GV một số KINH NGHIỆM tổ CHỨC TRÒ CHƠI NHẰMTẠO HỨNG THÚ và NÂNG CAO kết QUẢ học tập môn TOÁN của học SINH THCS

Việc vận dụng các phương pháp dạy học đôi khi còn cứng nhắc, chưa linh hoạt,nhiều tiết học chưa tạo ra được sự lôi cuốn hấp dẫn trong giờ học, việc tổ chức cáchoạt động học tập của học s

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

1.Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng.

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến:

“MỘT SỐ KINH NGHIỆM TỔ CHỨC TRÒ CHƠI NHẰMTẠO HỨNG THÚ VÀ NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN CỦA HỌC SINH THCS”.

Lĩnh vực áp dụng

Sáng kiến áp dụng trong việc giảng dạy môn Toán cho học sinh cấp Trung học

cơ sở

Vấn đề mà sáng kiến giải quyết đó là sử dụng một số trò chơi nhằm tạo hứng thú

và nâng cao chất lượng học tập môn Toán của học sinh Trung học cơ sở

2 Nội dung.

a Giải pháp cũ thường làm

a.1 Nội dung giải pháp cũ thường làm:

Chương trình Toán THCS hiện nay theo quy định chuẩn kiến thức kỹ năng của

Bộ Giáo dục và Đào tạo tuy đã có giảm tải song nhìn chung để học tốt môn Toán vẫn

là điều khó khăn đối với nhiều học sinh Một bộ phận học sinh vẫn cho rằng mônToán là một môn “khô khan” không tạo được nhiều hứng thú, say mê cho các em, cácbài tập trong sách giáo khoa dạng trò chơi học tập vẫn còn ít và hình thức chưa phong phú

Giáo viên khi giảng dạy thường rất trung thành với nội dung có trong sách giáokhoa, chỉ đơn thuần hướng dẫn học sinh làm các bài toán dạng trò chơi đã có sẵn trongsách giáo khoa mà chưa biết cách sáng tạo thêm trò chơi Đặc biệt cũng chưa biết cách tổchức trò chơi để tạo hứng thú cho học sinh yêu thích môn học

Việc vận dụng các phương pháp dạy học đôi khi còn cứng nhắc, chưa linh hoạt,nhiều tiết học chưa tạo ra được sự lôi cuốn hấp dẫn trong giờ học, việc tổ chức cáchoạt động học tập của học sinh có khi còn mang tính hình thức, dẫn đến hiệu quả dạyhọc chưa được như mong muốn

a.2 Những ưu, nhược điểm của giải pháp cũ

* Ưu điểm:

Giáo viên tiết kiệm được thời gian chuẩn bị, thời gian dạy trên lớp

Học sinh được quan sát trực tiếp giáo viên làm trên bảng

Rụt rè, thiếu tự tin, ngại phát biểu ý kiến, ít tranh luận, ngại lên bảng;

Mất tập trung thậm chí làm việc riêng hoặc ngồi lì trong giờ học;

Không làm bài tập về nhà, không chuẩn bị bài mới, thiếu đô dùng học tập;

Không hồ hởi, hay căng thẳng, lo lắng khi đến giờ học, thấy học Toán là mộtgánh nặng, có cảm giác sợ giờ Toán thậm chí dẫn đến hiện tượng nghỉ học với lí dokhông chính đáng.

* Trước khi áp dụng sáng kiến tỉ lệ học sinh không mấy hứng thú với việc họctập môn Toán là khá cao trên 50% ở tất cả các khối lớp, trong đó có đến 20,5% họcsinh của cả trường không thích học Toán điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượngdạy học môn Toán tại đơn vị

Có tình trạng trên là do nhiều nguyên nhân, trong đó: do kiến thức tiền đề củacác em ở các lớp dưới không tốt (mất gốc) chiếm 29,1%; ham chơi, chưa quyết tâmkiên trì học tập chiếm 19%; kiến thức môn Toán khó, khô khan và kém hấp dẫn chiếm31,5% ; hoàn cảnh gia đình và điều kiện xã hội tác động chiếm 5%; giáo viên dạy khóhiểu chiếm 16,8%; các nguyên nhân khác chiếm 3,6%

Thực tế cho thấy nguyên nhân dẫn đến các em chưa hứng thú với việc học tậpmôn Toán chủ yếu là do các em bị mất gốc và thấy kiến thức môn học khó và khôkhan kém hấp dẫn (chiếm 61,6%)

Từ thực trạng nói trên dẫn đến chất lượng học tập môn Toán còn thấp, kết quảchất lượng môn Toán hai năm học gần đây cho thấy tỉ lệ học sinh khá giỏi Toán là khákhiêm tốn (chỉ chiếm khoảng 25%), trong khi đó tỉ lệ học sinh yếu môn Toán khá cao

so với mặt bằng chung chất lượng của toàn huyện

b Giải pháp mới cải tiến

b.1 Giải pháp 1: Hiểu được phương pháp trò chơi trong học tập

b.1.1 Hứng thú và kết quả học tập của học sinh

Hứng thú là một trong những mặt biểu hiện của xu hướng nhân cách, nó có vaitrò rất to lớn đối với hoạt động của con người nói chung và hoạt động nhận thức nóiriêng, hứng thú làm tăng hiệu quả của quá trình nhận thức, làm nảy sinh khát vọnghành động và hành động một cách say mê, sáng tạo, làm tăng sức làm việc ở mỗingười Trong họat động học tập, hứng thú là yếu tố quan trọng thôi thúc học sinh khámphá tri thức một cách nhanh hơn, sâu sắc hơn Khi có hứng thú học tập học sinh sẽ tậptrung chú ý vào đối tượng nhận thức, nhờ đó quan sát của các em trở nên nhạy bén vàchính xác, chú ý trở nên bền vững, việc ghi nhớ dễ dàng và sâu hơn, quá trình tư duy

sẽ tích cực hơn, óc tưởng tượng sẽ phong phú hơn Các em sẽ tự giác, sáng tạo, saysưa trong quá trình tìm đến với tri thức, và sự vận dụng những điều lĩnh hội được vàogiải các bài tập một cách linh hoạt, sáng tạo hơn Nhờ đó mà kết quả học tập của các

em sẽ ngày càng nâng cao, năng lực từng bước được hình thành, phát triển một cáchtích cực

b.1.2 Nhận thức về tác dụng của trò chơi Toán học

Hoạt động vui chơi là hoạt động mà động cơ của nó nằm trong chính quá trìnhhoạt động bản thân trò chơi chứ không nằm ở kết quả chơi

Trò chơi là loại phổ biến của hoạt động vui chơi là chơi theo luật, luật của tròchơi chính là các quy tắc định rõ mục đích, kết quả và yêu cầu của hành động trò chơi,luật của trò chơi có thể tường minh có thể không

Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các quy tắc gắn với kiếnthức kỹ năng có được trong hoạt động học tập, gần với nội dung bài học, giúp học sinhkhai thác vốn kinh nghiệm của bản thân để chơi, thông qua chơi học sinh được vậndụng các kiến thức kỹ năng đã học vào các tình huống của trò chơi Do đó học sinhđược thực hành luyện tập củng cố mở rộng kiến thức kỹ năng đã học Như vậy trongtrò chơi học tập các kỹ năng môn toán được đưa vào trò chơi.

Chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh THCS, có thể nói nó quan trọngnhư ăn, ngủ, học tập trong đời sống các em Chính vì vậy các em luôn tìm mọi cách vàtranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để chơi Được chơi các em sẽ tham gia hết sức

tự giác và chủ động Khi chơi các em biểu lộ tình cảm rất rõ ràng như niềm vui khithắng lợi và buồn bã khi thất bại Vui mừng khi thấy đồng đội hoàn thành nhiệm vụ,bản thân các em thấy có lỗi khi không làm tốt được nhiệm vụ của mình.Vì tập thể màcác em khắc phục khó khăn, phấn đấu hết khả năng để mang lại thắng lợi cho tổ, nhómtrong đó có mình Đây chính là đặc tính thi đua rất cao của các trò chơi Vì vậy khi đãtham gia trò chơi, học sinh thường vận dụng hết khả năng về sức lực, tập trung sự chú

ý, trí thông minh và sự sáng tạo của mình

Trò chơi học tập làm thay đổi hình thức hoạt động của học sinh, giúp học sinhtiếp thu kiến thức một cách tự giác tích cực Giúp học sinh rèn luyện củng cố kiến thứcđồng thời phát triển vốn kinh nghiệm được tích luỹ qua hoạt động chơi

Trò chơi học tập rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ, nhờ sửdụng trò chơi học tập mà quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấp dẫnhơn, cơ hội học tập đa dạng hơn Trò chơi không chỉ là phương tiện mà còn là phươngpháp giáo dục học sinh

b.1.3 Đặc điểm của phương pháp trò chơi trong học tập

Phương pháp trò chơi là phương pháp tổ chức cho người học tìm hiểu một vấn

đề, thực hiện một nhiệm vụ học tập hay thể nghiệm những hành động, những thái độ,những việc làm thông qua một trò chơi học tập nào đó Trò chơi học tập là hoạt độngđược diễn ra theo trình tự hoạt động của một trò chơi Trò chơi học tập có những đặcđiểm sau:

- Nội dung trò chơi gắn với kiến thức, kĩ năng, thái độ của một môn học hoặcmột bài học cụ thể

- Trò chơi học tập thường được diễn ra trong thời gian, không gian nhất địnhcủa một giờ học

- Mọi người học đều thu nhận được những nội dung học tập chứa đựng trongtrò chơi phù hợp với trình độ và lứa tuổi

Khác với trò chơi rèn luyện sức khỏe và giải trí, trò chơi học tập nhằm hướngtới sự nhận biết, thông hiểu, vận dụng kiến thức gắn với các nội dung học tập cụ thểcủa môn học, bài học, lớp học

b.2 Giải pháp 2: Hiểu được cách tổ chức trò chơi học tập trong tiết học Toán b.2.1 Quy trình tổ chức trò chơi trong giờ học

Người dạy (hoặc người dạy và người học) lựa chọn trò chơi;

Chuẩn bị các phương tiện, điều kiện cần thiết cho trò chơi;

Phổ biến tên trò chơi, nội dung và luật chơi cho người học;

Chơi thử (nếu thấy cần thiết);

Người học tiến hành chơi;

Đánh giá sau trò chơi (người dạy nhận xét đánh giá, tuyên dương, kết hợp vớiviệc đánh giá lẫn nhau của người học);

Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò chơi

b.2.2 Những nguyên tắc khi sử dụng phương pháp trò chơi trong day học Toán.

Để trò chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ chức và thiết

kế trò chơi phải đảm bảo những nguyên tắc sau:

- Thiết kế trò chơi toán học sao cho phù hợp với nội dung từng bài học:

Tổ chức trò chơi học tập để dạy môn toán nói chung và môn toán cấp THCS nóiriêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết học cụthể để đưa ra các trò chơi cho phù hợp Song muốn tổ chức được trò chơi trong dạytoán có hiệu quả cao thì đòi hỏi người giáo viên phải có kế hoạch chuẩn bị chu đáo, tỉ

mỉ, cặn kẽ và đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục

+ Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học hoặc gợi mởkiến thức và kỹ năng đặt học sinh vào tình huống có vấn đề có mâu thuẫn cần giảiquyết có trong bài học mới

+ Trò chơi phải phù hợp với tâm sinh lí học sinh của từng lớp, phù hợp với khảnăng người hướng dẫn, sự chuẩn bị của GV và cơ sở vật chất của nhà trường

+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú

+ Trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo

+ Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh

- Cấu trúc của trò chơi học tập:

+ Tên trò chơi

+ Mục đích: Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ năngnào Mục đích trò chơi sẽ quy định hành động trò chơi được thiết kế trong trò chơi

+ Đồ dùng, trò chơi: Mô tả đồ dung sử dụng trong Trò chơi học tập

+ Nêu lên luật chơi: Chỉ rõ quy tắc của hành động chơi quy định đối với ngườichơi, quy định thắng thua của trò chơi

+ Số người tham gia chơi: Cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi

+ Nêu lên cách chơi

+ Nếu cần thiết cho HS chơi thử

+ Phần thưởng cho đội thắng, phạt đội thua như thế nào?

- Cách tổ chức trò chơi

+ Thời gian tiến hành: thường từ 3 – 5 phút

+ Đầu tiên là giới thiệu trò chơi: Nêu tên trò chơi

+ Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ luật chơi.Nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham dự, giáo viên có thể nêu thêm những trithức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần tránh

+ Thưởng - phạt: Phân minh, đúng luật chơi, sao cho người chơi chấp nhận thoảimái và tự giác làm trò chơi thêm hấp dẫn, kích thích học tập của học sinh Phạt nhữnghọc sinh phạm luật chơi bằng những hình thức đơn giản, vui (như chào các bạn thắngcuộc, hát một bài, nhảy lò cò tuyệt đối GV không được phê bình hoặc nói nặng lời

mà phải luôn động viên các em

Cần có sự chuẩn bị tốt, mọi học sinh đều hiểu trò chơi và tham gia dễ dàng họcsinh phải nắm được quy tắc chơi và phải tôn trọng, tuân thủ luật chơi

Phải quy định rõ thời gian, địa điểm chơi Không lạm dụng quá nhiều kiến thức

và thời lượng bài học

Phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, tạo điều kiện chohọc sinh tham gia tổ chức, điều khiển tất cả các khâu: từ chuẩn bị, tiến hành trò chơi

và đánh giá sau khi chơi

Giáo viên phải có tác phong chững chạc, nghiêm túc nhưng lại vui vẻ, gần gũi,hòa đồng với hoc sinh; Lời nói phải rõ ràng, dễ hiểu, ấn tượng, luôn gây tạo sự hấpdẫn và pha trộn ít hài hước trong mỗi trò chơi Nhằm tác động đến tình cảm, tâm lí vàđem lại niềm vui tươi, sự hứng thú trong học tập cho học sinh

Sau khi chơi, giáo viên cần cho học sinh thảo luận để nhận ra ý nghĩa giáo dụccủa trò chơi

b.2.3 Cách lựa chọn trò chơi

Việc lựa chọn trò chơi học tập phải đáp ứng được yêu cầu mục đích dạy học.Các trò chơi phải đặt ra cho học sinh các nhiệm vụ học tập tương ứng với nội dungdạy học Mỗi trò chơi cần có một vị trí đóng góp cụ thể trong quá trình thực hiện mụcđích dạy học Vì vậy việc lựa chọn trò chơi theo kinh nghiệm của bản thân cần đạtđược những yêu cầu sau:

Giáo viên xác định được mục tiêu của trò chơi đưa ra là gì? (Hình thành, luyệntập, cũng cố kiến thức nào? Giáo dục kĩ năng gì? Phẩm chất gì?) điều này được xácđịnh dựa trên mục tiêu bài học

Lựa chọn trò chơi phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, vừa với học sinh, lựa chọnthời điểm thích hợp khi tổ chức trò chơi học tập cho học sinh Các thời điểm được tínhđến là:

- Sau khi hoàn thành một bài học: cách này có ưu điểm là kích thích được sựhứng thú học tập của học sinh, một giờ học tránh được những suy nghĩ căng thẳng trở

thành một giờ “chơi mà học, học mà chơi” hết sức sinh động.

- Sau khi hoàn thành một chương với cách này sẽ giúp học sinh hệ thống đượckiến thức một cách sinh động và hiệu quả

- Học vào các buổi học tự chọn, bổ trợ với cách học này sẽ giúp học sinh củng

cố, khắc sâu, phát triển, nâng cao kiến thức cho học sinh

Trò chơi đưa ra phải đa dạng, phong phú, hấp dẫn; luật chơi đơn gỉan dễ hiểu,

dễ chơi, phải phù hợp với chủ đề bài học với đặc điểm và trình độ học sinh, với quỹthời gian, với hoàn cảnh, điều kiện thực tế của lớp học, có tác dụng khích lệ tinh thầnhọc tập cho tất cả các đối tượng học sinh trong lớp, tránh bỏ rơi học sinh yếu kém

ngoài cuộc, đặc biệt trò chơi phải không gây nguy hiểm cho học sinh và môi trườngxung quanh.

Không nên chọn những trò chơi chỉ được mặt vui nhộn, nhưng lại thiếu tácdụng giáo dục về kiến thức, phẩm chất cũng như kĩ năng học tập

Trò chơi phải được luân phiên thay đổi một cách hợp lí để không gây nhàmchán cho học sinh

Động viên học sinh chơi nhiệt tình, hết mình, chơi đẹp, đảm bảo nề nếp, nộiqui nhà trường

Quan tâm đến đối tượng học sinh yếu của lớp, học sinh nhút nhát động viên các

em, đưa ra những trò chơi phù hợp với các em để các em có hứng thú tham gia hoạt động

b.3 Giải pháp 3: Giới thiệu một số trò chơi đã sử dụng trong tiết dạy học Toán

2.3.5 Trò chơi số 5: “Sai ở đâu? Sửa thế nào?”

2.3.6.Trò chơi số 6: “Sự sắp xếp ngẫu nhiên”

2.3.7 Trò chơi số 7: “xây tường”

2.3.8 Trò chơi số 8: “Ai nhanh hơn”

2.3.9 Trò chơi số 9: “Nhanh tay, nhanh mắt”

2.3.10 Trò chơi số 10: “Thử tài ghi nhớ”

2.3.11 Trò chơi số 11: “Ngắm đúng mục tiêu”

2.3.12.Trò chơi số 12: “Đoán ý đồng đội”

2.3.13 Trò chơi số 13: “Đuổi hình bắt chữ”

b.4 Điểm mới của sáng kiến

Góp phần đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở THCS theo phươnghướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh, tăng cường hoạtđộng cá thể phối hợp với học tập giao lưu Hình thành và rèn luyện kỹ năng vận dụngkiến thức vào thực tiễn

Góp phần gây hứng thú học tập môn Toán cho học sinh, việc đưa ra trò chơitoán học để các em được học mà chơi, chơi mà học.Trò chơi toán học không những chỉgiúp các em lĩnh hội được tri thức mà còn giúp các em củng cố và khắc sâu các tri thứcđó.

Tôi chọn sáng kiến nghiên cứu này nhằm giúp học sinh nắm kiến thức mônToán ngày càng vững vàng hơn, hăng say trong các giờ học toán, nâng cao chất lượnggiảng dạy và làm nền tảng vững chắc cho các lớp trên

Điểm mới trong việc nghiên cứu và áp dụng sáng kiến này là sự lựa chọn cáctrò chơi dạy học toán phù hợp với đối tượng học sinh của từng lớp trong cấp họcTHCS và qua từng dạng bài, một sáng kiến mang tính mới mẻ mà từ trước tới nay ítđược vận dụng hoặc có vận dụng thì cũng đang dừng lại mang tính hình thức, chưathực sự mang lại hiệu quả cao

b.5 Những ưu điểm và nhược điểm của việc sử dụng phương pháp trò chơi trong giờ học

 Ưu điểm

Phương pháp trò chơi trong học tập tạo nhiều cơ hội để học sinh tham gia tíchcực, chủ động vào quá trình dạy theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học và đượcphát triển một cách toàn diện vì:

- Là phương pháp giáo dục phù hợp với tuổi học sinh;

- Tạo được sự thích thú, hấp dẫn, không khí vui vẻ;

- Khi chơi học sinh sẽ bộc lộ, thể hiện mình một cách tự nhiên;

- Giúp thay đổi hình thức hoạt động và trạng thái tình cảm với việc học;

- Học sinh tiếp thu bài học một cách tích cực và tự giác;

- Tạo cơ hội giúp học sinh rèn luyện kỹ năng và củng cố kiến thức;

- Giúp học sinh phát triển tâm lí, thái độ đạo đức: có trách nhiệm cao với đồngđội tôn trọng kỷ luật của nhóm, đội và luật chơi, giúp đỡ đồng đội…

Bằng trò chơi, việc học tập được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinh động; bớtkhô khan nhàm chán, học sinh được lôi cuốn vào quá trình học tập một cách tự nhiêm,hứng thú và có tinh thần trách nhiệm, đồng thời giải tỏa được những mệt mỏi, căngthẳng trong học tập

Qua trò chơi học sinh có cơ hội để thệ nghiệm những thái độ, hành vi Từ đóhình thành được ở các em niềm tin vào những thái độ, hành vi tích cực tạo ra động cơtốt cho những hành vi ứng xử trong cuộc sống Học sinh được rèn luyện khả năngquyết định lựa chọn cho mình cách ứng xử đúng đắn, phù hợp trong tình huống Hìnhthành năng lực quan sát, được rèn luyện kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi

Trò chơi còn giúp tăng cường khả năng giao tiếp cho học sinh

 Hạn chế

Trong quá trình chơi sẽ dễ gây ồn ào, làm ảnh hưởng đến các lớp khác

Học sinh có thể ham vui thái quá kéo dài thời gian chơi làm ảnh hưởng đến cáchoạt động khác của tiết học

Tác dụng giáo dục của trò chơi có thể bị hạn chế hay thậm chí phản tác dụngnêú việc lựa chọn trò chơi không phù hợp hoặc tổ chức trò chơi không tốt.

3 Hiệu quả kinh tế và xã hội dự kiến đạt được

- Hiệu quả kinh tế:

Tổ chức trò chơi trong hoạt động học tập thường khá đơn giản, không tốn kém,không đòi hỏi nhiều kinh phí mua sắm dụng cụ học sinh lại hứng thú trong lúc chơitìm kiếm kiến thức cho việc học

Giúp các em có kỹ năng khi tham gia tích cực vào các hoạt động của nhàtrường như hoạt động trải nghiệm, hoạt động Ngoại khóa, kéo các em vào hoạt động

có ích trách xa những trò chơi ảo gây tốn kém tiền của gia đình, ảnh hưởng đến tâmsinh lí như chơi Game, điện tử…

- Hiệu quả xã hội:

Trò chơi học tập là một loại hình hoạt động vui chơi có nhiều tác dụng trong các giờhọc của học sinh.Trò chơi học tập tạo ta không khí vui tươi, hồn nhiên, sinh động trong giờhọc mà còn kích thích được trí tưởng tượng, tò mò, ham hiểu biết ở trẻ

Với những kinh nghiệm trên tôi đã góp phần nâng cao chất lượng của giờ dạyhọc toán nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung Đồng thời tạo sự say mê hứngthú cho học sinh khi học toán và từ đó học sinh ngày càng yêu thích môn toán hơnthông qua các trò chơi học tập

Tổ chức tốt trò chơi học tập không chỉ làm cho các em hứng thú hơn trong họctập mà còn giúp các em tự tin hơn, có được cơ hội tự khẳng định mình và tự đánh giánhau trong học tập

Trên thực tế những giờ dạy đan xen tổ chức chò chơi toán học tôi thấy học sinhrất thích thú, rất hào hứng đón nhận trò chơi và kiến thức dần dần được các em nắmbắt thông qua các hoạt động đó một cách nhẹ nhàng và hiệu quả

Ngoài những trò chơi đã giới thiệu ở trên, tôi còn tìm tòi, sáng tạo một số tròchơi phục vụ cho một số môn học khác Việc sáng tạo tổ chức các trò chơi tuy vất vảnhưng tôi vẫn tìm thấy niềm vui ở trong công việc và càng thấy yêu nghề hơn bởi vìthông qua các trò chơi, quan hệ thân thiện gắn bó giữa thầy và trò, giảm bớt áp lực đốivới học sinh, giúp các em hăng say trong học tập, không còn tránh né giáo viên mỗikhi mắc sai lầm khuyết điểm Học sinh cảm thấy mình sống hòa đồng gần gũi với tậpthể và tự giác sửa chữa những sai lầm khuyết điểm” (vì nhiều lúc giáo viên cũng thamgia cùng chơi với học sinh) Tình cảm bạn bè giữa học sinh với học sinh ngày cànggần gũi, gắn bó hơn Những giờ học thoải mái, sôi nổi, hiệu quả ngày càng tăng Chấtlượng học tập của các em ngày được nâng lên, hạn chế tình trạng học sinh tiếp thu kiếnthức một cách thụ động, trong giờ học không còn hiện tượng học sinh ngủ gật, uể oảihay mất tập trung trong học tập Không những thế mà còn giúp học sinh nhút nhát, cábiệt hòa mình vào tập thể Số lượng học sinh yêu thích môn toán ngày một tăng lên

Ngoài những trò chơi trên, việc sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học cũnggiúp GV tổ chức được các trò chơi hay bằng những hình ảnh sinh động và hấp dẫnnhư: Rung chuông vàng, Chiếc nón kỳ diệu đã tạo cho học sinh sự hứng thú hơn rấtnhiều trong các giờ học toán

Dưới đây là một số bảng so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng sáng kiến:

Bảng so sánh kết quả điều tra hứng thú học tập môn Toán của học sinh.

Năm học

Kết quả điều tra hứng thú học tập môn Toán

của học sinh trường THCS

Rất thích Thích Bình

thường

Không thích

bộ môn Toán được nâng lên rõ rệt:

Bảng so sánh kết quả học tập môn Toán của học sinh

4 Điều kiện và khả năng áp dụng

Việc tổ chức trò chơi trong các giờ học toán là vô cùng cần thiết Song khôngnên quá lạm dụng phương pháp này, ở mỗi giờ học ta chỉ nên tổ chức cho các em chơi

từ 1 đến 2 trò chơi trong khoảng từ 3 đến 5 phút Do vậy người giáo viên cần có kỹnăng tổ chức, hướng dẫn các em thực hiện các trò chơi thật hợp lý và đồng bộ, pháthuy được tối đa vai trò của học sinh

Khi tổ chức trò chơi học tập nói chung và môn toán nói riêng, chúng ta phảidựa vào nội dung bài học, vào điều kiện cơ sở vật chất của trường, thời gian trong từngtiết học mà lựa chọn hoặc thiết kế các trò chơi cho phù hợp Song để tổ chức được trò

chơi toán học có hiệu quả đòi hỏi mỗi người giáo phải có kế hoạch, chuẩn bị thật chuđáo cho mỗi trò chơi

Qua việc nghiên cứu và áp dụng có hiệu quả trong bộ môn Toán, bản thân tôinhận thấy sáng kiến này có thể áp dụng rộng rãi cho một số môn học khác Bên cạnhnhững ưu điểm nói trên thì việc sử dụng các trò chơi học tập trong giờ học Toán nóitrên còn mang tính phổ biến, tính khả thi cao: từ khâu chuẩn bị, thiết kế đến tổ chức tròchơi đều khá dễ dàng cho cả thầy và trò, luật chơi đơn giản, gần gũi được chế biến từluật chơi của các trò chơi dân gian hoặc trò chơi trên truyền hình…sáng kiến có thể ápdụng được cho nhiều đối tượng, cùng một lúc có thể nhiều người được chơi – đượchọc, rất phù hợp với lứa tuổi và tâm sinh lí học sinh cấp trung học cơ sở, có thể ápdụng cho nhiều môn học, lại phù hợp với tất cả các vùng miền

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàntoàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO ĐƠN

2.3.1 Trò chơi số 1: “ Chạy tiếp sức”

Chuẩn bị:

Giáo viên chia lớp thành n nhóm( Để đảm bảo trật tự trong giờ học và quản lýhọc sinh thì tôi thường chọn 4 nhóm chơi), mỗi nhóm 4 học sinh, sao cho mỗi nhómđều có học sinh giỏi, học sinh khá, học sinh trung bình…Trong mỗi nhóm học sinh tựđánh số từ 1 đến 4

Giáo viên chuẩn bị 4 nội dung công việc được đánh số từ 1 đến 4 Mỗi nội dungđược phô tô thành 4 bản và cho vào một phong bì riêng.

Các công việc được chọn theo nguyên tắc: Thực hiện công việc 1 được kết quả 1, dùngkết quả 1 để thực hiện công việc 2, dùng kết quả 2 để thực hiện công việc 3, dùng côngviệc 3 để thực hiện công việc 4

chuyển đáp số cho bạn số 3 của nhóm mình Học sinh số 3 cũng làm tương tự … Học

sinh số 4 chuyển giá trị tìm được của t cho giáo viên.

Thời gian chơi được quy định trước (nên từ khoảng 1- 3phút), đội nào xongtrước là đội giành chiến thăng về mặt thời gian, khi hết giờ chơi giáo viên ra hiệulệnh dừng cuộc chơi Giáo viên và cả lớp cùng đánh giá, cho điểm, đội chiến thắng làđội hết ít thời gian mà có kết quả tốt nhất

Tác dụng:

Trò chơi này giúp các em rèn tính độc lập, tự tin, bình tĩnh trong các tình huống

có thể bị rối (đức tính này rất cần thiết khi học sinh làm bài thi hoặc kiểm tra)

Rèn luyện tính trách nhiệm, ý thức tập thể cho học sinh, rèn sự nhanh nhạy,chính xác

Thay vì dùng phương pháp thảo luận nhóm nhỏ thông thường thì trò chơi

“Chạy tiếp sức”sẽ giúp học sinh thảo luận nhóm một cách nhẹ nhàng, hiệu quả, không

bị gò ép, rập khuôn Nhờ sự “tiếp sức” của mỗi thành viên, nhất là sự đóng góp, diễngiải của những học sinh tích cực, học sinh khá-giỏi, các em học sinh trung bình, yếu,kém sẽ có thêm cơ hội để nắm bắt kiến thức đã học, có cơ hội để được làm việc, đượchoạt động nhiều hơn

Trò chơi này rất dễ chuẩn bị, dễ chơi, áp dụng được cho nhiều bài.Thường sửdụng cho các hoạt động củng cố, luyện tập

Áp dụng:

Ví dụ 1: Khi dạy tiết 16 “Ôn tập chương I -Đại số 9” để giúp học sinh hệ thống

kiến thức của chương, tôi đã cho học sinh chơi trò chơi với yêu cầu sau:

Điền biểu thức thích hợp vào chỗ trống (…) dưới đây:

Ví dụ 2: (Cho tiết 46 Đại số 8 – Luyện tập)

Phong bì 1: Giải phương trình 2(x– 2) + = −1 x 1

Phong bì 2: Thế giá trị x (bạn số 1 vừa tìm được) vào rồi tìm y trong phương

z t − = t +t , với điều kiện t > 0

Sau khi học sinh hoàn thành, nộp kết quả Giáo viên chiếu đề bài và đáp án lênmàn hình Cụ thể:

- Bạn số 1 giải phương trình 2(x– 2) + = −1 x 1 được tập nghiệm là S = { } 2

- Bạn số 2 thế giá trị x = 2 bạn số 1 vừa tìm được vào phương trình

Ví dụ 3: Khi dạy bài Công thức nghiệm của phương trình bậc hai (tiết 54 - đại

số 9) để giúp học sinh rèn luyện kỹ năng vận dụng công thức nghiệm, cuối tiết họcgiáo viên cho học sinh chơi như sau:

Dùng công thức nghiệm giải các phương trình bậc hai sau

Tác dụng:

Giúp cho học sinh nhớ lại những kiến thức cũ đã học một cách tự nhiên, hàohứng và nhanh chóng.Mặt khác tạo cho các em sự ganh đua, cố gắng vươn lên tronghọc tập

Áp dụng:

Dùng cho các tiết ôn tập hoặc các hoạt động củng cố, kiểm tra bài cũ

Ví dụ:( Cho tiết 52 hình học - Ôn tập chương III)

- Giáo viên chọn 3 nhóm.Chuẩn bị và cách chơi như nêu trên Nội dung cácmảnh giấy nhỏ như bảng 1

- Giáo viên nêu yêu cầu: Dùng các kiến thức của bài “ Khái niệm hai tam giácđồng dạng” và “Các trường hợp đồng dạng của tam giác; tam giác vuông”, hãy lầnlượt lên hoàn thiện bảng

- Sau khi học sinh thực hiện, giáo viên đưa kết quả lên màn hình

Kết quả đúng (bảng 1)

Bảng 1

A’B’C’ đồng dạng với rABC rABC đồng dạng với rA’B’C’

rA’B’C’ đồng dạng với rA”B”C” và

rA”B”C” đồng dạng vớirABC

rA’B’C’ đồng dạng rABC

Ba cạnh của tam giác này tỉ lệ với ba cạnh của

tam giác kia

Hai tam giác đó đồng dạng

Hai cạnh của tam giác này tỉ lệ với hai cạnh

của tam giác kia và hai góc tạo bởi các cặp

cạnh đó bằng nhau

Hai tam giác đó đồng dạng

Hai góc của tam giác này lần lượt bằng hai

góc của tam giác kia

Hai tam giác đó đồng dạng

Cạnh huyền và một cạnh góc vuông của tam

giác vuông này tỉ lệ với cạnh huyền và cạnh

góc vuông của tam giác vuông kia

Hai tam giác vuông đó đồng dạng

Giáo viên xác định và công bố nhóm thắng cuộc

2.3.3 Trò chơi số 3: “ Ghép bìa”

Chuẩn bị:

- Dùng 8 tấm bìa

- 4 tấm, mỗi tấm ghi 1 vế của mệnh đề đúng

- 4 tấm còn lại, mỗi tấm ghi vế kia của 1 mệnh đề tương ứng

- Phát huy sự linh hoạt, nhanh nhẹn của học sinh

- Rèn tư duy quan sát của học sinh

- Tạo sự hứng thú, ganh đua trong học tập cho học sinh

Áp dụng:

Dùng cho các hoạt động kiểm tra bài cũ, củng cố, luyện tập

Ví dụ: (Dùng cho tiêt 19 hình học – Luyện tập)

Giáo viên chuẩn bị 8 tấm bìa

+ 4 tấm, mỗi tấm ghi một trong các câu sau:

1, Tập hợp các điểm cách điểm A cố định một khoảng 3cm

2, Tập hợp các điểm cách đều hai đầu của đoạn thẳng AB cố định

3, Tập hợp các điểm nằm trong góc xOy và cách đều 2 cạnh của góc đó

4, Tập hợp các điểm cách đều đường thẳng a cố định một khoảng 3 cm

+ 4 tấm còn lại, mỗi tấm ghi một trong các câu sau:

1, Là đường trung trực của đoạn thẳng AB

2, Là hai đường thẳng song song với a và cách a một khoảng 3cm.

3, Là đường tròn tâm A bán kính 3cm

4, Là tia phân giác góc xOy

Giáo viên cho các em xếp kề hai tấm bìa hợp lý để được 4 mệnh đề đúng.Giáoviên xác định cặp thắng cuộc sau đó cho học sinh khác đọc to 4 mệnh đề đó, yêu cầuhọc sinh ghi nhớ

- Giáo viên thu phiếu của các nhóm

- Giáo viên công bố nội dung của các phiếu

Nhóm nào đúng nhất và có thời gian hoàn thành ít nhất sẽ giành chiến thắng

Tác dụng:

- Tạo hứng thú học tập cho học sinh

- Tạo không khí thi đua trong lớp

- Rèn tính đoàn kết phối hợp trong học tập

- Qua trò chơi học sinh được ôn lại một số các khái niệm cơ bản đã học và cóthêm một kiến thức mới, biết thêm được nhà toán học nổi tiếng trên thế giới, địa danh,đức tính quý báu…

Áp dụng:

 Áp dụng cho các hoạt động củng cố, luyên tập hoặc ôn tập cuối chương

Ví dụ 1: (Dùng trong tiết 19 Đại số - Ôn tập chương I)

Thực hiện các phép tính sau, rồi điền chữ cái cùng dòng với biểu thức đó vàobảng 1 cho thích hợp.Sau khi thêm dấu, em sẽ tìm ra được tên khu bảo tồn thiên nhiênđất ngập nước của Ninh Bình

85