TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA XÃ HỘI HỌC – CÔNG TÁC XÃ HỘI – ĐÔNG NAM Á TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA MÔN: QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ Mục đích Tài liệu này
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA XÃ HỘI HỌC – CÔNG TÁC XÃ HỘI – ĐÔNG NAM Á
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA MÔN: QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
Mục đích
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
Nội dung hướng dẫn
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
• Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội dung
trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa
là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
• Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa kiến thức
và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
• Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm tra và đề
thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
• Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và đáp án, có
tính chất minh họa nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
(Bản chi tiết đính kèm)
KT TRƯỞNG KHOA XHH – CTXH -
ĐNA PHÓ TRƯỞNG KHOA Lâm Thị Ánh Quyên
Trang 2PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Phần I
Chương 1 : Giới thiệu tổng quan về doanh nghiệp
1- Định nghĩa doanh nghiệp
▪ Các quan điểm về doanh nghiệp
▪ Định nghĩa doanh nghiệp, kinh doanh theo Luật DN 2005, Luật DN
2014 sửa đổi
2- Phân loại doanh nghiệp
▪ Căn cứ vào sở hữu tài sản trong DN
▪ Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động của DN
▪ Căn cứ vào quy mô DN
3- Bản chất và đặc điểm của hệ thống kinh doanh
4- Đặc điểm của hệ thống kinh doanh
5- Các yếu tố sản xuất
6- Tình hình phát triển kinh doanh của Việt Nam
Chương 2: Doanh nghiệp và môi trường kinh doanh
1- Bản chất môi trường kinh doanh của DN
2- Môi trường vĩ mô
3- Môi trường tác nghiệp
4- Môi trường bên trong (hoàn cảnh nội bộ)
▪ nguồn nhân lực,
▪ nghiên cứu và phát triển,
▪ sản xuất,
▪ tài chính kế toán,
▪ marketing
▪ văn hóa doanh nghiệp
Chương 3: Các hình thức tổ chức doanh nghiệp
Trang 32- DN tư nhân
▪ công ty trách nhiệm hữu hạn,
▪ công ty cổ phần,
▪ công ty hợp danh và
▪ doanh nghiệp tư nhân;
▪ quy định về nhóm công ty
Chương 4: Quản trị doanh nghiệp nhỏ
▪ Khái niệm
▪ Vai trò của các tổ chức kinh doanh nhỏ
▪ Đặc điểm
▪ Lợi thế và bất lợi thế của quy mô nhỏ
▪ Các lĩnh vực hoạt động của kinh doanh nhỏ
▪ Những lý do thành công và thất bại của doanh nghiệp nhỏ
Chương 5: Doanh nghiệp và việc quản lý
1- Đại cương về công việc quản trị
2- Vai trò của nhà quản trị
3- Các lý thuyết quản trị
4- Quyết định quản trị
Phần II
Bài 1 : Giới thiệu về Kinh doanh
1- Thế nào là kinh doanh ?
▪ Khởi động : Đưa ra các tình huống
▪ Phân tích
2- Kết luận và định nghĩa về kinh doanh
3- Kinh doanh có thể thành công hay thất bại
Trang 4▪ Câu chuyện chị Thủy và câu chuyện anh Tám
▪ Phân tích nguyên nhân thành công và thất bại
4- Tại sao phải tính toán trước khi kinh doanh ? Các yều tố cần nghiên cứu trước khi khởi sự kinh doanh : thị trường, kỹ thuật, tài chính và quản lý 5- Kết luận
Bài 2 : Nhà kinh doanh : bạn là ai ?
1- Đặc điểm của nhà kinh doanh thành công
▪ Nhắc lại điển cứu kinh doanh ở chương 1
▪ Phân tích những đặc điểm của một nhà kinh doanh thành đạt
▪ Kết luận
2- Động cơ kinh doanh
▪ Câu chuyện chị Liên
▪ Phân tích động cơ kinh doanh và nhận biết rõ và đúng đắn về động cơ kinh doanh của mình trước khi kinh doanh để chọn ngành nghề phù hợp
▪ Đúc kết các động cơ kinh doanh
▪ Kết luận
3- Rủi ro trong kinh doanh : làm thế nào để hạn chế và khắc phục
4- Kết luận
Bài 3 : Tìm cơ hội kinh doanh
1- Phát hiện cơ hội kinh doanh
▪ Điển cứu : câu chuyện anh Lệ bán rơm
▪ Thảo luận và phân tích
▪ Kết luận
2- Chọn cơ hội kinh doanh : xem xét những yếu tố thuận lợi và khó khăn
Bài 4 : Tìm hiểu thị trường
1- Thị trường là gì ?
