Tạo hứng thú cho hs và hướng dẫn hs tự học (loại A)

1.Cơ sở lý luận: Dựa trên quan điểm xây dựng chơng trình Sách giáo khoa Tiếng Anh THCS mới từ lớp 6 đến lớp 9, đó là quan điểm chủ điểm Thematic approach và đề cao phơng pháp học tập tíc

a đặt vấn đề

I Lý do chọn đề tài.

Trong xu thế phát triển của thời đại hiện nay, tiếng Anh là môn học không thể thiếu của mỗi học sinh Nhng việc học ngoại ngữ nh thế nào? Dạy ngoại ngữ

nh thế nào để có hiệu quả cao hẳn đây là một bài toán khó ở nhiều nơi nói chung

và ở trờng THCS Định Hng nói riêng Yêu cầu giáo viên cũng nh học sinh phải hết sức nổ lực để tìm ra một phơng pháp dạy- học hợp lý cho từng tiết học, ở từng lớp học

Việc học ngoại ngữ ở Yên Định nói chung và ở trờng THCS Định Hng nói riêng cũng gặp rất nhiều khó khăn: Đa số các em đều xuất thân từ gia đình nông thôn nên các em ít có điều kiện học ngoại ngữ Các bậc phụ huynh cũng cha thấy

đựơc tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ vì vây cha có sự đầu t đúng đắn vào môn học này Việc học bài cũ ở nhà nhất là việc tự học của các em còn cha tự giác

Với tất cả những khó khăn trên đây, cần phải có một phơng pháp để giúp cho các em học ngoại ngữ có hiệu quả hơn là việc hết sức cần thiết Muốn vậy giáo viên cần phải gây hứng thú cho học sinh trong mỗi tiết học để các em không

bị gò bó chán trờng khi cứ phải học với một phơng pháp cứng nhắc mà ngày nào cũng gặp

Bằng thực nghiệm và quan sát thông qua các tiết học tại trờng THCS Định Hng và những kinh nghiệm của bản thân tôi mạnh dạn viết ra đây để trao đổi với

đồng nghiệp đó là đề tài “Tạo hứng thú cho học sinh và hớng dẫn phơng pháp tự học Tiếng Anh”

II.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

1 Mục đích nghiên cứu.

Với đề tài này tôi mong muốn góp một phần nhỏ công sức của mình vào việc áp dụng phơng pháp mới vào giảng dạy ngoại ngữ nói chung và hiệu quả của việc dạy ngoại ngữ ở trờng THCS Định Hng nói riêng Tôi không ham vọng rằng

đề tài của tôi sẽ đợc áp dụng rộng rãi ở các trờng trung học cơ sở Xong tôi hy vọng rằng với phơng pháp này một phần nào có thể giúp học sinh ở trờng THCS

Định Hng có thể tiếp thu bài một cách hứng thú hơn Dễ tiếp thu bài hơn, tiết học ngoại ngữ trở nên nhẹ nhàng hơn Làm cho chất lợng đại trà của học sinh đợc nâng lên

2.Nhiệm vụ

Tìm ra cách để gây hứng thú cho học sinh học tiếng Anh 6, 7, 8,9

Nghiên cứu việc dạy và học tiếng Anh nói chung và thực tế Học sinh tự học

và hứng thú của các em đối với môn tiếng Anh ở trờng THCS Định Hng năm học 2008- 2009 nó riêng Từ kết quả nghiên cứu đó để chỉ ra phơng pháp phù hợp

III Đối tợng, phạm vi, phơng pháp nghiên cứu.

1.Đối tợng nghiên cứu.

Trong khôn khổ của một đề tài nhỏ, bản thân tôi chỉ có thể nghiên cứu xem

xét đợc một vấn đề về đó là “Tạo hứng thú cho học sinh và hớng dẫn phơng pháp

tự học Tiếng Anh” ở trờng THCS Định Hng.

2.Phạm vi nghiên cứu.

Đề tài nghiên cứu đợc tôi thực hiện tại các lớp 6A, 6B , 6C trờng THCS

Định Hng

Thời gian thực hiện từ tháng 9-2008 đến tháng 3-2009

3.Phơng pháp nghiên cứu:

Khi tiến hành nghiên cứu đề tài này, tôi đã sử dụng phơng pháp sau:

- Phơng pháp quan sát: Quan sát nhận thức của học sinh qua các tiết học Quan sát giờ dạy của các giáo viên khi dự giờ lên lớp

-Phơng pháp nghiên cứu và đúc rút kinh nghiệm

IV.Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn đề tài.

1.Cơ sở lý luận:

Dựa trên quan điểm xây dựng chơng trình Sách giáo khoa Tiếng Anh THCS mới từ lớp 6 đến lớp 9, đó là quan điểm chủ điểm (Thematic approach) và đề cao phơng pháp học tập tích cực, chủ động của học sinh để góp phần thực hiện mục tiêu của giáo dục hiện đại nhằm “Đào tạo học sinh thành những con ngời năng

động, sáng tạo và độc lập, tiếp thu đợc tri thức khoa học kỹ thuật hiện đại, biết vận dụng tìm ra các giải pháp hợp lý cho những vấn đề trong cuộc sống của bản thân

và xã hội ”

Mọi quan điểm phơng pháp đã đợc đa ra trao đổi và thử nghiệm đều có chung một mục đích cuối cùng, đó là tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh, đa

kiến thức vào thực tế đời sống xã hội, phát huy tối đa tính chủ động của ngời học Làm thế nào để hoạt động dạy và học đạt đợc hiệu quả cao, học sinh có thể áp dụng ngữ liệu đang học với các kiến thức có sẵn để diễn đạt các nội dung khác nhau trong chính thực tế cuộc sống của các em, đó chính là vấn đề đặt ra cho các nhà biên soạn, cho những giáo viên trực tiếp giảng dạy và cũng là vấn đề đặt ra cho bản thân ngời học - những học sinh bậc học THCS

Mặt khác, học sinh THCS đang ở lứa tuổi có nhiều thuận lợi trong quá trình nhận thức khi bộ não và khả năng t duy đã phát triển tơng đối ổn định Theo tâm

lý học thì đây chính là lứa tuổi thích hợp nhất cho việc tiếp nhận các kiến thức mới song để đạt đợc hiệu quả ổn định và bền vững thì cần phải duy trì một phơng pháp thích hợp nhằm tạo ra hứng thú đồng thời với việc xây dựng ý thức tự khám phá học hỏi của bản thân các em

2.Cơ sở thực tiễn.

Định Hng là 1 xã thuần nông Các em lại không đợc học ngoại ngữ ở tiểu học nên lên các em rất bỡ ngỡ trong việc học ngoại ngữ, Chính vì vậy hứng thú học tập của các em chỉ đợc thời gian ngắn trong vài tháng đầu năm học lớp 6 Sau đó các

em thấy môn học khó dần dẫn đến chán học Và nhiều em không biết tự học thế nào cho có hiệu quả

Kết quả khảo sát đầu năm của khối 6

Lớp HS TS

Đầu năm

Trong quá trình giảng dạy thực tế những năm vừa qua, bản thân tôi đã rút ra

đợc một số kinh nghiệm trong việc “Tạo hứng thú cho học sinh và hớng dẫn

ph-ơng pháp tự học Tiếng Anh” tại trờng THCS Định Hng ý thức đợc các quan

điểm phơng pháp chỉ đạo của ngành và đặc thù môn học, hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của Tiếng Anh đối với yêu cầu của xã hội trong quá trình đổi mới và hội nhập, tôi mạnh dạn đa những kinh nghiệm này ra nhằm mục đích trao đổi, chia

sẻ quan điểm và rất mong nhận đợc ý kiến đóng góp, phê bình của các đồng chí

đồng nghiệp Mục đích của tôi khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này là thúc

đẩy ý thức tự giác học tập của học sinh và nâng cao hiệu quả dạy và học môn Tiếng Anh tại các nhà trờng THCS trớc yêu cầu ngày càng cao của xã hội về khả năng giao tiếp và sử dụng Tiếng Anh trong thời kỳ mới

b nội dung đề tài

I Tạo hứng thú cho học sinh trong học tập môn Tiếng Anh:

1 Sử dụng hiệu quả kênh hình SGK Tiếng Anh 6, 7, 8, 9:

Kênh hình của bộ sách giáo khoa Tiếng Anh mới cũng là một lợi thế mà giáo viên có thể tận dụng nhằm tạo ra hứng thú cho học sinh Hình ảnh đợc đa ra sinh

động, hấp dẫn, phong phú, có bám sát nội dung yêu cầu của từng hoạt động là yếu

tố thuận lợi trong quá trình giảng dạy, giáo viên có thể sử dụng hình ảnh trực tiếp trong sách giáo khoa hoặc có thể phóng to hay vẽ lại những hình ảnh đó để hỗ trợ việc dạy từ mới hay làm tình huống cho bài thực hành

Nếu sáng tạo, giáo viên có thể sử dụng những hình vẽ này không chỉ cho một nội dung giảng dạy nhất định mà còn dùng đợc cho nhiều nội dung giảng dạy khác nữa, vì vậy, từ những hình vẽ trong sách giáo khoa, giáo viên có thể tạo ra những bộ tranh dùng lâu dài cho từng chủ đề chủ điểm nhất định

Lứa tuổi học sinh THCS tuy khả năng nhận thức đã có sự ổn định tơng đối cao, song các em vẫn hay quên và thờng mất tập trung khi gặp phải những nội dung kiến thức dài và khó, vì vậy, hình ảnh đợc sử dụng trong các bài giảng có tác dụng thu hút sự chú ý của các em, tạo ra sự thích thú và thuận lợi cho các em trong quá trình ghi nhớ ban đầu

Sử dụng hợp lý kênh hình trong SGK là một việc làm cần thiết và đòi hỏi giáo viên phải nghiên cứu, sáng tạo mới có thể làm tốt đợc Nh vậy, đây cũng chính là một trong những bớc khởi đầu của việc tạo hứng thú và hớng dẫn học sinh tự học môn Tiếng Anh ở bậc học THCS

2 Sử dụng đồ dùng trực quan:

Nh tôi đã trình bày ở trên, kênh hình trong sách giáo khoa rất phong phú và

đa dạng, nhng vẫn cha đủ cho tất cả các hoạt động trong tất cả các nội dung hoạt

động của quá trình lên lớp, vì vậy, giáo viên phải chủ động, sáng tạo trong việc làm và sử dụng đồ dùng trực quan

Đồ dùng trực quan là một trong những yếu tố góp phần tạo nên thành công của một bài giảng Trực quan sinh động đến t duy trừu tợng chính là con đờng ngắn nhất của quá trình nhận thức, vậy để tạo hứng thú cho học sinh, đồ dùng trực

quan phải đợc làm phong phú về màu sắc, hình dáng và hấp dẫn về nội dung để cuốn hút học sinh

Dùng tranh vẽ, đồ vật thật, hình que …để dạy từ mới sẽ đem lại hiệu quả

cao, học sinh cùng lúc đợc nghe, đợc quan sát và đợc nói tên của các sự vật, đồ vật

sẽ nhớ nhanh và nhớ bền vững Đồ dùng trực quan cũng đợc sử dụng rất hiệu quả trong việc kiểm tra mức độ hiểu ngữ liệu mới (checking comprehension) Học sinh

sẽ không còn tâm lý sợ mắc lỗi mà tập trung vào việc ghi nhớ và sử dụng ngữ liệu vừa học vào các tình huống giao tiếp cụ thể

Bên cạnh đó, đồ dùng trực quan còn giúp giáo viên lôi cuốn cả những học sinh vốn nhút nhát và ngại hoạt động vào bài học một cách rất tự nhiên khi các em

bị cuốn theo không khí sôi nổi của lớp học

Đối với các lớp lớn hơn, cụ thể là học sinh lớp 8, lớp 9, đồ dùng trực quan không chỉ là những tranh ảnh, đồ vật thuần tuý, giáo viên cần sáng tạo thêm các

đồ dùng có tính chất linh hoạt có thể sử dụng lâu dài cho nhiều mục đích giảng dạy khác nhau,

+Sử dụng Listening table: Là một bảng phụ trong đó có quy định rõ số lần nghe,

yêu cầu đạt đợc sau mỗi lần nghe, phần kiểm tra kết quả và chữa bài của giáo viên

và một phần rất quan trọng là phần Prediction (Dự đoán trớc) của học sinh Bảng này vừa gọn gàng lại vừa thể hiện rất rõ quy trình của một bài nghe, giúp học sinh nắm đợc nội dung của hoạt động qua từng bớc thực hiện hoạt động

+Sử dụng những hình vẽ đơn giản (hình que) ở trên bảng nhằm tạo ra sự bất ngờ

và thích thú cho học sinh, hình que có thể tạo ra những hiệu quả tốt trong quá trình giảng dạy từ mới, đặc biệt phù hợp với đối tợng học sinh THCS vì tính chất mới lạ

và ngộ nghĩnh của hình ảnh,

Ví dụ để dạy tính từ sad và happy, giáo viên có thể vẽ hình đơn giản nh sau lên bảng và yêu cầu học sinh tự đoán nghĩa của từ:

? How does he feel?

He feels …

sad > < happy

* Để dạy tính từ tall và short, giáo viên cũng có thể vẽ hình và làm tơng tự

nh trên:

o o

tall < > short

* Dạy các giới từ chỉ vị trí: on, in, beside, between,etc.

on

between beside in

Sử dụng ngời và hình vẽ đơn giản cũng có thể áp dụng trong dạy Ngữ pháp, hoặc trong dạy kỹ năng viết cho học sinh, nếu có điều kiện, giáo viên nên tham khảo thêm những tài liệu chuyên sâu về lĩnh vực này nhằm làm phong phú cho kỹ năng giảng dạy của mình giúp cho giờ dạy trở nên linh hoạt, sáng tạo và nhẹ nhàng hơn

+Ngoài ra, việc sử dụng các phiếu học tập (study form), phiếu điều tra (survey

form) hay là những miếng ghép có nghĩa cũng có hiệu quả tốt trong quá trình

giảng dạy Thêm vào đó, giáo viên cũng cần tích cực học tập tham khảo cách làm

đồ dùng mới có áp dụng tiến bộ của công nghệ thông tin nhằm phát huy hơn nữa hiệu quả của đồ dùng trực quan

Không phải ngẫu nhiên mà khâu chuẩn bị đồ dùng dạy học đợc coi là “một trong những tiêu chí để đáng giá chất lợng và hiệu quả giờ dạy của giáo viên” Vì vậy,

sử dụng linh hoạt đồ dùng dạy học là yếu tố ban đầu để gây dựng và tạo hứng thú cho học sinh tham gia bài học một cách tự giác, sáng tạo và hiệu quả

3 Gây hứng thú cho học sinh bằng những cử chỉ và lời nói của giáo viên trong lớp học.

Ngời ta nói rằng giáo viên nh là một ngời diễn viên đứng trên sân khấu

Ng-ời diễn viên đó có đợc mọi ngNg-ời yêu quí và vở kịch có thành công hay không? họ

có tập chung vào vở diễn hay không? là do tài diễn xuất của mỗi ngời Giáo viên chúng ta cũng vây

Chắc rằng mỗi chúng ta đều biết chẳng có học sinh nào vui vẻ và hào hứng với tiết học khi giáo viên lúc nào cũng quát nạt học học sinh Hoặc khuôn mặt lúc nào cũng rầu rỉ vì vậy giáo viên lúc nào cũng tạo cho lớp một không khí vui vẻ bằng nét mặt vui vẻ Cử chỉ nhẹ nhàng Đôi khi cũng phải pha trò một chút (Nhng không đợc quá lạm dụng)

VD; Khi giới thiệu từ mới trong bài 2 SGK lớp 6

Come in Sit down Stand up Close your book

Giáo viên vừa giới thiệu vừa vẩy tay ra hiệu các cử chỉ đó làm cho học sinh thu hút vào giáo viên làm cho các em dễ hiểu bài hơn là giáo viên chỉ ngồi một chỗ

đọc và dịch đơn thuần

Hoặc ví dụ khi giới thiệu từ mới trong bài 9 tiếng Anh 6(Unit9: My body) Head, shoulder, chest, arm, hand, finger, leg, foot, toe

Giáo viên có thể vừa giới thiệu vừa chỉ vào các bộ phận đó trên cơ thể mình Chắc chắn rằng học sinh sẽ rễ ràng tiếp thu bài tốt hơn

Sau đó giáo viên cho học sinh chỉ vào các bộ phận trên cơ thể mình và thực hành lại các từ đó bằng tiếng Anh

This is my head

This is my shoulder

4 Gây hứng thú cho học sinh bằng cách khiêu gợi trí tò mò và tính ham hiểu biết của học sinh.

ở lứa tuổi 12-15 các em học sinh rất hiếu động và cũng ham hiểu biết Các

em rất đễ bị cuốn hút vào những vấn đề mà chúng quan tâm Vì vậy mà các nhà biên soạn sách giáo khoa hiện hành đã tập trung vào những chủ đề gần gũi với học sinh, phù hợp với trình độ và tâm lý của các em, phù hợp với nhu cầu sở thích của các em

*Ví dụ: Trong bài15 tiếng Anh 6 (Unit 15 phần B3) Để khiêu gợi trí tò mò của

các em giáo viên có thể: Đố các em biết toà nhà nào cao nhất thế giới? Hôm nay thầy trò chúng ta sẽ biết sau tiết học này

Giáo viên có thể cho các em xem tranh và đặt các câu hỏi:

What is it’s name? (Tên của nó là gì?)

Where is it? ( Nó nằm ở đâu?) How high is it? (Nó cao bao nhiêu?)

Is it the tallest building in the world? (Nó có phải là tòa nhà cao nhất thế giới không?)

Với bản tính tò mò chắc chắn học sinh sẽ tập chung vào bài để đọc và tìm hiểu xem những câu hỏi mà giáo viên đặt ra trả lời nh thế nào

5 Khích lệ học sinh trong thực hành và luyện tập ngoại ngữ.

Để có đợc hứng thú với môn học này thì học sinh cần phải cảm thấy đợc sự tiến bộ của chính mình Do vậy giáo viên ngoài việc sử dụng các tình huống lôi cuốn học sinh vào các hoạt động trên lớp, giáo viên cần phải kích lệ học sinh học tập

Để giúp các em cảm nhận đợc sự tiến bộ của mình trong học tập, giáo viên cần đề ra những mục tiêu học tập vừa sức với các em, không quá cao Ngoài ra cần khuyến khích học sinh học theo phơng châm thử nghiệm và chấp nhận mắc lỗi trong quá trình thực hành tiếng Không nên tạo cho các em tâm lý sợ mắc lỗi trong thực hành

Trên thực tế, có một số em biết nhng không dám phát biểu vì sợ mắc lỗi vậy chúng ta không nên quá khắt khe với những lỗi nhỏ, ví dụ: Lỗi phát âm hay lỗi chính tả, thậm chí với những lỗi lớn nh lỗi ngữ pháp trong thực hành tiếng

Ví dụ: các em nói: He go to school every day

Hay: She have a cold

Chúng ta cũng nên khích lệ nhằm gây hứng thú hoặc không làm cho các em chắn

nản bằng cách cổ vũ hay khuyến khích bằng những câu hỏi động viên nh: “ very good, thank you, not bad” Hoặc khi một học sinh nào đó thực hành rất tốt ví dụ

nh viết tốt một bài viết và đọc trớc lớp chúng ta có thể cho học sinh vỗ tay khích lệ các em Hoặc có những câu nhận xét nhằm khích lệ các em nh bài làm của các em rất tốt Chữ viết cũng rất rõ ràng tuy nhiên chữ viết cha đợc đẹp lắm em cần cố gắng hơn nữa

Giáo viên không nên sửa lỗi một cách thô bạo ví dụ: Ngắt lời khi các em đang nói

Điều này làm cho các em nhụt chí và mất hứng thú Chúng ta có thể sửa lỗi sau khi các em phát biểu xong hoặc cho 1 em sửa lỗi cho bạn

6 Sử dụng trò chơi và bài hát Tiếng Anh:

a Trò chơi:

Trò chơi là một phần không thể thiếu trong quá trình dạy và học môn Tiếng Anh, nó giúp cho việc tiếp thu kiến thức trở nên vui vẻ, hứng thú và sáng tạo Khi tham gia vào trò chơi, học sinh không cảm thấy việc học khó khăn hay cứng nhắc

bởi hầu hết các trò chơi đều mang tính tập thể cao, qua đó đòi hỏi các em phải tích cực, nhanh nhẹn, chủ động và phối hợp tốt với các bạn khác trong nhóm của mình

để có thể giành phần thắng

Các trò chơi thờng đợc sử dụng nhiều trong các phần warm up, Pre-teaching hay Post - teaching nhằm lôi cuốn học sinh vào bài mới hoặc kiểm tra mức độ hiểu bài cũ một cách tự nhiên khiến cho các em tự tin tham gia bài học mà không có cảm giác sợ mắc lỗi Trong các phần trò chơi, giáo viên cần đa ra luật chơi thật rõ ràng để học sinh có thể phát huy cao nhất tính tích cực chủ động của mình

Mỗi trò chơi có thể đợc áp dụng cho một hoặc nhiều kĩ năng khác nhau Giáo viên cần chú ý đến những trò chơi “đa năng” để hớng dẫn và cho học sinh nắm thật vững luật chơi để khi thay đổi nội dung của trò chơi giáo viên không phải mất thời gian giới thiệu lại luật chơi nữa, việc này giúp giáo viên tiết kiệm rất nhiều thời gian trong giờ dạy của mình

Bản thân tôi khi sử dụng trò chơi trong bài giảng cũng luôn phải cân nhắc

đến thời gian tối đa cho mỗi hoạt động để mà lựa chọn trò chơi phù hợp Thời gian của một trò chơi có cân đối với độ dài của nội dung kiến thức cần truyền đạt trong giờ học đó hay không chính là yếu tố quyết định việc sử dụng trò chơi có thành công hay không

Một số trò chơi thờng sử dụng :

1 Brainstorm: Brainstorm thờng đợc sử dụng để huy động kiến thức trớc

khi vào các bài dạy kĩ năng nh Writing, Reading, Listening và Speaking Ngoài gia, ở các lớp trên (lớp 8, 9) Brainstorm còn đợc dùng để kiểm tra vốn từ của học sinh trớc giờ giới thiệu ngữ liệu

*Ví dụ để kiểm tra từ vựng trong phần A1 tiếng Anh 6 bài 3

- Học sinh làm việc cá nhân, tìm các từ liên quan đến chủ đề trên và viết vào Brainstorm của mình

- Giáo viên kiểm tra kết quả bằng cách đặt câu hỏi và đa nhận xét khuyến khích học sinh, ví dụ:

Clothes

1 Who has 5 words? It s good to have 5 words.’

2 Who have more than 10 words? You are the most intelligent person today Congratulations!

- Giáo viên tổng hợp các từ học sinh vừa tìm đợc lên bảng để sử dụng trong phần tiếp theo của bài giảng, có thể bổ sung những từ mà học sinh muốn biết hoặc muốn sử dụng

2.Hangman:

- Hangman là trò chơi thờng đợc sử dụng trong phần kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh(Checking comprehension) Trò chơi này cũng đợc dùng cho phần Warm

up hay để lôi cuốn sự chú ý của học sinh vào bài đồng thời huy động kiến thức có liên quan đến bài mới

3 Trò chơi: "Slap the board"

Đây là một trong những trò chơi mà giáo viên hay sử dụng để kiểm tra từ vựng sau khi thực hành

Ví dụ trong English 6: (Unit 5: C-Classes) Giáo viên viết từ hoặc dán tranh lên bảng:

Gọi từng cặp học sinh lên bảng

Giáo viên đọc to những từ đó, học sinh vỗ vào từ đã học Em nào vỗ nhanh và

đúng nhiều hơn thì thắng cuộc

4 Trò chơi "Simon says"

Trong English 6 (Unit2) Để củng cố lại những từ mới đã học

Come in

Sit down

Open your book

Close your book

Giáo viên cho các em chơi trò trơi "Simon says" giáo viên đọc to

Lake

Hotel River