CÔNG tác THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG ở các DOANH NGHIỆP cổ PHẦN TRÊN địa bàn TỈNH yên bái

Là một khâu quan trọng trong hệ thống quản lý Nhà nước về Lao động ở nước ta, thanh tra lao động có vai trò phát hiện, xử lý các vi phạm với các phương thức kiểm tra, giám sát thực hiện kỷ cương pháp luật. Công tác thanh tra, kiểm tra giám sát dù được thực hiện dưới bất cứ hình thức nào cũng luôn có tác dụng hạn chế, răn đe những hành vi vi phạm pháp luật của các đối tượng được quản lý. Bên cạnh đó cũng còn những hạn chế, nhược điểm của công tác thanh tra trên cả nước, và đặc biệt là ở những phạm vi tỉnh thành trong cả nước như tỉnh Yên Bái, là một tỉnh miền núi phía Bắc đang ngày càng phát triển, doanh nghiệp được mở ra càng nhiều với, nên công tác thanh tra thực hiện pháp luật Lao động trong các doanh nghiệp càng cần phải chú ý hơn. Để thực hiện tốt hơn về công tác thanh tra Lao động, thực trạng thanh tra thực hiện Pháp luật trong các công ty Cổ phần trên địa bàn tỉnh Yên Bái cần được xem xét và đưa ra những đề xuất và kiến nghị góp phần xây dựng hệ thống quản lý Nhà nước và phù hợp với giai đoạn phát triển hiện nay.

MỤC LỤ

LỜI NÓI ĐẦU

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THANH TRA LAO ĐỘNG 1

1.1 Khái niệm cơ bản 1

1.1.1 Thanh tra Nhà nước 1

1.1.2 Thanh tra chuyên ngành 1

1.1.3 Thanh tra lao động 1

1.2 Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn 1

1.2.1 Vị trí 1

1.2.2 Vai trò 1

1.2.3 Chức năng 1

1.3 Mục đích thanh tra lao động 2

1.4 Nguyên tắc hoạt động 2

1.5 Cơ cấu tổ chức 3

1.6 Hình thức 4

1.7 Phương thức thanh tra 4

1.8 Nội dung thanh tra 4

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG Ở CÁC DOANH NGHIỆP CỔ PHẦN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH YÊN BÁI 6

2.1 Giới thiệu vài nét về tỉnh Yên Bái 6

2.2 Thực trạng công tác thanh tra thực hiện Pháp luật Lao động trong các doanh nghiệp cổ phần trên địa bàn tỉnh Yên Bái 6

2.2.1 Giới thiệu về đơn vị thanh tra 6

2.2.2 Thực hiện chức năng thanh tra 6

2.2.3 Đối tượng thanh tra lao động 7

2.2.4 Hình thức và phương thức thanh tra 7

2.2.5 Nội dung thanh tra 7

2.2.6 Kết quả thanh tra 8

2.3 Nhận xét, đánh giá chung 9

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ 10

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI NÓI ĐẦU

Là một khâu quan trọng trong hệ thống quản lý Nhà nước về Lao động ở nước ta, thanh tra lao động có vai trò phát hiện, xử lý các vi phạm với các phương thức kiểm tra, giám sát thực hiện kỷ cương pháp luật Công tác thanh tra, kiểm tra giám sát dù được thực hiện dưới bất cứ hình thức nào cũng luôn có tác dụng hạn chế, răn đe những hành vi vi phạm pháp luật của các đối tượng được quản lý Bên cạnh đó cũng còn những hạn chế, nhược điểm của công tác thanh tra trên cả nước, và đặc biệt là ở những phạm vi tỉnh thành trong cả nước như tỉnh Yên Bái, là một tỉnh miền núi phía Bắc đang ngày càng phát triển, doanh nghiệp được mở ra càng nhiều với, nên công tác thanh tra thực hiện pháp luật Lao động trong các doanh nghiệp càng cần phải chú ý hơn Để thực hiện tốt hơn về công tác thanh tra Lao động, thực trạng thanh tra thực hiện Pháp luật trong các công ty Cổ phần trên địa bàn tỉnh Yên Bái cần được xem xét và đưa ra những đề xuất và kiến nghị góp phần xây dựng hệ thống quản lý Nhà nước và phù hợp với giai đoạn phát triển hiện nay

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THANH TRA LAO ĐỘNG

1.1 Khái niệm cơ bản.

1.1.1 Thanh tra Nhà nước.

Là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lí, theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách pháp luật, nhiệm vụ quyền hạn của cơ quan tổ chức cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành

1.1.2 Thanh tra chuyên ngành.

Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra nhà nước có thẩm quyền ngành lĩnh vực đối với cơ quan tổ chức cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành quy định về chuyên môn kỹ thuật, quy tắc quản lý ngành, lĩnh vực đó

1.1.3 Thanh tra lao động.

Thanh tra lao động là hoạt động xem xét, đánh giá và xử lí việc thực hiện theo pháp luật lao động của tổ chức cá nhân do cơ quan có thẩm quyền trong lĩnh vực lao động thực hiện theo trình tự mà pháp luật quy định nhằm phục vụ cho hoạt động quản lí, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể lao động và tổ chức cá nhân khác

1.2 Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn.

1.2.1 Vị trí.

Nằm trong hệ thống quản lý lao động đặt trong thanh tra Lao động – Thương binh và Xã hội

1.2.2 Vai trò.

Là biện pháp thiết yếu của hệ thống quản lý Lao động để đảm bảo sự công bằng tại nơi làm việc và quản lí tốt thị trường lao động

1.2.3 Chức năng.

- Chức năng thực thi Pháp luật: Bảo đảm việc thi hành các quy định pháp luật về điều kiện lao động và về người lao động trong khi làm việc, như các quy định về thời giờ làm việc, tiền lương, an toàn, y tế và phúc lợi, việc sử dụng trẻ

em và thiếu niên, và các mặt khác có liên quan, trong giới hạn trách nhiệm mà các thanh tra viên lao động được giao về việc áp dụng những quy định đó

- Chức năng cung cấp và tư vấn thông tin kỹ thuật: Cung cấp thông tin và góp ý kiến về kỹ thuật cho người sử dụng lao động và người lao động về cách thức hữu hiệu nhất để tuân thủ các quy định pháp luật

- Chức năng đóng góp và cải thiện pháp luật lao động: Lưu ý cơ quan có thẩm quyền về những khiếm khuyết hay những sự lạm dụng mà các quy định pháp luật hiện hành chưa đề cập cụ thể

1.3 Mục đích thanh tra lao động.

Mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp

cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân

tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân

1.4 Nguyên tắc hoạt động.

Tuân thủ pháp luật:

Thể hiện ở ban hành quyết định thanh tra đúng quy định

Thể hiện trong các quy định đảm bảo trong thời hạn nhất định

Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội không quá 45 ngày, trong trường hợp phức tạp không quá 70 ngày

Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội không quá 30 ngày, ở vùng núi không kéo dài quá 45 ngày

Thời hạn của thanh tra tính từ ngày công bố quyết định thanh tra đến lúc kết thúc việc thanh tra tại nơi thanh tra

Khi thời hạn thanh tra đã hết, nếu việc thanh tra chưa kết thúc phải có quyết định ra hạn ( thời hạn gửi quyết định thanh tra là 5 ngày kể từ ngày kí quyết định)

Thời hạn nộp xong báo cáo là 15 ngày kể từ ngày kết thúc thanh tra

Đảm bảo chính xác, khách quan trung thực, kịp thời:

Không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung tham gia thanh tra của các cơ quan thanh tra

Không làm cản trở hoạt động cơ quan tổ chức cá nhân là đối tượng thanh tra

Đảm bảo sự phối hợp của đại diện người lao động và người sử dụng lao động trong quá trình thanh tra

1.5 Cơ cấu tổ chức.

Thanh tra cấp bộ: Theo điều 3 quyết định số 614/QĐ – LĐTBXH ngày 16 tháng 4 năm 2013 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội quy định cơ cấu tổ chức của thanh tra Bộ:

Thanh tra bộ là cơ quan của bộ, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra hành chính đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của bộ; tiến hành thanh tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực của bộ; giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật

Các phòng chức năng: Phòng Tổng hợp và Thanh tra hành chính; phòng Tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo; phòng Thanh tra Chính sách người có công; phòng Thanh tra An toàn, vệ sinh lao động; phòng Thanh tra Chính sách lao động; phòng Thanh tra Chính sách về trẻ em và xã hội; phòng Thanh tra Chính sách bảo hiểm xã hội

Thanh tra bộ có Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra và Thanh tra viên

Chánh Thanh tra bộ do Bộ trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Tổng Thanh tra Chính phủ

Phó Chánh Thanh tra bộ giúp Chánh Thanh tra bộ thực hiện nhiệm vụ theo

sự phân công của Chánh Thanh tra bộ

Thanh tra bộ chịu sự chỉ đạo, điều hành của Bộ trưởng và chịu sự chỉ đạo

về công tác, hướng dẫn về tổ chức, nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ

Thanh tra cấp sở: Theo điều 9 của nghị định số 39/2013/NĐ – CP ngày 24 tháng 4 năm 2013của Chính phủ quy định:

Thanh tra sở là cơ quan của sở, giúp Giám đốc sở tiến hành thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật

Thanh tra sở được thành lập ở những sở thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân cùng cấp hoặc theo quy định của pháp luật

Thanh tra sở có Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra và Thanh tra viên Chánh Thanh tra sở do Giám đốc sở bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Chánh Thanh tra tỉnh

Phó Chánh Thanh tra sở giúp Chánh Thanh tra sở thực hiện nhiệm vụ theo

sự phân công của Chánh Thanh tra sở

Thanh tra sở chịu sự chỉ đạo, điều hành của Giám đốc sở; chịu sự chỉ đạo

về công tác thanh tra và hướng dẫn về nghiệp vụ thanh tra hành chính của Thanh tra tỉnh, về nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành của Thanh tra bộ

1.6 Hình thức.

Hoạt động thanh tra được thực hiện theo kế hoạch, thanh tra thường xuyên hoặc thanh tra đột xuất

Thanh tra theo kế hoạch được tiến hành theo kế hoạch đã được phê duyệt Thanh tra thường xuyên được tiến hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của

cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành

Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, tổ chức, cá nhân

có dấu hiệu vi phạm pháp luật, theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng hoặc do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giao

1.7 Phương thức thanh tra.

- Có thể thanh tra theo đoàn thanh tra

- Do thanh tra viên công chức thanh tra tiến hành độc lập

( Quyết định số 01/2006/QĐ – BLĐTBXH ngày 16 tháng 02 năm 2006 của

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định về việc ban hành quy chế hoạt động thanh tra nhà nước về lao động theo phương thức thanh tra viên phụ trách vùng)

1.8 Nội dung thanh tra.

Thanh tra lao động gồm việc: Thực hiện các hoạt động báo cáo định kỳ; tuyển dụng và đào tạo lao động; hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể; thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi; tiền lương, trả công lao động; an toàn vệ sinh lao động; bảo hiểm xã hội; việc thực hiện các quy định với lao động nữ, lao động người cao tuổi, người tàn tật, lao động chưa thành niên, lao động là người nước ngoài; kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất; việc thực hiện các quy định

khác của pháp luật lao động.

Dựa trên yêu cầu quản lý nhà nước về lao động mà có thể tiến hành thanh tra một, một số hoặc tất cả các nội dung trên

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG Ở CÁC DOANH NGHIỆP CỔ PHẦN

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH YÊN BÁI.

2.1 Giới thiệu vài nét về tỉnh Yên Bái

Yên Bái là một tỉnh miền núi phía Bắc nằm ở trung tâm vùng núi và trung

du Bắc bọ Việt Nam, phía Tây Bắc giáo tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang, phía Đông Nam giáp tỉnh Phú Thọ và phía Tây giáp tỉnh Sơn La

Đến năm 2017 tỉnh Yên Bái có 391 Doanh nghiệp cổ phần, tổng tiền thuế các doanh nghiệp đã nộp vào ngân sách nhà nước 467,9 tỷ đồng, chiếm 32% tổng thực cân đối trên địa bàn tỉnh, các doanh nghiệp đã giải quyết việc làm cho 32.848 lao động với mức thu nhập bình quân là 4,5 triệu đồng/người/tháng Các vi phạm Pháp luật Lao động chủ yếu là về bảo hiểm xã hội , bảo hiểm

y tế , hợp đồng lao động , an toàn vệ sinh lao động, chế độ trợ cấp cho NLĐ Đó

là khi làm việc không mang đầy đủ các trang bị phòng hộ lao động như khẩu trang, giầy, mũ, găng tay, quần áo bảo hộ, bữa ăn của người lao động chưa hợp

vệ sinh Các doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội, và các chế độ trợ cấp cho người lao động

2.2 Thực trạng công tác thanh tra thực hiện Pháp luật Lao động trong các doanh nghiệp cổ phần trên địa bàn tỉnh Yên Bái.

2.2.1 Giới thiệu về đơn vị thanh tra.

- Thanh tra sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Yên Bái

Văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của sở, quyết định số 06/2018/QĐ-UBND bổ sung Quyết định số 15/2015/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 của UBND tỉnh ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn

và cơ cấu tổ chức của Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tỉnh Yên Bái

-Phòng Thanh tra tỉnh Yên Bái

Căn cứ quyết định số 05/2015/QĐ-UBND về chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của thanh tra tỉnh Yên Bái

2.2.2 Thực hiện chức năng thanh tra.

Cơ cấu tổ chức hiện nay của cơ quan thanh tra Sở lao động thương binh xã hội Tỉnh Yên Bái gồm 06 đồng chí, trong đó:

- Chánh thanh tra: Nguyễn Lâm Ngọc

Chịu trách nhiệm quản lý chung

- Phó chánh thanh tra: Lê Trung Thành, Hoàng Việt

Thực hiện các nhiệm vụ của Thanh tra sở và các nhiệm vụ đột xuất khi lãnh đạo giao, tuy nhiên có sự phân công hợp lý

- 03 thanh tra viên, cán bộ giúp Chánh thanh tra, phó Chánh thanh tra trong quá trình giải quyết các lĩnh vực được phân công

2.2.3 Đối tượng thanh tra lao động

Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Yên Bái Tính đến thời điểm 31/12/2017, tại tỉnh Yên Bái có tổng 392 doanh nghiệp cổ phần Trong đó có 995 doanh nghiệp có quy mô dưới 5 người;

2144 doanh nghiệp có quy mô từ 5 – 499 người và 44 doanh nghiệp có quy mô trên 500 người Doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm tỷ lệ cao nhất trong tổng số các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Yên Bái

2.2.4 Hình thức và phương thức thanh tra.

Hình thức: Thanh tra theo kế hoạch do Giám đốc sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh ra quyết định Thanh tra và kiểm tra đột xuất do phát hiện sai phạm tại các doanh nghiệp

Phương thức: Thanh tra lao động phụ trách vùng do Phó chánh thanh tra sở phụ trách thanh tra làm đoàn trưởng

2.2.5 Nội dung thanh tra.

Theo quyết định của Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Yên Bái về việc thành lập đoàn thanh tra tiến hành thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động tai các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Yên Bái, thanh tra các vấn

đề cụ thể sau:

Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về:

- Sử dụng lao động; ký hợp đồng lao động, tiền lương, thu nhập;

- Tuyển lao động; về bảo hiểm xã hội;

- An toàn vệ sinh lao động;

- Về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi;

- Thỏa ước lao động tập thể

Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về chính sách đối với lao động nữ

2.2.6 Kết quả thanh tra.

Chính vì vậy số lượng đợt, số vụ, số cơ quan, đơn vị doanh nghiệp được kiểm tra, giám sát tăng lên; chất lượng kiểm ra, giám sát đạt hiệu quả thiết thực Chỉ tính riêng 3 năm, từ 2015 đến 2018, Sở LĐTB&XH đã phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh, BHXH tỉnh, Sở Y tế, Sở công thương, Sở Xây dựng, Công an tỉnh, Thanh tra tỉnh và Mặt trận Tổ quốc tỉnh thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát về việc thực hiện pháp luật lao động tại trên 100 đơn vị, doanh nghiệp về các nội dung có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người lao động như: Lao động, việc làm, giao kết và thực hiện Hợp đồng lao động, việc nợ đọng và thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, chế độ trợ cấp thôi việc, công tác an toàn,vệ sinh lao động, việc tổ chức thương lượng tập thể, ký kết Thỏa ước lao động tập thể, thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ

sở, kỷ luật lao động, giải quyết tranh chấp lao động…

Qua kiểm tra đã phát hiện trên 550 lỗi vi phạm pháp luật về lao động, trên

300 lỗi vi phạm được Liên đoàn Lao động tỉnh là Thành viên đoàn thanh tra, kiểm tra, giám sát trực tiếp tư vấn, nhắc nhở, giải thích, hướng dẫn cơ sở sửa chữa kịp thời; trên 600 kiến nghị yêu cầu doanh nghiệp sửa lỗi, được Liên đoàn Lao động tỉnh trực tiếp ban hành văn bản chỉ đạo các cấp công đoàn phối hợp với chuyên môn, doanh nghiệp tìm biện pháp nhanh chóng khắc phục để thực hiện quyền và lợi ích của người lao động; 11 nội dung kiến nghị lên cơ quan nhà nước sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động năm 2012, 19 ý kiến đề nghị Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tham gia sửa đổi bổ sung pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động và một số văn bản khác cho phù hợp với thực tiễn hoạt động của từng đơn vị, doanh nghiệp

Sau thanh tra, kiểm tra, giám sát, nhiều người lao động trước đây đang bị vi phạm về quyền và chế độ, chính sách nay được thực hiện như: Chế độ trợ cấp thôi việc, tiền lương, tai nạn lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp được bảo đảm, quan hệ lao động tại doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, công nhân lao động phấn khởi, hăng say lao động sản xuất và ngày càng tin tưởng vào tổ chức công đoàn

Người sử dụng lao động đã nhận thấy khả năng am hiểu pháp luật và trách nhiệm với người lao động của cán bộ công đoàn; các ngành nhìn nhận về vai trò của tổ chức Công đoàn ngày càng tích cực hơn Cũng từ thanh tra, kiểm tra, giám sát đã phát hiện được một số tồn tại, yếu kém: Ý thức chấp hành pháp luật