SKKN một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm lớp 10

Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết - Tìm hiểu những kinh nghiệm trong công tác giáo dục học sinh lớp 10 củacác đồng nghiệp thông qua một số sáng kiến liên quan đê

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT LƯU ĐÌNH CHẤT

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

Trang 2

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 3

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 42.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 52.3.1 Biện pháp thứ nhất: Nắm chắc tình hình của lớp, đối tượng học sinh

để đưa ra những biện pháp giáo dục thích hợp

6

2.3.2 Biện pháp thứ hai: Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp: xếp chỗ ngồi,

học nội quy lớp

thân, đồng nghiệp và nhà trường

Trang 3

ĐỀ TÀI:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 10”

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Sinh thời Bác Hồ đã dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây

Vì lợi ích trăm năm trồng người”

Để làm tốt được lời dạy của Bác, người giáo viên không chỉ có năng lực, trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ tốt mà còn đòi hỏi phải có năng lực tổ chức quản lý họcsinh trong các hoạt động giáo dục, đó là nhiệm vụ hết sức nặng nề, khó khăn đốivới những người làm nghề trồng người bởi “sản phẩm” lao động là những conngười

Trong những năm gần đây, khi mà ngành công nghệ thông tin đang pháttriển như vũ bão thì chúng ta đều nhận thấy rằng đạo đức, lối sống lại bị suy thoáingày một gia tăng, đặc biệt là lứa tuổi vị thành niên, lứa tuổi học sinh

Đối với học sinh lớp 10, lứa tuổi chập chững bước sang giai đoạn biến đổi

về mặt tâm sinh lí, nên các em rất dễ thay đổi tính nết, dễ xa ngã và bị lôi kéo, lứatuổi đang và muốn tự khẳng định mình trước mọi người

Để giúp các em không bị tác động xấu bởi những tệ nạn của xã hội, có thểphân biệt được giữa cái đúng và cái sai, cái thiện và cái ác, cái xấu và cái đẹp thìgiáo viên chủ nhiệm lớp phải là người “kỹ sư tâm hồn” có tinh thần trách nhiệmcao, tâm huyết với nghề, tận tâm với học sinh, gần gũi với học sinh và biết hy sinhthật sự cho học sinh, tự xây dựng cho mình một số biện pháp phù hợp giúp các emtrở thành những con người lao động sáng tạo, làm chủ bản thân, làm chủ đất nước –

có cả đức lẫn tài Bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “người có đức mà không có tàilàm việc gì cũng khó; Người có tài mà không có đức là người vô dụng”

Ngày nay, giáo viên chủ nhiệm có một vị trí vô cùng quan trọng trong việchình thành và phát triển về đạo đức, nhân cách, trí tuệ và các kỹ năng sống của họcsinh Do đó giáo viên chủ nhiệm là một trong những nhân tố thúc đẩy sự hình thành

Trang 4

nhân cách của học sinh, mang lại một phần kết quả rèn luyện đạo đức, học tập củacác em.

Thực tiễn hiện nay ở trường THPT Lưu Đình Chất tôi nhận thấy, trong tất cảcác giờ ra chơi học sinh chỉ vùi đầu vào chiếc điện thoại di động, học sinh bỏ họcđể vào các quán Internet, quán bi-a, quán xèng vẫn còn nhiều Chính vì vậy côngtác chủ nhiệm được Ban giám hiệu đặc biệt chú trọng và quan tâm, tuy nhiên độingũ giáo viên kiêm nghiệm chủ nhiệm lớp chưa một lần được qua lớp bồi dưỡng vềnghiệp vụ đối với công tác chủ nhiệm lớp Chỉ hoạt động bằng kinh nghiệm nhiềunăm làm công tác chủ nhiệm

Xuất phát từ những lí do trên, bản thân tôi, với hơn mười năm làm công tácchủ nhiệm, tôi luôn tìm cho mình những giải pháp tối ưu nhất để áp dụng vào côngtác chủ nhiệm sao cho đạt hiệu quả tốt nhất, giúp các em hình thành nhân cách,

tránh xa các tệ nạn xã hội Đây là lí do tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp trong

công tác chủ nhiệm lớp 10” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình nhằm góp một

phần kinh nghiệm giúp giáo viên chủ nhiệm nói chung, giáo viên chủ nhiệm lớp 10nói riêng làm tốt hơn công tác chủ nhiệm lớp của mình

1.2 Mục đích nghiên cứu

Tôi nghiên cứu đề tài này với mục đích:

a Ghi lại những kinh nghiệm mà bản thân đã đúc kết trong quá trình giáodục đạo đức học sinh

b Chia sẻ với đồng nghiệp và bạn bè những kinh nghiệm mà bản thân tôi đãvận dụng và đã thành công trong công tác chủ nhiệm

c Mong nhận được những ý kiến đóng góp tâm đắc, nhiệt tình từ Ban giámhiệu, các đồng nghiệp và bạn bè để sáng kiến kinh nghiệm được hoàn thiện hơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Học sinh lớp chủ nhiệm 10C4, năm học 2017 – 2018

- Sĩ số học sinh: 40 em

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Trang 5

a Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết

- Tìm hiểu những kinh nghiệm trong công tác giáo dục học sinh lớp 10 củacác đồng nghiệp thông qua một số sáng kiến liên quan đến công tác chủ nhiệm

b Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Điều tra tình hình lớp (hồ sơ)

- Trao đổi với giáo viên bộ môn, cha mẹ học sinh, học sinh, đoàn thanh niên

- Lập mẫu sơ yếu lý lịch để học sinh tự điền theo mẫu

c Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

- Kết quả cụ thể trong năm học 2017 – 2018

- Tìm ra những việc làm còn hạn chế, những việc tích cực để phát huy

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến

- Giáo viên chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm quản lí công tác giáo dục vàđào tạo học sinh ở lớp mình chủ nhiệm Là người chịu toàn bộ trách nhiệm trướcBan giám hiệu và hội đồng nhà trường về mọi vấn đề thuộc lớp mình chủ nhiệm

- Giáo viên chủ nhiệm là người quản lí toàn diện học sinh lớp mình chủnhiệm Để làm được điều đó, đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm vừa quản lí tập thể họcsinh, vừa quan tâm giám sát đến từng cá nhân trong lớp về mọi mặt: học tập, rènluyện, lao động, hướng nghiệp, kỹ năng sống và sinh hoạt tập thể

- Giáo viên chủ nhiệm là người mẹ thứ hai, là nhân vật chủ đạo trong việchình thành nhân cách cho từng học sinh, giúp học sinh có được những kỹ năng khihòa nhập vào xã hội

- Giáo viên chủ nhiệm là người yêu nghề, say sưa với công tác giáo dục, cótinh thần trách nhiệm và lòng tự trọng cao, có lương tâm nghề nghiệp vững vàng.Khiêm tốn, cầu tiến, tích cực, tự hoàn thiện không ngừng Mẫu mực, trung thựctrong cuộc sống

Trang 6

- Giáo viên chủ nhiệm cần tự trang bị cho mình nhiều thủ thuật lôi cuốn đadạng để khi cần có thể tung ra trước học sinh nhằm tạo sự gần gũi, thân mật giữa

cô và trò, giữa trò với trò

- Giáo viên chủ nhiệm là người có khả năng sáng tạo trong công tác giáo dục,dạy học, có khả năng thu thập, tích luỹ tri thức, để ngày càng nâng cao hoặc mởrộng tầm hiểu biết của mình, có khả năng kích hoạt, gây hào hứng nhằm khơi dậysự hứng thú và động cơ học tập và rèn luyện đạo đức ở học sinh

- Giáo viên chủ nhiệm là chỗ dựa tinh thần của học sinh để các em có thể nhậnđược sự hỗ trợ, giúp đỡ, hướng dẫn kịp thời Giúp các em phát triển về mọi mặtchứ không chỉ là về học tập hay đạo đức

Từ những cơ sở lí luận trên, tôi nhận thấy để trở thành một giáo viên chủnhiệm giỏi cần xây dựng cho riêng mình những giải pháp phù hợp, những kinhnghiệm thực tiễn để giáo dục nhân cách cho học sinh một cách toàn diện

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trong giai đoạn hiện nay, với sự quan tâm đầu tư của Đảng, nhà nước cùngvới sự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội Được sự quan tâm của Ban giám hiệu và Côngđoàn nhà trường, lãnh đạo địa phương, của đồng chí và đồng nghiệp đã mang lạikhông ít những thuận lợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường Cơ sở vật chất,trang thiết bị giáo dục của nhà trường ngày một khang trang, đầy đủ, đảm bảo choviệc dạy và học Bên cạnh đó, sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ,đặc biệt là công nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên và phụ huynh trong việc liênlạc, trao đổi, nắm bắt nhanh những thông tin cần thiết trong phối hợp giáo dục,đồng thời hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy của giáo viên trong những giờ lên lớp,trong những hoạt động tập thể khiến học sinh cảm thấy hứng thú hơn Sự phối kếthợp giữa các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngày càng trở nên chặtchẽ

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ nhiệm lớp còngặp không ít những khó khăn, thách thức Trong thời đại khoa học công nghệ vàkinh tế thị trường hiện nay, ngoài những tiện ích to lớn mà nó mang đến cho nhânloại thì kèm theo đó là hàng loạt các tác động tiêu cực đến đối tượng học sinh, xuhướng đua đòi chưng diện theo trang phục, mái tóc của các ca sĩ, diễn viên trongphim ảnh không lành mạnh và đặc biệt là game online Chính những vấn đề này

Trang 7

ảnh hưởng không ít đến việc học tập, việc hình thành nhân cách, đạo đức của họcsinh và gây ra rất nhiều khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dụcđạo đức học sinh

Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều công nghệ kinh doanh chỉ chú ý đến lợinhuận Hầu hết các điểm truy cập Internet đều trang bị những trò chơi bạo lực thuhút học sinh Vì thế, hiện tượng trốn tiết, giấu tiền học phí để chơi game là điềukhông tránh khỏi Không những thế, hậu quả do những tác động của những trò chơinguy hiểm này dẫn đến các hành vi bạo lực khôn lường

Mặt khác, nhiều gia đình do quá bận rộn với công việc nên thời gian dànhcho việc giáo dục con cái không nhiều, gần như phó mặc cho nhà trường và xã hội,thậm chí cung cấp tiền bạc dư thừa không nghĩ đến hậu quả Nhiều phụ huynh chỉgặp gỡ trao đổi với giáo viên chủ nhiệm trong các buổi họp phụ huynh trong mộtnăm học Còn chủ yếu là trao đổi qua điện thoại trong những trường hợp cần thiết.Trẻ thiếu thốn tình cảm, thiếu sự quan tâm của gia đình, dễ bị kẻ xấu lôi cuốn sangã Một số em do được chiều chuộng và chăm sóc quá chu đáo nên nảy sinh tínhích kỷ, ương bướng, khó bảo

Hơn nữa ở lứa tuổi này, tâm sinh lí của các em đang phát triển mạnh, các

em ngày càng có nhiều nhu cầu hiểu biết, tìm tòi, bắt chước, thích giao lưu, đuađòi, thích sự khẳng định mình trong khi kiến thức về xã hội, gia đình, sự hiểu biết

về pháp luật còn hạn chế, nên chiều hướng học sinh hư, lười học, hiện tượng bỏgiờ, trốn tiết, vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức ngày càng nhiều

Đó là khó khăn về mặt khách quan gây cản trở cho những người làm công tácchủ nhiệm lớp

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận những thiếu sót về phía đội ngũ giáo viên chủnhiệm Một bộ phận giáo viên chưa thật nhiệt tình, còn thờ ơ, xem nhẹ công tácchủ nhiệm chỉ chú tâm vào bồi dưỡng chuyên môn, một phần do công việc giảngdạy chiếm nhiều thời gian, hiệu quả công tác chủ nhiệm ít nhiều bị ảnh hưởng Mộtthiếu sót khác là nhiều giáo viên chủ nhiệm tiến hành công việc khá cảm tính, chưa

có phương pháp chủ nhiệm sáng tạo thích hợp Có người quá nghiêm khắc, cóngười quá dễ dãi Người nghiêm khắc gò ép học sinh theo khuôn khổ một cáchmáy móc Và như thế, về mặt tâm lí, cả giáo viên và học sinh đều như bị áp lực.Người dễ dãi thì lại buông lỏng công tác quản lí, thiếu quan tâm sâu sát Thực tế,nhiều khi giữa thầy cô chủ nhiệm và học sinh không phải bao giờ cũng tìm đượctiếng nói chung

Để khắc phục những khó khăn trên trong công tác chủ nhiệm không phải làđiều dễ dàng và đơn giản Tuy nhiên, tôi xin được mạnh dạn đưa ra một số biệnpháp mà bản thân đã áp dụng và đã đạt được kết quả giáo dục cao để các đồng

nghiệp cùng chia sẻ

2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

Trang 8

2.3.1 Biện pháp thứ nhất: Nắm chắc tình hình của lớp, đối tượng học sinh để đưa ra những biện pháp giáo dục thích hợp

- Đối với học sinh lớp 10 là học sinh đầu cấp, lại tập trung nhiều xã với nhau nên hoàn cảnh, tính cách khác nhau Vì vậy ngay sau khi nhận lớp giáo viên chủ nhiệm cần khảo sát đối tượng thông qua việc cho học sinh tiến hành làm bản khai

lý lịch trích ngang của các em

Nội dung lý lịch học sinh lớp 10 bao gồm:

Họ và tên học sinh………Nam/ nữ…

Ngày tháng năm sinh :

Nơi sinh………Dân tộc…

Nơi ở hiện nay…….thôn….xóm…….xã……huyện…… tỉnh Hộ khẩu thường trú ở đâu………

Đã vào đoàn…………chưa vào đoàn……… ở đâu …….năm… Năm học lớp 9 xếp loại học lực hạnh kiểm

Đã đạt giải học sinh giỏi tỉnh môn

Đẫ từng làm cán bộ lớp

Bằng tốt nghiệp THCS xếp loại …

Có chứng chỉ nghề ……… xếp loại ……

Con thương binh hạng mấy…….Con liệt sĩ……con mồ côi….… Gia đình thuộc hộ nghèo …………, cận nghèo ………

Họ tên cha………năm sinh………nghề nghiệp………

Họ tên mẹ……… Năm sinh………nghề nghiệp………

Họ tên người giám hộ………nghề nghiệp………

Gia đình có mấy anh chị em………

Trang 9

Họ tên anh, chị hiện đang học tại trường THPT Lưu Đình Chất

Họ và tên ………lớp………

Ước mơ tương lai làm gì, học trường gì………., ngành nào………

Số điện thoại liên hệ………

- Tiếp theo giáo viên chủ nhiệm tiến hành phân loại đối tượng để đưa vào sổcông tác chủ nhiệm Cụ thể:

+ Học sinh khuyết tật

+ Học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn

+ Học sinh cá biệt về đạo đức

+ Học sinh chậm, yếu

+ Học sinh có năng lực đặc biệt

* Đối với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn:

- Với những học sinh nghèo, ngoài chế độ miễn giảm theo quy định, ngay từđầu năm học tôi báo cáo với nhà trường, liên hệ với cha mẹ học sinh giúp đỡ các

em có đầy đủ sách vở khi đi học ( Nguồn sách vở này được quyên góp từ nhữnghọc sinh học khóa trước, những em không có em, không dùng đến bộ sách lớp 10,tôi vận động các em gom góp gửi vào thư viện để dành cho những em học sinh khókhăn trong năm học sau)

* Đối với học sinh khuyết tật:

- Với những học sinh khuyết tật trí tuệ tham gia học tập hòa nhập có nhữngkhó khăn, thiệt thòi Cho nên giáo viên chủ nhiệm cần:

+ Thiết kế điều chỉnh các hoạt động giáo dục vào từng nội dung, từnghoạt động, tạo cơ hội động viên, khuyến khích các em tham gia hoạt động

+ Thông qua sự tác động phù hợp giúp các em nâng cao nhận thức, pháttriển khả năng giao tiếp

Trang 10

+ Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên với học sinh, họcsinh với học sinh Tạo cho các em có được cảm giác an toàn, được tôn trọng giúphọc sinh khuyết tật bớt mặc cảm, tự ti; bằng cách giáo dục ý thức, xây dựng vòngtay bạn bè (nhóm bạn bè).

* Đối với học sinh cá biệt về đạo đức:

- Tìm hiểu về gia đình: gia đình có hòa thuận không, có thiếu quan tâm đếncác em hay không, hay các em bị bạn bè rủ rê Từ đó, dùng phương pháp tác độngtình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh nhưng không cứng nhắc, hãy là người bạnchân thành và vị tha của các em, chia sẻ với các em trong vai trò là một người bạn

và thường xuyên nhắc nhở động viên khen chê kịp thời Nếu có thể gắn tráchnhiệm cho các em bằng cách giao cho các em một chức vụ trong lớp để từng bướcđiều chỉnh mình

* Đối với học sinh chậm, yếu:

- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học yếu, yếu môn nào Sau đó lập kếhoạch giúp đỡ các em Tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm các em nhụtchí, xấu hổ trước bạn bè

2.3.2 Biện pháp thứ hai: Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp: xếp chỗ ngồi, học nội quy lớp

Như chúng ta đã biết, muốn công việc có hiệu quả trước hết ta phải lập kếhoạch rõ ràng, khoa học cho công việc đó Công tác chủ nhiệm lớp cũng vậy Đó làmột nhiệm vụ khó khăn, vất vả và đòi hỏi sự làm việc khoa học, tránh tình trạngtùy tiện, ngẫu hứng, thiếu khoa học Vì vậy, người giáo viên phải nắm bắt đượcmục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường trong năm học, kế hoạch, chủ đề, chủ điểm củanhà trường, của Đoàn trường theo tháng và xuyên suốt cả năm học, phải nắm bắtđặc điểm tình hình của lớp mình từ đó vạch ra các yêu cầu trọng tâm từng tháng,từng học kì, cả năm học, rồi phác thảo kế hoạch chủ nhiệm Xây dựng kế hoạchgiáo dục đạt kết quả cao cần phải có kế hoạch sát, đúng, phù hợp Khi đã có kếhoạch chủ nhiệm cần đưa ra thống nhất trước tập thể lớp

Kế hoạch chủ nhiệm cần đặt ra các chỉ tiêu cụ thể trong năm học để học sinhphấn đấu

Trang 11

Cụ thể: Với lớp 10C4 do tôi chủ nhiệm, tôi đã đưa ra chỉ tiêu như sau:

+ Duy trì sĩ số 100%

+ Hạnh kiểm đạt 100% khá giỏi, không có học sinh xếp loại trung bình

+ Học lực đạt 100% từ trung bình trở lên, không có học sinh xếp loại yếu,kém

+ Đạt lớp tiên tiến xuất sắc

+ Hoàn thành và tham gia đầy đủ, đạt kết quả xuất sắc trong tất cả các hoạtđộng của nhà trường, đoàn trường

Với việc lập kế hoạch cụ thể cho công tác chủ nhiệm như trên, các em sẽ cómục tiêu để hoàn thành tốt, đúng thời gian quy định và đạt được nhiều thành tíchcao, rất có hiệu quả

* Sau khi nhận lớp, giáo viên chủ nhiệm đã có kế hoạch chủ nhiệm thì tiến

hành xếp chỗ ngồi cho học sinh Giáo viên chủ nhiệm phải xem trước hồ sơ củatừng học sinh trong năm học trước để nắm được học lực, hạnh kiểm của từng họcsinh Khi xếp chỗ ngồi nên chia đều những học sinh có học lực khá, giỏi ngồi xenkẻ với những học sinh có học lực trung bình, yếu; những học sinh có hạnh kiểmkhá, trung bình xen kẽ với những học sinh có hạnh kiểm tốt Sau khi xếp chỗ ngồixong giáo viên chủ nhiệm lập sơ đồ lớp và dán tại bàn giáo viên để giáo viên bộmôn tiện theo dõi Cách sắp xếp chỗ ngồi như vậy các em học khá giỏi sẽ giúp giáoviên chủ nhiệm kèm cặp được những học sinh yếu; những em hạnh kiểm tốt sẽgiúp đỡ những em hạnh kiểm khá, trung bình Giáo viên chủ nhiệm cần phát độngcác phong trào như: “Đôi bạn cùng tiến”, “ Vòng tay bè bạn”, Tuyên dương vàkhen thưởng những em giúp bạn vượt yếu trong học tập

Chú ý: Nếu trong lớp có vài học sinh cá biệt thì không nên cho các em

ngồi gần nhau Không nên cho các em tùy tiện chọn chỗ ngồi, vì những học sinhham chơi, hay nói chuyện riêng, hay đùa nghịch thường thích ngồi gần nhau

Sau khi sắp xếp chỗ ngồi, giáo viên chủ nhiệm tiến hành cho học sinh họcnội quy lớp học để các em thực hiện đúng các quy định của lớp và thực hiện mộtcách nghiêm túc

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	173 KB