▪ Mục đích của việc tìm hiểu thị trường
Trang 5▪ Phân tích câu chuyện kinh doanh
▪ Kết luận
2- Khách hàng là ai ? Ai sẽ mua sản phẩm/dịch vụ nầy ?
▪ Mục đích của việc tìm hiểu khách hàng
▪ Những thông tin về khách hàng cần thu thập
▪ Kết luận
3- Khách hàng từ đâu tới ? Họ sống ở đâu ?
4- Có ai cùng bán loại sản phẩm/dịch vụ nầy không ?
▪ Dẫn nhập
▪ Tình huống kinh doanh cùng loại sản phẩm : phân tích và quyết định
▪ Kết luận
5- Sản phẩm có bán được quanh năm không ?
6- Khách hàng chờ đợi gì ở sản phẩm/dịch vụ của chúng ta ?
Bài 5 : Làm thế nào để bán được sản phẩm?
Marketing mix – Marketing 4P
1- Sản phẩm (Product)
2- Giá cả (Price)
3- Địa điểm (Place)
4- Khuyến mại (Promotion)
Bài 6 : Các yếu tố kỹ thuật và tổ chức
1- Cần có những gì để khởi sự kinh doanh ?
▪ Mặt bằng
▪ Thủ tục giấy phép kinh doanh
▪ Trang thiết bị
▪ Nguồn cung cấp nguyên vật liệu
2- Tổ chức công việc như thế nào ?
3- Bản mô tả các trang thiết bị cần và vấn đề tổ chức
▪ Mô tả quy trình sản xuất
▪ Mô tả phương tiện trang thiết bị cần thiết
▪ Mô tả nguồn cung cấp nguyên vật liệu
Trang 6▪ Tổ chức :
➢ Nhân sự
➢ Các khâu tổ chức và phân công
Bài 7 : Các yếu tố tài chính
1- Tính toán chi phí
▪ Chi phí ban đầu và chi phí thường xuyên
▪ Phân bổ chi phí ban đầu
▪ Tính mức phân bổ chi phí ban đầu
2- Tính tổng chi phí cho một chu kỳ kinh doanh
Bài 8 : Lời hay lỗ
1- Tính chi phí cho một đơn vị sản phẩm
2- Tính giá bán cho một đơn vị sản phẩm
3- Lời hay lỗ
Bài 9 : Vốn bao nhiêu ? Vốn từ đâu ?
1- Tính tổng trị giá dự án kinh doanh là bao nhiêu 2- Các loại vốn :
▪ Vốn cố định
▪ Vốn lưu động
3- Hướng dẫn lập bảng “ vốn bỏ ra theo thời gian” 4- Tìm nguồn vốn
Bài 10 : Lưu chuyển tiền mặt
1- Vai trò của tiền mặt trong kinh doanh
2- Lợi ích của bảng lưu chuyển tiền mặt :
Trang 73- Các khoản cần lưu ý đưa vào bảng lưu chuyển tiền mặt 4- Kết luận
Bài 11 : Lập đề án kinh doanh
1- Tại sao lập đề án kinh doanh ?
2- Vai trò của đề án kinh doanh
3- Nội dung của đề án kinh doanh :
▪ Giới thiệu tổng quát về đề án
▪ Mô tả đề án
▪ Các phụ lục của đề án
Trang 8PHẦN 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP
Phần I
Chương 1: Giới thiệu tổng quan về doanh nghiệp
Ở chương này, sinh viên cần nắm vững các định nghĩa về doanh nghiệp, kinh doanh, và định nghĩa doanh nghiệp theo luật Doanh nghiệp sửa đổi 2014 (Luật số: 68/2014/QH13) Ngoài ra sinh viên lưu ý 3 phân loại DN và xem xét các bản chất và đặc điểm của hệ thống kinh doanh, các yếu tố sản xuất; đồng thời cập nhật tình hình kinh doanh ở nước ta qua các giai đoạn cho đến ngày nay
Chương 2: Doanh nghiệp và môi trường kinh doanh
Chương này sinh viên chú ý sự tác động của môi trường kinh doanh vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp gồm tác động từ môi trường vĩ mô và môi trường tác nghiệp
Xét theo cấp độ tác động đến sản xuất và quản trị doanh nghiệp, có cấp độ nền
kinh tế quốc dân (còn gọi là môi trường vĩ mô, môi trường tổng quát ) và cấp
độ ngành (còn gọi là môi trường tác nghiệp)
Xét theo quá trình kinh doanh của doanh nghiệp, có thể phân chia môi trường kinh doanh thành môi trường bên trong và môi trường bên ngoài
Mục đích tại sao phải xác định và hiểu rõ các điều kiện môi trường liên quan
là để làm rõ các yếu tố môi trường nào có nhiều khả năng ảnh hưởng đến các việc ra quyết định của doanh nghiệp
Chương 3: Các hình thức tổ chức doanh nghiệp
Chương này sinh viên tham khảo các loại hình doanh nghiệp trên thế giới và Việt Nam Đặc biệt sinh viên cần nghiên cứu kỹ các loại hình doanh nghiệp ở
nước ta theo Luật DN 2005 và Luật DN 2014 sửa đổi bao gồm công ty trách
nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân và quy định về nhóm công ty
Chương 4: Quản trị doanh nghiệp nhỏ
Sinh viên lưu ý khái niệm và vai trò của tổ chức kinh doanh nhỏ ở nước ta, do đặc điểm nước ta là nước có nhiều thành phần kinh tế nên loại hình kinh doanh nhỏ rất phổ biến Loại hình này có những lợi thế cũng như hạn chế của
nó Do đó sinh viên cần nghiên cứu nguyên nhân những thành công và thất bại của nó để sau này quản lý có hiệu quả
Trang 9Chương 5: Doanh nghiệp và việc quản lý
Chương này chủ yếu nhắc lại các kiến thức về quản trị học để sinh viên cập nhật, như : các công việc của nhà quản trị là gì, nhà quản trị đóng các vai trò
gì, các lý thuyết quản trị, các cách ra quyết định của nhà quản trị Nhà quản trị
có mấy cấp, kỹ năng của nhà quản trị là gì?
Phần II
Bài 1 : Giới thiệu về Kinh doanh nhỏ
Bài này SV lưu ý các khái niệm kinh doanh, tại sao trước khi ra kinh doanh phải chuẩn bị các yếu tố : thị trường, kỹ thuật, tài chính và quản lý
Bài 2 : Nhà kinh doanh : bạn là ai ?
SV lưu ý các đặc điểm của một nhà kinh doanh thành công Phân tích động cơ kinh doanh của nhà kinh doanh Hạn chế rủi ro trong kinh doanh (KD)
Bài 3 : Tìm cơ hội kinh doanh
Bài này giúp SV phát hiện cơ hội kinh doanh Tuy nhiên lưu ý khi có cơ hội
KD thì cần xem những yếu tố thuận lợi cũng như khó khăn
Bài 4 : Tìm hiểu thị trường
SV lưu ý mục đích của việc tìm hiểu thị trường là gì? Tìm hiểu về khách hàng dựa vào những thông tin về giới tính, tuổi tác, thu nhập, nơi sống Đối thủ cạnh tranh cũng là đối tượng cần tìm hiểu xem họ bán sản phẩm gì? Gía cả ra sao?
Bài 5 : Làm thế nào để bán được sản phẩm ?
Bài này SV nhớ kỹ 4 yếu tố của Marketing mix – Marketing 4P gồm Sản phẩm, Giá cả, Địa điểm, Khuyến mại Mỗi yếu tố như vậy SV cần ghi nhớ gồm những nội dung gì? VD: Sản phẩm thì cần hội tụ các yếu tố : chất lượng, mẫu mã, đa dạng…Giá cả : nhớ 5 cách định giá sản phẩm Địa điểm : gần nơi đông người như mặt tiền đường, ngã tư, khu thị tứ, trường học…Khuyến mại
là thúc đẩy việc bán hàng dưới nhiều hình thức như quảng cáo, xây dựng thương hiệu, quan tâm đến khách hàng như quà tặng, giảm giá, thanh toán linh hoạt…
Trang 10Bài 6 : Các yếu tố kỹ thuật và tổ chức
Bài này SV lưu ý các công việc tổ chức, phân công nhân sự trong bộ máy kinh doanh, hoàn tất các thủ tục để KD như mặt bằng, giấy phép, mua sắm trang thiết bị, tìm nguồn cung cấp nguyên vật liêu, tìm đầu ra cho sản phẩm…
Bài 7 : Các yếu tố tài chính
Bài này SV chú ý cách tính toán chi phí ban đầu, chi phí thường xuyên, tổng chi phí cho một chu kỳ KD
Bài 8 : Lời hay lỗ
Bài này SV chú ý cách tính lời lỗ của việc KD bằng việc tính chi phí sản phẩm, tính giá bán sản phẩm theo 5 cách :
Khi biết chi phí sản phẩm, biết giá bán, số lượng sản phẩm bán ra ta có doanh thu Lấy doanh thu trừ chi phí sẽ biết lời hay lỗ
Bài 9 : Vốn bao nhiêu ? Vốn từ đâu ?
Bài này SV chú ý cách tìm nguồn vốn ở đâu để có được vốn với lãi suất thấp nhất Nếu khó khăn trong việc tìm vốn thì cần xem xét điều chỉnh kế hoạch
KD của mình Có 2 loại vốn : vốn cố định và vốn lưu động Để biết từng thời điểm cần bao nhiêu vốn, SV lưu ý bảng bỏ vốn theo thời gian
Bài 10 : Lưu chuyển tiền mặt
SV lưu ý tiền mặt đóng vai trò quan trọng trong KD Thiếu tiền mặt có khi dẫn tới khó khăn thậm chí thất bại trong công việc KD Vì vậy SV lưu ý cách xây dựng bảng lưu chuyển tiền mặt để biết cần bao nhiêu tiền mặt ở các thời điểm khác nhau
Trang 11Bài 11 : Lập đề án kinh doanh
Muốn KD thì người KD phải biết lập một đề án KD, trong đó cần những nội dung gì Đây là nội dung SV cần nắm để khi ra làm việc giúp cho thân chủ mình biết lập một đề án KD phù hợp với số vốn vay được nhằm cải thiện cuộc sống
Trang 12PHẦN 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA
Hình thức kiểm tra : trắc nghiệm (lớp đông sinh viên) hoặc tự luận (lớp ít sinh viên)
• Đề trắc nghiệm có 40 câu bao quát toàn bộ nội dung chương trình, mỗi câu 0,25 điểm
• Đề tự luận : có 2 phần : phần lý thuyết (4 điểm) và phần thực hành (6 điểm)
Hướng dẫn cách làm bài phần trắc nghiệm
• Chọn câu trả lời đúng nhất và điền vào bảng trả lời Có thể đánh trước trên đề và điền vào sau, nhưng phải dành thời gian cho việc này vì KHÔNG ĐÁNH VÀO BẢNG TRẢ LỜI SẼ KHÔNG ĐƯỢC TÍNH ĐIỂM
• Chọn câu dễ làm trước
Hướng dẫn làm bài phần tự luận
• Phần lý thuyết : Cần nêu được nội dung chính, sau đó phân tích ý nghĩa theo suy nghĩ bản thân nhưng vẫn phải bám sát yêu cầu của bài giảng tránh lạc đề, sai nguyên tắc chung
• Nếu đưa được ví dụ minh họa càng tốt (không lấy ví dụ trong tài liệu hướng dẫn)
• Tự mỗi người làm theo cách của mình, không chép bài người khác sẽ không được tính điểm
Trang 13PHẦN 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN
ĐỀ THI MẪU
1/ Theo Anh/Chị kinh doanh là :
a một công việc miễn là hái ra tiền bất chấp hậu quả cho xã hội
b một hoạt động tạo ra lợi nhuận bằng cách thỏa mãn một nhu cầu nào đó
của xã hội một cách tốt nhất
c một công việc đầy mạo hiểm nhưng ai cũng có thể làm được
d một trò đánh bạc, mang tính đỏ đen, có thể được có thể thua
2/ Trước khi bắt tay vào kinh doanh cần tính toán và nghiên cứu :
a Thị trường, kỹ thuật, tài chính và quản lý
b Thị trường, vốn, kỹ thuật và địa điểm
c Thị trường, kỹ thuật, vốn và nhân sự
d Thị trường, vốn, địa điểm và khuyến mại
3/ Ở cấp độ nền kinh tế quốc dân (môi trường vĩ mô) yếu tố môi trường nào
sau đây tác động đến sản xuất kinh doanh và quản lý doanh nghiệp :
a Yếu tố chính trị và pháp luật
b Văn hóa của tổ chức
c Đối thủ cạnh tranh
d Các sản phẩm thay thế
4/ Yếu tố nào sau đây thuộc về môi trường bên trong (hoàn cảnh nội tại) của
doanh nghiệp :
a Yếu tố tự nhiên
b Yếu tố marketing
c Yếu tố công nghệ
d Yếu tố văn hóa-xã hội
5/ Theo Luật Doanh nghiệp 2005 thì các doanh nghiệp nhà nước sẽ chuyển
đổi thành dạng doanh nghiệp nào sau đây ?:
a Doanh nghiệp tư nhân
b Cty có 100% vốn nước ngoài
c Hợp tác xã
d Cty trach nhiệm hữu hạn hoặc Cty Cổ phần
Trang 15ĐÁP ÁN
Câu 1 : b
Câu 2 : a
Câu 3 : a
Câu 4 : b
Câu 5 : d
-HẾT-