Ứng dụng laser bán dẫn công suất thấp trong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi

Nghiên cứu “Ứng dụng laser bán dẫn công suất thấp trong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi” được tiến hành tại Phòng điều trị phục hồi chức năng Tân Châu An Giang trên 36 bệnh nhân được lựa chọn. Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu thực nghiệm, không đối chứng, chỉ so sánh kết quả thang điểm SMMSE trước và sau khi điều 03 liệu trình bằng laser bán dẫn công suất thấp. Sau 03 liệu trình điều trị bằng laser bán dẫn công suất thấp có sự thay đổi lớn về mức độ sa sút trí nhớ. Cụ thể như sau: 02 bệnh nhân đạt điểm SMMSE từ (18-23) điểm – tương ứng với mức độ suy giảm trí nhớ nhẹ, chiếm 5,56%. 34 bệnh nhân đạt điểm SMMSE từ (24-30) điểm – tương ứng với mức độ bình thường, chiếm 94,44%. Kết quả điểm trung bình điểm SMMSE đạt 25,64 điểm tương ứng với sự hồi phục hoàn toàn. Giá trị này so với thời điểm trung bình điểm SMMSE trước khi điều trị (13,92 điểm) lớn hơn 1,84 lần

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

TRẦN THỤY BẢO CHÂN

ỨNG DỤNG LASER BÁN DẪN CÔNG SUẤT THẤP TRONG ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI TRÍ NHỚ Ở NGƯỜI BỊ TAI

Chuyên ngành: Vật lý kỹ thuật

Mã số: 60 52 04 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ

TP HỒ CHÍ MINH, Tháng 01 năm 2019

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠITRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA - ĐẠI HỌC QUỐC GIA TPHCM

Cán bộ hướng dẫn khoa học 1: PGS.TS Trần Minh Thái

Cán bộ chấm nhận xét 1: TS BS Tôn Chi Nhân, BV YHCT cần ThơCán bộ chấm nhận xét 2: TS Trần Thị Ngọc Dung, ĐH Bách KhoaLuận văn được bảo vệ tại trường Đại học Bách Khoa TPHCM ngày 19tháng 01 năm 2019

Thành phần hội đồng đánh giá luận vãn thạc sĩ gồm:

1 Chủ tịch: PGS.TS Huỳnh Quang Linh

2 Thư kí: TS Phạm Thị Hải Miền

3 Phản biện 1: TS Trần Thị Ngọc Dung

3 Phản biện 2: TS.BS Tôn Chi Nhân

5 ủy viên: TS Lý Anh Tú

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV và Trưởng Khoa quản lýchuyên ngành sau khi luận văn đã được sửa chữa (nếu có)

KHOA HỌC ỨNG DỤNG

PGS.TS Huỳnh Quang Linh PGS.TS Trương Tích Thiện

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ và tên học viên: Trần Thụy Bảo Chân

Ngày, tháng, năm sinh: 31/07/1983

Chuyên ngành: Vật lý kỹ thuật

MSHV: 1570787 Nơi sinh: Đồng Nai

Mã số: 60 52 04 01

I TÊN ĐỀ TÀI: ÚNG DỤNG LASER BÁN DẪN CÔNG SUẤT THẤP TRONG ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI TRÍ NHỚ Ở NGƯỜI BỊ TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO ĐÃ ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI

II NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG: Đánh giá hiệu quả của việc sử dụng laser bándẫn công suất thấp ừong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máunão đã được điều trị phục hồi

III NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 10/07/2018

IV NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 12/01/2019

V CÁN Bộ HƯỚNG DẪN: PGS TS TRẦN MINH THÁI

CÁN Bộ HƯỚNG DẪN

(Họ tên và chữ ký)

Tp HCM, ngày tháng năm 2019CHỦ NHIỆM Bộ MÔN ĐÀO TẠO

(Họ tên và chữ ký)

PGS TS Trần Minh Thái

TRƯỞNG KHOA(Họ tên và chữ kí)

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này, em đã nhận được rấtnhiều sự quan tâm, giúp đỡ từ quý thầy cô, gia đình, bạn bè

Đầu tiên em xin gửi lời cảm on sâu sắc đến PGS TS Trần Minh Thái Thầy

là người hướng dẫn, chỉ bảo và có những lời nhận xét tỉ mỉ, cung cấp cho em nhữngkiến thức và phưong pháp nghiên cứu thiết yếu đầu tiên, hướng dẫn em hình dungđược con đường thực hiện một công trình nghiên cứu khoa học Thầy cũng là ngườiluôn giúp đỡ em vượt qua những khó khăn ừong quá trình thực hiện luận vãn này

Em xin được gửi lời cảm on chân thành đến ThS Ngô Thị Thiên Hoa và cácquý anh chị đã giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình thực hiện nghiên cứu tại Phòngđiều trị phục hồi chức năng Tân Châu An Giang

Đồng thời, em cũng xin cảm on các thầy cô khoa Khoa học ứng dụng,Trường Đại học Bách Khoa Tp Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy, cung cấp cho

em những kiến thức nền tảng trong suốt hai năm học tập tại trường

Cuối cùng em xin cảm on gia đình và những người bạn luôn bên cạnh và hỗtrợ em để em có thể hoàn thành tốt khóa luận này

Trên mỗi chặng đường đã đi qua, em cảm thấy may mắn vì luôn có gia đình,bạn bè, thầy cô luôn quan tâm, động viên và giúp đỡ Chúc cho tất cả mọi ngườinhiều sức khỏe, hạnh phúc và gặt hái nhiều thành công trong cuộc sống

Em xin chân thành cảm on

Tp HCM, ngày 12 tháng 01 năm 2019

Học viên

Trần Thụy Bảo Chân

TÓM TẮT LUÂN VĂN

Nghiên cứu “ứng dụng laser bán dẫn công suất thấp ừong điều trị phục hồitrí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi” được tiến hànhtại Phòng điều trị phục hồi chức năng Tân Châu An Giang trên 36 bệnh nhân đượclựa chọn Luận văn sử dụng phưcmg pháp nghiên cứu thực nghiệm, không đốichứng, chỉ so sánh kết quả thang điểm SMMSE trước và sau khi điều 03 liệu trìnhbằng laser bán dẫn công suất thấp

36 bệnh nhân được đánh giá thang điểm SMMSE trước điều trị: Điểm SMMSE từ(18-23) điểm - suy giảm trí nhớ nhẹ có 06 bệnh nhân, chiếm 16,67% ĐiểmSMMSE từ (10-17) điểm - suy giảm trí nhớ trung bình có 22 bệnh nhân, chiếm61,11% Điểm SMMSE từ (0-9) điểm - suy giảm trí nhớ nặng có 08 bệnh nhân,chiếm 22,22% Vậy, điểm trung bình điểm SMMSE đạt 13,72 điểm tương ứng suygiảm trí nhớ trung bình

Sau 03 liệu ừình điều trị bằng laser bán dẫn công suất thấp có sự thay đổi lớn về mức

độ sa sút trí nhớ Cụ thể như sau: 02 bệnh nhân đạt điểm SMMSE từ (1823) điểm tương ứng với mức độ suy giảm trí nhớ nhẹ, chiếm 5,56% 34 bệnh nhân đạt điểmSMMSE từ (24-30) điểm - tương ứng với mức độ bình thường, chiếm 94,44% Kếtquả điểm trung bình điểm SMMSE đạt 25,64 điểm tương ứng với sự hồi phục hoàntoàn Giá trị này so với thời điểm trung bình điểm SMMSE trước khi điều trị (13,92điểm) lớn hơn 1,84 lần

-Sự khác biệt này là lớn Điều này chứng tỏ hiệu quả chữa trị của phương pháp điều trịmới này khá cao

ABSTRACT

"Application of low level semiconductor laser in the treatment of dementia in patientsrecovering from cerebrovascular accident" was conducted at Tan Chau An GiangRehabilitation Therapy Center, on 36 stroke patients The methodology in thesis isused empirical, non-controlled method, only compare the SMMSE scores before andafter 03 course treatments with low power semiconductor laser

Bẻo

36 patients were assessed on the SMMSE score before treatment: SMMSE scorefrom (18-23) points - 06 patients have mild cognitive impairment, 16.67% SMMSEscore from (10-17) points - 22 patients have intermidiate cognitive impairment,61.11% SMMSE score from (0-9) points - 08 patients have severe cognitiveimpairment, 22.22% Therefore, the average of SMMSE scores 13.72 pointscorresponding to mild cognitive impairment

After 03 low-power semiconductor laser treatment courses, there was a big change inthe level of dementia Specifically, 02 patients achieved SMMSE score from (18- 23)points - corresponding to the level of cognitive impairment, 5.56% 34 patientsachieved SMMSE scores from (24-30) points - no cognitive impairment, 94.44%.The average score of SMMSE scores reached 25.64 points, corresponding to a fullrecovery This value is 1.84 times greater than the mean time of SMMSE beforetreatment (13.92 points)

These results show that this method is safe and effective for patients

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận vãn này là công trình nghiên cứu riêng của tôi duới sự huớngdẫn của PGS TS Trần Minh Thái Các số liệu, hình vẽ liên quan đến kết quả tôi thuđuợc trong luận vãn này là hoàn toàn trung thực, khách quan

Học Viên

Trần Thụy Bảo Chân

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN I LỜI CAM ĐOAN II MỤC LỤC III TÓM TẮT LUẬN VĂN VI ABSTRACT VII DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ VIII DANH MỤC BẢNG BIÊU IX

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 4

1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 4

1.2 Tình hình nghiên cứu ừong nước 7

CHƯƠNG 2 CỞ SỞ LÝ THUYẾT 9

2.1 Dan nhập 9

2.2 Laser công suất thấp trong y học 10

2.2.1 Sử dụng hiệu ứng hai bước sóng 10

2.2.2 Sử dụng quang châm bang laser bán dẫn 15

2.2.3 Sử dụng laser bán dẫn nội tĩnh mạch 15

2.3 ứng dụng các hiệu ứng kích thích sinh học trong nghiên cứu 16

CHUƠNG 3 XÂY DỤNG PHUƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI TRÍ NHỚ BẰNG LASER BÁN DẪN CÔNG SUẤT THẤP Ở NGUỜI SAU TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO ĐÃ ĐUỢC ĐIỀU TRỊ PHỤ HỒI 18

3.1 Lời dẫn 18

3.2 Nội dung chính của phương pháp điều trị phục hồi trí nhớ bằng laser bán dẫn

công suất thấp ở người sau tai biến mạch máu não đã được điều trị phụ hồi 19

3.3 Thiết bị phục vụ cho việc nghiên cứu sử dụng các phương pháp vừa nêu trong điều trị lâm sàng 23

3.3.1 Thiết bị laser bán dẫn công suất thấp nội tĩnh mạch 24

3.3.2 Thiết bị quang châm - quang trị liệu bằng Laser bán dẫn công suất thấp loại 12 kênh 26

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN cứu ĐIỀU TRỊ LÂM SÀNG 29

4.1 Tổ chức nghiên cứu điều trị lâm sàng 29

4.2 Phương pháp nghiên cứu điều ừị lâm sàng và bệnh nhân ừong diện điều trị .29

4.2.1 Ph ương pháp nghiên cứu điều trị lâm sàng 29

4.2.2 Thi ết bị phục vụ nghiên cứu điều trị lâm sàng 29

4.2.3 Quy trình điều trị 29

4.2.4 Liệu trình điều trị 30

4.2.5 Bệnh nhân trong diện nghiên cứu điều trị 30

4.3.1 Xây dựng bảng đánh giá suy giảm trí nhớ ở người sau TBMMN đã được điều trị phục hồi 32

4.3.2 Đánh giá mức độ suy giảm trí nhớ ở bện nhân trong diện điều trị, trước khi chữa trị bang laser bán dẫn công suất thấp 33

4.3.3 Sự tiến triển trí nhớ sau khi hoàn thành 01 liệu trình điều trị bằng laser bán dẫn công suất thấp 34

4.3.4 Sự tiến triển trí nhớ sau khi hoàn thành 02 liệu trình điều trị bằng laser bán dẫn công suất thấp 36 4.3.5 Sự tiến triển trí nhớ sau khi hoàn thành 03 liệu trình điều trị bằng laser

4.4 Đánh giá kết quả điều trị 40

4.5 Kết luận 41

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN 42

TÀI LIỆU THAM KHẢO 45

PHỤ LỤC 49

Chữ viết tắt Nguyên văn

MMSE Thang Đánh giá Tâm thần tối thiểu

SMMSE Thang Đánh giá Tâm thần tối thiểu Việt Nam hóa

Hình 3.5 Huyệt Bách Hội và Huyệt Tứ thần thông

Hình 3.6 Thiết bị laser bán dẫn công suất thấp nội tĩnh mạch dùng trong

điều trị

Hình 3.7 Thiết bị laser bán dẫn công suất thấp nội tĩnh mạch

Hình 3.8 Thiết bị quang châm - quang trị liệu bang laser bán dẫn công

suất thấp loại 12 kênh

Hình 4.1 Phân bố số lượng bệnh nhân theo tuổi

Hình 4.2 Phân bố số lượng bệnh nhân theo giới tính

• •

Bảng 4.1 Mối quan hệ giữa điểm SMMSE với mức độ suy giảm trí nhớ.

Bảng 4.2 Ket quả đánh giá tiến triển suy giảm trí nhớ trước và sau khi kết

thúc một (01) liệu trình điều trị

Bảng 4.3 Ket quả đánh giá tiến triển suy giảm trí nhớ trước và sau khi kết

thúc hai (02) liệu ừình điều trị

Bảng 4.4

Ket quả đánh giá tiến triển suy giảm trí nhớ trước và sau khi kết thúc ba (03) liệu ừình điều trị

VỤ LUẬN VĂN.

1.1 Bối cảnh hình thành đề tài luận văn

Giảm trí nhớ hay sa sút trí tuệ không phải một căn bệnh chuyên biệt mà là mộtnhóm gồm nhiều triệu chứng khác nhau, có ảnh hưởng nghiêm trọng đến suy nghĩ

và năng lực xã hội, đủ để gây trở ngại cho hoạt động sống hàng ngày [1]

Giảm trí nhớ liên quan đến sự hủy hoại các tế bào thần kinh hiện diện ở vài vùngcủa não Tùy từng vùng não bị tổn thương mà ảnh hưởng của sa sút trí tuệ lên từngngười là khác nhau

Triệu chứng của giảm trí nhớ thay đổi tùy theo từng nguyên nhân, các triệu chứngthường gặp bao gồm: Giảm trí nhớ gần hay xa; Khó khăn ừong giao tiếp, khó khăntrong các việc phức tạp, khó khăn ừong lập kế hoạch và tổ chức công việc, khókhăn ừong các chức năng phối họp và vận động; Gặp vấn đề ừong định hướng,chẳng hạn như ừở nên lạc lõng, mất phương hướng; Thay đổi nhân cách; Không thểsuy luận; Hành vi không thích hợp; Hoang tưởng; Kích động; Ảo giác [1] [2]Giảm trí nhớ sau tai biến mạch máu não (TBMMN) được định nghĩa là giảm trí nhớđược xuất hiện ít nhất sau 3 tháng sau TBMMN, không phụ thuộc vào thời gianxuất hiện của giảm trí nhớ [2], Các hình thức giảm trí nhớ xuất hiện khác nhau do

có các yếu tố nguy cơ khác nhau, cũng như là các phương pháp điều trị bằng thuốccũng khá phức tạp Mặc dù có một số nghiên cứu trong và ngoài nước nhưng chođến nay tỷ lệ và các yếu tố tiên đoán giảm trí nhớ sau TBMMN vẫn còn chưa đượcthống nhất Do đó chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm các mục tiêu sau: Đánhgiá hiệu quả của laser bán dẫn công suất thấp trong việc điều trị sa sút trí tuệ mạchmáu ở người sau tai biến mạch máu não đã điều trị phục hồi, nhằm cải thiện chấtlượng sống cho những bệnh nhân sau tai biến mạch máu não

Do vậy, ừong đề tài này, học viên tập trung vào việc nghiên cứu đánh giátình trạng suy giảm trí nhớ trên những người có tiền sử TBMMN đã điều trị phụchồi, bằng cách sử dụng laser bán dẫn công suất thấp để ngăn chặn sự suy giảm của

các tế bào não mà không cần dùng thuốc Tên đề tài: “ứng dụng laser bán dẫn

công suất thấp trong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi.”

1.2 Mục tiêu của đề tài luận văn

1.2.1 Mục tiêu trước mẳt

Xây dựng cơ sở lý luận cho phương pháp điều trị giảm trí nhớ trên bệnhnhân sau TBMMN sau chữa trị phục hồi bằng laser bán dẫn công suất thấp Trên cơ

sở ấy, thiết kế mô hình thiết bị phục vụ điều trị lâm sàng

Bước đầu tổ chức nghiên cứu can thiệp lâm sàng trên các bệnh nhân sauTBMMN có thang điểm SMMSE <= 23 điểm bằng laser bán dẫn công suất thấp

1.2.2 Mục tiêu lâu dài

Tổ chức nghiên cứu điều trị lâm sàng với số lượng bệnh nhân điều trị phụchồi trí nhớ của bệnh nhân sau TBMMN đã được điều trị phục hồi bằng laser bándẫn công suất thấp Trên cơ sở ấy, đánh giá toàn diện về phương pháp điều trị mớinày

1.3 Nhiệm vụ chính của luận văn

Đe hoàn thành tốt mục tiêu của đề tài, cần phải thực hiện các nhiệm vụchính sau đây:

a) Tổng quan các vấn đề chính liên quan trực tiếp đến đề tài

b) Cơ sở lý thuyết của việc ứng dụng quang châm-quang trị liệu laser bán dẫn loại

12 kênh với laser bán dẫn nội tĩnh mạch cho phương pháp điều trị phục hồi trí nhớtrên các bệnh nhân đã bị TBMMN

c) Xây dựng phương pháp điều trị phục hồi trí nhớ của bệnh nhân sau TBMMN đãđược điều trị phục hồi (theo thang điểm MMSE đã được Việt Nam hóa) bằng sự kếthợp quang châm-quang trị liệu laser bán dẫn loại 12 kênh với laser bán dẫn nội tĩnhmạch

d) Kết quả điều trị suy giảm trí nhớ bằng laser bán dẫn công suất thấp

e) Kết luận

Dựa vào nhiệm vụ trên, luận vãn của học viên viết bao gồm năm chương:

Chương 1 “Tổng quan”: Phân tích, đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan

đến đề tài đã có của các tác giả ừong nước và ngoài nước Từ đó, nêu lên ý nghĩa

của đề tài Chương 2 “Cơ sở lý thuyết”: Trình bày các cơ sở lý thuyết dùng trong luận vãn Chương 3 “Xây dựng phương pháp điều trị phục hồi trí nhớ bằng

laser bán dẫn công suất thấp ở người sau tai biến mạch máu nào đã được điều trị phục hồi”: ừong chương này tôi trình bày lý do lựa chọn việc sử dụng laser bán

dẫn công suất thấp nội tĩnh mạch và quang trị liệu hai bước sóng đồng thời ừongđiều trị giảm trí nhớ ở người sau tai biến mạch máu não đã điều trị phục hồi

Chương 4 “Kết quả nghiên cứu điều trị lâm sàng”: chương này phân tích các kết

quả thu được và đánh giá kết quả ừên lâm sàng, qua đó nêu các ưu khuyết điểm của

phương pháp áp dụng Chương 5 “Kết luận” nêu những đóng góp của luận văn

trong công tác nghiên cứu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN

1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Chứng giảm trí nhớ là một thuật ngữ được để mô tả một loạt các các triệuchứng như suy giảm khả năng hoạt động tinh thần, suy giảm trí nhớ gần hay xa, khóhiểu ngôn ngữ, lẫn lộn và mất phương hướng, chứng mất trí dẫn đến sự suy giảmcác kỹ năng cần thiết để thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày [1] Các triệuchứng của giảm trí nhớ cũng ảnh hưởng đến hành vi và tâm trạng [2] Khi bệnh tiếntriển, mức độ nghiêm trọng ngày càng tăng của các triệu chứng có ảnh hưởngnghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người mắc bệnh mất trí nhớ và ngườichăm sóc của họ [3] [4] Khi bệnh tiến triển, sự gia tăng liên quan đến tần suất vàmức độ nghiêm trọng của các triệu chứng có ảnh hưởng nghiêm trọng đến chấtlượng cuộc sống của người mắc chứng mất ừí và người chăm sóc của họ

Trong khi bệnh mất trí nhớ chủ yếu ảnh hưởng đến người lớn tuổi, thì ngày càng cónhiều nhận thức về các trường hợp bắt đầu trước 65 tuổi Sau 65 năm, tỷ lệ mắcchứng mất trí tăng gấp đôi so với mỗi năm ừong độ tuổi Ước tính hiện tại cho thấy

có 35,6 triệu người sống chung với chứng mất trí trên toàn thế giới, và dự đoán sẽtăng gấp đôi vào năm 2030 và gấp ba lần vào năm 2050 Gần hai phần ba dân sốsuy giảm trí nhớ ở các nước có thu nhập trung bình và thấp và xu hướng này là dựkiến sẽ tăng lên Chi phí chăm sóc không chính thức cấu thành phần lớn chi phí ởcác nước có thu nhập thấp và trung bình, trong khi chi phí trực tiếp của chăm sóc xãhội có vai trò lớn hơn nhiều ở các nước có thu nhập cao do chi phí chăm sóc tại gia

và chăm sóc tại nhà lâu dài ở các nước này [5] Với mức độ nghiêm trọng của tácđộng của chứng mất trí trên tất cả các bệnh nhân sau TBMMN và tỷ lệ ngày cànggia tăng và gánh nặng chi phí, Tổ chức Y tế Thế giới 2012 [3] đã tuyên bố mất trínhớ là ưu tiên sức khỏe quốc gia và thế giới Có sự quan tâm toàn cầu trong nghiêncứu về cách ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự khởi đầu của chứng mất trí

Bệnh Alzheimer lần đầu tiên được mô tả bởi Tiến sĩ Alois Alzheimer, một bác sĩtâm thần và nhà thần kinh học người Đức, năm 1906 Hiện nay nó được coi lànguyên nhân phổ biến nhất gây mất trí nhớ, chiếm 60% đến 80% trong tất cả cáctrường hợp Chứng mất trí do Bệnh Alzheimer ảnh hưởng đến khoảng 15 triệungười trên toàn thế giới [3].NÓ có tỷ lệ khoảng 1% trong số 60 đến 64 tuổi, tăng lên40% ở những người từ 85 tuổi trở lên [6] Bệnh Alzheimer là một rối loạn thoái hóathần kinh Nó được đặc trưng bởi bệnh lý bởi các mảng thần kinh và rối loạn thầnkinh, và lâm sàng do sự suy giảm dần dần, suy giảm hoạt động sinh hoạt hàng ngày[7] Tuy nhiên, hơn 25 năm trước, giả thuyết đã được đặt ra trước tiên rằng các quátrình tích lũy bệnh là một phần không thể tách rời của quá trình phát triển của conngười [8] [9] [10] Mặc dù chứng mất trí do Bệnh Alzheimer thường xảy ra trongcuộc sống sau này, có một giai đoạn tiền lâm sàng mở rộng được đặc trưng bởinhững thay đổi thần kinh tiến triển Các yếu tố nguy cơ đối với Bệnh Alzheimer lànhiều nhưng hai yếu tố nguy cơ lớn nhất là tuổi già và di truyền, đặc biệt là chấtmang alen APOE e4 của gen apoplipoprotein E Các yếu tố nguy cơ khác bao gồmtiền sử suy giảm nhận thức nhẹ, giới tính nữ, bệnh tim mạch, béo phì, đái tháođường và tình trạng kinh tế xã hội thấp, lượng tử thấp đến và đạt ừình độ học vấnthấp [11] [12]

Giảm trí nhớ do mạch máu Đây là (a) một chứng rối loạn nhận thức hiển nhiên trênxét nghiệm thần kinh logic, và (b) tiền sử đột quỵ lâm sàng hoặc bệnh não thoái hóanão được phát hiện bởi thần kinh liên quan đến rối loạn nhận thức Giảm trí nhớ domạch máu có thế được phân loại thành: thứ nhất chứng mất trí, thứ hai mất trí nhớchiến lược, thứ ba xuất huyết mất máu, thứ tư thiếu máu cục bộ thiếu máu cục bộmạch máu, và thứ năm là các dạng khác của giảm trí nhớ do mạch máu Ba loại đầutiên của giảm trí nhớ do mạch máu có thế xuất hiện với những cơn kịch phát khởiphát đột ngột hoặc đột ngột do các biến cố cấp tính não Các triệu chứng đặc hiệucủa họ phụ thuộc vào các vùng vỏ não hoặc vùng dưới vỏ não bị ảnh hưởng Ngượclại, thiếu máu cục bộ thiếu máu cục bộ mạch máu có liên quan với sự khởi đầungấm ngầm và suy giảm nhận thức dần dần, bắt chước quá trình bệnh

Alzheimer [13] Nguyên nhân gây ra bởi huyết khối gây tắc mạch máu nhỏ, dẫn đếnthiếu máu cục bộ và nhiều dấu vết trong cấu trúc dưới vỏ não Cuối cùng, các hìnhthức khác của giảm trí nhớ liên quan mạch máu có nguyên nhân không đồng nhấtđối với viêm mạch màng phổi, bệnh mạch vành amyloid não, và các bệnh di truyềnnhư bệnh động mạch chủ chi phối não với nhồi máu dưới vỏ não và bệnh não [14].Các yếu tố cho giảm trí nhớ liên quan mạch máu cũng đa yếu tố và bao gồm ngườilớn tuổi, giới tính nam giới, tiền sử bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, béo phì và hútthuốc, cao huyết áp [15]

Mất trí nhớ thể hổn hợp ngày càng trở nên rõ ràng rằng các bệnh lý hỗn hợp của cácloại bệnh mất trí nhớ tồn tại, đặc biệt ở những bệnh nhân lớn tuổi Ket quả sau 1050người bị mất trí nhớ cho thấy 86% đã phát hiện bệnh lý liên quan đến bệnhAlzheimer nhưng chỉ 42,8% có biểu hiện 'thuần' bệnh Alzheimer, với tổn thươngmạch máu não bổ sung 22,6% và bệnh lý cơ thể Lewy 10,8% [16]

Các liệu pháp dùng thuốc với phác đồ phức tạp và bệnh nhân phải kiên trì Tuynhiên trên những bệnh nhân có tiền sử TBMMN thì phác đồ điều trị càng khó khănhơn

Năm 2010 Huang, Ying-Ying và cộng sự tiến hành nghiên cứu sử dụng laser côngsuất thấp xuyên sọ để điều trị tổn thương não, nghiên cứu cho thấy chỉ có hai bướcsóng 660 and 810 nm là có hiệu quả khác biệt sau điều trị (ngày 1, 3 và sau 14 ngàyđiều trị) [17] Trong một nghiên cứu năm 2013 [18], tổng hợp ứng dụng của lasercông suất thấp trong thần kinh và tâm lý của Julio c Rojas và F Gonzalez-Limacho thấy có rất nhiều đề tài đánh giá hiệu quả của laser công suất thấp xuyên sọtrong điều trị các tốn thương mạch máu, thần kinh trong hộp sọ Các công trìnhnghiên cứu này cho thấy hiệu quả của việc laser công suất thấp xuyên sọ để điều trịtổn thương não

Tuy nhiên, các công trình trên chỉ sử dụng laser quang học, và dùng các bước sóngkhác nhau Đối với đề tài luận vãn này, chúng tôi vừa kết hợp laser nội tĩnh mạch vàquang trị liệu để đánh giá kết quả

1.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Một nghiên cứu 2017 của Nguyễn Thị Kim Liên và Hà Thị Bích Ngọc về

“Đánh giá tình ừạng rối loạn nhận thức của của bệnh nhân TBMMN” tại Trung tâmPHCN bệnh viện Bạch Mai Nghiên cứu đuợc tiến hành ừên 60 BN đuợc chẩn đoánxác định là TBMMN để đánh giá tình ứạng nhận thức bằng thang điểm MoCA(Montreal cognitive assessment) Kết quả: tỷ lệ rối loạn nhận thức của BN TBMMNkhá cao (75%), chủ yếu là rối loạn nhận thức ở mức độ trung bình (40%) và nhẹ(23,3%) Lĩnh vục rối loạn nhận thức thuờng gặp là rối loạn ừí nhớ (95%), rối loạnngôn ngữ (78,3%), rối loạn khả năng thị giác (68,3%) và rối loạn độ tập trung(58,3%) Điều này cho thấy tỉ lệ Rối loạn ừí nhớ hay giảm ừí nhớ xảy ra ừên đốituợng sau TBMMN là rất cao [19]

Tucmg tụ một nghiên cứu [20] về “tỷ lệ và các yếu tố nguy cơ của sa sút ừí tuệ sauđột quỵ não” ừong năm 2013 ừên 102 bệnh nhân đuợc chẩn đoán đột quỵ não 3 - 12tháng truớc Kết quả: tỷ lệ sa sút ừí tuệ sau đột quỵ là 35,3% Không có sụ khác biệt

về giới tính và tỷ lệ các yếu tố nguy cơ mạch máu giữa nhóm có và không có sa sút

ừí tuệ sau đột quỵ Sau khi phân tích đa biến, tuổi > 75, học vấn duới đại học, độtquỵ tái phát, teo não lan tỏa và tổn thuơng vùng chiến luợc có liên quan độc lập với

sa sút ừí tuệ sau đột quỵ [20]

Và trong một nghiên cứu “Một số đặc điểm dịch tễ học sa sút trí tuệ ở nguời caotuổi tại hai quận, huyện Hà Nôi” năm 2010 cho thấy ở những đối tuợng sa sút trí tuệtham gia nghiên cứu thì tỷ lệ nguời có tiền sử TBMMN chiếm tỷ lệ 20,8% so với3,5% đối với nguời không có tiền sử TBMMN [21]

Và nhiều các nghiên cứu của các tác giả trong nuớc cũng đã chứng minh thấy việcgiảm trí nhớ hay sa sút trí tuệ trên những bệnh nhân có tiền sử TBMMN là hệ quảtất yếu [22] [23] [24] [25] Vì vậy, cần có nhũng phuơng pháp phòng ngừa giảm trínhớ, sa sút trí tuệ trên nhũng bệnh nhân có tiền sử TBMMN càng sớm càng tốt Tuynhiên, ngoài việc phòng các di chứng sau TBMMN thì việc phòng ngừa các nguyênnhân gốc rễ gây TBMMN vẫn là quan trọng hơn hết

Hiện tại Việt Nam chưa có đề tài nào thực hiện nghiên cứu về “ứng dụng laser bán dẫn công suất thấp trong điều trị phục hồi trí nhớ ở người bị tai biến mạch máu não đã được điều trị phục hồi”

CHƯƠNG 2 CỞ SỞ LÝ THUYẾT2.1 Dan nhập

Chiếc Laser đầu tiên chào đời vào mùa hè năm 1960 Đó là Laser hồng ngọc

do nhà vật lý người Mỹ Maiman Tit chế tạo Năm 1961 nhà vật lý Mỹ Javan đã chếtạo thành công chiếc Laser khí đầu tiên Đó là Laser khí nguyên tử He, Ne làm việc

ở bước sóng 632,8 nm Năm 1962 một nhóm nhà vật lý Liên Xô do Basov N.G và

Mỹ do Hall lãnh đạo đã chế tạo thành công chiếc Laser bán dẫn đầu tiên trên thếgiới Đó là chiếc Laser bán dẫn GaAs Sau đó, hàng loạt các loại Laser khác tiếp nối

ra đời

Cho đến nay việc sử dụng Laser được đề cập rộng rãi trong khắp các ngành, từnhững việc đơn giản cần có độ chính xác cao và nhanh như khoan cắt bằng Laserđến những việc phức tạp như dùng Laser trong phản ứng nhiệt hành

Những ứng dụng của Laser tạo ra hoặc góp phần tạo ra những thành tựu cực kỳ tolớn của nền khoa học hiện đại ngày nay

Nghiên cứu ứng dụng Laser trong y học được tiến hành khá sớm (1962) Nhìnchung quá trình phát triển ứng dụng Laser trong y học là một quá trình liên tục vớinhững điểm tiến bộ có tính nhảy vọt Từ chỗ dùng Laser như một phương tiện hỗtrợ, bổ sung cho các phương pháp điều trị truyền thông, Laser đã hỗ trợ thành mộtphương tiện độc lập và trong rất nhiều trường họp đã đem lại những kết quả màkhông phương pháp nào trước đây có thể đạt tới nổi Sau khi đã được thừa nhậnrộng rãi trong những năm 1970 Một trong những năm 80 Laser luôn mở ra trận địamới, chang hạn tạo hình mạnh bang Laser đã mang lại khá nhiều ưu điếm noi bật.Thực tế trên thế giới đã hình thành một ngành y học - ngành y học Laser, với chứcnăng nghiên cứu phát triến và ứng dụng kỹ thuật Laser phục vụ sức khỏe con người

Từ năm 1974 đã có tổ chức “Hội y học Laser thế giới” với 10.000 hội viên thuộctrên 50 nước tham gia

Trong y học Laser được nghiên cứu theo hai hướng sau đây: