dựa trên các chức năng của quản lý kinh tế là: lập kế hoạch, tổ chứcthực hiện và kiểm tra, giám sát Vì vậy, nghiên cứu của tác giả là cần thiết, hoàntoàn không bị trùng lặp với các nghiên cứu đã đi trước

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý tài chính dự án của doanh nghiệp

1.2.1 Một số khái niệm

 Dự án

Dự án là tập hợp các đề xuất để thực hiện một phần hay toàn bộ công việcnhằm đạt được mục tiêu hay yêu cầu nào đó trong một thời gian nhất định dựa trên

nguồn vốn xác định Dự án là một quá trình mang đặc thù riêng bao gồm một loạtcác hoạt động được phối hợp và kiểm soát, có định ngày khởi đầu và kết thúc, đượcthực hiện với những hạn chế về thời gian, chi phí và nguồn lực nhằm đạt được mụctiêu phù hợp với những yêu cầu cụ thể.

Dự án với tư cách là đối tượng của quản lý, là một nhiệm vụ mang tính chấtmột lần, có mục tiêu rõ ràng (trong đó bao gồm số lượng, chức năng và tiêu chuẩnchất lượng), yêu cầu phải được hoàn thành trong một khoảng thời gian quy định, có

dự toán tài chính từ trước (Từ Quang Phương, 2005)

Cũng theo nội dung của giáo trình Quản lý dự án đầu tư của tác giả TừQuang Phương (2005),dự án mang những đặc trưng cơ bản sau:

Dự án có mục đích và kết quả xác định: Mỗi dự án là một tập hợp của rất

nhiều các nhiệm vụ khác nhau cần được thực hiện, mỗi nhiệm vụ cụ thể lại có mộtkết quả riêng, độc lập Tập hợp các kết quả cụ thể của các nhiệm vụ trong mối quan

hệ tương tác giữa chúng hình thành nên kết quả chung của dự án

Dự án có chu kì phát triển riêng và có thời gian tồn tại hữu hạn: Không có dự

án nào kéo dài mãi mãi, có dự án hoàn thành trong thời gian rất ngắn, một vài tháng,cũng có dự án để hoàn thành phải mất hàng chục năm,… nhưng dự án nào cũng cóthời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc Khi dự án kết thúc, kết quả dự án sẽ đượcchuyển giao cho bộ phận quản lý vận hành, nhóm quản trị dự án khi đó giải tán

Sản phẩm của dự án mang tính chất đơn chiếc: Kết quả của dự án không

phải là sản phẩm sản xuất hàng loạt, mà có tính khác biệt cao Sản phẩm và dịch vụ

do dự án đem lại là duy nhất, hầu như không lặp lại, và luôn luôn khác biệt nhaumột cách tương đối

Dự án sử dụng các nguồn lực có giới hạn: Mọi dự án đều bị giới hạn bởi các

nguồn lực về nhân lực, nguồn vốn, và thời gian nhất định

Dự án liên quan đến nhiều bên và có sự tương tác phức tạp giữa các bộ phận quản lý chức năng với quản lý dự án: Dự án nào cũng có sự tham gia của nhiều bên

hữu quan như: Chủ đầu tư, đối tượng hưởng thụ dự án, cơ quan quản lý nhà nước, nhàthầu, các nhà tư vấn, nhân dân ở địa phương diễn ra dự án, … Tùy theo từng dự án màmức độ tham gia cũng như vai trò của các đối tượng hữu quan trên là khác nhau

Dự án có tính bất định và độ rủi ro cao: Hầu hết các dự án đều huy động một

khối lượng nguồn lực rất lớn về con người, tài nguyên thiên nhiên, vốn, … và đềuđược thực hiện trong thời gian tương đối dài Do đó, dự án thường có tính bất định

và độ rủi ro cao

 Đấu thầu

Đấu thầu là phương thức mà chủ đầu tư (Cơ quan, tổ chức sở hữu vốn, vayvốn hoặc được giao trực tiếp quản lý, sử dụng vốn để thực hiện hoạt động đầu tưxây dựng) sử dụng để tổ chức cạnh tranh giữa các nhà thầu nhằm lựa chọn một nhàthầu có khả năng thực hiện tốt nhất các yêu cầu của dự án Các yêu cầu đó thường

là những yêu cầu về mặt kinh tế-tài chính, yêu cầu về mặt kĩ thuật, yêu cầu về mặttiến độ thi công, yêu cầu về bảo vệ môi trường…Thực chất của đấu thầu là việc ứngdụng phương pháp xét hiệu quả kinh tế trong việc lựa chọn tổ chức thi công xâydựng Phương pháp này đòi hỏi sự so sánh giữa các tổ chức trên cùng một phươngdiện (như kĩ thuật hay tài chính) để chọn lấy một nhà thầu có đủ khả năng sau đó lại

so sánh tiếp Kết quả cuối cùng sẽ tìm ra được một tổ chức đáp ứng tốt nhất các yêucầu của chủ đầu tư

 Dự án

Từ những khái niệm trên, có thể hiểu dự án trúng thấu là những dự án màdoanh nghiệp đạt được thông qua kết quả cạnh tranh từ hoạt động đấu thầu Doanhnghiệp có dự án chính là nhà thầu chính của dự án

 Quản lý tài chính dự án

Quản lý tài chính dự án là quá trình ước tính, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện

và kiểm soát các loại chi phí phát sinh để đảm bảo các dự án của doanh nghiệp cóthể hoàn thành trong phạm vi nguồn lực cho phép

Quản lý tài chính dự án trúng thấu thực chất là việc quản lý các loại chi phíđược sử dụng để thực hiện các hoạt động dự án bao gồm:

- Các chi phí dự án trực tiếp thực hiện các hoạt động dự án: chi phí về nhâncông, nguyên liệu, nhiên liệu, máy móc;

- Các chi phí dự án gián tiếp: Chi phí lương, tiền thuê, điện nước, máy mócthiết bị đặc chủng (ví dụ máy móc thiết bị đo lường kiểm tra chất lượng);

- Các chi phí quản lý và điều hành chung của doanh nghiệp phân bổ cho dự án

1.2.2 Đặc điểm của quản lý tài chính dự án

Quản lý tài chính dự án trung thầu của doanh nghiệp bao gồm những đặcđiểm cơ bản sau:

- Đặc điểm về chủ thể của quản lý tài chính dự án trung thầu chính: Chủ thểquản lý là cán bộ quản lý dự án, thường là phòng tài chính kế toàn của doanh nghiệp

- Đặc điểm về khách thể của quản lý tài chính dự án : Khách thể quản lý liênquan đến phạm vi công việc, phạm vi nguồn tài chính dự án đã được duyệt trong hồ

sơ dự thầu của doanh nghiệp (tức là toàn bộ nguồn lực tài chính đuợc chủ đầu tưcấp cho dự án)

- Mục đích của quản lý tài chính dự án là để thực hiện mục tiêu của dự án,tức là sản phẩm cuối cùng phải đáp ứng được yêu cầu của khách hàng song phảiđảm bảo tiết kiệm nguồn lực tài chính, đảm bảo nguồn tài chính phải nằm trongphạm vi dự toán đã duyệt

- Chức năng của quản lý tài chính dự án có thể khái quát thành nhiệm vụ lên

kế hoạch, tổ chức chỉ đạo, điều tiết, khống chế nguồn lực tài chính của dự án Nếutách rời các chức năng này thì dự án không thể vận hành có hiệu quả, mục tiêu quản

lý tài chính cũng không được thực hiện

1.2.3 Nội dung quản lý tài chính dự án

1.2.3.1 Lập kế hoạch tài chính dự án trúng thấu

Lập kế hoạch tài chính dự án là quá trình lên kế hoạch phân bổ nguồn lực tàichính để thực hiện các hoạt động của dự án đã Đây là quá trình phát triển một kếhoạch hành động thống nhất, theo trình tự logic, có thể biểu diễn dưới dạng các sơ đồ

hệ thống hoặc theo các phương pháp lập kế hoạch truyền thống

Lập kế hoạch tài chính dự án là việc bố trí, sắp xếp nguồn lực tài chính dự

án được giao bởi chủ đầu tư theo một trình tự logic, xác định mục tiêu và cácphương pháp để đạt mục tiêu của dự án, dự tính những công việc cần làm, nguồnlực tài chính thực hiện nhằm hoàn thành tốt kế hoạch ngân sách đã xác định của dự

án Lập kế hoạch tài chính dự án là tiến hành chi tiết hóa những mục tiêu tài chínhcủa dự án và hoạch định một chương trình biện pháp để thực hiện các kế hoạch đó

nhằm đảm bảo các hoạt động quản lý khác của dự án (quản lý tiến độ; quản lý chấtlượng; quản lý nguyên vật liệu…) được kết hợp một cách chính xác và đầy đủ.

Lập kế hoạch tài chính dự án là quá trình tổng hợp các chi phí ước tính củatừng hoạt động hoặc gói công việc để xây dựng một bản tổng dự toán chi phí Bảntổng dự toán chi phí bao gồm tất cả các khoản chi phí đã được chủ đầu tư chấpthuận trong hồ sơ dự thầu của doanh nghiệp nhưng không bao gồm khoản dự phòngquản lý Công tác này bao gồm nhiều nội dung: từ việc lập kế hoạch tài chính tổngthể dự án đến những kế hoạch chi tiết, từ kế hoạch phân bổ vốn đến kế hoạch quản

lý chi phí… từ kế hoạch triển khai thực hiện dự án đến kế hoạch “hậu dự án”; từ kếhoạch quản lý chi phí nhân công đến quản lý chi phí nguyên vật liệu, máy móc thiết

Để lập kế hoạch tài chính dự án , doanh nghiệp cần phải sử dụng các thôngtin đầu vào như (1) thông tin về ước tính, phân bổ chi phí để thực hiện các hoạtđộng dự án, (2) các căn cứ để đưa ra các ước tính, phân bổ chi phí, (3) kế hoạchphạm vi dự án đã phát triển ra, (4) bản tiến độ dự án và kế hoạch công việc trong đóbao gồm cả thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc của các hoạt động, các gói côngviệc, các hạng mục công việc, (5) kế hoạch sử dụng nguồn lực, (6) các hợp đồngmua hàng hoá, dịch vụ cung cấp cho dự án, (7) các chính sách, quy định, hướng dẫn

về lập kế hoạch chi phí, các kỹ thuật lập kế hoạch tài chính, phương pháp báo cáo

kế hoạch tài chính của công ty; (8) các loại máy móc thiết bị sử dụng cho dự án.Các ước tính chi phí để thực hiện các hoạt động dự án sẽ được tổng hợp lại cho tất

cả các hoạt động và gói công việc của dự án và theo tiến độ dự án kế hoạch để cóđược bản kế hoạch tài chính dự án hoàn chỉnh Các ước tính chi phí phải giới hạn

trong phạm vi nguồn vốn mà chủ đầu tư dự án đã phê duyệt trong hồ sơ dự thầu củadoanh nghiệp.

Kế hoạch tài chính dự án có thể bao gồm cả các khoản dự phòng tài chính và

dự phòng quản lý Dự phòng tài chính là dự phòng cho việc thực hiện các hoạt độngdựa trên kết quả phân tích mức độ rủi ro gắn với việc thực hiện hoạt động và đã baogồm trong ước tính chi phí thực hiện hoạt động và được đưa vào trong kế hoạch tàichính dự án Dự phòng quản lý là các khoản dự phòng cho những thay đổi về phạm

vi và chi phí không được lập kế hoạch trước Nhà quản lý dự án cần phải đệ trình đềnghị lên cấp quản lý và được phê chuẩn trước khi sử dụng các khoản dự phòng quản

lý

Lập kế hoạch tài chính dự án được sử dụng để đo lường, theo dõi và kiểmsoát kết quả thực hiện dự án về mặt tài chính Bản kế hoạch tài chính dự án có thểtrình bày dưới dạng bảng, ở mức độ tổng hợp hoặc chi tiết cho từng hoạt động hoặctừng khoảng thời gian ngắn thực hiện

1.2.3.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch tài chính dự án

Tổ chức thực hiện kế hoạch tài chính dự án là quá trình tổng hợp các loại chiphí phát sinh trong hoạt động dự án theo kế hoạch đã lập Đây là giai đoạn chi tiếthóa, lập lịch trình cho từng công việc và toàn bộ dự án (khi nào bắt đầu, khi nào kếtthúc), trên cơ sở đó, bố trí tài chính phù hợp Hay tổ chức thực hiện kế hoạch tàichính dự án là quá trình thực hiện chi phí dự án theo tiến độ cho từng công việc vàtoàn bộ dự án; phân tích số liệu và báo cáo những thông tin về chi phí nhằm đảmbảo thực hiện hoàn thành dự án trong phạm vi ngân sách đã được chủ đầu tư phêduyệt từ trước Các công việc cần thực hiện trong tổ chức thực hiện kế hoạch tàichính dự án bao gồm:

Thiết lập bộ máy quản lý tài chính dự án

Thiết lập bộ máy quản lý tài chính dự án là sự phân chia tổng thể của mộtdoanh nghiệp thành những bộ phận nhỏ theo những tiêu thức khác nhau, những bộphận đó thực hiện những chức năng riêng biệt nhưng có quan hệ chặt chẽ với nhaunhằm thực hiện những công việc liên quan đến quản lý tài chính dự án Bộ máyquản lý tài chính dự án bao gồm những cá nhân có trách nhiệm khác nhau, nhưng

quan hệ và phụ thuộc lẫn nhau được bố trí theo từng khâu để tạo thành một chỉnhthể nhằm thực hiện mục tiêu và chức năng quản lý tài chính các dự án của doanhnghiệp.

Thiết lập bộ máy quản lý tài chính dự án có rất nhiều nội dung, sau đây làcác nội dung chủ yếu:

- Xác định mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ mà bộ máy quản lý tài chính dự áncần hướng tới và đạt được

- Xác định cơ cấu tổ chức quản lý theo khâu và cấp quản lý, phụ thuộc vào

hệ thống các chức năng nhiệm vụ của quản lý tài chính dự án để phân công côngviệc một cách hợp lý

- Xác định mô hình quản lý: Mô hình quản lý là sự định hình các quan hệ củamột cơ cấu quản lý trong đó xác định các cấp, các khâu, mối liên hệ thống nhất giữachúng trong một hệ thống quản lý tài chính dự án hoàn chỉnh

- Xây dựng lực lượng thực hiện các chức năng quản lý tài chính dự án căn cứvào quy mô dự án thực hiện, từ đó xác định quy mô của bộ máy quản lý và trình độcủa lực lượng lao động và phương thức sắp xếp họ trong bộ máy quản lý

Quản lý chi phí nhân công

Quản lý chi phí nhân công: bao gồm việc quản lý các loại chi phí liên quanđến việc trả lương cho người lao động trực tiếp thực hiện dự án Nguồn nhân lựcthực hiện dự án có thể là nhân công trực tiếp của doanh nghiệp cũng có thể là độithầu phụ của doanh nhiệp

Mục tiêu của quá trình quản lý chi phí nhân công bao gồm: Đảm bảo tổngchi phí nhân công thực tế phát sinh không quá dự toán chi phí nhân công đã lập;Đảm bảo hiệu quả việc quản lý thời gian lao động, số lượng lao động cũng như chấtlượng lao động; Đảm bảo độ tin cậy của các thông tin liên quan đến chi phí tiềnlương; Chi phí tiền lương được phản ánh là có thật, đầy đủ, chính xác, được đánhgiá đúng, phù hợp với chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành

Theo nguyên tắc, trong quản lý chi phí nhân công thi công các dự án củadoanh nghiệp, thì nhân công liên quan đến công trình, hạng mục công trình nào thìphải quản lý trực tiếp với công trình, hạng mục công trình đó Đo lường các kết quả

quản lý chi phí nhân công dựa trên các chứng từ gốc, sẽ chi tiết về lao động và tiềnlương như: Bảng chấm công, hợp đồng làm khoán, bảng tính lương, bảng thanhtoán làm đêm, thêm giờ, sổ chi tiết chi phí nhân công trực tiếp, bảng tính nhân côngtrực tiếp

Quản lý chi phí máy móc, thiết bị phục vụ thi công các dự án

Quản lý chi phí máy móc thiết bị bao gồm: quản lý các loại chi phí liên quanđến mua sắm thiết bị công nghệ, chi phí đào tạo và chuyển giao công nghệ (nếu có),chi phí lắp đặt, thí nghiệm, hiệu chỉnh, chi phí vận chuyển, bảo hiểm, thuế và cácloại phí liên quan khác

Mục tiêu cần đạt tới của công tác quản lý chi phí máy móc thiết bị thi công

dự án của doanh nghiệp bao gồm: Đảm bảo tổng chi phí sử dụng máy móc thiết bịthực tế phát sinh không vượt quá tổng dự toán chi phí sử dụng máy móc thiết bị đãđược duyệt trong hồ sơ thầu; Đảm bảo hiệu quả việc quản lý nguyên vật liệu, thờigian và năng suất hoạt động của máy móc, thiết bị thi công; Đảm bảo hoàn thànhkhối lượng công việc được giao; Chi phí sử dụng máy móc, thiết bị thi công phátsinh có thật, được ghi chép đầy đủ, chính xác…phù hợp với chuẩn mực và chế độ

kế toán hiện hành theo quy định của nhà nước và quy định của Công ty

Việc quản lý, tính toán, phân bổ chi phí sử dụng máy móc, thiết bị thi công các

dự án trúng thầu của doanh nghiệp dựa trên cơ sở giá thành một giờ (ca) máy hoặcgiá thành của một đơn vị khối lượng công việc hoàn thành kết hợp với theo dõi mộtcách chi tiết máy thi công như : Sổ chi tiết chi phí sử dụng máy thi công, Bảng tổnghợp tình hình sử dụng máy thi công, Bảng phân bổ chi phí sử dụng máy thi công

Đối với những doanh nghiệp có đội máy thi công riêng thì doanh nghiệp phải

có kế hoạch toàn diện về tài sản cố định, bao gồm kế hoạch về đầu tư, mua sắm, sửachữa lớn…cho một năm Kế hoạch này là cần thiết và nó đảm bảo về cân đối nănglực sản xuất, tránh sự đầu tư lãng phí hoặc ngược lại, không đáp ứng yêu cầu xâylắp hoặc khả năng cạnh tranh trên thị trường Phân chia trách nhiệm đối với cácchức năng quản lý, vận hành máy, theo dõi ghi sổ, tính toán chi phí sử dụng máymóc, thiết bị Đầu kỳ, cán bộ quản lý phải thực hiện kiểm kê tài sản máy móc, thiết

bị thi công để đánh giá tình trạng kỹ thuật và có biện pháp bảo trì bảo dưỡng,điềuchỉnh tỷ lệ khấu hao.

Quản lý chi phí nguyên vật liệu

Chi phí nguyên vật liệu: là các loại chi phí sử dụng để mua nguyên vật liệuxây dựng dự án Đây là loại chi phí được sử dụng để thực hiện từng công việc của

Kết quả của quá trình quản lý chi phí đều được đo lường cụ thể theo từngcông trình, hạng mục công trình, thông qua việc so sánh với dự toán thì sẽ có sựchênh lệch giữa thực tế so với dự toán

Quản lý chi phí quản lý, vận hành dự án

Quản lý chi phí quản lý, vận hành dự án bao gồm: các chi phí để tổ chứcthực hiện quản lý dự án từ khi lập dự án đến đến khi hoàn thành, nghiệm thu bàngiao, đưa công trình vào khai thác sử dụng và chi phí giám sát, đánh giá dự án saukhi hoàn thành

Mục tiêu của quản lý chi phí quản lý, vận hành là nhằm đảm bảo chi phí thực tếphát sinh không vượt quá dự toán chi phí được duyệt, đảm bảo thi công, bàn giao dự ánđúng tiến độ hợp đồng; Đảm bảo chi phí phát sinh phản ánh kịp thời,chính xác,phù hợpvới chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành của doanh nghiệp và nhà nước

Trong quản lý chi phí quản lý và vận hành dự án , cán bộ quản lý phải căn

cứ vào sổ chi tiết chi phí phát sinh, bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội,bảng tính và phân bổ khấu hao tài sản cố định dùng cho bộ phận quản lý, để cóđược số liệu tổng hợp về chi phí quản lý, vận hành thực tế phát sinh đối với từng

dự án

Quản lý các loại chi phí dự phòng

Quản lý các loại chi phí dự phòng bao gồm: quản lý các chi phí dự phòngcho khối lượng công việc phát sinh và chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá trongthời gian thực hiện dự án

Đối với các dự án có thời gian thực hiện đến 2 năm: chi phí dự phòng đượcquản lý bằng 10% trên tổng chi phí thực hiện dự án: chi phí thiết bị, chi phí nhâncông, chi phí quản lý vận hành…

Đối với các dự án có thời gian thực hiện trên 2 năm, chi phí dự phòng đượcquản lý căn cứ theo 2 yếu tố:

- Dự phòng chi phí cho khối lượng công việc phát sinh: bằng 5% tổng chi phíthực hiện dự án của doanh nghiệp

- Dự phòng chi phí cho yếu tố trượt giá là được tính theo chỉ số giá xây dựngcủa từng dự án theo khu vực và thời gian thực hiện

Việc tổ chức thực hiện kế hoạch tài chính dự án chính là việc xác định cácloại chi phí phát sinh trong quá trình triển khai dự án Các loại chi phí phát sinhđược xác định theo thiết kế cơ sở, trong đó chi phí xây dựng được tính theo khốilượng chủ yếu từ thiết kế cơ sở, các khối lượng khác dự tính và giá xây dựng phùhợp với thị trường, chi phí thiết bị được tính theo số lượng, chủng loại thiết bị phùhợp với thiết kế công nghệ, giá thiết bị trên thị trường và các yếu tố khác (nếu có),chi phí quản lý dự án và chi phí khác được xác định bằng cách lập dự toán hoặc tạmtính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên tổng chi phí xây dựng và chi phí thiết bị; chi phí

dự phòng cho khối lượng công việc phát sinh được tính bằng tỷ lệ phần trăm (%)trên tổng các chi phí; Chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá được tính trên cơ sở độdài thời gian xây dựng công trình và chỉ số giá xây dựng hàng năm phù hợp với loạicông trình xây dựng có tính đến các khả năng biến động giá trong nước và quốc tế

1.2.2.3 Kiểm tra, giám sát tài chính dự án

 Khái niệm

Kiểm tra, giám sát tài chính dự án là quá trình theo dõi tình hình tổ chứcthực hiện tài chính dự án để cập nhật ngân sách dự án và quản lý thay đổi trong kếhoạch tài chính dự án đã lập Kiểm tra, giám sát tài chính dự án liên quan đến việc

ghi chép chi phí thực tế đã chi ra cho đến thời điểm hiện tại Muốn tăng ngân sáchthực hiện dự án phải được sự chấp thuận của các chủ đầu tư dự án thông qua cácbáo cáo điều chỉnh thiết kế, điều chỉnh khối lượng công việc Nói một cách đơngiản, kiểm tra, giám sát tài chính dự án là việc kiểm tra, giám sát công tác lập kếhoạch, công tác tổ chức thực hiện kế hoạch tài chính cho các dự án của doanhnghiêp.

 Chủ thể và đối tượng kiểm tra giám sát tài chính dự án

Chủ thể thực hiện kiểm tra, giám sát: Tuy từng bộ máy quản lý, cơ cấu tổchức và quy mô doanh nghiệp mà chủ thể thực hiện kiểm tra, giám sát tài chính dự

án sẽ khác nhau Tại những doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa, công tác kiểm tragiám sát không được triển khai độc lập và do trưởng phòng kế toán phối hợp vớiban lãnh đạo công ty thực hiện Đối với những doanh nghiệp quy mô lớn, công táckiểm tra giám sát do một bộ phận chuyên trách đảm nhận, bộ phận này thường lànhững chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính kế toán và lĩnh vực thicông xây dựng Kết thúc dự án, những doanh nghiệp lớn còn thuê riêng một đơn vịkiểm toán để kiểm tra, giám sát tính hợp lý của các khoản mục tài chính dự án đãphát sinh

Đối tượng của kiểm tra giám sát: Đối tượng được kiểm tra là các khoản chiphí phát sinh thực tế: Chi phí nhân công, chi phí nguyên vật liệu, chi phí máy móc,thiết bị…so với dự toán đã lập Công tác kiểm tra được thực hiện đối với các hóađơn chứng từ phát sinh trong quá trình triển khai dự án

 Mục đích của kiểm tra, giám sát

Mục đích cơ bản của kiểm tra, giám sát tài chính dự án là phân tích mối quan

hệ giữa việc sử dụng các nguồn tài chính với khối lượng công việc đã hoàn thành.Vấn đề cốt lõi của kiểm tra, giám sát tài chính là quản lý kế hoạch tài chính dự án

đã được thông qua và quản lý những thay đổi trong kế hoạch tài chính khi thực hiệnnhằm đảm bảo tiết kiệm chi phí gia tăng lợi nhuận dự án và đảm bảo các chi phíthực tế được kiểm soát trong giới hạn dự toán đã lập

 Nội dung kiểm tra, giám sát tài chính dự án trúng thầu

Kiểm tra, giám sát công tác lập kế hoạch tài chính dự án

- Đánh giá tác động của các nhân tố gây ra sự thay đổi trong kế hoạch tàichính dự án của doanh nghiệp (chấp thuận hay không chấp thuận);

- Đảm bảo rằng mọi đề nghị thay đổi trong kế hoạch tài chính dự án đềuđược nhà quản lý xem xét một cách kịp thời;

- Quản lý các thay đổi trong kế hoạch tài chính dự án khi chúng phát sinh,tức là nguồn tài chính thực tế cao hơn số kế hoạch đã lập;

- Đảm bảo rằng các chi tiêu kế hoạch không vượt quá ngân sách tài chínhcho phép trong từng giai đoạn và cho cả dự án

Kiểm tra, giám sát công tác tổ chức, thực hiện kế hoạch tài chính dự án của doanh nghiệp

- Theo dõi kết quả thực hiện về chi phí nhằm tách biệt và hiểu sâu các chênhlệch giữa thực tế tổ chức thực hiện so với kế hoạch đã thống nhất;

- Theo dõi khối lượng công việc hoàn thành với chi phí phát sinh;

- Hạn chế những thay đổi chưa được chấp thuận trong các báo cáo tài chính

và báo cáo sử dụng nguồn lực

- Tiến hành các biện pháp để đưa mức bội chi về trong giới hạn ngân sách tàichính cho phép

1.2.4 Tiêu chí đánh giá quản lý tài chính các dự án của doanh nghiệp

1.2.4.1 Chỉ tiêu định tính

 Tính trung thực

Để đảm bảo tính trung thực của công tác quản lý tài chính dự án , cán bộ làmnhiệm vụ kiểm tra, giám sát phải kiểm soát chặt chẽ các loại chi phí phát sinh,thường xuyên kiểm tra tính chính xác, hợp lý của các hóa đơn chứng từ để hạn chếgian lận và lãng phí chi phi Nếu cán bộ quản lý có tính trung thực cao thì các chiphí hạch toán sẽ đảm bảo độ tin cậy, tình trạng chênh lệch chi phí so với dự toán sẽđược giảm thiểu xuống mức tối đa Từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý tàichính dự án của doanh nghiệp

 Tính công khai, minh bạch

Trong quản lý tài chính các dự án tại doanh nghiệp, cán bộ quản lý phải côngkhai các chi phí phát sinh của dự án cho kế toán trưởng và cho ban lãnh đạo doanh

nghiệp Việc công khai minh bạch chi phí là một trong những biện pháp hữu hiệu giúptăng cường chất lượng của công tác quản lý tài chính dự án do hạn chế tình trạng kêkhai sai, kê khai không đúng các khoản mục chi phí phát sinh Các số liệu tài chínhcàng được công khai, minh bạch thì độ tin cậy của số liệu càng cao, tình trạng lãngphí, gian lận sẽ được giảm thiểu ở mức thấp nhất

Tính tuân thủ các quy định của pháp luật

Khi cán bộ quản lý tài chính dự án tuân thủ chặt chẽ các quy định của nhànước thì việc phân bổ, sử dụng tài chính cho các khoản mục chi phí sẽ đảm bảo tínhchính xác, đồng thời công tác lập kế hoạch tài chính cũng tính toán được mức biếnđộng của giá cả từng loại chi phí Từ đó sẽ đảm bảo sự phù hợp giữa kế hoạch tàichính đã lập và thực tế tài chính phát sinh Hạn chế sự chênh lệch giữa nguồn tàichính thực hiện với nguồn tài chính dự toán được duyệt của chủ đầu tư Điều nàygiúp gia tăng hiệu qủa của công tác quản lý tài chính dự án của doanh nghiệp

1.2.4.2 Chỉ tiêu định tính

Tiến độ thực hiện dự án

Tiến độ thực hiện dự án là khoảng thời gian bắt đầu từ khi dự án bắt đầu thựchiện đến khi kết thúc dự án, dự án được bàn giao đưa vào sử dụng Trong quản lýtài chính dự án việc điều chỉnh tiến độ thời gian thực hiện các công việc dự án cóthể làm tăng hoặc giảm nguồn lực liên quan Muốn rút ngắn tiến độ thực hiện dự ánthì cần tăng thêm chi phí và ngược lại muốn giảm bớt chi phí cho dự án phải kéo dàithêm thời gian, tiến độ thực hiện Điều này là hiện tượng đánh đổi giữa thời gian vàchi phí Nếu tăng giờ lao động, tăng thêm số lượng máy móc thiết bị thì tiến độ thựchiện dự án có thể được đẩy nhanh Tuy nhiên, khi tăng thêm nguồn lực như vậy sẽlàm tăng chi phí trực tiếp, bên cạnh đó, không phải tất cả các công việc được đẩynhanh đều đem lại kết quả mong muốn Do đó, trong quản lý tài chính dự án , nhàquản lý cần tính toán hợp lý giữa thời gian, tiến độ và chi phí thực hiện dự án

Tiến độ thực hiện dự án càng được rút ngắn và phù hợp với nguồn lực tàichính được duyệt bởi chủ đầu tư dự án thì công tác quản lý tài chính dự án củadoanh nghiệp càng hiệu quả

Chất lượng dự án thực hiện

Dự án đảm bảo chất lượng khi dự án hoàn thành theo đúng các tiêu chuẩn kỹthuật yêu cầu và đáp ứng mong muốn của chủ đầu tư Chất lượng dự án trúng thầuđược đánh giá thông qua một hệ thống các biện pháp kinh tế, công nghệ, tổ chức,hành chính và giáo dục, thông qua một cơ chế nhất định và hệ thống các tiêu chuẩnđịnh mức, hệ thống kiểm soát, các chính sách khuyến khích, …

Chất lượng dự án là một bộ phận quan trọng của quá trình quản lý tài chính

dự án , công tác quản lý này được thực hiện thường xuyên và song hành với nhiềuhoạt động quản lý khác Việc đảm bảo chất lượng dự án cho phép doanh nghiệpkhai thác sử dụng hiệu quả các nguồn lực, giảm chi phí liên quan (chi phí sửa chữa,nâng cấp)… Song để đảm bảo chất lượng dự án thì công tác quản lý chất lượngphải thực hiện chặt chẽ và nghiêm ngặt Từ đây có thể phát sinh tăng chi phí hoặcđiều chỉnh lại kế hoạch tài chính dự án

Như vậy, để công tác quản lý tài chính dự án đạt hiệu quả thì các dự án hoànthành phải đảm bảo chất lượng đồng thời hạn chế tối đa các điều chỉnh về kế hoạchtài chính dự án đã lập

Chi phí phát sinh thực tế trong quá trình tổ chức thực hiệndự án so với chi phí kế hoạch đã lập

Công tác quản lý tài chính dự án sẽ càng đạt hiệu quả nếu các chi phí phátsinh thực tế trong quá trình tổ chức thực hiện dự án không chênh lệch nhiều so vớichi phí kế hoạch Chỉ tiêu này được xác định thông qua giá trị tuyệt đối hoặc giá trịtương đối theo các công thức sau:

Giá trị tuyệt đối = chi phí phát sinh thực tế - chi phí kế hoạch

Giá trị tương đối =

Giá trị tuyệt đối

x 100Chi phí kế hoạch

Nếu mức chênh lệch càng nhỏ thì việc quản lý tài chính dự án càng đạt hiệuquả và ngược lại

Lợi nhuận

Mức lợi nhuận dự án càng cao thì công tác quản lý càng hiệu quả do hạn chếđược các khoản chi phí sử dụng sai mục đích

Như vậy, lợi nhuận gia tăng tức là chi phí phát sinh của các dự án trúng thấugiảm, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý tài chính dự án của doanh nghiệp và ngượclại.

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính các dự án của doanh nghiệp

1.2.5.1 Yếu tố khách quan

Quản lý dự án nói chung và quản lý tài chính dự án nói riêng bị chi phối bởinhiều nhân tố khách quan, đó là những nhân tố bên ngoài tác động vào dự án làmcho chất lượng công tác quản lý tài chính dự án bị giảm sút Các dự án thường cótuổi thọ dài, do đó rủi ro mà các nhân tố khách quan mang lại là rất khó dự báo như:tình hình kinh tế, chính trị, các cơ chế chính sách, pháp luật của nhà nước mà cácnhân tố này luôn luôn thay đổi và nằm ngoài tầm kiểm soát của nhà thầu và chủ dựán

+ Môi trường kinh tế

Môi trường kinh tế là một trong những nhân tố khách quan tác động vào dự

án và làm ảnh hưởng đến chất lượng công tác quản lý tài chính dự án Một nền kinh

tế của một quốc gia phát triển thiếu đồng bộ và không ổn định sẽ hạn chế trong việccung cấp thông tin chính xác để phục vụ cho công tác quản lý tài chính dự án Đồng thời những định hướng, chính sách, chiến lược phát triển kinh tế- xã hội theovùng, lãnh thổ, ngành chưa được xây dựng cụ thể, đồng bộ và ổn định cũng là yếu

tố gây khó khăn trong quản lý tài chính dự án Nhiều yếu tố nằm ngoài tầm dự báocủa nhà thầu hay chủ đầu tư như: tình hình phát triển, lạm phát, biến động kinh tếkhu vực và thế giới… làm cho ban quản lý không thể thực hiện quản lý tài chính dự

án trung thầu theo đúng trình tự vì lý do dự án bị chấm tiến độ so với kế hoạch

+ Môi trường pháp lý

Môi trường pháp lý là yếu tố quyết định đến quá trình quản lý dự áncũngnhư quản lý tài chính dự án Hiện tại, có rất nhiều văn bản luật được ban hành đểđiều chỉnh việc quản lý tài chính đối với các dự án như: luật xây dựng; luật kế toán;luật đầu thầu; quy định về giải ngân, về trích lập dự phòng…

Với một quốc gia đang phát triển và còn nhiều bất cập trong pháp luật nhưViệt Nam thì môi trường pháp lý còn rất nhiều điểm yếu kém Các thủ tục pháp lý

rườm rà,các luật định lỏng lẻo, tính minh bạch pháp lý thấp….sẽ ảnh hưởng trựctiếp đến chất lượng quản lý tài chính dự án Trong vài năm trở lại đây pháp luậtcũng được sửa đổi nhiều làm hệ thống pháp luật chặt chẽ và tính thông thoáng caohơn,tuy nhiên những bất cập vẫn còn tồn tại nhiều và làm ảnh hưởng xấu đến nềnkinh tế nói chung cũng như công tác quản lý tài chính dự án nói riêng.

Những khiếm khuyết trong tính hợp lí đồng bộ và hiệu lực của các vănbản pháp lí của Nhà nước đều tác động xấu đến quản lý tài chính dự án Ví dụ sựmâu thuẫn chồng chéo của các văn bản, dưới luật về các lĩnh vực, sự thay đổiliên tục những văn bản về quy chế quản lí dự án, … làm thay đổi các trình tự vàthủ tục của dự án và từ đây ảnh hưởng đến chi phí thực hiện dự án

1.2.5.2 Yếu tố chủ quan

+ Năng lực, kiến thức, kinh nghiệm của cán bộ, nhân viên

Con người đóng vai trò quan trọng mang tính chất quyết định tới công tácquản lý dự án đầu tư nói chung và quản lý tài chính dự án nói riêng Hiệu quả củacông tác quản lý tài chính dự án là kết quả của quá trình đánh giá dự án về nhiềumặt theo nhận định chủ quan của con người bởi vì con người là chủ thể trực tiếp tổchức và thực hiện quản lý tài chính dự án theo phương pháp và kĩ thuật của mình.Mọi yếu tố khác sẽ không có ý nghĩa nếu như cán bộ nhân viên quản lý không đủtrình độ, tính chuyên nghiệp và phong cách làm việc khoa học nghiêm túc, sai lầmcủa cán bộ nhân viên trong công tác quản lý tài chính dự án dù vô tình hay cố ý đềudẫn tới những hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng tới nhiều mặt của dự án, từ đó ảnhhưởng tới ngân sách triển khai cũng như tiến độ thực hiện dự án

Quản lý tài chính dự án là một công việc hết sức phức tạp đòi hỏi cán bộ,nhân viên quản lý phải hội tụ được các yếu tố: kiến thức, kinh nghiệm, năng lực vàphẩm chất đạo đức Kiến thức đó là sự am hiểu chuyên sâu về nghiệp vụ chuyênmôn và sự hiểu biết sâu rộng về các lĩnh vực trong đời sống khoa học- kinh tế-xãhội Kinh nghiệm của cán bộ, nhân viên cũng có ảnh hưởng rất lớn tới quá trìnhquản lý tài chính dự án , những tiếp xúc trong hoạt động thực tiễn giúp cho công tácquản lý chính xác và đạt hiệu quả hơn Năng lực là khả năng nắm bắt và xử lý côngviệc trên cơ sở kiến thức kinh nghiệm Ngoài 3 yếu tố trên, cán bộ, nhân viên quản

lý phải có tính kỷ luật cao, phẩm chất đạo đức, lòng say mê và khả năng nhạy cảm

trong công việc Sự hội tụ các yếu tố trên sẽ là cơ sở tiền đề cho những quyết địnhđúng đắn của cán bộ quán lý tài chính dự án , từ đó giúp doanh nghiệp thực hiện tốtcác dự án đã trúng thấu do đảm bảo đúng ngân sách thực hiện với tiến độ quy định.

+ Thông tin, tài liệu thu thập phục vụ cho quá trình quản lý tài chính dự

án

Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, việc thu thập những thông tin

về giá cả, tình hình thay đổi thiết kế, các thông tin liên quan đến biến động thịtrường….để phục vụ cho công tác quản lý tài chính dự án không phải là vấn đề khókhăn mà làm sao để các nguồn thông tin thu thập được phải đảm bảo đầy đủ, chínhxác và kịp thời Việc lấy tài liệu, thông tin ở đâu với số lượng bao nhiêu phải đượccân nhắc tính toán thận trọng trước khi tiến hành phân tích để đưa ra các quyết địnhquản lý tài chính dự án Thông tin mà cán bộ quản lý tài chính dự án có thể thu thập

từ rất nhiều nguồn khác nhau để phục vụ việc quản lý:

Từ những hồ sơ về xuất xứ nguyên vật liệu, giá cả nguyên vật liệu mà nhàcung cấp gửi: thông qua nguồn thông tin này, cán bộ quản lý tài chính có thể đánhgiá được vật liệu đạt chất lượng hay không, giá cả thế nào Từ đó đưa ra nhữngbiện pháp thích hợp để xử lý khi dự án vượt ngân sách

Từ việc nghiên cứu thị trường, tìm hiểu các nhà cung cấp nguyên vật liệutrên thị trường để chọn ra nhà cung cấp uy tin với giả cả phù hợp

Ngoài ra, bên cạnh việc có được các nguồn thông tin đầy đủ, chính xác vàkịp thời thì việc lựa chọn phương pháp xử lý, lưu trữ và sử dụng các thông tin đóđúng mục đích cũng cần được quan tâm trong công tác quản lý tài chính dự án

Như vậy, thông tin có vai trò rất quan trọng trong quá trình quản lý tài chính

dự án , xong để có thể thu thập, xử lý, lưu trữ thông tin một cách có hiệu quả cầnphải có các trang thiết bị và các phần mềm hỗ trợ

+ Hệ thống trang thiết bị phục vụ cho quá trình quản lý tài chính dự án

Với việc phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin như hiện nay đã tạođiều kiện cho các doanh nghiệp ngày càng hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụđắc lực cho công tác chuyên môn của mình Bằng hệ thống máy tính hiện đại và cácphần mềm chuyên dụng đã giúp cho công tác quản lý tài chính dự án tại các doanhnghiệp diễn ra thuận lợi hơn, với việc tính toán các chi phí kế hoạch và phát sinh

cho dự án được nhanh chóng, chính xác chỉ trong thời gian ngắn, rút ngắn thời gianlập kế hoạch tài chính dự án

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng tạo thuận lợi để cácdoanh nghiệp truy cập tìm kiếm những thông tin cần thiết phục vụ cho quản lý tàichính dự án: tìm kiếm thông tin giá cả thị trường, nhà cung cấp…giúp doanh nghiệptiết kiệm chi phí Như vậy, với việc ứng dụng các phầm mềm quản lý tài chính dự

án chuyên dụng đã giúp cho cán bộ quản lý giải quyết được những vấn đề khó khănliên quan đến dự án Từ đó, chất lượng của công tác quản lý tài chính dự án ngàycàng được nâng cao và hoàn thiện

+ Công tác tổ chức bộ máy quản lý tài chính dự án

Là việc bố trí sắp xếp quy định trách nhiệm, quyền hạn của các cá nhân, bộphận tham gia quản lý tài chính dự án , trình tự tiến hành cũng như mối quan hệgiữa các cá nhân, bộ phận đó trong việc thực hiện, cần có sự phân công nhiệm vụ cụthể, khoa học và tạo ra được cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ quản lý tài chính dự

án để dự án được triển khai đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng khi chủ đầu tư tiếnhành nghiệm thu

Công tác tổ chức quản lý tài chính dự án không được cứng nhắc, nhằm đạt đượctính khách quan và việc quản lý được tiến hành thuận tiện mà vẫn bảo đảm chính xác

Sự phối hợp các bộ phận trong quá trình quản lý tài chính dự án sẽ tránh được sựchồng chéo, phát huy được những mặt mạnh, hạn chế những mặt yếu của mỗi tác nhân

và trên cơ sở đó giảm bớt chi phí của công tác quản lý tài chính dự án Như vậy việc tổchức, điều hành hoạt động quản lý nếu xây dựng được một hệ thống mạnh, phát huytận dụng được tối đa năng lực sáng tạo của cá nhân và sức mạnh tập thể sẽ nâng caođược chất lượng quản lý tài chính dự án và ngược lại

1.3 Kinh nghiệm quản lý tài chính dự án của một số doanh nghiệp và bài học rút ra cho Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI

1.3.1 Kinh nghiệm của một số doanh nghiệp

1.3.1.1 Kinh nghiệm về quản lý tài chính dự án của Công ty cổ phần xây lắp điện máy Hà Tây

Công ty cổ phần xây lắp điện máy Hà Tây được thành lập vào năm 1963 vàchuyển đổi sang hình thức cổ phần vào năm 2002, trải qua trên 50 năm xây dựng vàphát triển, từ nhiệm vụ trọng tâm ban đầu là xây lắp các công trình truyền tải điện quốc

gia, Công ty đã chứng tỏ năng lực của mình trong một số các lĩnh vực kinh tế khácnhau Với việc đáp ứng tốt các tiêu chí đánh giá dựa trên kết quả kinh doanh, vị thế trênthị trường và lợi nhuận mang lại cho các cổ đông Công ty, công ty ngày càng vươn lênkhẳng định là một nhà thầu có vị thế cao trong mắt các nhà đầu tư trong nước cũng nhưnước ngoài Để thực hiện tốt công tác quản lý các dự án, đặc biệt là về mặt quản lý tàichính, Công ty đã áp dụng những biện pháp sau:

Công tác lập kế hoạch quản lý

Công ty có bộ phận lập kế hoạch quản lý tài chính dự án trực thuộc bộ phận

kế toán song hoạt động độc lập với các bộ phận khác của Công ty Do vậy, công tácquản lý tài chính dự án của Công ty luôn đảm bảo tính công bằng, công khai vàminh bạch đem lại hiệu quả cao trong công tác quản lý tài chính dự án tại Công ty

Công tác tổ chức thực hiện

- Trong quá trình thực hiện quản lý, Ban lãnh đạo công ty chú trọng ưu tiênhàng đầu cho công tác nâng cao trình độ của các cán bộ, nhân viên trong các bộphận đặc biệt là cán bộ quản lý tài chính cả về lý thuyết lẫn thực tiễn Ban lãnh đạocông ty luôn khuyến khích cán bộ, nhân viên của mình học hỏi, trau dồi kiến thức,

cử cán bộ dự án đi học các lớp nghiệp vụ, dự các cuộc hội thảo để cập nhật thôngtin, nắm bắt những thay đổi để có sự điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế

- Hơn nữa Ban lãnh đạo công ty còn tập trung phát triển về số lượng đội ngũcán bộ nhân viên làm công tác quản lý tài chính dự án Tập thể cán bộ, nhân viênlàm công tác quản lý tài chính tận tâm với công việc, chủ động trong chỉ đạo điềuhành công việc được giao, đồng thời ban hành các quy chế, nội quy làm việc, phâncấp ủy quyền cụ thể, tạo điều kiện cho cán bộ nhân viên quản lý tài chính có thểthực hiện tốt nhiệm vụ được giao, đặc biệt là các dự án được hoàn thành trong phạm

vi ngân sách cho phép của chủ đầu tư

Công tác kiểm tra, giám sát

- Cán bộ quản lý đã tập trung giám sát chặt chẽ các bộ phận thi công trêncông trường, tham mưu với ban lãnh đạo nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng với mứcchi phí phù hợp giúp công ty luôn hoàn thành các dự án trong thời gian quy địnhmới mức ngân sách đã lập…

Trong giai đoạn đổi mới đất nước hiện nay nhờ sự áp dụng các biện pháptrên vào công tác quản lý tài chính dự án mà Công ty cổ phần xây lắp điện máy HàTây đã đạt được những thành tựu đáng kể Góp phần giúp công ty chủ động đượctiến độ thực hiện dự án, chủ động được nguồn ngân sách và rút ngắn thời gian giảiquyết hồ sơ, khẳng định vi thế, uy tín với các chủ đầu tư

1.3.1.2 Kinh nghiệm về quản lý tài chính dự án của Công ty cổ phần lắp máy và xây dựng điện (IEC)

Công ty cổ phần Lắp máy và Xây dựng Điện (IEC) được thành lập theoQuyết định 145/2004/QĐ-BCN ngày 23 tháng 11 năm 2004 của Bộ trưởng BộCông nghiệp (nay là Bộ Công Thương) về việc chuyển Xí nghiệp Lắp máy và Xâydựng Điện thành công ty cổ phần Lắp máy & Xây dựng Điện (IEC) Công ty chínhthức đi vào hoạt động từ ngày 24 tháng 02 năm 2005 Mặc dù, mới đi vào hoạt độngsong với sự nỗ lực không ngừng của đội ngũ cán bộ các bộ phận, phòng ban công

ty, công tác quản lý dự án nói chung và quản lý tài chính dự án tại Công ty nóiriêng đã có những bước tiến lớn, và những biện pháp mà công ty áp dụng là:

Trong công tác lập kế hoạch tài chính dự án

Công ty áp dụng chính xác các định mức đơn giá do Bộ Tài chính ban hànhđồng thời xem xét và bám sát các điều chỉnh, thông tư hướng dẫn của Bộ Xây dựng,công văn của văn phòng Chính phủ về tính giá, đơn giá nguyên vật liệu xây dựngcông trình để điều chỉnh các phát sinh về tài chính trong quá trình thực hiện

Đối với mỗi dự án được triển khai, cán bộ quản lý tài chính dự án của Công

ty sẽ tiến hành lập kế hoạch tài chính cho dự án trong trung và dài hạn nhằm đảmbảo luôn có đủ nguồn lực tài chính thực hiện dự án trong ngắn hạn để đáp ứng đúngtiến độ dự án Đồng thời, đảm bảo các dự án triển khai trong phạm vi ngân sách đãduyệt của chủ đầu tư

Trong công tác tổ chức thực hiện kế hoạch tài chính dự án

Ban lãnh đạo của công ty luôn đặt công tác quản lý tài chính dự án lên hàngđầu và được chú trọng trong suốt thời gian thực hiên dự án Đồng thời, công ty thựchiện đồng bộ các nội dung quản lý tài chính dự án gồm: quản lý chi phí nhân công,quản lý chi phí máy móc thiết bị, quản lý chi phí nguyên vật liệu… và tiến hành mộtcách khoa học, hoàn chỉnh các giai đoạn quản lý tài chính dự án

Quy trình quản lý tài chính dự án được công ty thực hiện khoa học, gọn nhẹ,

áp dụng rộng rãi với nhiều dự án khác nhau nhưng vẫn đảm bảo được tính phù hợp,hiệu quả

Trong công tác kiểm tra, giám sát tài chính dự án

Hàng tháng, Công ty cổ phần Lắp máy và Xây dựng Điện (IEC) đều tổ chứccác đợt kiểm tra, giám sát công tác quản lý tài chính dự án của bộ phận kế toán.Đội ngũ cán bộ kiểm tra là ban giám đốc công ty cùng với đội ngũ chuyên gia thuêngoài nên luôn đảm bảo kết quả kiểm tra, giám sát đạt kết quả và đảm bảo tính côngbằng trong hoạt động quản lý

1.3.2 Bài học rút ra cho Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầng PIDI

Từ việc nghiên cứu những kinh nghiệm về quản lý tài chính dự án ở một sốdoanh nghiệp hoạt động trong cùng lĩnh vực, tác giả rút ra một số bài học kinhnghiệm có thể áp dụng đối với Công Ty cổ phần đầu tư và xây lắp kĩ thuật hạ tầngPIDInhư sau:

- Chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn, tác phong làm việc của đội ngũcán bộ, nhân viên quản lý tài chính dự án

- Chú trọng công tác lập kế hoạch tài chính cho dự án để tránh việc thất thoátchi phí đồng thời chủ động được nguồn lực tài chính trong từng giai đoạn triển khai dựán

- Nâng cao năng lực đánh giá, xem xét, nghiên cứu thị trường cho cán bộquản lý trong công ty để công tác lập kế hoạch tài chính đảm bảo tính chính xác,giảm thiểu các phát sinh chênh lệch nhiều giữa chi phí kế hoạch và chi phí thực tế

- Xây dựng tổ chức bộ máy quản lý tài chính dự án hợp lý tránh tình trạng côngviệc xử lý chồng chéo hoặc thiếu cán bộ thực hiện quản lý, đánh giá tài chính dự án

- Chú trọng, ưu tiên công tác kiểm tra, đánh giá thu thập thông tin về tìnhhình biến động giá cả nguyên vật liệu, về các nhà cung cấp… theo định kỳ để đảmbảo công trình được hoàn thành đúng tiến độ trong phạm vi ngân sách đã đượcduyệt của chủ đầu tư

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu và thu thập tài liệu, số liệu

2.1.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu

Điểm nghiên cứu được thực hiện tại Công ty cổ phần Đầu tư và xây lắp kỹthuật hạ tầng PIDI

2.1.2 Thông tin thứ cấp

Để thực hiện được mục tiêu hoàn thiện công tác quản lý tài chính các dự ántại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI, tác giả thực hiện thuthâp các thông tin thứ cấp từ các nguồn sau:

Thứ nhất, thu thập các tài liệu cơ bản liên quan đến cơ sở lý thuyết của đề tàibao gồm các thông tin liên quan đến cơ sở lý luận về quản lý tài chính dự án : nộidung quản lý tài chính dự án và các tiêu chí đánh giá quản lý tài chính dự án, cácthông tin này được sử dụng để làm chương 1 của luận văn

Thứ hai, các thông tin liên quan trực tiếp đến các dự án tại Công ty cổ phầnđầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầng PIDI bao gồm như: Số lượng dự án tại Công ty,giá trị hợp đồng của từng dự án, giá trị dự toán và giá trị thực tế của từng dự án.Nộidung và kết quả thực hiện của từng dự án trên phương diện quản lý tài chính các dự

án bao gồm:

+ Lập kế hoạch quản lý dự án, tổ chức thực hiện

+ Tổ chức thực hiện quản lý tài chính dự theo từng nội dung quản lý tàichính dự án bao gồm: thiết lập bộ máy quản lý tài chính dự án , quản lý chi phí nhâncông, quản lý chi phí thiết bị, quản lý chi phí nguyên vật liệu, quản lý chi phí quản

lý, vận hành dự án , quản lý các loại chi phí dự phòng, quản lý các loại chi phí xâydựng khác

+ Hoạt động kiêm tra giám sát công tác quản lý tài chính dự án tại Công ty:kiểm tra tính tuân thủ của công tác hạch toán, kiểm tra việc quản lý trên cơ sở thựchiện nghiêm túc quy định của Công ty

Dựa trên các thông tin và số liệu được cung cấp tại phòng tài chính kế toáncủa Công ty, tác giả tiến hành phân tích và làm rõ thực trạng về quản lý tài chínhcác dự án trung thầu của Công ty

2.1.3 Thông tin sơ cấp

Số liệu sơ cấp được thu thập từ việc khảo sát đội ngũ cán bộ đang làm việctại phòng tài chính kế toán của Công ty Mục đích của khảo sát là xác định các nhân

tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính dự án trung thầu tại Công ty Về quy mô mẫu, córất nhiều quan điểm khác nhau về quy mô mẫu Tác giả Vũ Thành Hường (2011)cho rằng, cỡ mẫu tối thiểu để thực hiện điều tra khảo sát là 60- 90 người Một sốquan điểm khác lại cho rằng, cỡ mẫu tối thiểu của nghiên cứu cần đạt là 100 - 150người Trượng hợp lý tưởng nhất là lựa chọn được toàn bộ mẫu nghiên cứu Trongluận văn, tác giả lựa chọn đối tượng khảo sát là tất cả các cán bộ đang làm việc tạiphòng tài chính kế toán của Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp kỹ thuật hạ tầngPIDI Hiện tại, phòng tài chính kế toán của công ty có tất cả 13 cán bộ và nhân viên

Do đó, tác giả khảo sát tất cả 13 cán bộ và nhân viên của Công ty Dựa trên các tiêuchí đánh giá đưa ra, các cán bộ và nhân viên sẽ cho điểm từng tiêu chí đánh giáthông qua thang đo Likert 5 mức độ

2.2 Phương pháp xử lý tài liệu, số liệu

2.2.1 Phương pháp thống kê mô tả

- Phương pháp thống kê mô tả và thống kê suy luận

Thống kê mô tả cho phép các nhà nghiên cứu trình bày các dữ liệu thu đượcdưới hình thức cơ cấu và tổng kết (Huysamen, 1990) Các thống kê mô tả sử dụngtrong nghiên cứu này để phân tích, mô tả dữ liệu bao gồm các tần số, tỷ lệ, giá trịtrung bình và độ lệch chuẩn

Nghiên cứu này sử dụng thang đo Likert 5 điểm, do vậy để thuận tiện cho việcnhận xét khi sử dụng giá trị trung bình (mean) đánh giá mức độ tốt, trung bình, yếu,kém của các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính dự án trung thầu tại Công ty

- Trung bình từ 1,00-1,80- Mức kém

2.2.2 Phương pháp phân tích tổng hợp

Phân tích trước hết là phân chia cái toàn thể của đối tượng nghiên cứu thànhnhững bộ phận, những mặt, những yếu tố cấu thành giản đơn hơn để nghiên cứu,phát hiện ra từng thuộc tính và bản chất của từng yếu tố đó, từ đó giúp chúng ta hiểuđược đối tượng nghiên cứu một cách mạch lạc hơn, hiểu được cái chung phức tạp từnhững bộ phận ấy

Trong đề tài này đối tượng mà chúng ta nghiên cứu đó là công tác quản lý tàichính các dự án của Công ty Nhiệm vụ phân tích là làm rõ các yếu tố ảnh hưởngđến quản lý tài chính dự án và thực trạng nội dung quản lý tài chính dự án củaCông ty.Thông qua việc phân tích các nội dung thực trang, tác giả tổng hợp để rút

ra điểm yếu, điểm mạnh trong công tác quản lý tài chính dự án của Công ty

2.2.3 Phương pháp so sánh

Cũng giống với nội dung của phương pháp thống kê mô tả là sử dụng số liệu

để phân tích, nhưng điểm khác ở đây là phương pháp thống kê so sánh sẽ sử dụngnguồn số liệu qua từng thời kỳ, từng giai đoạn, từng năm so với năm hiện tại để sosánh xem mức độ tăng lên hay giảm xuống, mức độ phát triển hay không phát triển,

có mức thay đổi tích cực hay không tích cực Từ đó, các các giải pháp điều chỉnhcho phù hợp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính dựa án của Côngty.Phương pháp so sánh được sử dụng để phân tích các số liệu trong bảng biểu và

đồ thị của chương 2