Bài thuyết trình ô nhiễm trắng thực trạng và giải pháp

THỰC TRẠNGRÁC THẢI NHỰA Với đặc tính bền vững trong tự nhiên cùng với các chất gây ô nhiễm môi trường khác các sản phẩm từ nhựa và túi nilon sử dụng 1 lần khi thải ra môi trường đã và đa

BÀI THUYẾT TRÌNH

Ngày nay trên phạm vi toàn cầu, môi trường sinh thái đang bị ô nhiễm trầm trọng Đó là một trong những vấn đề toàn cầu của thế giới hiện nay; nó có tác động trực tiếp đến mọi quốc gia, vùng lãnh thổ, đặc biệt là ở các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam của chúng ta Có thể nói đây là vấn đề đe dọa đến sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, sự tồn tại, phát triển của thế hệ hiện tại và tương lai,

đó là vấn đề ô nhiễm môi trường và bảo vệ môi trường

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

Ô NHIỄM TRẮNG

NỘI DUNG THUYẾT TRÌNH

1 Thực trạng, tình hình ô nhiễm trắng

2 Hậu quả, tác hại của ô nhiễm trắng

3 Chính sách về kiểm soát, hạn chế ô nhiễm trắng

4 Một số giải pháp giảm thiểu ô nhiễm trắng

Ô NHIỄM TRẮNG LÀ GÌ

“Ô nhiễm trắng” là cụm từ mà các nhà khoa học dùng để gọi về ô nhiễm do nhựa và đặc biệt là túi

nilon gây ra cho môi trường tại Ngày Môi trường thế giới năm 2018

Cuộc cách mạng hóa học những năm giữa thế kỷ XX đã mang tới cho nhân loại nhiều sản phẩm mới có giá trị, điển hình là sáng chế ra một loại vật liệu polyme hay còn gọi là nhựa.

Với ưu điểm bền, chắc, tiện dụng và giá thành thấp, sản phẩm nhựa đặc biệt là túi nilon được sử dụng phổ biến và hầu như có mặt ở mọi nơi, từ cửa hàng nhỏ lẻ đến các siêu thị và những trung tâm thương mại lớn…

I THỰC TRẠNG

RÁC THẢI NHỰA

Với đặc tính bền vững trong tự nhiên cùng với các chất gây ô nhiễm môi trường khác các sản phẩm từ nhựa và túi nilon sử dụng 1 lần khi thải ra môi trường đã và đang tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người trên toàn thế giới

1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA TRÊN THẾ

GIỚI

Theo công bố của Chương trình Môi trường Liên Hợp

Quốc

- Mỗi năm con người thải ra một khối lượng

nhựa đủ để trải quanh Trái đất 4 lần

- Thế giới vứt đi 141 triệu tấn bao bì bằng nhựa

- Trên 480 tỷ chai nhựa được bán ra trên toàn thế

giới

- Khoảng 1 nghìn tỷ túi ni lông dùng một lần; 500 tỷ

cốc nhựa được sử dụng/năm

- 4,5 nghìn tỷ đầu thuốc lá xả ra môi trường/năm

-Với nhịp độ sử dụng nhựa như hiện nay, sẽ

có thêm 33 tỷ tấn nhựa được sản xuất vào

năm 2050

2 RÁC THẢI NHỰA TRÊN BIỂN

Theo kết quả đánh giá của Cơ quan Bảo vệ đại dương Mỹ, mỗi năm có khoảng 34 triệu tấn rác thải nhựa từ lục địa đổ vào các đại dương, trong đó có tới hơn một nửa đến từ 5 quốc gia châu Á

Với tốc độ thải chất thải nhựa như hiện nay, dự báo tới năm 2025, cứ 3 tấn cá sẽ có 1 tấn rác thải nhựa trên đại dương; đến năm 2050 lượng rác thải nhựa trên biển có thể nhiều hơn cá.

3 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA TẠI VIỆT NAM

Tại Việt Nam, dân số trên 93 triệu người, hiện nay rác thải nhựa và túi nilon đang là một vấn đề lớn Theo nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới thực hiện với 109 quốc gia, Việt Nam đứng thứ 17 về lượng rác thải nhựa

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Môi trường, chỉ số tiêu thụ nhựa trên đầu người tại Việt Nam tăng nhanh từ 3,8kg/năm/người năm 1990, tăng lên 45kg/năm/người vào năm 2018

Theo dữ liệu của trang The Guardian (nhật báo uy tín nhất nước Anh), từ tháng 1 đến tháng 11/2018, Việt Nam nhập khẩu tổng cộng 443.600 tấn phế liệu nhựa, lớn thứ 3 trên thế giới

Mỗi gia đình tại Việt Nam thường sử dụng 5-7 túi nilon/một ngày bao gồm cả túi to, túi nhỏ và những túi siêu nhỏ, trung bình 01 tháng mỗi gia đình sử dụng 1kg túi nilon.

Hà Nội và TP.HCM, trung bình một ngày thải ra môi trường khoảng 500 tấn nhựa và túi nilon

Mỗi ngày cả nước thải ra 25.000 tấn rác thải, trong đó có 8-12% là rác thải nhựa và túi nilon, tương đương từ 2.500 tấn rác thải nhựa và túi nilon

Theo thống kê của Tổng cục Môi trường

Tình trạng ô nhiễm nhựa ở Việt Nam đang rất nghiêm trọng Rác thải nhựa đang gây ra những ‘vùng chết’ trên đại dương, gây tổn hại đến trữ lượng cá, các dạn San Hô tự nhiên, các bãi biển du lịch và trên tất cả các địa phương trong cả nước.

Bức ảnh được chụp tại chợ Tuy Phong, Bình Thuận và nỗi ám ảnh của anh Nguyễn Việt Hùng: chỉ còn nghe tiếng ruồi, không còn nghe tiếng sóng biển rì rào

II TÁC HẠI VÀ HẬU QUẢ

Chúng ta có những kế hoạch nhất định trong thực hiện chủ trương nhằm ngăn ngừa giảm thải chất thải nhựa và túi nilon vào môi trường tự nhiên Tuy nhiên vấn đề ô nhiễm môi trường do chất thải nhựa và túi nilon vẫn còn rất phức tạp, do việc loại bỏ chất thải nhựa và túi nilon là không dễ dàng bởi chưa tìm ra được sản phẩm rẻ hơn, tiện dụng hơn để thay thế; những sản phẩm đó vẫn được sử dụng do nhận thức từ những nhà sản xuất và người tiêu dùng; thói quen sử dụng các sản phẩm vật dụng là nhựa và túi nilon của cộng đồng dân cư còn khá phổ biến Ngoài ra, cơ chế chính sách, công nghệ tái chế và sử dụng xử lý chất thải nhựa còn nhiều bất cập…Vì vậy, hiện nay rác thải nhựa đã và đang để lại hậu quả, tác hại đối với môi trường rất lớn từ khâu sản xuất,

sử dụng, thải bỏ và xử lý:

1 Quá trình sản xuất

Túi nilông được làm từ các nguyên liệu khác nhau nhưng chủ yếu được sản xuất từ hạt nhựa có nguồn gốc từ dầu mỏ cùng với một số hóa chất phụ gia khác Trong quá trình sản xuất túi nilon tạo ra lượng lớn khí thải carbon gây ra những hậu quả như: Gây ô nhiễm không khí, góp phần gây mưa acid; Tăng lượng khí thải carbon, góp phần biến đổi khí hậu

Ở nhiệt độ 70-80 độ C, phụ gia chứa

trong túi ni-lông sẽ hòa tan vào thực

phẩm Trong đó chất phụ gia hóa dẻo

TOCP có thể làm tổn thương và thoái

hóa thần kinh ngoại biên và tủy sống

Túi nilon là vật dụng tiện lợi, hữu ích và tưởng chừng như vô hại này lại chứa nhiều nguy cơ tiềm

ẩn tới sức khỏe Đặc biệt bao bì ni-lông, cốc nhựa dùng 1 lần đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm do chứa các kim loại như chì, ca-đi-mi gây tác hại cho não và nguyên nhân gây ung thư phổi

2 Trong quá trình sử dụng

a Tàn phá hệ sinh thái, gây thoái hóa đất

Với đặc tính bền vững, rác thải nhựa sau khi con người thải ra môi trường sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến môi trường cũng như sức khỏe con người Cụ thể:

b. Gây ngập úng lụt lội

Hình ảnh sau một trận mưa lớn tạiĐường Võ Nguyên Giáp, TP Điện Biên Phủ đêm ngày 2/8/2019

Rác thải bị vứt trên miệng cống gây tắc

cống

c Hủy hoại sinh vật

Nhiều động vật đã chết do ăn phải những hộp nhựa, túi nilon, ống hút nhựa do nhầm là thức ăn

Theo chương trình môi trường liên hợp quốc, Một triệu động vật chết mỗi năm do ăn hoặc mắc phải túi ni-lông.

Trên hình là một con chim hải âu lớn chết trên đảo san hô Midway với nhiều mảnh rác thải nhựa trong dạ dày

d Tạo ra các hạt vi nhựa nguy hiểm

Đáng lo ngại là những hạt nhựa siêu

vi (rất nhỏ) đến từ 2 nguồn do rác thải

nhựa phân hủy và từ những hạt nhựa

siêu nhỏ có trong mỹ phẩm như sữa

rửa mặt, kem đánh răng Khi vào cơ

thể con người có thể mang theo hóa

chất độc hại và mầm bệnh làm suy

yếu hệ miễn dịch đường ruột

e Gây thiệt hại kinh tế

BÃI BIỂN HAY BÃI RÁC?

- Rác thải nhựa gây ô nhiễm, thoái hóa

đất, nước > giảm hiệu quả, năng xuất

cây trồng, thủy hải sản

- Lượng rác thải lớn gây mất mĩ quan

đô thị và các địa điểm du lịch > Giảm

lượng khách du lịch

Đốt rác thải nhựa tạo nhiều khí thải độc hại

Bụi lơ lửng, bụi kim loại nặng, VOCs, PAHs, furan,

dioxin…

a Phương pháp đốt

Rác thải nhựa trong bãi chôn lấp không phân hủy và cản trở sự phân hủy của các chất thải khác, tạo ra

những chất độc hại từ gỉ rác thải

b Phương pháp chôn lấp

c Phương pháp tái chế

 Ở Việt Nam, sản phẩm nhựa tái

chế hiện vẫn đang được thả lỏng

một cách "vô tội vạ" Nhà sản

xuất muốn sử dụng nhựa gì, cho

chất phụ gia gì vào cũng không

ai biết Còn người dân mua cũng

không rõ chất lượng ra sao

Hình ảnh tại một cơ sở tái chế túi nilon tại Hà Nội

III CHÍNH SÁCH KIỂM SOÁT, GIẢM THIỂU RÁC THẢI NHỰA CỦA CÁC NƯỚC

TRÊN THẾ GIỚI: Hơn 91 quốc

gia đã cấm hoặc đánh thuế túi

nilon trong đó có 55 quốc gia

cấm trên phạm vi cả nước

 - Pháp: tháng 7 năm 2016 cấm phân phối túi ni-lông mỏng tại

các siêu thị

 - Hàn Quốc:Từ tháng 1/2019, Hàn Quốc đã chính thức cấm sử

dụng túi nilon trong siêu thị và các chuỗi cửa hàng bán lẻ

Những cơ sở vi phạm có thể bị phạt đến 3 triệu won (62,8 triệu

đồng).

 - Châu Âu: Dự kiến bắt đầu từ năm 2021, 10 sản phẩm nhựa

dùng một lần như ống hút, đĩa, thìa, đũa, tăm bông hay que gài

bóng bay sẽ bị cấm sử dụng.

 - Philippines: Từ tháng 6/2019 đã thực hiện chương trình đổi

rác nhựa lấy gạo và nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của

nhiều người dân Theo quy định, 2 kg rác thải nhựa sẽ đổi được

1 kg gạo.

Ảnh chụp người dân làng Bayanan, Philippines đổi rác thải nhựa lấy gạo

Một người dân làng tuyên bố sẽ nhặt tất cả số rác thải nhựa bắt gặp trên đường

Chính sách kiểm soát túi ni-lông tại Việt Nam

- Nghị quyết số 579/2018/UBTVQH14 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2019 về biểu thuế bảo vệ môi trường: Đánh thuế đối với túi ni lông với mức cao nhất là 50.000 đồng/kg túi.

- Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 07/5/2018 của Thủ tướng Chính phủ: Tất cả các đô thị loại đặc biệt và loại I có công trình tái chế chất thải rắn phù hợp với việc phân loại tại hộ gia đình; 85% các đô thị còn lại có công trình tái chế chất thải rắn phù hợp với việc phân loại tại hộ gia đình; tăng cường khả năng tái chế, tái sử dụng, xử lý kết hợp thu hồi năng lượng; Sử dụng 100% túi ni lông thân thiện với môi trường tại các Trung tâm thương mại, siêu thị phục vụ cho mục đích sinh hoạt thay thế cho túi ni lông khó phân hủy.

Tại Lễ ra quân "Chống rác thải nhựa" của TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ TN&MT tổ chức ngày 09/6/2019, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc phát biểu: “Hiện nay, rác thải nhựa là vấn đề nhức nhối trên toàn cầu, đang hàng ngày, hàng giờ tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, môi trường sống, sức khỏe con người và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia Nếu không có các giải pháp đồng bộ, kịp thời thì những tác động tiêu cực của rác thải nhựa sẽ gây những hậu quả nghiêm trọng, khôn lường, vì vậy, ngay từ bây giờ, chúng ta cần có những hành động thiết thực, cụ thể

để kiểm soát, ngăn chặn phát sinh rác thải nhựa, để người dân Việt Nam hiện tại, các thế hệ tương lai, con cháu chúng

ta được sống trong môi trường an toàn”.

IV.Giải pháp

Kiểm soát, Giảm thiểu chất thải nhựa và túi nilon và trước hết là với sản phẩm nhựa, túi nilon dùng một lần đã trở thành vấn đề cấp bách! Rác thải nhựa và túi nilon chỉ được giải quyết khi chúng ta thực hiện đồng bộ 4 giải pháp:

Hoàn thiện và triển khai có hiệu quả

các văn bản luật

Tăng cường các biện pháp kiểm soát, giám sát việc thực thi chính sách, pháp luật môi trường

Sử dụng công nghệ xử lý rác thải

tiên tiến Thay đổi nhận thức của người dân

Một là: Hoàn thiện và triển khai có hiệu quả các văn

 Các Bộ, ban ngành xây dựng kế hoạch, lộ trình để giảm thiểu tiêu thụ các sản phẩm nhựa, túi nilon trong đơn vị Cụ thể:

 Hoàn thiện các công cụ kinh tế để khuyến khích tổ chức, cá nhân nghiên cứu, sản xuất các loại vật liệu thân thiện với môi trường thay thế cho các sản phẩm nhựa, nilon sử dụng một lần

Hai là: Tăng cường các biện pháp kiểm soát, giám sát việc thực thi chính sách, pháp luật môi trường.

Các cơ quan chức năng như Bộ Tài

nguyên môi trường, Bộ Công thương,

Bộ Công an, đặc biệt là lực lượng Cảnh

sát môi trường cần tăng cường hoạt

động thanh tra, kiểm tra, giám sát việc

thực thi chính sách, pháp luật môi

trường đối với vấn đề ô nhiễm bởi các

sản phẩm nhựa và nilon tại các cơ

quan, đơn vị, khu công nhiệp và tại

các khu đô thị…

Ba là: Sử dụng công nghệ xử lý rác thải tiên tiến

Việt Nam cần áp dụng công nghệ xử lý rác thải không gây ô nhiễm môi

trường, cụ thể: Công nghệ đốt rác phát điện; công nghệ tái chế Đây là 2 giải

pháp tối ưu để thu hồi được những giá trị từ rác thải và giảm ô nhiễm môi

trường hiệu quả, mang lại nhiều giá trị và lợi ích lâu dài cho sự phát triển của

các khu công nghiệp và đô thị

Bốn là: Thay đổi nhận thức của người dân

Cách tốt nhất để giảm thiểu rác nhựa là

phải thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ,

trong đó có việc tăng cường tuyên truyền,

nâng cao nhận thức cho người dân cũng

như doanh nghiệp thay đổi hành vi, ứng xử

với các sản phẩm nhựa và rác thải nhựa

Tuyên truyền để nâng cao ý thức của cộng

đồng, thay đổi thói quen sử dụng sản

phẩm nhựa một lần để người dân ý thức

được trách nhiệm của mình với cộng đồng

KHUYẾN KHÍCH SỬ DỤNG CÁC SẢN PHẨM THÂN THIỆN MÔI TRƯỜNG THAY THẾ CÁC SẢN PHẨM NHỰA

Siêu thị Big C thí điểm bọc rau bằng lá chuối góp phần bảo

vệ môi trường

Sử dụng túi giấy tại siêu thị Co.opmart

Nguyễn Văn Mão, quê ở huyện miền núi Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An: Là người đi đầu trong việc sản xuất ống hút tre Việt Nam xuất khẩu ra thị trường thế giới, hiện tại anh Nguyễn Văn Mão có doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi tháng và được bạn bè quốc tế khen ngợi và đánh giá rất cao dòng sản phẩm thân thiện với môi trường này

- Công ty Ống hút Cỏ bàng Green joy của bà Nguyên

Võ, có trụ sở tại quận Bình Thạnh, TP HCM, qua 8 tháng hoạt động đã cung cấp cho 100 chuỗi nhà hàng, khách sạn ở Việt Nam Hơn 30 thị trường tiếp cận với sản phẩm ở các quốc gia: Mỹ, Canada, Pháp, Đức Doanh số đạt 830 triệu đồng, theo đơn đặt hàng đến hết năm 2019 đến từ Mỹ và Châu Âu, dự

- Tại chương trình Shark Tank Việt Nam, ngày 11/9/2019 của VTV3 Đài truyền hình Việt Nam Chị Nguyên Võ gọi vốn 2 tỷ đồng cho dự án ống hút cỏ Green Joy khiến 3 nhà đầu tư tranh giành đầu tư và cuối cùng thương vụ khép lại với mức đầu tư 4 tỷ

Phát động các phong trào chung tay giải quyết vấn đề rác thải nhựa

Các địa phương cần tập trung và tổ chức

thường xuyên, đồng loạt Lễ phát động phong trào

chống rác thải nhựa Cần tổ chức các hoạt động tuyên

truyền có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng Những

Cuộc phát động các phong trào, với những khẩu hiệu

trên sẽ có tác dụng trực tiếp tới giác quan và dần sẽ

tác động đến nhận thức, hành động của người dân,

doanh nghiệp, dần từ bỏ thói quen vứt rác bừa bãi,

loại bỏ túi nilon và sản phẩm nhựa

Tạm biệt túi ni-lông,

tập yêu túi vải

CHUNG TAY GIẢM THIỂU RÁC THẢI NHỰA

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!