ĐỊNH NGHĨANguy kịch hô hấp cấp Acute Respiratory Distress Hô hấp gắng sức để đáp ứng nhu cầu oxy cho chuyển hóa của cơ thể còn bù Suy hô hấp cấp Acute Respiratory Failure Hô hấp không đá
Trang 1CHẨN ĐOÁN & ĐIỀU TRỊ SUY HÔ HẤP CẤP TRẺ EM
PGS.TS Phạm Thị Minh Hồng Phó Trưởng Bộ môn Nhi – Đại học Y Dược TPHCM
Trang 3• Bất tương xứng thông khí-tưới máu
• Shunt trong phổi
• Giảm khuếch tán
• HCNKHHC/sơ sinh & HC đột tử/nhũ nhi: 40% tổng tử vong
Kyle J Rehder, Jennifer L Turi, and Ira M Cheifetz (2014), Acute Respiratory Failure,
Pediatric Critical Care Medicine Vol 1, pp.401-411
Trang 4ĐỊNH NGHĨA
Nguy kịch hô hấp cấp (Acute Respiratory Distress)
Hô hấp gắng sức để đáp ứng nhu cầu oxy cho
chuyển hóa của cơ thể (còn bù)
Suy hô hấp cấp (Acute Respiratory Failure)
Hô hấp không đáp ứng đủ nhu cầu oxy cho chuyển hóa của cơ thể (mất bù) do:
Debra L Weiner, Acute respiratory distress in children: Emergency evaluation and initial stabilization,
Up to date Jul, 2019
Trang 12•Đầu gật gù, thở rên / nhũ nhi
•Thở chậm 0 phù hợp tuổi & tình trạng lâm sàng
•Kiểu thở bất thường
Debra L Weiner, Acute respiratory distress in children: Emergency evaluation and initial stabilization,
Up to date Jul, 2019
Trang 13ĐÁNH GIÁ & XỬ TRÍ NHANH
NKHH SHH nhanh/ sơ sinh & nhũ nhi Tại sao?
•Đường thở nhỏ hơn
•Tăng nhu cầu chuyển hóa
•Giảm dự trữ hô hấp
•Cơ chế bù trừ kém
Xử trí nhanh Tại sao?
•Ngưng thở: nn thường gặp nhất của ngừng tim
•Tiên lượng xấu nếu ngưng tim phổi do SHH
Debra L Weiner, Acute respiratory distress in children: Emergency evaluation and initial stabilization,
Up to date Jul, 2019
Trang 14ĐÁNH GIÁ NHANH
Pediatric Assessment Triangle (PAT): < 1 phút
•Appearance (tổng trạng chung): quấy, bứt rứt, kích
thích (thiếu oxy), lơ mơ (thiếu oxy nặng, tăng C02 kiệt cơ hô hấp)
•Breathing: thở nhanh, thở rít, khò khè, sử dụng cơ
HH phụ, tư thế, thở chậm, thở không đều
•Circulation: tím tái, mạch, CRT
Debra L Weiner, Acute respiratory distress in children: Emergency evaluation and initial stabilization,
Up to date Jul, 2019
Trang 15ĐÁNH GIÁ NHANH
Reproduced with permission from: Fleisher GR, Ludwig W, Baskin MN Atlas of Pediatric Emergency Medicine,
Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia 2004 Copyright © 2004 Lippincott Williams & Wilkins.
A: tư thế ngồi, vẻ lo lắng; B: tư thế ngửi hoa
Trang 16ĐÁNH GIÁ NHANH
Reproduced with permission from: M Douglas Baker, MD
Viêm thanh thiệt: tư thế 3 chân: thân chồm về
trước, cổ ngữa ra sau và cằm đẩy về trước
Trang 18XỬ TRÍ NHANH
AIRWAY
• Dùng ống thông
mũi hầu
Trang 19XỬ TRÍ NHANH
AIRWAY
• Dùng ống thông
miệng hầu
Trang 20•Theo dõi EtCO2
•Phun khí dung: salbutamol cho hen hoặc Adrenalin
cho viêm thanh quản cấp
Debra L Weiner, Acute respiratory distress in children: Emergency evaluation and initial stabilization,
Up to date Jul, 2019
Trang 21XỬ TRÍ NHANH
CIRCULATION
•Theo dõi nhịp tim
•Thiết lập đường truyền tĩnh mạch để bù dịch và
truyền thuốc cấp cứu
Debra L Weiner, Acute respiratory distress in children: Emergency evaluation and initial stabilization,
Up to date Jul, 2019
Trang 22TÌNH HUỐNG CẤP CỨU
Tắc nghẽn hô hấp trên: Dị vật
Phan Hữu Nguyệt Diễm (4/2019), Đối chiếu lâm sàng và X quang, Khóa Huấn luyện Hô hấp Nhi
Trang 23TÌNH HUỐNG CẤP CỨU
Tràn khí – tràn máu màng phổi
Courtesy of Matthew Eisenberg, MD
Trang 24TÌNH HUỐNG CẤP CỨU
• Chèn ép tim cấp
Trang 25TÌNH HUỐNG CẤP CỨU
• Chèn ép tim cấp
Trang 26TÌNH HUỐNG CẤP CỨU
• Chèn ép tim cấp
Trang 27CHẨN ĐOÁN NGUYÊN NHÂN
vật, viêm cơ tim + suy tim
cấp/bệnh phổi mãn, dị vật, u trung thất, suy tim, phù
phổi, VP không điển hình, xẹp phổi
Trang 28ĐIỀU TRỊ
1 Đặc hiệu theo nguyên nhân
2 Hỗ trợ: thông thoáng đường thở, oxy/cannula,
bóp bóng qua mặt nạ, NCPAP, thở máy
3 Thở máy: tối ưu hóa thông khí PN, tương xứng
V/P, cải thiện công HH và giảm thiểu nguy cơ tổn thương phổi do thở máy với:
Kyle J Rehder, Jennifer L Turi, and Ira M Cheifetz (2014), Acute Respiratory Failure,
Pediatric Critical Care Medicine Vol 1, pp.401-411.
Trang 29TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Kyle J Rehder, Jennifer L Turi, and Ira M Cheifetz
(2014), Acute Respiratory Failure, Pediatric Critical Care Medicine Vol 1, pp.401-411.
2 Debra L Weiner (2019), Acute respiratory distress in
children: Emergency evaluation and initial stabilization,
Up to date, last updated May 13, 2019
3 Matthias Ochs, Hugh O'Brodovich (2019), The Structural
and Physiologic Basis of Respiratory Disease, Kendig’s Disorder of the Respiratory Tract in Children pp.309-417.
4 Nguyễn Hoàng Tâm (2019), Suy hô hấp sơ sinh, Bài
giảng sinh viên Y6 năm học 2019-2020, Bộ môn Nhi,
Khoa Y, Đại học Y Dược Tp Hồ Chí Minh