Ứng dụng laser bán dẫn công suất thấp trong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi

HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TRẦN THỤY BẢO CHÂN ỨNG DỤNG LASER BÁN DẪN CÔNG SUẤT THẤP TRONG ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI TRÍ NHỚ Ở NGƯỜI BỊ TAI Chuyên ngành: Vật lý kỹ thuật Mã số: 60 52

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

TRẦN THỤY BẢO CHÂN

ỨNG DỤNG LASER BÁN DẪN CÔNG SUẤT THẤP TRONG ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI TRÍ NHỚ Ở NGƯỜI BỊ TAI

Chuyên ngành: Vật lý kỹ thuật

Mã số: 60 52 04 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ

TP HỒ CHÍ MINH, Tháng 01 năm 2019

Cán bộ hướng dẫn khoa học 1: PGS.TS Trần Minh Thái

Cán bộ chấm nhận xét 1: TS BS Tôn Chi Nhân, BV YHCT cần Thơ Cán bộ chấm nhận xét 2: TS Trần Thị Ngọc Dung, ĐH Bách Khoa Luận văn được bảo vệ tại trường Đại học Bách Khoa TPHCM ngày 19 tháng 01 năm 2019

Thành phần hội đồng đánh giá luận vãn thạc sĩ gồm:

1 Chủ tịch: PGS.TS Huỳnh Quang Linh

2 Thư kí: TS Phạm Thị Hải Miền

3 Phản biện 1: TS Trần Thị Ngọc Dung

3 Phản biện 2: TS.BS Tôn Chi Nhân

5 ủy viên: TS Lý Anh Tú

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV và Trưởng Khoa quản lý chuyên ngành sau khi luận văn đã được sửa chữa (nếu có)

KHOA HỌC ỨNG DỤNG

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ và tên học viên: Trần Thụy Bảo Chân

Ngày, tháng, năm sinh: 31/07/1983

Chuyên ngành: Vật lý kỹ thuật

MSHV: 1570787 Nơi sinh: Đồng Nai

Mã số: 60 52 04 01

I TÊN ĐỀ TÀI: ÚNG DỤNG LASER BÁN DẪN CÔNG SUẤT THẤP TRONG ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI TRÍ NHỚ Ở NGƯỜI BỊ TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO ĐÃ ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI

II NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG: Đánh giá hiệu quả của việc sử dụng laser bán dẫn công suất thấp ừong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não

đã được điều trị phục hồi

III NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 10/07/2018

IV NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 12/01/2019

V CÁN Bộ HƯỚNG DẪN: PGS TS TRẦN MINH THÁI

CÁN Bộ HƯỚNG DẪN

(Họ tên và chữ ký)

Tp HCM, ngày tháng năm 2019 CHỦ NHIỆM Bộ MÔN ĐÀO TẠO

(Họ tên và chữ ký)

PGS TS Trần Minh Thái

TRƯỞNG KHOA (Họ tên và chữ kí)

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này, em đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ từ quý thầy cô, gia đình, bạn bè

Đầu tiên em xin gửi lời cảm on sâu sắc đến PGS TS Trần Minh Thái Thầy

là người hướng dẫn, chỉ bảo và có những lời nhận xét tỉ mỉ, cung cấp cho em những kiến thức và phưong pháp nghiên cứu thiết yếu đầu tiên, hướng dẫn em hình dung được con đường thực hiện một công trình nghiên cứu khoa học Thầy cũng là người luôn giúp đỡ em vượt qua những khó khăn ừong quá trình thực hiện luận vãn này

Em xin được gửi lời cảm on chân thành đến ThS Ngô Thị Thiên Hoa và các quý anh chị đã giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình thực hiện nghiên cứu tại Phòng điều trị phục hồi chức năng Tân Châu An Giang

Đồng thời, em cũng xin cảm on các thầy cô khoa Khoa học ứng dụng, Trường Đại học Bách Khoa Tp Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy, cung cấp cho em những kiến thức nền tảng trong suốt hai năm học tập tại trường

Cuối cùng em xin cảm on gia đình và những người bạn luôn bên cạnh và hỗ trợ em để em có thể hoàn thành tốt khóa luận này

Trên mỗi chặng đường đã đi qua, em cảm thấy may mắn vì luôn có gia đình, bạn bè, thầy cô luôn quan tâm, động viên và giúp đỡ Chúc cho tất cả mọi người nhiều sức khỏe, hạnh phúc và gặt hái nhiều thành công trong cuộc sống

Em xin chân thành cảm on

Tp HCM, ngày 12 tháng 01 năm 2019

Học viên

Trần Thụy Bảo Chân

VI

TÓM TẮT LUÂN VĂN

Nghiên cứu “ứng dụng laser bán dẫn công suất thấp ừong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi” được tiến hành tại Phòng điều trị phục hồi chức năng Tân Châu An Giang trên 36 bệnh nhân được lựa chọn Luận văn sử dụng phưcmg pháp nghiên cứu thực nghiệm, không đối chứng, chỉ

so sánh kết quả thang điểm SMMSE trước và sau khi điều 03 liệu trình bằng laser bán dẫn công suất thấp

36 bệnh nhân được đánh giá thang điểm SMMSE trước điều trị: Điểm SMMSE từ (18-23) điểm - suy giảm trí nhớ nhẹ có 06 bệnh nhân, chiếm 16,67% Điểm SMMSE

từ (10-17) điểm - suy giảm trí nhớ trung bình có 22 bệnh nhân, chiếm 61,11% Điểm SMMSE từ (0-9) điểm - suy giảm trí nhớ nặng có 08 bệnh nhân, chiếm 22,22% Vậy, điểm trung bình điểm SMMSE đạt 13,72 điểm tương ứng suy giảm trí nhớ trung bình Sau 03 liệu ừình điều trị bằng laser bán dẫn công suất thấp có sự thay đổi lớn về mức

độ sa sút trí nhớ Cụ thể như sau: 02 bệnh nhân đạt điểm SMMSE từ (18-23) điểm - tương ứng với mức độ suy giảm trí nhớ nhẹ, chiếm 5,56% 34 bệnh nhân đạt điểm SMMSE từ (24-30) điểm - tương ứng với mức độ bình thường, chiếm 94,44% Kết quả điểm trung bình điểm SMMSE đạt 25,64 điểm tương ứng với sự hồi phục hoàn toàn Giá trị này so với thời điểm trung bình điểm SMMSE trước khi điều trị (13,92 điểm) lớn hơn 1,84 lần

Sự khác biệt này là lớn Điều này chứng tỏ hiệu quả chữa trị của phương pháp điều trị mới này khá cao

"Application of low level semiconductor laser in the treatment of dementia in patients recovering from cerebrovascular accident" was conducted at Tan Chau An Giang Rehabilitation Therapy Center, on 36 stroke patients The methodology in thesis is used empirical, non-controlled method, only compare the SMMSE scores before and after

03 course treatments with low power semiconductor laser

Bẻo

36 patients were assessed on the SMMSE score before treatment: SMMSE score from (18-23) points - 06 patients have mild cognitive impairment, 16.67% SMMSE score from (10-17) points - 22 patients have intermidiate cognitive impairment, 61.11% SMMSE score from (0-9) points - 08 patients have severe cognitive impairment, 22.22% Therefore, the average of SMMSE scores 13.72 points corresponding to mild cognitive impairment

After 03 low-power semiconductor laser treatment courses, there was a big change in the level of dementia Specifically, 02 patients achieved SMMSE score from (18- 23) points - corresponding to the level of cognitive impairment, 5.56% 34 patients achieved SMMSE scores from (24-30) points - no cognitive impairment, 94.44% The average score of SMMSE scores reached 25.64 points, corresponding to a full recovery This value is 1.84 times greater than the mean time of SMMSE before treatment (13.92 points)

These results show that this method is safe and effective for patients

II

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận vãn này là công trình nghiên cứu riêng của tôi duới sự huớng dẫn của PGS TS Trần Minh Thái Các số liệu, hình vẽ liên quan đến kết quả tôi thu đuợc trong luận vãn này là hoàn toàn trung thực, khách quan

Học Viên

Trần Thụy Bảo Chân

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN I LỜI CAM ĐOAN II MỤC LỤC III TÓM TẮT LUẬN VĂN VI ABSTRACT VII DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ VIII DANH MỤC BẢNG BIÊU IX

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 4

1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 4

1.2 Tình hình nghiên cứu ừong nước 7

CHƯƠNG 2 CỞ SỞ LÝ THUYẾT 9

2.1 Dan nhập 9

2.2 Laser công suất thấp trong y học 10

2.2.1 Sử dụng hiệu ứng hai bước sóng 10

2.2.2 Sử dụng quang châm bang laser bán dẫn 15

2.2.3 Sử dụng laser bán dẫn nội tĩnh mạch 15

2.3 ứng dụng các hiệu ứng kích thích sinh học trong nghiên cứu 16

CHUƠNG3.XÂYDỤNGPHUƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI TRÍ NHỚ BẰNGLASER BÁNDẪNCÔNGSUẤTTHẤPỞNGUỜISAUTAIBIẾNMẠCHMÁUNÃOĐÃ ĐUỢC ĐIỀU TRỊ PHỤ HỒI 18

3.1 Lời dẫn 18

IV

3.2 Nội dung chính của phương pháp điều trị phục hồi trí nhớ bằng laser bán dẫn

công suất thấp ở người sau tai biến mạch máu não đã được điều trị phụ hồi 19

3.3 Thiết bị phục vụ cho việc nghiên cứu sử dụng các phương pháp vừa nêu trong điều trị lâm sàng 23

3.3.1 Thiết bị laser bán dẫn công suất thấp nội tĩnh mạch 24

3.3.2 Thiết bị quang châm - quang trị liệu bằng Laser bán dẫn công suất thấp loại 12 kênh 26

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN cứu ĐIỀU TRỊ LÂM SÀNG 29

4.1 Tổ chức nghiên cứu điều trị lâm sàng 29

4.2 Phương pháp nghiên cứu điều ừị lâm sàng và bệnh nhân ừong diện điều trị 29

4.2.1

Phương pháp nghiên cứu điều trị lâm sàng 29

4.2.2

Thiết bị phục vụ nghiên cứu điều trị lâm sàng 29

4.2.3 Quy trình điều trị 29

4.2.4 Liệu trình điều trị 30

4.2.5 Bệnh nhân trong diện nghiên cứu điều trị 30

4.3 Kết quả điều trị 32

4.3.1 Xây dựng bảng đánh giá suy giảm trí nhớ ở người sau TBMMN đã được điều trị phục hồi 32

4.3.2 Đánh giá mức độ suy giảm trí nhớ ở bện nhân trong diện điều trị, trước khi chữa trị bang laser bán dẫn công suất thấp 33

4.3.3 Sự tiến triển trí nhớ sau khi hoàn thành 01 liệu trình điều trị bằng laser bán dẫn công suất thấp 34

4.3.4 Sự tiến triển trí nhớ sau khi hoàn thành 02 liệu trình điều trị bằng laser bán dẫn công suất thấp 36

4.3.5 Sự tiến triển trí nhớ sau khi hoàn thành 03 liệu trình điều trị bằng laser bán dẫn công suất thấp 38

4.5 Kết luận 41

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN 42

TÀI LIỆU THAM KHẢO 45

PHỤ LỤC 49

VIII

• • 7

Chữ viết tắt Nguyên văn

• • Hình 3.1 Phác đồ đầu châm

Hình 3.2 Hồi hải mã (Hippocampus) nằm trong thùy Thái duong của não

bộ

Hình 3.5 Huyệt Bách Hội và Huyệt Tứ thần thông

Hình 3.6 Thiết bị laser bán dẫn công suất thấp nội tĩnh mạch dùng trong

điều trị

Hình 3.7 Thiết bị laser bán dẫn công suất thấp nội tĩnh mạch

Hình 3.8 Thiết bị quang châm - quang trị liệu bang laser bán dẫn công

suất thấp loại 12 kênh

Hình 4.1 Phân bố số lượng bệnh nhân theo tuổi

Hình 4.2 Phân bố số lượng bệnh nhân theo giới tính

DANH Mưc BẢNG BIỂU

Bảng 4.1 Mối quan hệ giữa điểm SMMSE với mức độ suy giảm trí nhớ

Bảng 4.2 Ket quả đánh giá tiến triển suy giảm trí nhớ trước và sau khi kết

thúc một (01) liệu trình điều trị

Bảng 4.3 Ket quả đánh giá tiến triển suy giảm trí nhớ trước và sau khi kết

thúc hai (02) liệu ừình điều trị

Bảng 4.4

Ket quả đánh giá tiến triển suy giảm trí nhớ trước và sau khi kết thúc ba (03) liệu ừình điều trị

BỐI CẢNH HÌNH THÀNH ĐÈ TÀI, Mưc TIÊU VÀ NHIÊM

VỤ LUẬN VĂN

1.1 Bối cảnh hình thành đề tài luận văn

Giảm trí nhớ hay sa sút trí tuệ không phải một căn bệnh chuyên biệt mà là một nhóm gồm nhiều triệu chứng khác nhau, có ảnh hưởng nghiêm trọng đến suy nghĩ và năng lực xã hội, đủ để gây trở ngại cho hoạt động sống hàng ngày [1]

Giảm trí nhớ liên quan đến sự hủy hoại các tế bào thần kinh hiện diện ở vài vùng của não Tùy từng vùng não bị tổn thương mà ảnh hưởng của sa sút trí tuệ lên từng người

là khác nhau

Triệu chứng của giảm trí nhớ thay đổi tùy theo từng nguyên nhân, các triệu chứng thường gặp bao gồm: Giảm trí nhớ gần hay xa; Khó khăn ừong giao tiếp, khó khăn trong các việc phức tạp, khó khăn ừong lập kế hoạch và tổ chức công việc, khó khăn ừong các chức năng phối họp và vận động; Gặp vấn đề ừong định hướng, chẳng hạn như ừở nên lạc lõng, mất phương hướng; Thay đổi nhân cách; Không thể suy luận; Hành vi không thích hợp; Hoang tưởng; Kích động; Ảo giác [1] [2]

Giảm trí nhớ sau tai biến mạch máu não (TBMMN) được định nghĩa là giảm trí nhớ được xuất hiện ít nhất sau 3 tháng sau TBMMN, không phụ thuộc vào thời gian xuất hiện của giảm trí nhớ [2], Các hình thức giảm trí nhớ xuất hiện khác nhau do có các yếu tố nguy cơ khác nhau, cũng như là các phương pháp điều trị bằng thuốc cũng khá phức tạp Mặc dù có một số nghiên cứu trong và ngoài nước nhưng cho đến nay tỷ lệ

và các yếu tố tiên đoán giảm trí nhớ sau TBMMN vẫn còn chưa được thống nhất Do

đó chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm các mục tiêu sau: Đánh giá hiệu quả của laser bán dẫn công suất thấp trong việc điều trị sa sút trí tuệ mạch máu ở người sau tai biến mạch máu não đã điều trị phục hồi, nhằm cải thiện chất lượng sống cho những bệnh nhân sau tai biến mạch máu não

2

Do vậy, ừong đề tài này, học viên tập trung vào việc nghiên cứu đánh giá tình trạng suy giảm trí nhớ trên những người có tiền sử TBMMN đã điều trị phục hồi, bằng cách sử dụng laser bán dẫn công suất thấp để ngăn chặn sự suy giảm của các tế

bào não mà không cần dùng thuốc Tên đề tài: “ứng dụng laser bán dẫn công suất

thấp trong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi.”

1.2 Mục tiêu của đề tài luận văn

1.2.1 Mục tiêu trước mẳt

Xây dựng cơ sở lý luận cho phương pháp điều trị giảm trí nhớ trên bệnh nhân sau TBMMN sau chữa trị phục hồi bằng laser bán dẫn công suất thấp Trên cơ sở ấy, thiết kế mô hình thiết bị phục vụ điều trị lâm sàng

Bước đầu tổ chức nghiên cứu can thiệp lâm sàng trên các bệnh nhân sau TBMMN có thang điểm SMMSE <= 23 điểm bằng laser bán dẫn công suất thấp

1.2.2 Mục tiêu lâu dài

Tổ chức nghiên cứu điều trị lâm sàng với số lượng bệnh nhân điều trị phục hồi trí nhớ của bệnh nhân sau TBMMN đã được điều trị phục hồi bằng laser bán dẫn công suất thấp Trên cơ sở ấy, đánh giá toàn diện về phương pháp điều trị mới này

1.3 Nhiệm vụ chính của luận văn

Đe hoàn thành tốt mục tiêu của đề tài, cần phải thực hiện các nhiệm vụ chính sau đây:

a) Tổng quan các vấn đề chính liên quan trực tiếp đến đề tài

b) Cơ sở lý thuyết của việc ứng dụng quang châm-quang trị liệu laser bán dẫn loại

12 kênh với laser bán dẫn nội tĩnh mạch cho phương pháp điều trị phục hồi trí nhớ trên các bệnh nhân đã bị TBMMN

được điều trị phục hồi (theo thang điểm MMSE đã được Việt Nam hóa) bằng sự kết hợp quang châm-quang trị liệu laser bán dẫn loại 12 kênh với laser bán dẫn nội tĩnh mạch

d) Kết quả điều trị suy giảm trí nhớ bằng laser bán dẫn công suất thấp

e) Kết luận

Dựa vào nhiệm vụ trên, luận vãn của học viên viết bao gồm năm chương:

Chương 1 “Tổng quan”: Phân tích, đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan

đến đề tài đã có của các tác giả ừong nước và ngoài nước Từ đó, nêu lên ý nghĩa của

đề tài Chương 2 “Cơ sở lý thuyết”: Trình bày các cơ sở lý thuyết dùng trong luận vãn Chương 3 “Xây dựng phương pháp điều trị phục hồi trí nhớ bằng laser bán

dẫn công suất thấp ở người sau tai biến mạch máu nào đã được điều trị phục hồi”: ừong chương này tôi trình bày lý do lựa chọn việc sử dụng laser bán dẫn công

suất thấp nội tĩnh mạch và quang trị liệu hai bước sóng đồng thời ừong điều trị giảm

trí nhớ ở người sau tai biến mạch máu não đã điều trị phục hồi Chương 4 “Kết quả

nghiên cứu điều trị lâm sàng”: chương này phân tích các kết quả thu được và đánh

giá kết quả ừên lâm sàng, qua đó nêu các ưu khuyết điểm của phương pháp áp dụng

Chương 5 “Kết luận” nêu những đóng góp của luận văn trong công tác nghiên cứu

4

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN

1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Chứng giảm trí nhớ là một thuật ngữ được để mô tả một loạt các các triệu chứng như suy giảm khả năng hoạt động tinh thần, suy giảm trí nhớ gần hay xa, khó hiểu ngôn ngữ, lẫn lộn và mất phương hướng, chứng mất trí dẫn đến sự suy giảm các kỹ năng cần thiết để thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày [1] Các triệu chứng của giảm trí nhớ cũng ảnh hưởng đến hành vi và tâm trạng [2] Khi bệnh tiến triển, mức độ nghiêm trọng ngày càng tăng của các triệu chứng có ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người mắc bệnh mất trí nhớ và người chăm sóc của họ [3] [4] Khi bệnh tiến triển, sự gia tăng liên quan đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng có ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người mắc chứng mất ừí và người chăm sóc của họ

Trong khi bệnh mất trí nhớ chủ yếu ảnh hưởng đến người lớn tuổi, thì ngày càng có nhiều nhận thức về các trường hợp bắt đầu trước 65 tuổi Sau 65 năm, tỷ lệ mắc chứng mất trí tăng gấp đôi so với mỗi năm ừong độ tuổi Ước tính hiện tại cho thấy có 35,6 triệu người sống chung với chứng mất trí trên toàn thế giới, và dự đoán sẽ tăng gấp đôi vào năm 2030 và gấp ba lần vào năm 2050 Gần hai phần ba dân số suy giảm trí nhớ ở các nước có thu nhập trung bình và thấp và xu hướng này là dự kiến sẽ tăng lên Chi phí chăm sóc không chính thức cấu thành phần lớn chi phí ở các nước có thu nhập thấp và trung bình, trong khi chi phí trực tiếp của chăm sóc xã hội có vai trò lớn hơn nhiều ở các nước có thu nhập cao do chi phí chăm sóc tại gia và chăm sóc tại nhà lâu dài ở các nước này [5] Với mức độ nghiêm trọng của tác động của chứng mất trí trên tất cả các bệnh nhân sau TBMMN và tỷ lệ ngày càng gia tăng và gánh nặng chi phí, Tổ chức Y tế Thế giới 2012 [3] đã tuyên bố mất trí nhớ là ưu tiên sức khỏe quốc gia và thế giới Có sự quan tâm toàn cầu trong nghiên cứu về cách ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự khởi đầu của chứng mất trí

thần và nhà thần kinh học người Đức, năm 1906 Hiện nay nó được coi là nguyên nhân phổ biến nhất gây mất trí nhớ, chiếm 60% đến 80% trong tất cả các trường hợp Chứng mất trí do Bệnh Alzheimer ảnh hưởng đến khoảng 15 triệu người trên toàn thế giới [3].NÓ có tỷ lệ khoảng 1% trong số 60 đến 64 tuổi, tăng lên 40% ở những người

từ 85 tuổi trở lên [6] Bệnh Alzheimer là một rối loạn thoái hóa thần kinh Nó được đặc trưng bởi bệnh lý bởi các mảng thần kinh và rối loạn thần kinh, và lâm sàng do

sự suy giảm dần dần, suy giảm hoạt động sinh hoạt hàng ngày [7] Tuy nhiên, hơn 25 năm trước, giả thuyết đã được đặt ra trước tiên rằng các quá trình tích lũy bệnh là một phần không thể tách rời của quá trình phát triển của con người [8] [9] [10] Mặc dù chứng mất trí do Bệnh Alzheimer thường xảy ra trong cuộc sống sau này, có một giai đoạn tiền lâm sàng mở rộng được đặc trưng bởi những thay đổi thần kinh tiến triển Các yếu tố nguy cơ đối với Bệnh Alzheimer là nhiều nhưng hai yếu tố nguy cơ lớn nhất là tuổi già và di truyền, đặc biệt là chất mang alen APOE e4 của gen apoplipoprotein E Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm tiền sử suy giảm nhận thức nhẹ, giới tính nữ, bệnh tim mạch, béo phì, đái tháo đường và tình trạng kinh tế xã hội thấp, lượng tử thấp đến và đạt ừình độ học vấn thấp [11] [12]

Giảm trí nhớ do mạch máu Đây là (a) một chứng rối loạn nhận thức hiển nhiên trên xét nghiệm thần kinh logic, và (b) tiền sử đột quỵ lâm sàng hoặc bệnh não thoái hóa não được phát hiện bởi thần kinh liên quan đến rối loạn nhận thức Giảm trí nhớ do mạch máu có thế được phân loại thành: thứ nhất chứng mất trí, thứ hai mất trí nhớ chiến lược, thứ ba xuất huyết mất máu, thứ tư thiếu máu cục bộ thiếu máu cục bộ mạch máu, và thứ năm là các dạng khác của giảm trí nhớ do mạch máu Ba loại đầu tiên của giảm trí nhớ do mạch máu có thế xuất hiện với những cơn kịch phát khởi phát đột ngột hoặc đột ngột do các biến cố cấp tính não Các triệu chứng đặc hiệu của

họ phụ thuộc vào các vùng vỏ não hoặc vùng dưới vỏ não bị ảnh hưởng Ngược lại, thiếu máu cục bộ thiếu máu cục bộ mạch máu có liên quan với sự khởi đầu ngấm ngầm và suy giảm nhận thức dần dần, bắt chước quá trình bệnh

6

Alzheimer [13] Nguyên nhân gây ra bởi huyết khối gây tắc mạch máu nhỏ, dẫn đến thiếu máu cục bộ và nhiều dấu vết trong cấu trúc dưới vỏ não Cuối cùng, các hình thức khác của giảm trí nhớ liên quan mạch máu có nguyên nhân không đồng nhất đối với viêm mạch màng phổi, bệnh mạch vành amyloid não, và các bệnh di truyền như bệnh động mạch chủ chi phối não với nhồi máu dưới vỏ não và bệnh não [14] Các yếu tố cho giảm trí nhớ liên quan mạch máu cũng đa yếu tố và bao gồm người lớn tuổi, giới tính nam giới, tiền sử bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, béo phì và hút thuốc, cao huyết áp [15]

Mất trí nhớ thể hổn hợp ngày càng trở nên rõ ràng rằng các bệnh lý hỗn hợp của các loại bệnh mất trí nhớ tồn tại, đặc biệt ở những bệnh nhân lớn tuổi Ket quả sau 1050 người bị mất trí nhớ cho thấy 86% đã phát hiện bệnh lý liên quan đến bệnh Alzheimer nhưng chỉ 42,8% có biểu hiện 'thuần' bệnh Alzheimer, với tổn thương mạch máu não

bổ sung 22,6% và bệnh lý cơ thể Lewy 10,8% [16]

Các liệu pháp dùng thuốc với phác đồ phức tạp và bệnh nhân phải kiên trì Tuy nhiên trên những bệnh nhân có tiền sử TBMMN thì phác đồ điều trị càng khó khăn hơn Năm 2010 Huang, Ying-Ying và cộng sự tiến hành nghiên cứu sử dụng laser công suất thấp xuyên sọ để điều trị tổn thương não, nghiên cứu cho thấy chỉ có hai bước sóng 660 and 810 nm là có hiệu quả khác biệt sau điều trị (ngày 1, 3 và sau 14 ngày điều trị) [17] Trong một nghiên cứu năm 2013 [18], tổng hợp ứng dụng của laser công suất thấp trong thần kinh và tâm lý của Julio c Rojas và F Gonzalez-Lima cho thấy có rất nhiều đề tài đánh giá hiệu quả của laser công suất thấp xuyên sọ trong điều trị các tốn thương mạch máu, thần kinh trong hộp sọ Các công trình nghiên cứu này cho thấy hiệu quả của việc laser công suất thấp xuyên sọ để điều trị tổn thương não Tuy nhiên, các công trình trên chỉ sử dụng laser quang học, và dùng các bước sóng khác nhau Đối với đề tài luận vãn này, chúng tôi vừa kết hợp laser nội tĩnh mạch và quang trị liệu để đánh giá kết quả

Một nghiên cứu 2017 của Nguyễn Thị Kim Liên và Hà Thị Bích Ngọc về

“Đánh giá tình ừạng rối loạn nhận thức của của bệnh nhân TBMMN” tại Trung tâm PHCN bệnh viện Bạch Mai Nghiên cứu đuợc tiến hành ừên 60 BN đuợc chẩn đoán xác định là TBMMN để đánh giá tình ứạng nhận thức bằng thang điểm MoCA (Montreal cognitive assessment) Kết quả: tỷ lệ rối loạn nhận thức của BN TBMMN khá cao (75%), chủ yếu là rối loạn nhận thức ở mức độ trung bình (40%) và nhẹ (23,3%) Lĩnh vục rối loạn nhận thức thuờng gặp là rối loạn ừí nhớ (95%), rối loạn ngôn ngữ (78,3%), rối loạn khả năng thị giác (68,3%) và rối loạn độ tập trung (58,3%) Điều này cho thấy tỉ lệ Rối loạn ừí nhớ hay giảm ừí nhớ xảy ra ừên đối tuợng sau TBMMN là rất cao [19]

Tucmg tụ một nghiên cứu [20] về “tỷ lệ và các yếu tố nguy cơ của sa sút ừí tuệ sau đột quỵ não” ừong năm 2013 ừên 102 bệnh nhân đuợc chẩn đoán đột quỵ não 3 - 12 tháng truớc Kết quả: tỷ lệ sa sút ừí tuệ sau đột quỵ là 35,3% Không có sụ khác biệt

về giới tính và tỷ lệ các yếu tố nguy cơ mạch máu giữa nhóm có và không có sa sút

ừí tuệ sau đột quỵ Sau khi phân tích đa biến, tuổi > 75, học vấn duới đại học, đột quỵ tái phát, teo não lan tỏa và tổn thuơng vùng chiến luợc có liên quan độc lập với sa sút

ừí tuệ sau đột quỵ [20]

Và trong một nghiên cứu “Một số đặc điểm dịch tễ học sa sút trí tuệ ở nguời cao tuổi tại hai quận, huyện Hà Nôi” năm 2010 cho thấy ở những đối tuợng sa sút trí tuệ tham gia nghiên cứu thì tỷ lệ nguời có tiền sử TBMMN chiếm tỷ lệ 20,8% so với 3,5% đối với nguời không có tiền sử TBMMN [21]

Và nhiều các nghiên cứu của các tác giả trong nuớc cũng đã chứng minh thấy việc giảm trí nhớ hay sa sút trí tuệ trên những bệnh nhân có tiền sử TBMMN là hệ quả tất yếu [22] [23] [24] [25] Vì vậy, cần có nhũng phuơng pháp phòng ngừa giảm trí nhớ,

sa sút trí tuệ trên nhũng bệnh nhân có tiền sử TBMMN càng sớm càng tốt Tuy nhiên, ngoài việc phòng các di chứng sau TBMMN thì việc phòng ngừa các nguyên nhân gốc rễ gây TBMMN vẫn là quan trọng hơn hết

8

Hiện tại Việt Nam chưa có đề tài nào thực hiện nghiên cứu về “ứng dụng laser bán

dẫn công suất thấp trong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi”

2.1 Dan nhập

Chiếc Laser đầu tiên chào đời vào mùa hè năm 1960 Đó là Laser hồng ngọc

do nhà vật lý người Mỹ Maiman Tit chế tạo Năm 1961 nhà vật lý Mỹ Javan đã chế tạo thành công chiếc Laser khí đầu tiên Đó là Laser khí nguyên tử He, Ne làm việc

ở bước sóng 632,8 nm Năm 1962 một nhóm nhà vật lý Liên Xô do Basov N.G và

Mỹ do Hall lãnh đạo đã chế tạo thành công chiếc Laser bán dẫn đầu tiên trên thế giới

Đó là chiếc Laser bán dẫn GaAs Sau đó, hàng loạt các loại Laser khác tiếp nối ra đời

Cho đến nay việc sử dụng Laser được đề cập rộng rãi trong khắp các ngành, từ những việc đơn giản cần có độ chính xác cao và nhanh như khoan cắt bằng Laser đến những việc phức tạp như dùng Laser trong phản ứng nhiệt hành

Những ứng dụng của Laser tạo ra hoặc góp phần tạo ra những thành tựu cực kỳ to lớn của nền khoa học hiện đại ngày nay

Nghiên cứu ứng dụng Laser trong y học được tiến hành khá sớm (1962) Nhìn chung quá trình phát triển ứng dụng Laser trong y học là một quá trình liên tục với những điểm tiến bộ có tính nhảy vọt Từ chỗ dùng Laser như một phương tiện hỗ trợ, bổ sung cho các phương pháp điều trị truyền thông, Laser đã hỗ trợ thành một phương tiện độc lập và trong rất nhiều trường họp đã đem lại những kết quả mà không phương pháp nào trước đây có thể đạt tới nổi Sau khi đã được thừa nhận rộng rãi trong những năm 1970 Một trong những năm 80 Laser luôn mở ra trận địa mới, chang hạn tạo hình mạnh bang Laser đã mang lại khá nhiều ưu điếm noi bật

Thực tế trên thế giới đã hình thành một ngành y học - ngành y học Laser, với chức năng nghiên cứu phát triến và ứng dụng kỹ thuật Laser phục vụ sức khỏe con người

Từ năm 1974 đã có tổ chức “Hội y học Laser thế giới” với 10.000 hội viên thuộc trên

50 nước tham gia

Trong y học Laser được nghiên cứu theo hai hướng sau đây: