Bài tập mẫu về đề tài: Tìm hiểu, phân tích đánh giá thương mại điện tử tiki (Bài 2) . Được trình bày ngắn gọn, xúc tích, dễ hiểu và đầy đủ. Nhận được đánh giá tốt trong thang điểm của giảng viên khi thuyết trình hoặc làm bài tập báo cáo. Phù hợp với các bạn sinh viên sử dụng trong học tập cũng như nhân viên cần thuyết trình hoặc hỗ trợ giảng dạy.
Trang 1A Tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng thương mại điện tử của Công ty cổ phần sản xuất thương mại dịch vụ TIKI
I Giới thiệu trang thương mại điện tử Tiki
1 Giới thiệu chung
Tiki viết tắt của “Tìm kiếm & Tiết kiệm”, hiện là trang mua sắm trực
tuyến đáng tin cậy trong lĩnh vực thương mại điện tử tại Việt Nam
Website https://tiki.vn/ được thành bởi Công Ty Cổ Phần TIKI vào tháng 3/2010, do ông Trần Ngọc Thái Sơn sáng lập và ông hiện tại cũng
là CEO của TIKI Từ một công ty hoạt động với mặt hàng kinh doanh chủ yếu là sách tiếng Anh, bây giờ TIKI đã trở thành một công ty mua bán trực tuyến với hơn 20 ngành hàng với hàng ngàn sản phẩm khác nhau
Trang 2Tiki còn được biết đến với dịch vụ TikiNow mang đến trải nghiệm nhận hàng nhanh trong 2 giờ duy nhất tại Việt Nam hiện nay Tiki hiện đang
cung cấp hơn 500,000 sản phẩm của hơn 6,500 thương hiệu uy tín, đáp
ứng nhu cầu mua sắm đa dạng của khách hàng Với tầm nhìn: " Trang thương mại điện tử tin cậy nhất Việt Nam" và sứ mệnh: " Mang trải nghiệm mua sắm trực tuyến tốt nhất đến khách hàng" Sau hơn 8 năm
hoạt động với những bước phát triển nhanh chóng, Tiki tự hào đứng
trong Top 10 doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn nhất đối với việc phát triểnInternet Việt Nam trong suốt thập kỷ vừa qua (2007-2017) do Hiệp hộiInternet Việt Nam bình chọn
Với hơn 1,000 nhân viên, môi trường làm việc tại Tiki được đánh giá là
lý tưởng trong các công ty cùng về lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam.Tiki.vn cũng thu hút được nhiều nhà đầu tư lớn như VNG, CyberArgent, Sumitomo, Seedcom và gần đây nhất là JD.com cùng góp vốn
để tiếp tục phát triển hơn nữa các dự án phục vụ người tiêu dùng tại ViệtNam
Khái quát lại, Tiki là một website thương mại điện tử đáp ứng nhu cầu mua sắm online của người tiêu dùng trong thời kỳ công nghệ thông tin
Trang 3phát triển mạnh mẽ, hàng hóa đảm bảo uy tín chất lượng, chính sách giao hàng nhanh chóng và chế độ hậu mãi làm hài lòng bất kỳ người mua hàng khó tính nhất.
2 Lịch sử hình thành
Công Ty Cổ Phẩn TIKI được thành lập bởi ông Trần Ngọc Thái Sơn, ông tốt nghiệp trường Đại học New South Wales, Úc chuyên ngành thương mại điện tử Sau khi về Việt Nam, với số vốn là 5000 USD, trong vòng hai tháng, ông đã phát triển Tiki.vn vào tháng 03/2010 với tầm nhìn là phục vụ cho khách hàng với những sản phẩm đáng tin cậy cùng với những dịch vụ tốt nhất Ông Sơn đã bắt đầu với công việc bán sách tiếng Anh trực tuyến vì nhận ra sự khó khăn trong việc mua sách nước ngoài tại Việt Nam Vào tháng 3/2012, Soichi Tajima, Chủ tịch và CEO của Quỹ đầu tư CyberAgent Ventures Inc đã quyết định đầu tư vàoTiki theo sau là việc sở hữu 20% cổ phần của doanh nghiệp nội địa này Ông Sơn tiếp tục tăng cường các mối quan hệ khách hàng và hệ thống nguồn doanh nghiệp cung cấp hàng hóa trong việc mở rộng phân phối hàng hóa, hệ thống kho bãi và hướng đến những chương trình đào tạo tuyển dụng của công ty Tính đến 8/2012, Tiki.vn có xấp xỉ 80 nhân viên
ở hết thảy các văn phòng và kho chứa để vận hành các phân đoạn của công ty Vào năm 2016, Tiki nhận được khoản đầu tư 384 tỷ đồng từ Công ty Cổ phần VNG, tương ứng với 38% cổ phần của Tiki Khoản đầu tư này được Tiki đầu tư vào Kho bãi, phần mềm và hệ thống thanh toán trực tuyến Năm 2018, Tiki tiếp tục được đầu tư khoảng 1000 tỷ đồng bởi nhà bán lẻ lớn nhất Trung Quốc là JD.com
3 Mô hình kinh doanh
Trang 4Cũng giống như nhiều trang thương mại điện tử khác tại Việt Nam Tiki.vn là website kinh doanh theo mô hình B2C (Business to
Customer) Tức là Tiki đứng ra kết nối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, nhằm tạo cho khách hàng sự thuận tiện, dễ dàng trong việc mua sắm trực tuyến Như vậy trên Tiki.vn sẽ có rất nhiều cá nhân, doanh nghiệp, công ty hay những thương hiệu tham gia bán hàng Thậm chí có những sản phẩm được chính Tiki nhập về bán (gian hàng Tiki Trading)
Để đạt được điều này, công ty đã hoạt động như một người môi giới chocác chuỗi giá trị của những nhà cung cấp khác nhau (sách, Kindles, quà,
đồ lưu niệm) với những khách hàng Khách hàng có thể sử dụng công cụtìm kiếm chính xác hoặc có thể lướt qua các sản phẩm theo các loại và thương hiệu Tiki kiểm tra rất chặt chẽ khâu chất lượng sản phẩm của người bán nên phần nào bạn cũng yên tâm hơn so với các trang thương mại điện tử khác
Giá trị cốt lõi của công ty: Tiki đề cao sự tận tâm, trung thực, trách nhiệm với khách hàng, và cam kết đặt khách hàng ở trung tâm, luôn đemđến cho khách hàng những trải nghiệm thú vị, thân thiện, tin tưởng
Mô hình doanh thu: Tiki thu doanh thu chủ yếu trên lợi nhuận bán hàng
Cơ hội thị trường: Nhu cầu mua hàng online của khách hàng đang ngày càng tăng cao Khách hàng có xu hướng tìm đến những nơi uy tín, có danh tiếng, sản phẩm đa dạng cùng với chế độ chăm sóc khách hàng, bảo hành tốt, cùng với các đợt khuyến mãi
Môi trường cạnh tranh: Đối thủ cạnh tranh chủ yếu của Tiki đó là các nhà kinh doanh quy mô lớn như LAZADA, Shopee, và các hệ thống nhà sách, điện tử, di động khác
Trang 5Lợi thế cạnh tranh: Thương hiệu Tiki đã phát triển hơn 8 năm với hệ thống đồ sộ cùng với chiến dịch quảng bá rộng rãi, Tiki đã có một chỗ đứng lớn trong lòng người tiêu dùng bởi hệ thống khuyến mãi đặc sắc cùng với đội ngũ nhân viên nhiệt tình, chuyên nghiệp và nhiều chính sách khác
Chiến lược thị trường: Hàng hóa phong phú, luôn luôn cập nhật sản phẩm mới, luôn luôn có những hình thức khuyến mãi hấp dẫn, quảng bá rộng rải để khách hàng có thể tiếp cận thông tin mới nhất về sản phẩm, cùng với các chính sách bảo hành vì lợi ích của người tiêu dùng
4 Cơ sở vật chất
Kho trữ hàng 5,000 m2 của Tiki.vn các sân bay Tân Sơn Nhất khoảng vài km Đây được xem là kho hàng tối ưu nhất của Tiki tính đến thời điểm hiện tại Kho hàng được tối ưu hóa lấp đầy 90% diện tích Hiện tại,kho chứa có khoảng 1,5 triệu sản phẩm hoặc có thể nâng lên 2,2 triệu sản phẩm Xuất phát điểm với khoảng 20 đơn hàng trong một tháng tháng, đến nay, con số nay là khoảng gần 50,000- 70,000 đơn hàng Mỗingày, Tiki nhập kho trên 20,000 kiện hàng và xuất kho nhiều hơn con sốnày Vào cao điểm, con số này tăng gấp 2, gấp 3 lần
Trang 6- Thời trang, đồ gia dụng, đồ chơi
- Điện gia dụng, điện lạnh, xe máy
Theo thống kê, hiện nay Tiki đã cung cấp hơn 300.000 chủng loại sản phẩm ra thị trường Với tầm nhìn của mình, ông Trần Ngọc Thái Sơn đã thấy được tiềm năng của ngành thương mại điện tử ở Việt Nam từ nhiều năm trước đó Ông tin tưởng rừng kinh doanh trực tuyến sẽ phát triển bùng nổ trong thời gian tới Tiki sẽ thu hút được khách hàng nhờ có những kênh hàng hóa được làm mới dựa trên uy tín, tiện lợi, dịch vụ, giá
cả và đa dạng trong sự lựa chọn
b Dịch vụ
- Dịch vụ tư vấn miễn phí cho khách hàng
Trang 7- Dịch vụ thanh toán linh hoạt bằng tiền mặt khi nhận hàng, chuyển khoản qua ngân hàng, sử dụng ví điện tử với nhiều ưu đãi hấp dẫn.
- Dịch vụ giao hàng đa dạng, nhanh chóng
- Có hỗ trợ đổi trả cho khách hàng
- Có thể kết nối, mua sắm thông qua App
- Ngoài ra còn có hình thức đánh giá sản phẩm, phản hồi của người đã mua và dùng sảng phẩm của Tiki.vn
c Mô hình doanh thu
- Doanh thu liên kết
- Phí quảng cáo trên website và app
- Doanh thu từ việc liên kết ngân hàng trong thanh toán trực tuyến Nhìn chung, mô hình kinh doanh của Tiki đang kết hợp phát triển hệ
Trang 8thống cửa hàng với thương mại điện tử, một website được xây dựng rất bài bản và đồng bộ.
d Đặt hàng, giao hàng, thanh toán
Có thể lựa chọn hai cách đặt hàng sau:
Cách 1: Gọi điện thoại đến tổng đài 1900-6035 trong vòng 8h-21h kể cả thứ 7 và Chủ Nhật
Cách 2: Đặt mua hàng trên website, App: Tìm kiểm sản phẩm mình cần mua, dựa vào ngành hàng, hoặc gõ tên sản phẩm vào khung tìm kiếm
Kết quả sau khi tìm kiếm, ta nhận được nhiều chủng loại sản phẩm mìnhcần tìm
Click chuột vào sản phẩm mình muốn chọn để tiến hàng đặt mua sản phẩm
e Hỗ trợ khách hàng
Trang 9Tiki từ lâu đã được xem là một công ty chú trọng và thực hiện tốt khâu chăm sóc và hỗ trợ khách hàng Trên website Tiki.vn có rất nhiều mục
để hỗ trợ khách hàng, tại đây khách hàng có thể dễ dàng tìm kiếm nhữngthông tin thêm về sản phẩm, cách thức mua hàng, hỗ trợ đổi trả, địa chỉ liên lạc khi muốn bảo hành, sửa chữa sản phẩm, ngoài ra còn có một đội
tư vấn sẵn sàng mọi lúc để giúp khách hàng am hiểu về chất lượng cũng như xuất xứ của sản phẩm, khiến khách hàng có thể yên tâm khi quyết định mua sản phẩm
=> Qua những phân tích trên, cho ta thấy công ty cổ phần Tiki đã xây dựng website Tiki.vn thực sự có đầu tư kỹ lưỡng với hình thức 7C đó là:
- Context: giao diện, chức năng, thiết kế dễ nhìn, dễ sử dụng, đồng nhất
- Content: Tiki có nội dung phong phú, cập nhật, hữu ích cho người xem, đáp ứng nhu cầu, mong muốn của người xem, hình ảnh đẹp, phù hợp vớikhách hàng mục tiêu
- Community: Tiki cũng tạo điều kiện cho người xem tương tác, giao lưu với nhau để có cảm giác thuộc về một cộng đồng chia sẻ chung sở thích,điều quan tâm, sự hỗ trợ của người bán và của các khách hàng khác
- Customization: khả năng biến đổi website sao cho phù hợp với từng người xem, đáp ứng yêu cầu, sở thích riêng biệt của từng người xem, làm cho người xem có cảm giác thân quen đối với “website của riêng mình”, khả năng tùy biến về sản phẩm mà khách hàng quan tâm hoặc đãxem
- Communication: cho phép sự tương tác hai chiều giữa người xem và website bán hàng, thông qua các công cụ socila hoặc công cụ online
Trang 10support - Connection: bao gồm khả năng kết nối với các tài khoản, khả năng điều dẫn đường link của người dùng, càng dễ dàng kết nối và liên kết càng tốt nhất là với các website lớn
- Commerce: có chức năng hỗ trợ giao dịch thương mại, ví dụ như giỏ mua hàng, ước tính chi phí, đơn đặt hàng, địa chỉ giao hàng, quản trị đơn hàng… Thực hiện theo 7C nói trên Tiki.vn đã xây dựng website cực kỳ bắt mắt nhưng vẫn không quá phức tạp, thân thiện với người sử dụng Ngoài ra, Tiki còn hỗ trợ thêm ứng dụng mua hàng trên điện thoại, giúp cho việc mua và đặt hàng trở nên dễ dàng hơn Đồng thời, mỗi ngày Tikiluôn có các chương trình khuyến mãi hấp dẫn để thu hút người tiêu dùng
II Đánh giá tổng quát Tiki trên mô hình SWOT
1 Phân tích S (Strengths) – Điểm mạnh của TIKI
- Có lịch sử hình thành lâu đời
Tiki là doanh nghiệp kinh doanh trong ngành thương mại điện tử được thành lập vào năm 2010, với bề dày hoạt động kinh doanh, Tiki đã tạo được niềm tin cho khách hàng và là một trong những lựa chọn đầu tiên giữa các sàn thương mại điện tử
- Nhận diện thương hiệu tốt
Với khởi điểm ban đầu chủ yếu kinh doanh sách trực tuyến, sau 9 năm hoạt động, Tiki.vn hiện đã trở thành một nhà bán lẻ trực tuyến đa ngành với 9 ngành hàng tiêu dùng cơ bản, trong đó sách vẫn là một sản phẩm
“nhận diện” tốt cho thương hiệu của doanh nghiệp
- Chiếm thị phần cao trong thị trường thương mại điện tử
Trang 11Vào tháng 10 2018, Tiki đã bất ngờ leo lên vị trí thứ hai toàn quốc về số lượt truy cập website trung bình.
- Có nguồn tài chính lớn, mạnh, rót vốn liên tục
o Trong năm 2018, các công ty TMĐT Việt Nam liên tục được rót các khoản tiền khủng từ các quỹ đầu tư quốc tế
o Ngay đầu năm 2018, Tiki đã nhận thêm tiền từ tập đoàn JD, bổ sung vàokhoảng đầu tư 44 triệu USD đã nhận trong năm 2017 Đến tháng 9/2018,công ty này tiếp tục nhận thêm 122 tỷ đồng từ VNG
- Sản phẩm tiện dụng, gần gũi với đối tượng khách hàng
Về niềm tin, có 85% khách hàng hài lòng với chất lượng và dịch vụ của Tiki Với 400.000 lượt khách mua hàng tại Tiki hàng tháng, tỷ lệ đổi trả hàng chỉ là 0,95%
- Chính sách đổi trả hàng theo quy định, tạo điều kiện thuận lợi cho người mua
- Mạng lưới phân phối rộng lớn, nhanh chóng
o Tiki đã xây dựng và thực hiện lợi điểm bán hàng độc đáo (USP) của mình cùng dịch vụ giao hàng nhanh với thời gian giao hàng trung bình toàn quốc chỉ 1,6 ngày, cho phép khách hàng nhận hàng trong 2 giờ tại
Hà Nội và TP HCM, và đảm bảo chất lượng hàng hóa khi đến tay ngườidùng
o Từ tháng 5 đến tháng 10.2018, công ty đã tiến hành đầu tư rất nhiều nguồn lực vào việc mở thêm 6 kho hàng, nâng tổng số kho hàng trên toàn quốc lên 8 kho, bao gồm TP HCM với 3 kho hàng; Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Nha Trang và Cần Thơ với 1 kho hàng ở mỗi tỉnh
Trang 12thành Sau nhiều nỗ lực và sự đầu tư nghiêm túc, ngày 20.10.2018, tất cả
8 kho hàng của Tiki đã đồng loạt đi vào hoạt động
- Bắt kịp xu hướng và nhu cầu khách hàng, liên tục thay đổi mình để tương tác tốt với khách hàng
Tiki không ngừng tung ra các chương trình khuyến mãi và truyền thông đặc biệt để đẩy mạnh nhận biết về sự đa dạng, nhất là các sản phẩm gia dụng và công nghệ
Phân tích W (Weaknesses) – Điểm yếu của TIKI
- Lỗ nặng, khoản lỗ cho xu hướng tăng dần qua các năm hoạt độngTheo báo cáo tài chính của Công ty cổ phần Tiki, doanh nghiệp này ghi nhận lỗ lũy kế gần 308 tỷ đồng vào cuối năm 2016 Nếu tính thêm
khoản lỗ 282 tỷ trong báo cáo thường niên năm 2017 của VNG, lỗ lũy
kế của trang thương mại điện tử này đã lên tới gần 600 tỷ đồng sau 7 năm đi vào hoạt động
- Tung giá sách ảo
Thỉnh thoảng Tiki hay đưa ra các chính sách “Sale giá sốc 20%, 40%
…”, tuy nhiên mức sale cao nhưng so với giá thực tế thì chả thấp hơn được bao nhiêu Do đó đối với một số đối tượng khách hàng, đôi khi cácchính sách sale lại không kích cầu, mà có thể sẽ phản tác dụng
- Chính sách bọc sách plastic theo combo mang lại nhiều ý kiến trái chiều
o Tiki đưa ra chính sách bọc plastic, sử dụng theo gói 99k bọc 40 quyển hoặc 199k bọc 100 quyển Điều này đã kich cầu của khách hàng về nhu cầu bảo vệ sách Tuy nhiên không phải ai cũng có nhu cầu mua nhiều
Trang 13đến như vậy, nên đã tạo nên sự khó chịu và cần điều chỉnh lại chính sáchnày theo đơn vị quyển
- Sản phẩm còn hạn chế, chưa thật sự đa dạng (so với Lazada, Sendo…)
- Thời gia xét duyệt, đăng hàng lâu
o Thời gian đăng hàng lên tới 48h, mất nhiều thời gian khi xét duyệt, chỉnh sửa nội dung hình ảnh
Phân tích O (Opportunities) – Cơ hội của TIKI
- Marketplace mang lại tiềm năng lớn cho Tiki
o Các doanh nghiệp khi đưa hàng lên đây có thể chủ động phối hợp với Tiki làm makerting, đẩy mạnh việc bán hàng, nhưng chất lượng vẫn phảiđược kiểm soát bởi hệ thống chuỗi cung ứng – supply chain của Tiki Bằng cách này, Tiki có thể kiểm soát được chất lượng đầu vào, và có thểthông qua các doanh nghiệp để cộng hưởng cho sàn thương mại điện tử của mình
- Thời lượng sử dụng Internet của người Việt Nam cao
o Trung bình 1 ngày, người Việt sử dụng Internet lên đến 4 tiếng Đây là một cơ hội lớn để phát triển kinh doanh online
Trang 14- Xu hướng mua hàng online đang tăng mạnh
Với sự phát triển vũ bão của kinh doanh online, người tiêu dùng đang có
xu hướng mua hàng online ngày càng nhiều, đây là một cơ hội lớn để phát triển của Tiki nói riêng và các sàn thương mại điện tử nói chung
- Được sự tín nhiệm, cộng hưởng lớn từ Google, Facebook
o Tiki kết hợp với Google làm Thành phố Tết, còn mấy năm trước làm vớiFacebook Facebook có Facebook store Cứ mỗi năm, Tiki sẽ cử nhân viên của mình qua trụ sở Facebook, mình học cách xây dựng hệ thống
dữ liệu khách hàng – build customer database, đây là một dự án lớn của Tiki, để hiểu khách hàng hơn, giúp họ có sự lựa chọn đúng đắn
o Việc hợp tác với các với các công ty lớn, đã mang lại thêm kinh nghiệm
và nâng cao vị thế về thương hiệu cho Tiki
- Thuộc top các ngành nghề được chính phủ khuyến khích và ưu tiên phát triển
Phân tích T (Threat) – Thách thức của TIKI