“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 3 – 4 tuổi”

Bởivậy, quá trình trẻ tiếp xúc với hoạt động âm nhạc ví dụ như học hát, vận độngtheo nhạc hay chơi trò chơi âm nhạc sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của mộtnhân cách phát triển toàn diện

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài.

Âm nhạc gắn liền với đời sống loài người, hiện diện suốt cả một vòng sinh

tử, từ tiếng mẹ ru thuở lọt lòng và những bài hát đồng dao khắc vào tâm can

là bài học đầu đời về kĩ năng sống.

Âm nhạc làm giàu thêm đời sống tinh thần, cân bằng trạng thái tâm sinh lý,

đưa con người ta gần với nhau hơn trong sự đồng cảm và hướng thiện

Âm nhạc có giá trị nghệ thuật cảm hoá, sức lay động tâm hồn, không gì cóthể đánh thức con người bằng âm nhạc Âm nhạc như một phương tiện giáo dụcđạo đức khi tác động đến con người, nó thức tỉnh một cách đặc biệt mạnh mẽtrong con người ấy Chính khả năng của âm nhạc làm tính tình dịu dàng hơn,làm con người cao đẹp hơn, trong sạch hơn và nhân hậu hơn

Mục đích của giáo dục âm nhạc là giáo dục tình cảm đạo đức và thẩm mĩ

cho trẻ Chính vì vậy, việc giáo dục cho trẻ đã hình thành cho trẻ lòng yêuthiên nhiên, tổ quốc và tình yêu thương con người Giáo dục âm nhạc còn làphương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất cũng như giúp trẻphát triển trí tưởng tượng và củng cố kiến thức trẻ qua học tập, vui chơi Bởivậy, quá trình trẻ tiếp xúc với hoạt động âm nhạc ví dụ như học hát, vận độngtheo nhạc hay chơi trò chơi âm nhạc sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của mộtnhân cách phát triển toàn diện cùng sự phát triển về thẩm mĩ, trí tuệ, đạo đức

và thể lực Bởi vậy, việc giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ

vô cùng quan trọng

Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc với âmnhạc là nhu cầu không thể thiếu Thế giới âm thanh muôn màu không ngừngchuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lý, năng lực hoạtđộng và sự hiểu biết của trẻ

Không giống với các loại hình nghệ thuật khác như hội hoạ, văn học, điệnảnh , âm nhạc không hoàn toàn xác định rõ những hình ảnh cụ thể Âm nhạc cónhững ngôn ngữ riêng là giai điệu, âm sắc, trường độ, hoà âm, tiết tấu…cùngvới thời gian năm, tháng đã thu hút, hấp dẫn thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ

Ở trẻ xuất hiện sự hứng thú âm nhạc, biết thực hiện các động tác múa đơngiản Trẻ có thể hát những bài ngắn, giai điệu liền bậc hoặc quãng hẹp Một sốtrẻ còn biết tự nghĩ ra lời và hát theo một giai điệu mà trẻ thích, giáo dục âmnhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hìnhthành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc cho trẻ Đây làbước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cáchbiểu diễn ở mức độ đơn giản Chính vì vậy, âm nhạc có vai trò quan trọng đốivới sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ

Trường học thân thiện của lứa tuổi mầm non là nơi không chỉ tạo điềukiện, cơ hội cho các cháu vui chơi học tập mà còn là môi trường vui tươi, lànhmạnh, và hấp dẫn, nơi trẻ được đối sử công bằng, được quan tâm chăm sóc, giáodục, được bảo vệ, được phát biểu ý kiến của mình và tích cực tham gia vào quátrình học tập để trẻ phát triển một cách toàn diện Trong đó giáo dục mầm nonđang đóng một vị trí vô cùng quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân Bởi

vì, giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên đặt nền móng cho sự hình thành và

phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ, trên cơ sở đó cung cấp cho trẻ những kiếnthức ban đầu về tự nhiên xã hội trong các hoạt động học tập, hoạt động vui chơi

Ý thức rõ vai trò của hoạt động âm nhạc Đối với tôi bản thân là một giáoviên mầm non có lòng yêu nghề mến trẻ Tôi nhận thấy trẻ em bây giờ rất thôngminh và nhanh nhẹn Tôi luôn học hỏi nghiên cứu tìm ra những phương phápdạy học sáng tạo, phù hợp, dễ hiểu nhằm truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ,giúp trẻ phát triển hết những khả năng Chính vì điều đó để tìm ra những hìnhthức,cách thức hay, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng của mình tôi đãluôn trăn trở, tìm tòi, học hỏi và sáng tạo Trong tất cả các hoạt động của trẻ tôiđặc biệt yêu thích hoạt động âm nhạc vì môn âm nhạc là một hoạt động mà trẻmầm non vô cùng thích thú, có ưu thế nổi bật trong việc phát triển thẩm mĩ chotrẻ Tôi xin được chia sẻ một vài kinh nghiệm với các đồng nghiệp với đề tài

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo

3 – 4 tuổi” tại Trường Mầm non Thành Tâm

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Trong công tác giáo dục trẻ mầm non thì việc cho trẻ làm quen môn âm nhạc là rất quan trọng không thể thiếu Âm nhạc góp phần đem lại cho trẻ những

hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh trẻ và hình thành ở trẻ những tình

cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, âm nhạc nuôi dưỡng và phát

triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo nghệ thuật

Vì vậy đem, âm nhạc đến với trẻ là một việc rất quan trọng và cần thiết đối

với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với âm nhạc phải từ dễ đến khó, từ đơn

giản đến phức tạp, để từ đó trẻ bộc lộ khả năng cảm nhận âm nhạc của mình.

Khả năng cảm nhận đó là sự phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhậnthức - tình cảm xã hội

Tuy nhiên khi đưa âm nhạc đến với trẻ đòi hỏi giáo viên phải có sự lựa chọntìm ra những phương pháp dạy học phù hợp, sáng tạo, dễ hiểu nhằm truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển hết những khả năng vốn có để trẻnâng cao chất lượng trong hoạt động âm nhạc được tốt hơn, góp phần giáo dục toàn diện nhân cách cho trẻ ở trường mầm non

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Trên thực tế trong khi dạy trẻ 3-4 tuổi làm quen với âm nhạc tôi thấy đa sốtrẻ từ lớp nhà trẻ mới được chuyển lên và các trẻ đều được làm quen với một sốtác phẩm âm nhạc ở khối nhà trẻ Song không vì thế mà đa số trẻ đều cảm nhậnđược cái hay các đẹp trong mỗi tác phẩm âm nhạc

Do vậy trong quá trình giảng dạy cũng như việc truyền kiến thức kỹ năng

đến cho trẻ tôi thấy: Khả năng cảm nhận âm nhạc của trẻ 3-4 tuổi trường mầm non

Thành Tâm chúng tôi vẫn còn hạn chế, kết quả trên tiết học đạt chưa cao, Vì vậytôi chọn đối tượng nghiên cứu là trẻ 3- 4 tuổi của trường mầm non Thành Tâm

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Việc giáo dục trẻ làm quen với âm nhạc trong trường mầm non Bản thân luônphải nhận định được tình hình chung của đối tương cần nghiên cứu sau đó nghiêncứu kỹ và phân tích tổng hợp qua tài liệu tham khảo áp dụng vào sáng kiến

+ Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin.

Cho trẻ quan sát các hình ảnh, mô hinh, các hình ảnh slide và vật thật dưới

nhiều hình thức đa dạng phong phú

+ Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết.

Cô xây dựng cơ sở lý thuyết phù hợp để gây hứng thú kích thích tri giác trẻkhi quan sát, tôi sử dụng câu hỏi mở kích thích trẻ tư duy lại những gì mà trẻ đãquan sát.Với từng bài dạy, thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị có tínhlôgic, để đàm thoại với trẻ một cách sôi nổi để phát huy trí tưởng tượng, nhữngcảm xúc của trẻ, tính liên hệ thực tiễn, sáng tạo phù hợp với từng nội dung

+ Phương pháp trực quan thính giác

Hiện nay, phương tiện thông tin nghe, nhìn về âm nhạc rất đa dạng, phongphú Trẻ được học âm nhạc mọi lúc, mọi nơi Ngoài việc học ở trường, trẻ cònđược tiếp xúc với âm nhạc như xem biểu diễn, nghe hát trong các chương trình

ti vi, băng đĩa, các chương trình văn nghệ,… Trong các hoạt động giáo dục âmnhạc như: hát, vận động, nghe nhạc, trò chơi âm nhạc Tạo điều kiện trực tiếpcho trẻ huy động các giác quan, các năng lực hoạt động nhận thức tiếp cận thựctiễn, nâng cao khả năng tự tìm tòi, kích thích khả năng khám phá, rèn luyện kỹnăng học tập và thực hành của trẻ

+ Phương pháp dùng từ (giảng giải, chỉ dẫn )

Cô sử dụng phương pháp dùng từ phù hợp với trẻ như sử dụng các thủ thuâtbằng lời nói gây hứng thú cho trẻ ở trong tiết học cô phải có nghệ thuật đặt câuhỏi để khai thác từ bên ngoài đến bên trong của đối tượng, khi đưa ra câu hỏi gợi

mở, cô sẽ kích thích trẻ suy luận , tránh hỏi những câu hỏi đóng chỉ trả lời “có”hoặc “không” nếu hỏi như vậy sẽ không kích thích trẻ tư duy, phát huy óc quansát và khả năng phán đoán suy luận của

+ Phương pháp thực hành.

Việc thao tác với đồ vật, đồ chơi hàng ngày giúp cho trẻ phối hợp các giácquan, hành động với đồ vật, đồ chơi nhằm rèn luyện sự tư duy và cung cấp các

kỹ năng các kinh nghiệm cảm tính cho trẻ

+ Phương pháp nêu gương, khích lệ

Để kích thich hứng thú của trẻ tôi sử dụng các hình thức khen ngợi, độngviên, tặng quà trong các hoạt động của tiết dậy Phương pháp này nhằm giúp trẻhoạt động tích cực hơn, trẻ rất thích được khen hơn chê, thích cái mới lạ và làmtheo cái đẹp Bởi thế cô cần khéo léo trong việc khen chế, động viên khích lệ trẻkịp thời chú ý đến hoạt động sáng tạo của trẻ, kịp thời giới thiệu cho cả nhómcùng biết, nhất là giờ kể chuyện tôi luôn động viên trẻ dưới mọi hình thức

Ví dụ: Trẻ trả lời đúng với yêu cầu

Đối với nhiều hình thức khác nhau cô có thể sử dụng khen trẻ bằng hìnhthức tặng một phần quà hay cả lớp tặng một tràng pháo tay…hoặc cuối buổi tôitặng hoa bé ngoan cho trẻ

Đối với trẻ nhút nhát cô có thể âu yếm với trẻ như vậy trẻ có cảm giác côđang ở bên mình trẻ sẽ tự tin trong mọi hoạt động

Bằng hình thức khen chê kịp thời, đúng với thời điểm cùng với lời nói nhẹnhàng có sức truyền cảm tôi đã giúp trẻ thực sự tự tin hơn về kỹ năng của mình,phát huy được năng khiếu của trẻ thông qua việc cho trẻ làm quen với văn học Với sáng kiến này tôi mong rằng có những kết quả tốt và những bài họckinh nghiệm cho bản thân

2 Nội dung của sỏng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sỏng kiến kinh nghiệm:

Điều 23 chương II luật giỏo dục cú qui định: Nội dung giỏo dục mầm nonphải đảm bảo với sự phỏt triển nhõn cỏch của trẻ, hài hũa giữa việc nuụi dưỡngchăm súc và giỏo dục, giỳp trẻ phỏt triển cõn đối, khỏe mạnh, nhanh nhẹn, mạnhdạn, ham hiểu biết, thớch đi học

Như chỳng ta đó biết, ở mọi thời đại, việc giỏo dục núi chung và giỏo dục

õm nhac núi riờng chiếm một vị trớ rất quan trọng Trong chương trỡnh giỏo dụcmầm non, Giỏo dục õm nhạc là một hoạt động nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ,

là hoạt động được trẻ yờu thớch, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụnghệ thuật Nú là một phương tiện hữu hiệu cho việc tổ chức cỏc hoạt động giỏodục trong trường mầm non Tuy nhiờn vào mỗi giai đoạn thỡ việc giỏo dục lại

được tổ chức theo những cỏch thức khỏc nhau Chớnh vỡ lẽ đú đối với lứa tuổi

mầm non việc giỏo dục cho trẻ được triển khai theo phương chõm" chơi mà học" Thực tế cho thấy trẻ ở tuổi mầm non rất nhạy cảm với õm nhạc Cỏc bộthớch nghe nhạc, hứng thỳ tham gia vào cỏc hoạt động õm nhạc Thụng qua việcdạy học hỏt cho trẻ, trẻ sẽ phỏt triển toàn diện hơn Chớnh vỡ vai trũ quan trọngcủa việc giỏo dục õm nhạc dành cho trẻ đũi hỏi người giỏo viờn phải cú trỡnh độ

và yờu nghề

Nhận thức được điều này tụi luụn học hỏi, để nắm vững phương phỏp, hỡnhthức tổ chức hoạt động õm nhạc một cỏch linh hoạt sỏng tạo biết lồng ghộp tớchhợp cỏc nội dung với nhau một cỏch hài hũa logic, khụng rập khuụn mỏy múc,lấy trẻ làm trung tõm trong mọi hoạt động, cụ đúng vai trũ là người tổ chức,hướng đẫn trẻ thực hiện, giỳp trẻ phỏt huy tớnh độc lập, sỏng tạo, tớch cực, chủđộng trong mọi hoạt động Âm nhạc thụng qua cỏc trải nghiệm hàng ngày, trongmụi trường học, khụng chỉ phỏt triển năng lực nhận biết, năng lực học tập chotrẻ mà cũn gúp phần giỏo dục toàn diện nhõn cỏch cho trẻ, ở trường mầm non

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi ỏp dụng sỏng kiến kinh nghiệm.

* Thực trạng

Trường mầm non Thành Tõm nằm ở vị trí trung tâm chính trị - văn hoá - xãhội của xã, trên địa bàn có bề dày trong công tác chăm sóc - giáo dục trẻ Bangiám hiệu và đội ngũ giáo viên thường xuyên được tiếp cận và bồi dưỡng kịpthời các chương trình giỏo dục mầm non, Nhà trường luôn tạo điêù kiện cho giáoviên đi bồi dưỡng học hỏi kinh nghiệm nâng cao trình độ chuyên mụn

+ Trường cú đội ngũ giỏo viờn trẻ, khoẻ, nhiệt tỡnh Cú trỡnh độ chuẩn vàtrờn chuẩn, sớm được tiếp cận với cỏc hoạt động giỏo dục mầm non

+ Ban giỏm hiệu trường mầm non Thành Tõm luụn sỏt cỏnh cựng giỏo viờngiỳp chỳng tụi vượt qua khú khăn, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ Tạo điềukiện, khuyến khớch giỏo viờn phỏt huy khả năng tỡm tũi, sỏng tạo, nõng cao chất

lượng giỏo dục Đồng thời tụi cú được sự ủng hộ và giỳp đỡ nhiệt tỡnh của cỏcbậc phụ huynh.

+ Tổ chuyờn mụn thường xuyờn tổ chức cho chị em đi dự giờ đồng nghiệp

để học hỏi và rỳt kinh nghiệm Bờn cạnh đú, trong trường luụn cú tinh thần giỳp

đỡ nhau trong viờc chuẩn bị đồ dựng, đồ chơi phục vụ cho giảng dạy

+ Bản thân là một giáo viên có trình độ Đại học, có tâm huyết với với nghề,luôn yêu nghề, mến trẻ

+ Trẻ trong lớp có cùng độ tuổi nên sự nhận thức là tương đối đồng đều

b Khú khăn:

+ Nhiều gia đỡnh cú hoàn cảnh khú khăn chưa cú điều kiện quan tõm và đầu

tư cho việc học tập của trẻ, chưa chịu khú dạy thờm cho con ở nhà

+ Đồ dựng, đồ chơi ớt chưa đỏp ứng được yờu cầu giỏo dục hiện nay

+ Khả năng nhận thức của trẻ khụng đồng đều Nhiều trẻ ham chơi hiếuđộng, bờn cạnh đú cũn cú một số trẻ nhỳt nhỏt, chậm chạp Nờn hiệu quả hoạtđộng cũn thấp

+ Một số phụ huynh chưa nhận thức đúng vai trò và chưa hiểu được tầmquan trọng của việc cho trẻ làm quen mụn õm nhạc ở lứa tuổi mầm non dẫn đếncác công tác phối hợp giữa giáo viên với gia đình chưa phát huy được hiệu quả + Chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ diễn ra thường xuyờn, liờn tục, để bỏmsỏt vào cỏc hoạt động trờn thỡ giỏo viờn cú ớt thời gian làm đồ dựng đồ chơi tựtạo Đa số trẻ mới bắt đầu đến trường nờn mọi cỏi cũn bỡ ngỡ, khúc nhố, một sốchỏu cũn thụ động, nhỳt nhỏt chưa chỳ ý, hơn nửa số trẻ chưa được học lớp nhàtrẻ nờn chưa được làm quen với õm nhạc nhiều

+ Do một số chỏu cũn núi ngọng, núi lắp nờn việc tiếp thu cỏc kiến thức chưa

* Kết quả- hiệu quả của thực trạng trờn.

Thực trạng khảo sỏt một số giờ hoạt động õm nhạc của trẻ tụi nhận thấy: Kỹnăng hỏt của trẻ chưa được tốt, trẻ hỏt đang cũn là hỡnh thức học thuộc, hỏt chưa rừlời, hỏt chưa đỳng õm điệu bài hỏt, trẻ chơi cỏc trũ chơi chưa thành thạo Cảm thụ õmnhạc chưa được cao, chưa hứng thỳ trong giờ hoạt động õm nhạc Trẻ vận động theonhạc và biểu diễn đang cũn nhỳt nhỏt, rụt rố Kết quả khảo sỏt thu được như sau:

TT Nội dung khảo sỏt

Số trẻ khảo sỏt

2 Hoạt động nghe nhạc nghe hỏt, vận động theo nhạc 32 17 53,1 15 56,9

3 Trẻ biết chơi trũ chơi õm nhạc 32 22 68,8 10 31,2

Để hoạt động âm nhạc của trẻ đạt kết quả tốt hơn, tôi đã mạnh dạn áp dụngmột số biện pháp sau:

2.3 Các biện pháp đã sử dụng:

* Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giảng dạy

Theo tôi để thành công trong một tiết dạy âm nhạc giáo viên không nhấtthiết phải có biệt tài gì trong việc múa hát Mà điều quan trọng là giáo viên phải

tự xây dựng được kế hoạch cho lớp của mình, vì vậy trước khi bắt đầu bất cứhoạt động âm nhạc nào với một nhóm trẻ, giáo viên nên vạch sẵn một loạt cáchoạt động giúp cân bằng giữa yên tĩnh và ồn ào, giữa năng động và nghỉ ngơi.Một giáo viên có kinh nghiệm khi đọc đến đề tài đó sẽ hình dung ra cách xâydựng giáo án Đề tài đó sẽ được xây dựng như thế nào

Có thể nói rằng một tiết học thành công là tiết học thu hút được sự chú ý củatrẻ Chính vì vậy, tôi chú ý thiết kế phần trò chuyện một cách sinh động nhằm thuhút sự chú ý của trẻ sau đó dẫn dắt thật khéo léo để vào bài một cách nhẹ nhàngtạo cảm giác thoải mái, gần gũi, thân thiện trong lớp học Trong quá trình tổ chứctiết học luôn tạo những tình huống có vấn đề hoặc dùng lời dẫn dắt cho trẻ hoạtđộng để trẻ không có cảm giác bị gò bó ép buộc vào giờ học

Tạo môi trường hứng thú cho trẻ hoạt động, lấy trẻ làm trung tâm Giáoviên phải biết động viên, khen ngợi trẻ kịp thời Khi trẻ nhận ra rằng cô giáo tôntrọng và hoan nghênh các biểu hiện cá nhân của chính mình, thì trẻ sẽ tự tin hơn.Khi có được sự tự tin sẽ giúp trẻ say sưa, thích thú hơn trong nhiều giờ hoạt

động khác

Đối với trẻ em việc giáo dục âm nhạc cho các bé có thể tiến hành ở mọilúc, mọi nơi Bởi vì khả năng tự cảm thụ âm nhạc của các bé không thể tự

phát triển mà cần phải trải qua một quá trình đó là học, chơi, tiếp xúc thường

xuyên, liên tục Chính vì vậy giáo viên cần phải cho trẻ làm quen với âm nhạcmọi lúc, mọi nơi

* Biện pháp 2: Biện pháp chuẩn bị trước giờ học

Trẻ 3 - 4 tuổi mới bắt đầu đi học, giai đoạn này âm nhạc góp phần tác động

rất lớn đến trẻ vì thế giờ đón trẻ là lúc cô cần tạo không khí vui vẻ, hứng thú lôi

cuốn trẻ đến trường, do các cháu ở lứa tuổi này chưa tự giác Tôi đã suy nghĩ,đưa ra một số bài hát rất lôi cuốn trẻ để tạo cho trẻ cảm giác thích đi học như:

Ca khúc “Em đi mẫu giáo” sáng tác Dương Minh Viên bởi vì bài hát có nhịpđiệu vừa phải, vui vẻ trong lời ca hay bài “ Nắng vừa lên em đi mẫu giáo, Chimchuyền cành hót chào chúng em, cô giáo khen em chăm học, mừng vui đón emvào trường ” cũng tạo cho trẻ hứng thú lôi cuốn sự chú ý của trẻ Và một số bàihát khác những bài “Cháu đi mẫu giáo” của Phạm Minh Tuấn, bài “Trườngchúng cháu là trường mầm non”của Phạm Tuyên Hoà với hình ảnh thiên nhiên,niềm phấn chấn đến trường của trẻ qua bài hát “Con chim hót trên cành cây”.Rồi một ngày mới lại bắt đầu sôi động với âm thanh và màu sắc thiên nhiên quabài “Vui đến trường” của Hồ Bắc trẻ được cảm nhận không khí vui tươi, rộn rã,náo nức của một ngày mới

Ngoài ra, để tạo cho trẻ nề nếp trước khi vào lớp phải lễ phép, tự tin qua bài

“Lời chào của em”của Nghiêm Bá Hồng nhắc nhở cháu đi đến nơi nào lời chào

đi trước Cho trẻ nghe những bài trẻ có thể hát theo được như ở trên

Không những vậy tôi luôn sưu tầm các bài hát cho trẻ nghe phù hợp với từngchủ đề, các video thu âm của mình để trẻ nghe cảm nhận được giai điệu của bài hátnghe vào những giờ đón trẻ Khi trẻ được nghe các bài hát, bản nhạc có giai điệuvui tươi, rộn ràng, khỏe khoắn tạo không khí sôi nổi, hào hứng, phấn chấn cho trẻbước vào một ngày mới đầy niềm hứng khởi, vui sướng ở trường mầm non.

Khi trẻ tập thể dục sáng giáo viên cho trẻ cảm nhận âm thanh, nhịp điệucủa bài tập thể dục sáng và khuyến khích trẻ có những biểu hiện cảm xúc, hànhđộng tích cực với âm nhạc

Âm nhạc kết hợp với thể dục sáng đó là những bản nhạc, hành khúc có giaiđiệu vui, khỏe khoắn, âm nhạc trong giờ thể dục tạo không khí vui vẻ, sôi nổi,phấn chấn, giúp trẻ vận động nhịp nhàng theo nhịp điệu bài hát

* Biện pháp 3: Biện pháp trong giờ học.

Đối với trẻ là lứa tuổi mẫu giáo bé nên giáo dục trẻ cần tiến hành theophương châm “Học mà chơi, chơi mà học” Mỗi một giờ học giáo dục âm nhạc tôixây dựng theo cách khác nhau, mỗi một giờ đều có trọng tâm khác nhau Trọngtâm là dạy hát thì tôi tập trung vào nội dung chính là để tập cho trẻ hát thuộc bài hátcũng như hát đúng lời, đúng nhạc, trọng tâm là nghe hát thì tôi chú ý phần nghe hátkéo dài hơn, trẻ được nghe cô hát, trẻ cảm nhận được tính chất tình cảm của âmnhạc nên hưởng ứng với những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm

Dạy hát đóng vai trò quan trọng trong việc rèn luyện kỹ năng hát, pháttriển năng khiếu, tư duy sáng tạo, phong cách biểu diễn Bài hát là phương tiện

để thực hiện các nội dung chủ đề âm nhạc Nội dung một tiết dạy hát ở mầm nongồm ba bước: Làm quen bài hát; dạy hát; củng cố Cách sử dụng đồ dùng trựcquan ở mỗi bước thế nào còn liên quan tới nội dung bài dạy, từng chủ đề Vìvậy, khi dạy hát giáo viên phải biết lựa chọn đồ dùng thích hợp

Muốn giờ hoạt động âm nhạc có kết quả cao đòi hỏi cô giáo phải hát rõ lờiđúng nhạc, có sử dụng đàn, nhạc cụ để trẻ làm quen với nhạc, cô hát càng haycàng thu hút trẻ vào giờ học

+ Cô giới thiệu tên bài hát, tên tác giả

+ Cô giới thiệu nội dung bài hát bằng cách tóm tắt gắn gọn nội dung nói lênđiều gì, sắc thái, tình cảm của bài hát đó để trẻ hiểu

+ Tùy theo mức độ khó dễ của bài hát để cô chọn cách dạy sao cho phù hợpvới trẻ của lớp mình Với bài hát ngắn dễ hát cô hát lại to chậm rõ lời, bắt giọngcho trẻ hát theo cô từ đầu đến hết bài hát Trong quá trình hát theo cô câu nào trẻ

hát chưa đúng, cô hát mẫu và bắt giọng cho trẻ hát lại câu hát đó Khi trẻ đã biếthát, cô mời tổ, nhóm, cá nhân hát lại cùng cô, các tổ nhóm còn lại sẽ nhún nhảytheo cô và bạn hát.

Với bài hát dài, khó hát cô chia bài hát thành từng câu hoặc từng đoạn ngắnsau cô hát to, chậm, rõ lời và bắt giọng cho trẻ hát nối tiếp theo cô từng câu hoặctừng đoạn một từ đầu đến hết bài hát Nếu câu nào trẻ hát chưa đúng cô hát mẫulại và bắt giọng cho trẻ hát lại cùng cô

+ Để tránh sự nhàm chán cho trẻ và tạo thêm sự hứng thú cho trẻ tôiluôn thay đổi hình thức cho trẻ thi đua hát giữa các tổ, nhóm, hát to,nhỏnối tiếp nhau xem tổ, nhóm nào hay nhất có như vậy mới kích thích sự tíchcực, rèn luyện và hứng thú cho trẻ học

Hình ảnh: Giờ dạy hát

Không những vậy để thu hút trẻ vào mình, thu hẹp khoảng cách giữa trẻ và

cô, khi hát cho trẻ nghe tôi luôn luôn khuyến khích trẻ thể hiện cùng mình

Bên cạnh các phương thức truyền thông tôi còn áp dụng công nghệ thôngtin vào các tiết học âm nhạc bằng cách quay những đoạn video mô phỏng chobài hát tôi dạy

Ví dụ dạy bài hát “Đàn gà con” tôi đưa đoạn clip con gà đang đi theo mẹtìm ăn trong vườn để tiết học của trẻ thêm vui nhộn và sinh động hơn

Hay dạy bài hát “ Cá vàng bơi” tôi sẽ cho trẻ xem đoạn video đàn cávàng đang bơi để trẻ cảm nhận được giai điệu bài hát tốt hơn

* Giờ dạy trẻ vận động theo nhạc

+ Cô giới thiệu hình thức vận động như: Cô vỗ tay theo nhịp đệm cho bàihát hoặc cô múa theo bài hát

+ Cô làm mẫu: Cô bắt giọng cho trẻ hát, cô kết hợp vỗ tay hoặc vận độngminh họa theo bài hát

Dạy trẻ vỗ tay, gõ đệm bằng các dụng cụ (phách tre, gáo dừa, trống lắc

…) theo nhịp bài hát Cô vỗ tay to, chậm, rõ ràng, bắt giọng cho trẻ hát

Vỗ tay theo cô từ đầu đến hết bài hát Sau đó luân phiên giữa các tổ, nhóm,

cô động viên và khuyến khích trẻ để trẻ hứng thú hát và vỗ tay đệm theo bạnhát Khi trẻ vỗ tay theo nhịp thành thạo, cô cho trẻ sử dụng dụng cụ gõ đệm theobài hát Với trẻ cô không nên phân tích cách vỗ và khi trẻ vỗ sai cô sữa sai bằngcách vỗ cùng trẻ, cô không nên cầm tay cho trẻ vỗ lại

Để tránh cảm giác trẻ bị ép buộc tôi sẽ dùng thủ thuật hỏi trẻ thích dụng cụnào và hướng trẻ lại lấy dụng cụ đó để vận động

+ Cô dạy cả lớp, dạy theo tổ, cô động viên tổ còn lại hát cho bạn và côvận động

+ Dạy vận động minh họa, múa theo bài hát Tùy thuộc vào các động tácvận động, cô cho trẻ đứng lên thành đội hình vòng tròn, hoặc đội hình thể dục,đứng so le nhau sao cho trẻ nhìn thấy cô và cô bao quát được trẻ

Hình ảnh: Giờ học múa

+ Đối với vận động minh họa Cô bắt giọng cho trẻ cùng hát kết hợp độngtác vận động, cho trẻ tập cùng cô từ đầu đến hết bài hát Trong quá trình tập,động tác nào trẻ chưa tập được, cô làm mẫu lại và cho trẻ tập lại động tác đó Côcũng có thể dùng lời để hướng dẫn trẻ tập như: Động tác này giống ai? Giốngcon gì? để động viên trẻ bắt chước

Ví dụ: Chủ điểm thế giới động vật cô dạy bài "Con gà trống" cô phải chuẩn

bị đạo cụ trước là một bộ quần áo giống con gà trống, sau đó khi vào bài minhhọa động tác cô làm động tác mô phỏng điệu bộ như con gà trống, trẻ sẽ rất thú

vị khi được tiếp xúc với những nhân vật, tình huống ngộ nghĩnh Tiếng cười nóihồn nhiên của trẻ trong những câu chuyện, tình huống … do cô đem lại sẽ kíchthích trẻ hào hứng, say mê trong khi học.và sẵn sang tham gia hoạt động cùng cômột cách sôi nổi

* Nghe hát:

Nghe các bài hát, bản nhạc vốn dĩ từ trước đến nay được coi là một hoạt

động độc lập, là một phần không thể thiếu của một tiết hoạt động giáo dục âmnhạc Nên chọn bài hát phù hợp với chủ đề, lứa tuổi, độ dài của bài vừa phải,không nên chọn các bài có giai điệu quá dài và khó Nên lựa chọn các bài hátnghe trong các tiết khác nhau về nội dung, hình thức và thể loại.

Ví dụ: Chủ đề “Gia đình” cho trẻ nghe bài hát: “Cho con”, “Ba mẹ là quêhương”, “Ba ngọn nến lung linh”…

Chủ đề “Nghề nghiệp” nghe bài hát: “ Chú bộ đội đi xa”, “Anh phi công ơi”Trẻ mầm non rất thích được nghe cô giáo hát vì vậy khi hát cô nên thể hện

cử chỉ, điệu bộ theo bài hát bằng cả tình yêu thương và lôi cuốn trẻ cùng vậnđộng hưởng ứng với cô một cách tích cực Cô còn có thể cho trẻ nghe hát quabăng, đĩa, cùng trẻ múa minh họa theo

Ví dụ: Chủ điểm Động vật tôi hát cho trẻ nghe bài "Gà gáy" Dân ca tôi mặctrang phục dân tộc và hát thể hiện cử chỉ điệu bộ sau đó dùng thủ thuật mời 2-3trẻ lên cùng vận động minh họa, tiếp đến mời cả lớp đứng dậy cùng hưởng ứngbài hát theo cô Khi thấy cô mặc một bộ trang phục mới sẽ làm cho trẻ chú ý tậptrung vào cô kích thích sự tích cực, hứng thú cho trẻ hưởng ứng bài hát cùng cô

* Trò chơi âm nhạc

Đối với trẻ mầm non, trẻ được hoạt động với âm nhạc thông qua các tròchơi là một biện pháp mang lại hiệu quả tốt nhất Các trò chơi âm nhạc trở thànhphương tịên để đem đến cho trẻ cách diễn tả cảm xúc nghệ thuật sinh động, nó

có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoả mái

Mỗi trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có nhữngphản ứng nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nộidung giáo dục trong hoạt động âm nhạc

* Trò chơi: “Tai ai thính”

Trò chơi tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe các âm thanh của cácnhạc cụ khác nhau và trẻ hứng thú được khám phá, trải nghiệm các nhạc cụ

* Chuẩn bị: Một số nhạc cụ âm nhạc như sau:

Đàn organ, kèn nhựa, sắc xô, phách gõ bằng tre, trống gõ bằng lon, bằngquả bầu khô

* Cách chơi: Cô cho trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các nhạc cụ Côgiới thiệu cho trẻ biết từng loại nhạc cụ và âm thanh của các loại nhạc cụ đónhư:

+ Cô đàn organ và nói cho trẻ biết đó là tiếng đàn organ.

+ Cô thổi kèn bằng nhựa và cho trẻ biết đó là tiếng kèn bằng nhựa.

+ Cô gõ phách bằng tre và cho trẻ biết đó là tiếng gõ bằng phách tre

Sau khi cô giới thiệu hết các loại nhạc cụ, cô lần lượt đánh đàn, gõ các loạinhạc cụ cho trẻ vừa nghe và xem cô hỏi trẻ tiếng nhạc cụ gì? Khi trẻ đã làmquen, cô cho trẻ ngồi không nhìn thấy nhạc cụ, sau đó cô đánh đàn, gõ, thổi cácloại nhạc cụ và hỏi xem trẻ nhận biết được âm thanh của loại nhạc cụ nào Sau

đó cho trẻ chia làm 2 đội và thi đua, nếu đội nào đoán sai phải hát một bài theoyêu cầu của đội đoán đúng Nếu đoán đúng sẽ được khám phá, trải nghiệm vớinhạc cụ đó

Hay trò chơi: “Ai nhanh nhất” thì giúp trẻ vừa củng cố bài hát vừa học màlại giúp trẻ nhanh nhẹn, khéo léo hơn

Giáo viên có thể tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi phù hợp với tiếtdạy nhằm làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ

Ví dụ: Trò chơi “ Chọn hình đoán tên bài hát”. Đây là trò chơi có thể sửdụng cho rất nhiều chủ đề trong suốt cả năm học, trò chơi này vừa dễ chơi lạivừa giúp trẻ ôn luyện kiến thức âm nhạc một cách hiệu quả nhất Khi chơi tròchơi này cô có thể sử dụng Powerpoint trình chiếu các hình ảnh kèm theo tiếngđộng hoặc có nhạc nền gây hứng thú cho trẻ

Cách chơi: Khi cô đưa ra hình ảnh nào hoặc bức tranh nào thì trẻ sẽ hát bàihát về hình có trong đó

+ Ví dụ: Cô đưa hình về con mèo thì trẻ sẽ hát: “Là con mèo, Chú mèo,Rửa mặt như mèo…”

+ Cô đưa hình về mẹ thì trẻ hát: “Mẹ yêu không nào”, “Biết vâng lời mẹ”,

“mẹ dặn bé”, “Mẹ đi vắng”…

+ Khi màn hình xuất hiện hình ảnh về bà và cháu trẻ có thể hát các bài:

“Cháu yêu bà”, “Cháu đi mẫu giáo”,…

+ Với chủ đề thực vật khi cô đưa hình ảnh về hoa thì trẻ hát các bài: “Hoa

bé ngoan”, “Màu hoa”

Học mà được chơi như vậy trẻ mới thỏa mãn được nhu cầu mà vẫn củng cốđược bài học trẻ nhớ bài hát được lâu hơn

Ngoài ra tôi còn chú ý chọn trò chơi phù hợp theo chủ điểm:

Ví dụ: Chủ điểm “Động vật” tôi chọn trò chơi “Gà gáy, vịt kêu”, “Nghetiếng kêu đoán con vật”, “Cá bơi”

Chủ điểm “Giao thông” tôi chọn trò chơi “Một đoàn tàu”, “Nghe âm thanhđoán tên phương tiện giáo thông”, “Đèn đỏ, đèn xanh”

Điều quan trọng khi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi âm nhạc không chỉ làphát triển tai nghe cho trẻ mà giúp trẻ có được trạng thái tinh thần vui vẻ, sảngkhoái, vui tươi, qua đó phát triển cảm xúc thẩm mĩ cho trẻ

Sau mỗi chủ đề tôi đã cho trẻ được biểu diễn văn nghệ với các bài hát cótrong chủ đề, trẻ được tham gia biểu diễn bằng nhiều hình thức như: Vận động

vỗ tay; Vận động với dụng cụ âm nhạc; Vận động múa cùng cô…Khi cô thamgia hoạt động biểu diễn cùng với trẻ, tạo không khí vui tươi, hồ hởi cho trẻ, khắcsâu cho trẻ những ấn tượng và những cảm xúc tốt đẹp về buổi biểu diễn Từ đó,kích thích trẻ tích cực tham gia các hoạt động âm nhạc và ham muốn được đến trường

Đồ dùng trực quan rất cần thiết và có tác dụng to lớn trong dạy hát cũng nhưdạy vận động và các hoạt động khác trong giáo dục âm nhạc Đồ dùng trực quan

có thể do giáo viên tự làm hoặc được trang bị Tuy nhiên, giáo viên phải học cách

sử dụng và biết sử dụng cho phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ, tránh lạm dụng để mọi

đồ dùng trực quan “phát huy” được vai trò hỗ trợ“của mình”.Trong quá trình giáodục âm nhạc, các phương pháp: trực quan thính giác, dùng lời, thực hành nghệthuật và sử dụng đồ dùng trực quan có vai trò hết sức quan trọng Việc sử dụngnhững phương pháp nào cho phù hợp, nhằm tạo hiệu quả còn phụ thuộc vào nhiềuyếu tố như: loại tiết, chủ đề, nội dung, độ tuổi, cơ sở vật chất, sự tìm tòi chuẩn bịcủa giáo viên Vì vậy, đòi hỏi giáo viên phải nắm vững nội dung, chủ đề, mụctiêu, nhiệm vụ dạy học và phải hết lòng yêu nghề, quí trẻ

* Biện pháp 4: Biện pháp lồng ghép trong các giờ học:

* Làm quen văn học:

Qua thực tế, trong các giờ dạy trẻ về thơ, truyện có sự tham gia của giáo

án âm nhạc sẽ làm cho tiết học trở nên phong phú hơn

Trong giờ Làm quen văn học giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu chuyện

thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung để truyền đạt tới trẻ những vẻ đẹpcủa thiên nhiên, cỏ, cây, hoa, lá, về con người và quê hương đất nước…

Hình ảnh: Giờ học thơ

Ví dụ: Trong chủ điểm Trường mầm non, thông qua việc dạy bài thơ “Côgiáo của em”, sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Cô vàmẹ” nhạc và lời của Phạm Tuyên, chính giai nhẹ nhàng, tình cảm của bài hátgiúp cho ý thơ được rõ hơn, tiết học thêm sinh động, phong phú và trẻ hứng thú hơn.Hay giờ kể chuyện “Cô bé quàng khăn đỏ” kết hợp cho trẻ nghe bài hát

“Biết vâng lời mẹ” của nhạc sĩ Minh Khang, thông qua bài hát càng góp phầngiáo dục trẻ biết vâng lời bố mẹ

Có nhiều bài thơ có cùng chủ đề với bài hát, tuy là lời thơ không hoàn toàntrùng với lời bài hát nhưng mang ý nghĩa mở rộng nhận thức cho trẻ trong tiếthọc đó ví dụ khi dạy trẻ đọc bài thơ: Bắp cải xanh của Phạm Hổ

Bắp cải xanh Xanh mát mát

Lá cải sắp Sắp vòng tròn Búp cải non Nằm ngủ giữa.