KHẢO SÁT QUY TRÌNH CHĂM SÓC VÀ NHỮNG BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN HEO NÁI SAU KHI SINH CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HEO CON TẠI TRẠI HEO ĐÀI VIỆT

“khảo sát quy trình chăm sóc và những bệnh thường gặp trên heo nái sau khi sinh có ảnh hưởng đến heo con tại trại Đài Việt”. Với nội dung theo dõi heo nái từ khi sinh đến cai sữa heo con, theo dõi về bệnh trên nái và bệnh trên heo con, về biểu hiện lâm sàng và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh trên nái và trên heo con. Chúng tôi khảo sát 50 nái sau khi sinh và ghi nhận được kết quả sau: Tỳ lệ nái viêm tử cung là 28%. Trong đó viêm dạng nhờn (64,29%) cao hơn viêm dạng mủ (35,72%). Tỷ lệ nái viêm tử cung theo lứa đẻ cao nhất ở lứa 1 chiếm tỷ lệ 46,15% và thấp nhất là lứa thứ 4 trở đi chiếm tỷ lệ 7,14%. Tỷ lệ ngày con tiêu chảy ờ heo con thuộc các nhóm nái: heo mẹ bình thường là 3,42%, heo mẹ viêm dạng nhờn 7,87% và nhóm heo mẹ viêm dạng mủ là 12,36%. Kết quả điều trị viêm tử cung trên nái khổi 100% và khỏi tiêu chảy trên heo con theo mẹ là 92,85%.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LƯƠNG THẾ VINH KHOA CHĂN NUÔI – THÚ Y

*************

KHẢO SÁT QUY TRÌNH CHĂM SÓC VÀ NHỮNG BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN HEO NÁI SAU KHI SINH CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HEO CON TẠI TRẠI HEO ĐÀI VIỆT

Ngành: Thú Y GVHD: Huỳnh Phi Vũ SVTT: Vũ Đức Hiện Lớp: TYK1

Niên Khóa: 2017 - 2019

Tháng 11/2019

XÁC NHẬN CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Họ và tên sinh viên thực hiện: VŨ ĐỨC HIỆN

Tên luận văn: “khảo sát quy trình chăm sóc và những bệnh thường gặp trên heo nái sau khi sinh có ảnh hưởng đến heo con tại trại heo Đài Việt”

Đã hoàn thành tiểu luận theo yêu cầu của giáo viên hướng dẫn và ý kiến đóng góp của hội đồng chấm thi tốt nghiệp Khoa Chăn Nuôi Thú Y

Giáo viên hướng dẫn

Th.S: HUỲNH PHI VŨ

LỜI CẢM TẠ

Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:

Ba mẹ đã sinh thành dưỡng dục và là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho con đạtđược thành quả như ngày hôm nay

Th.S: HUỲNH PHI VŨ đã hướng dẫn tận tình, truyền đạt những kiến thức cũngnhư kinh nghiệm quý báu và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn:

Ban giám hiệu trường Đại học Lương Thế Vinh

Ban chủ nhiệm khoa Chăn Nuôi – Thú Y

Quý thầy cô đã tạo môi trường và điều kiện thuận lợi, truyền đạt cho tôi nhữngkiến thức vô cùng quý báu trong những năm ngồi trên ghế giảng đường để tôi học tập

và trang bị những kiến thức nghề nghiệp cần thiết cho tương lai của tôi

Giám đốc nhân sự và tổng vụ: Bùi Ninh Quang, Bác sĩ Trần Thị Bích Thủytrưởng trại 4 và các anh chị bộ phận kỹ thuật cùng anh chị em công nhân trại 4 của ĐàiViệt, huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương đã nhiệt tình giúp đỡ để tôi có điều kiện thuậnlợi hoàn tất bài luận này

Thầy chủ nhiệm và tập thể lớp Bác sĩ Thú y k1 đã động viên, chia sẻ cùng tôitrong quá trình học tập và sinh hoạt tại trường

Bình Dương, tháng 11 năm 2019

VŨ ĐỨC HIỆN

TÓM TẮT BÁO CÁO

Báo Cáo: “khảo sát quy trình chăm sóc và những bệnh thường gặp trên heo nái sau khi sinh có ảnh hưởng đến heo con tại trại Đài Việt” Với nội dung theo dõi

heo nái từ khi sinh đến cai sữa heo con, theo dõi về bệnh trên nái và bệnh trên heo con,

về biểu hiện lâm sàng và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh trên nái và trên heo con

Chúng tôi khảo sát 50 nái sau khi sinh và ghi nhận được kết quả sau:

Tỳ lệ nái viêm tử cung là 28% Trong đó viêm dạng nhờn (64,29%) cao hơnviêm dạng mủ (35,72%)

Tỷ lệ nái viêm tử cung theo lứa đẻ cao nhất ở lứa 1 chiếm tỷ lệ 46,15% và thấpnhất là lứa thứ 4 trở đi chiếm tỷ lệ 7,14%

Tỷ lệ ngày con tiêu chảy ờ heo con thuộc các nhóm nái: heo mẹ bình thường là3,42%, heo mẹ viêm dạng nhờn 7,87% và nhóm heo mẹ viêm dạng mủ là 12,36%

Kết quả điều trị viêm tử cung trên nái khổi 100% và khỏi tiêu chảy trên heocon theo mẹ là 92,85%

Sự sinh đẻ 3

Một số chứng và bệnh thường gặp trên heo nái sau khi sinh sản 4

Viêm vú 7

2.3 Sinh lý bệnh và các nguyên nhân gây tiêu chảy trên heo con theo mẹ

2.3.1 Sơ lược về bệnh tiêu chảy trên heo con theo mẹ 9 9

Các nguyên nhân gây tiêu chảy trên heo con theo mẹ 9

Vật liệu 14

Khảo sát bệnh viêm vú và viêm tử cung của heo nái sau khi sinh 17

Biện pháp điều trị bệnh viêm vú, viêm từ cung 18

Phương pháp theo dõi bệnh tiêu chảy trên heo con 19

Tỷ lệ điều trị khỏi viêm từ cung trên nái sau khi sinh 26

Tỷ lệ nái khỏi viêm tử cung theo thời gian điều trị 27Kết quả khảo sát tình trạng tiêu chảy trên heo con theo mẹ 27

Tỷ lệ điêu tri khỏi tiêu chảy heo con theo thời gian 31

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Bảng 3.2 : Thành phần dinh dưỡng của các loại thức ăn hỗn hợp sử dụng tai công ty16 Bảng 4.1 Tỷ lệ viêm tử cung sau khi sinh 21

Bảng 4.4 Tỷ lệ các dạng viêm tử cung theo lứa đẻ 25 Bảng 4.5 Tỷ lệ điều trị khỏi viêm tử cung trên nái 26 Bảng 4.6 Tỷ lệ nái khỏi viêm theo thời gian điều trị 27

Bảng 4.8 Tỷ lệ ngày con tiêu chảy của heo con theo mẹ 29 Bảng 4.9 Tỷ lệ điều trị khỏi tiêu chảy ở heo con 30 Bảng 4.10 Tỷ lệ điều trị khỏi tiêu chảy heo con theo thơi gian 31

DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 4.2 Tỷ lệ viêm tử cung theo các dạng viêm 23

Biểu đồ 4.5 Tỷ lệ ngày con tiêu chảy của heo con theo mẹ 29 Biểu đồ 4.6 Tỷ lệ điều trị khỏi tiêu chảy ở heo con 31

DANH SÁCH CÁC HÌNHHình 2.1: Hai dạng viêm tử cung của heo nái sau khi sinh 5

Chương I

MỞ ĐẦUĐặt vấn đề

Trong xu hướng hội nhâp cùng thế giới, nền kinh tế đất nước ngày càng pháttriển làm cho đời sống ngày càng được cải thiện, nhu cầu các mặt của đời sống ngàycàng cao Trong đó nhu cầu thực phẩm thịt, cá, trứng đặc biệt là thịt heo lá nguồn cungcấp nhiều chất dinh dưỡng và được tiêu dùng phổ biến nhất Vì vậy ngành chăn nuôinói chung và ngành chăn nuôi heo nói riêng có một vi trí quan trọng trong việc cungcấp các sản phẩm thịt cho nhu cầu trong nước và có thể hướng tới xuất khẩu sang cácnước khác, thúc đẩy sự phát triển chung của cả nước

Để đáp ứng nhu cầu trên, trại chăn nuôi heo Đài Việt không ngừng cải tiếnnhư: chuồng trại quy trình quản lý, chăm sóc nuôi dưỡng, công tác thú y và phòngbệnh … Bên cạnh những thuận lợi cũng có những khó khăn nhất định cùa ngành cụthể là heo nái trong giai đoạn sinh sản dễ xảy ra một số bệnh như viêm vú, viêm tửcung…là những nguyên nhân làm cho heo con theo mẹ dễ bị tiêu chảy ảnh hưởng đếnquá trình sinh trưởng và phát triển của heo con

Xuất phát từ những lý do trên và được sự đồng ý của Khoa Chăn nuôi Thú Y Trường Đại Học Lương Thế Vinh, với sự giúp đở của công ty Chăn nuôi heo Đài Việt

và sự hướng dẩn của Th.S: Huỳnh Phi Vũ chúng tôi thực hiện tiểu luận” khảo sát quy trình chăm sóc và những bệnh thường gặp trên heo nái sau khi sinh có ảnh

hưởng đến heo con tại trại heo Đài Việt”

Yêu cầu

Theo dõi và ghi nhận các biểu hiện lâm sàng, triệu chứng của các heo nái có bệnh viêm vú, viêm tử cung sau khi sinh

Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy của heo con theo mẹ

Theo dõi hiệu quả điều trị bệnh viêm vú, viêm tử cung trên nái sau khi sinh và bệnh tiêu chảy trên heo con theo mẹ của số nái khảo sát

Chương 2 TỔNG QUAN

Một số đặc điểm sinh lý, sinh dục của heo nái

Tuổi thành thục

Tuổi thành thục là một trong những mốc quan trọng để đánh giá khả năng sinhsản của heo nái và được các nhà chăn nuôi rất quan tâm, heo hâu bị cái thành thụcsớm, phối giống và đậu thai sớm thì có tuổi đẻ lứa đầu càng sớm và từ đó giúp nhàchăn nuôi tiết kiệm được các chi phí như thức ăn, chuồng trại, thời gian nuôi, côngchăm sóc Ở heo hậu bị cái thành thục vào lúc 5 – 8 tháng tuổi (Nguyễn Ngọc Tuân vàTrần Thị Dân, 1997)

Tuổi phối giống lần đầu

Theo Võ Văn Ninh (2003), lần động dục đầu tiên thường có thề không rõ trênmột số con, và có ít trứng rụng, do đó người chăn nuôi chỉ ghi nhận để dễ phát hiệnchu kỳ động dục sấp tới

Thời gian mang thai

Theo Võ Văn Ninh (1999), 21 ngày sau khi phối giống không thấy động dụctrở lại xem như đã mang thai Thời gian mang thai kéo dài từ 114- 115 ngày Nếumang thai nhiểu con, heo có khả năng sinh từ ngày 113, nếu mang thai ít con, nái cóthể sinh từ ngày 114-118 Nếu heo nái sinh sớm hơn ngày 108 thường heo con rất khónuôi Trên cùng một giống thời gian mang thai khác nhau theo từng lứa tuổi, chế độdinh dưỡng và tình trạng bệnh tật cũng ảnh hưởng đến thời gian mang thai

Sự sinh đẻ

Theo Trần Thị Dân (2003), sự sinh đẻ thường chia làm 3 giai đoạn:

Tử cung co bớp để đẩy thai và bọc nước đến cổ tử cung giai đoạn này kéo dài

từ 2 - 12 giờ

Giai đoạn trục thai khi cổ tử cung giản ra Một phần bào thai đi qua cổ tử cungvào âm đạo, đồng thời một hoặc hai bọc nước vỡ ra khơi mào cho phản xạ làm co bóp

các cơ của thánh bụng Phản xạ co bóp bụng còn do sự hiện diện của một phần thân thểthú còn trong âm đạo và trong âm môn thú mẹ Co bóp của tử cung và của thành bụnggiúp đẩy bào thai đi ra.

Giai đoạn trục nhau thai thường sảy ra sao khi sinh Thông thường nhau thaiđược bài xuất ra ngoài một khoảng thời gian ngắn sau khi sinh có thể đi kèm thú conhoăc trong vài thường hợp lại đươc tống ra trước bào thai

Một số chứng và bệnh thường gặp trên heo nái sau khi sinh sản

2.2.1 Viêm tử cung

Theo Nguyễn Văn Thành (2002) viêm là phản ứng của cơ thể khi bị tổ thương.Viêm có nhiều biểu hiện như sung, nóng, đỏ, đau và rối loạn chức năng của cơ quan bịviêm Đặc điểm của viêm tử cung là dịch viem tiết ra nhiều và được chia thành cácdạng sau:

Dạng viêm nhờn: Theo Nguyễn Văn Thành (2002), dạng viêm nhờn hay viêm

tử cung dạng cata là thể viêm nhẹ thường xuất hiện sau khi sinh 1- 3 ngày, niêm mac tửcung bị viêm nhẹ, từ cung tiết nhiều dịch nhờn hoặc đục, lợn cợn có mùi tanh Thườngsau vài ngày dịch tiết giam dần, heo nái không sốt hoặc sốt nhẹ, nhiệt độ cơ thể daođộng 39,5 – 40oC, heo nái vẵn cho con bú bình thường Thể viêm này ít ảnh hưởng đếnsức khỏe của nái, đàn heo con vẵn phát triển bình thường

Dạng viêm có mũ là dạng viêm nặng, thường xuất hiện ở thú có sức đề khángkém hoăc số lượng vi sinh vật nhiểm tang cao, củng có thề do viêm dạng nhờn kế phát.Heo nái thường sốt 40 – 41oC, tăng tần số hô hấp, khát nước kém ăn hoặc bỏ ăn vàthường nằm nhiều Nái rất mệt, ít cho con bú và hay đè con Lúc đầu dịch viêm lỏng,trắng đục sau đó dần dần chuyễn sang nhày đăc, lợn cợn có màu vàng, có khi lẫn máu,mùi rất hôi tanh và thường kéo dài 3- 4 ngày có thể lên đến 7 – 10 ngày Thể viêm nàynếu không can thiệp kịp thời nó sẽ chuyển sang thể viêm rất nậng (Nguyển Văn Thành,2002)

Hình 2.1: Hai dạng viêm tử cung của heo nái sau khi sinh

A Dạng viêm tử cung dạng nhờn B Dạng viêm mủ lẫn máu

Nguyên nhân viêm tử cung

Nguyên nhân do vi sinh vật

Theo Đặng Đắc Thiệu (1978), sau khi sinh cổ tử cung mở, sản dịch tốn tạitrong tử cung là điều kiện tốt cho vi sinh vật xâm nhập và phát triển Đó là các vi sinhvật cơ hội thường xuyên có mặt trong chuồng nuôi và gây viêm tử cung (VTC) trên heonái sau khi sinh

Theo Nguyễn Văn Thành (2002), vi sinh vật chủ yếu trong dịch VTC là

Streptococcus spp, Staphylococcus spp, E.coll.

Đặng Đào Thùy Dương (2006), Lê Thị Hương (2007) phân lập trong dịch

VTC được E coll, Streptococcus ssp và Staphylococcus spp.

Các yếu tố ảnh hưởng

Do chăm sóc và quản lý:

Theo Đặng Đắc Thiệu (1978), cho rằng thời gian nái mang thai nếu bị stress donhốt quá đông, vệ sinh kém hay sự thay đổi các điều kiện môi trường có thể dẫn đếnhội chứng M, M, A

Việc thiết kế chuồng trại không hợp lý làm ứ động các chất bẩn trên nềnchuồng, nhiệt độ chuồng nuôi quá nóng hay quá lạnh, ẩm độ không khí cao đều ảnh

hưởng đến sức khỏe của nái trong thời gian sinh sản cũng là những nguyên nhân gâyhội chứng M, M, A (Nguyễn Như Pho, 2000)

Do dinh dưỡng

Theo Đặng Đắc Thiệu (1978), khẩu phần ăn trong giai đoạn nái mang thai quácao thì dẫn đến thai lớn gây đẻ khó và làm tăng khả năng viêm tử cung cho nái sau khisinh

Theo MeIntosh (1996), cho rằng sự hạn chế thức ăn trong thời kỳ mang thai ngoàiviệc giúp heo nái có thể trạng tốt, tránh mập mỡ, còn giúp quá trình sinh sản diễn rabình thường tránh chứng đẻ khó phải can thiệp là nguyên nhân gây nên chứng VTC saukhi sinh ( dẫn lieu bởi Nguyễn Như Pho, 2001 )

Do sinh đẻ không bình thường

Đẻ khó

Có nhiều nguyên nhân làm cho nái đẻ khó như thai quá to trong khi cấu tạoxương chậu hẹp, nái mập, ít vận động trong thời gian mang thai Từ đó làm cho nái rặnnhiều hoặc do can thiệp bắt buộc bằng tay dẫn đến tổn thương đường sinh dục từ đógây viêm tử cung ( Đặng Đào Thùy Dương, 2006)

Nguyễn Như Pho và Lê Minh Chí ( 1995 ), cho rằng khi heo nái đẻ khó cần ápdụng các thủ thuật sản khoa nhưng sau đó niêm mạc tử cung có thể bị tổn thương từ đódẫn đến viêm tử cung

Sót nhau, sót thai

Heo nái sau khi sinh bị sót nhau, sót thai rất dễ bị viêm tử cung và mất sữa.Nhau thai bi sót lại sẽ thối rửa trong tử cung sau 24- 48 giờ và là môi trường tốt cho visinh vật phát triển và gây viêm tử cung (Đặng Đắc Thiệu, 1978)

Tác hại của viêm tử cung

Theo Nguyễn Văn Thành (2002), heo nái bị viêm tử cung sau khi sinh thường

bị tác hại như sau:

Trên heo mẹ: nái suy yếu, giảm sức đề kháng, giảm sản lượng sữa ít cho con

bú, đẻ con tổ chức tế bào thay đổi làm giảm khả năng sinh sản ở các lứa sau

Trên heo con: sản lượng sữa ở heo nái giảm nên heo con bị đói, khat Heo conliếm phải dịch viêm của heo nái dẫn đến tiêu chảy, còi cọc, tăng trọng kém

Biện pháp phòng trị viêm tử cung

Phòng bệnh

Dinh dưỡng

Nên giãm lương thức ăn 3 ngày trước khi nái đẻ Theo Fostes (1969) đẻ giảmhội chứng M M A nên giam luong thức ăn xuống còn 1/ 2 khẩu phần từ 5 – 7 ngàytrước khi sinh (trích dẫn của Đặng Đào Thùy Dương, 2006)

Theo Đặng Đắc Thiệu (1978), thay thế lượng thức ăn giảm bằng chất xơ đồngthời tăng cường them chất khoảng và vitamin kết quả làm giảm chứng táo bón, tránhđược chứng giảm ăn sau khi sinh, giảm VTC và hội chứng M M A

Nguyễn Như Pho (1996), bổ sung vitamin A, vitamin E mang lai hiêu quả tốttrong việc phòng chứng viêm tử cung

Chăm sóc quản lý

Áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng heo nái nhất là quy trình vệ sinhchuồng trại và trên heo nái trước khi sinh và sau khi sinh Chuồng nuôi phải được thiết

kế sao cho tránh mưa tạt gió lùa, nắng nóng, phải đảm bảo nhiệt độ chuồng nuôi luôn

ổn định (Đặng Đào Thùy Dương, 2006)

Viêm vú

Nguyên nhân viêm vú

Nguyên nhân do vi sinh

vật

Theo Nguyễn Như Pho (2000) dang viêm thường gập nhất là viêm có mũ.Nguyên nhân gây viêm vú thông thừơng nhất là trấy nấm vú tạo diều kiện cho vi trùng

xâm nhập vào tuyến sữa Hai loại vi trùng gây bệnh chính là Staphylococcus aureus và Staphylococcus agalactiae.

Các yếu tố ảnh hưởng

Do heo mẹ

Theo Đặng Đào Thùy Dương (2006), nguyên nhân viêm vú là do kế phát viêm

tử cung, sót nhau hoặc cơ thể bị nhiễm trùng huyết do nhiễm trùng từ ngoài qua núm vúgây viêm

Do nái ăn nhiều chất đạm, sau khi đẻ nái có nhiều sữa con bú không hết, sữatích lại căng cứng gây viêm hoặc chỉ cho con bú một bên, hàng vú hở bên còn lại sữavẫn còn từ đó gây viêm

Do heo con

Trong khi bú mẹ răng heo con làm trầy hay rách núm vú heo mẹ từ đó điều kiệnthuận lợi cho vi sinh vật xâm nhập và gây viem vú heo mẹ Cũng có thể do số lượngheo con ít hoặc áp lực mút bú không đủ mạnh làm cho sữa trong bầu vú vẫn còn và dẫnđến viêm vú

Do nguyên nhân khác

Theo Nguyễn Như Pho (2000), kỷ thuật cạn sữa không hợp lý trong trường hợp

cai sữa sớm, do chấn thương cơ học hoặc kế phát từ bệnh VTC dạng mũ cũng đưa đếnviêm vú trên heo mẹ

Biểu hiện và tác hại của viêm vú Biểu

hiện

Triệu chứng biểu hiện rỏ tại vú viêm với đặc điểm: vú căng cứng, nóng đỏ, cóbiểu hiện đau khi sờ nắn, không xuống sữa, nếu vất mạnh sữa chảy ra có nhiều lợn cơnlẫn máu Tùy số lượng vú bị viêm, nái sẽ có biểu hiện khác nhau Trong trường hợp chỉvài vú viêm, nái sốt nhẹ, ăn ít, lượng sữa giảm, nái ít cho con bú Nếu can thiệp kip thờibệnh sẽ khồi sau 3- 4 ngày điều trị, việc điều trị không hợp lý sẽ làm xơ hóa và teo bầu

vú, sản lượng sữa ở các kỳ sau sẽ giảm (Bùi Văn Cường, 2007)

Tác hại

Viêm vú trên heo mẹ sau khi sinh dẫn đến mất sữa từ đó làm ảnh hưởng đếnkhả năng tăng trưởng của đàn heo con như: còi cọc, chậm lớn, heo con bú sữa vú viêm

sẽ dễ mắc một số bệnh như tiêu chảy từ đó làm giãm sức đề kháng, làm tăng tỷ lệ chết.

Từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận cùa người chăn nuôi

Sinh lý bệnh và các nguyên nhân gây tiêu chảy trên heo con theo mẹ.

Sơ lược về bệnh tiêu chảy trên heo con theo mẹ

Theo Võ Văn Ninh (2001), tiêu chảy là một hiện tượng rối loạn tiêu hóa,

thay vì nhu động của ruột diễn ra bình thường thì trở nên co thắt quá độ làm cho nhữngchất chứa trong lòng ruột non, ruột già thải ra bên ngoài quá nhanh, dưỡng chất khôngkip tiêu háo và ruột già chưa hấp thu được nước… Tất cả đều bị tống ra ngoài vớ thểlỏng hoặc sền sệt Hậu quả nghiêm trọng là cơ thể mất nhiều nước, mất nhiều các ionđiện giải và ngộ độc các loại độc tố do vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy sinh ra, con vậtsuy nhược rất nhanh và có thể chết rất nhanh nếu là thú sơ sinh, gầy ốm, kém sức chịuđựng

Theo Đỗ Hiếu Liêm và Nguyễn Văn Thành (1998), tiêu chảy còn là tình trạngbệnh lý xảy ra trên các loài đong vật với các đặc điểm gia tăng lượng phân thải, lượngnước trong phân và gia tăng số lần thải phân

Các nguyên nhân gây tiêu chảy trên heo con theo mẹ Do

cảm nhiễm vi sinh vật

Nguyên nhân VSV là yếu tố quan trọng có thể xem đây là tác nhân chủ yếu cóthể gây bệnh cho heo con Theo Nguyễn Như Pho (2001), một số nấm bệnh gâynhiễm trùng đường tiêu hóa ở heo gây bệnh tiêu chảy như: viêm da dày ruột truyền

nhiễm do Coronavirus,tiêu chảy do Rotavirus, Clostridium perfringens túp A vá týp C,E.coli, Salmonella spp, Treponema hyodysenteriae, Campylobacter coli, Isosporasuis.

Hình 2.2: Heo con theo mẹ bi tiêu chảy

Các yếu tố ảnh hưởng

Do heo con

Do heo con tăng trưởng quá nhanh nên thường thiếu sắt để tạo hồng cầu nên bịthiếu máu làm giãm sức đề kháng dẫn đến tiêu chảy

Heo con bị viêm rốn do E.coli.

Do heo con bú sữa viêm hoặc không bú sữa đầy đủ, do thức ăn heo mẹ kémphẩm chất nên ảnh hưởng đến chất lượng sữa từ đó dễ làm cho heo con bị tiêu chảy(Nguyễn Như Pho, 2000)

Do đặt tính heo con hay liếm láp nước đọng và thức ăn của heo mẹ

Do khả năng điều tiết thân nhiệt của heo con chưa hoàn chỉnh vì vậy heo con dễnhạy cảm với sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ môi trường và có thể dẫn đến tiêu chảycho heo con (Nguyễn Như Pho 2000)

Do heo mẹ

Heo mẹ mắc hội chứng M.M.A, heo con bú sữa có chứa sản vật viêm, heo mẹ

bị giãm hay mất sữa heo con bú được ít hoặc không bú được sữa đầu nên sức đề khángkém dễ sinh bệnh (Nguyễn Như Pho, 2000)

Nuôi dương heo không hợp lý, sau khi sinh heo mẹ sản xuất sữa kém, chấtlượng sữa không đảm bảo Do đó heo con thiếu sữa, coi cọc, yếu ớt, sức đề khánggiãm… tạo điều kiện cho bệnh phát sinh (Nguyễn Như Pho, 2000)

Do các yếu tố ngoại cảnh và điều kiên chăm sóc nuôi dưỡng

Không úm cho heo con hoặc úm không đúng cách làm cho heo con bị lạnh từ

đó dẫn đến tiêu chảy

Do vệ sinh chuồng trai kém, do thiết kế chuồng trại không đúng kỷ thuật, ẩmướt, mưa tạt gió lùa, thông thoáng kém, do sự biến đổi đột ngột của thời tiết hoặc donhiệt độ quá lạnh hay quá nóng đều có thể gây tiêu chảy (Nguyễn Như Pho, 2000)

Do cắt rốn và cột rốn không đúng kỷ thuật, vệ sinh rốn không tốt sẽ làm cho rốn

bị viêm gây tiêu chảy cho heo con Theo Võ Văn Ninh (2001), 80% trường hợp tiêuchảy trên heo con do viêm rốn, sức đề kháng giãm Việt bấm răng không đúng kỷthuật làm cho nướu răng heo con bị thương tạo điều kiện cho vi sinh vật xâm nhập vàgây bệnh

Cơ chế gây bệnh

Theo Nguyễn Như Pho (2000), trong giai đoạn từ 1- 21 ngày tuổi heo con thiếuHCL từ đó làm giãm khả năng tiệt trùng ở dạ dày, ruột, tạo điều kiện thuận lợi cho vikhuẩn đường ruột phát triển gây thối rữa và giãm khả năng tiêu hóa protein củaenzyme pepsin Protein không được tiêu hóa hết sẽ lên men sinh ra những sản phẩmđộc như: Indol, Seatol, Crezol và một số chất khi gây độc như CH4, H2S,…Các vikhuẩn và độc tố của chúng, chất độc do phân giải thức ăn, tác động lên niêm mạc ruột,làm nhu động ruột tăng gây tiêu chảy Sự tiêu chảy làm mất nước và chất điện giải,máu bị cô đặc, cơ thể trúng độc Thú bị suy nhược nặng do 2 yếu tố

Cơ thể mất nước gầy nhanh, mắt hõm, bụng lõm, da nhăn

Heo con lười bú nên thiếu dinh dưỡng Nếu bú được ít sẽ bị đẩy nhanh quađường tiêu hóa nhu động ruột tăng Chất dự trữ của cơ thể giam, heo suy nhược nhanh

và thường chết ban đêm do lạnh

Cách phòng trị

Phòng bệnh

Theo Võ Văn Ninh (2001), biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là ổn định môitrường nuôi dưỡng, chăm sóc đàn heo, hạn chế tối đa sự biến đổi không thuận lợi chosinh lý cơ thể heo Vệ sinh tiêu độc chuồng trại, máng ăn, máng uống thường xuyên sẽ

có tác dụng hạ đến mức thấp một số vi sinh vật gây bệnh đường ruột từ đó làm giamnguy cơ mắc bệnh tiêu chảy trên heo con theo mẹ

Giữ chuồng trại khô ráo, ấm áp, sạch sẽ, thức ăn, nước uống phải vệ sinh Choheo tập ăn sớm ngay từ 6 – 7 ngày tuổi bằng thức ăn dễ tiêu, mỗi lần cho ăn ít Đảmbảo khẩu phần ăn cho heo mẹ trong giai đoạn mang thai và nuôi con

Sát trùng chuồng trại hẳng ngày hoặc định kỳ bằng thuốc sát trùng an toànkhông gây độc hại cho thú nuôi.

Điều trị

Cách ly những heo tiêu chày nặng

Cung cấp năng lượng, cấp nước và chất điện giải cho heo con

Sử dụng kháng sinh amoxicillin, colistin để ngăn chặn vi sinh vật có hại pháttriển

Tiêu chảy do virus không có thuốc đặc trị, chỉ sử dụng vắc xin tiêm phòng Tăng sức đề kháng bằng thức ăn có đầy đủ chất dinh dưỡng, bổ sung vitamin A,vitamin C

Sau khi bệnh thuyên giảm và ngưng liệu trình kháng sinh được 24 giờ nên dùngcác chế phẩm như Biolactin, Neolactin cho heo con uống để phục hồi hệ vi khuẩnđường ruột

Trong quá trình điều trị nen giử ấm cho heo con và vệ sinh ổ úm, chuồng trại sạch sẽ (Nguyễn Như Pho, 2000)

Giới thiệu sơ lược về công ty chăn nuôi heo Đại Việt

Lịch sử hình thành công ty

Công ty được thành lập theo giấy phép đầu tư số 964/CP ngày 26/08/1994của bộ kế hoạch và đầu tư với tên gọi là Cong ty Chiasin (Việt Nam), là công tyđược đầu tư với 100% vốn nước ngoài

Tháng 08/1998 Công ty Chiasin được đổi tên thành Công ty TNHH NôngLâm Đài Loan (Việt Nam)

Tháng 12/2003 Công ty Nông Lâm Đài Loan đã được tập đoàn Philippinmua lại và đổi tên thành Đại Việt (Việt Nam)

Điều kiện tự nhiên

Điều kiện khí hậu

Khí hậu: Địa bàn nằm trong khu vực Đông nam bộ nên chịu ảnh hưởng trực

tiếp của khí hậu nhiệt đới gió mùa Thời tiết có 2 mùa mưa nắng rỏ rệt, mùa mưabắt đầu từ cuối tháng 4 tới tháng 10, nhiệt độ vào mùa mưa khoảng 27-30 ºC Mùanắng bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 4, nhiệt độ khoảng 29-33 ºC, cao nhất vàokhoảng tháng 5 – 7

Nhiệm vụ của công ty

Nhiệm vụ của công ty là kinh doanh, chăn nuôi và chế biến thịt đônglạnh.Trồng trọt và thu mua các sản phẩm nông nghiệp để chế biến thức ăn gia súc vàcung cấp giống cho một số nơi trong tỉnh cùng các địa bàn lân cận

CHƯƠNG 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT

Thời gian và địa điểm khảo sát

Thời gian: từ 05/06/2019 đến 05/08/2019

Địa điểm: Trại Heo Đại Việt xã Lai Hưng, huyện Bầu Bàng, tỉnh Bình Dương

Đối tượng khảo sát

Heo nái sau khi sinh: 50 con

Heo con theo mẹ từ sơ sinh đến cai sữa: 554 con

Nội dung khảo sát

- Khảo sát viêm tử cung trên heo nái sau khi sinh

+ Theo dõi số heo nái mắc bệnh viêm tử cung Khảo sát viêm từ theo hai dang: dạng viêm nhờn, dạng viêm có mũ hay có máu lẫn mũ

+ Khảo sát các triệu chứng lâm sàng của bệnh viêm tử cung ( sốt bỏ ăn, mất sửa, chảy dịch viêm )

+ Theo dõi liệu pháp điều trị và hiệu quả điều trị

- Khảo sát tỷ lệ bệnh tiêu chảy trên heo con theo mẹ trên tổng số nái khảo sát:

+ Theo dõi số heo con tiêu chảy

+ Khảo sát theo thời gian tiêu chảy ( thời điểm tiêu chảy tuần tuổi tiêu chảy )+ Theo dõi liệu pháp điều trị và hiêu quả điều trị

Vật liệu và điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng