Tiểu luận Phong cách lãnh đạo của Hiệu trưởng hiện nay

Có nhiều quan điểm khác nhau về phong cách lãnh đạo: Theo một số tác giả người Nga, phong cách làm việc của người lãnh đạo, quản lý làtổng thể các phương pháp đặc trưng và ổn định nhất

Phần I: MỞ ĐẦU

Những thắng lợi to lớn mà nhân dân ta đã giành được sau cách mạng tháng 8 năm

1945 và qua hai cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lược cũng như những thành tựu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN là bằng chứng khẳng định tính tất yếu khách quan về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tếhiện nay, đất nước ta tiếp tục đạt những thành tựu to lớn, tốc độ tăng trưởng kinh tế nhiềunăm liên tục ở mức khá, nhiều doanh nghiệp nhà nước đã tạo được uy tín và thương hiệu trên thị trường trong nước và nước ngoài Bên cạnh đó, chúng ta gặp không ít những khó khăn, thách thức

Việc củng cố, nâng cao uy tín của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta càngtrở nên cấp thiết Điều quan trọng nhất đối với nhà quản lý là phải biết vận dụng một cách linh hoạt phong cách lãnh đạo của mình Giống như một đoàn tàu ra khơi, bao giờ chúng ta cũng kỳ vọng ở thuyền trưởng - người chèo lái con tàu đất nước Do đó, bản thân tôi mong những người cộng sản lãnh đạo đất nước trong tương lai phải hiểu rõ truyền thống lịch sử, văn hoá và nhìn vào bốn ngàn năm lịch sử để nhìn rõ con đường đi lên của đất nước

Những yêu cầu trên đã đặt ra cho chúng ta cần phải nghiên cứu về tâm lý của người lãnh đạo và các tổ chức Bởi vì, mỗi con người, mỗi tổ chức xã hội là một thế giới tâm lý rất phức tạp và phong phú Thế giới tâm lý này là động lực nội tâm chi phối từ nhận thức đến hành vi của các chủ thể

Kỹ năng lãnh đạo là sự rất cần thiết, nhưng chưa đủ để nhà lãnh đạo nắm chắc thành công Cái không thể thiếu ở một người lãnh đạo là biết mình lãnh đạo ai, trong môitrường kinh tế, xã hội, văn hoá nào, với những truyền thống, phong tục, tập quán ra sao

và quan trọng hơn hết cần đưa ra tầm nhìn như thế nào để đem lại lợi ích lớn nhất cho người sẽ chịu ảnh hưởng từ tầm nhìn ấy

Xuất phát từ nhận thức trên, người lãnh đạo tương lai phải có trách nhiệm với dân

tộc, với lịch sử, với trọng trách mà họ đang gánh vác Vì vậy, việc “Vận dụng Tâm lý

học trong công tác lãnh đạo của Hiệu trưởng ở các trường THPT hiện nay” là điều

hết sức cần thiết

Phần II: NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận về tâm lý và phong cách người lãnh đạo

2.1.1 Khái niệm phong cách lãnh đạo

2.1.1.1 Phong cách là gì?

Những lối, những cung cách sinh hoạt, làm việc, hoạt động và ứng xử tạo nên cái riêng của mỗi người, một loại người nào đó

Những đặc điểm có tính chất hệ thống về tư tưởng và nghệ thuật biểu hiện

trong sáng tác của một nghệ sỹ hay trong các sấng tác nói chung của cùng một thể loại

Dạng ngôn ngữ trong những hoàn cảnh xã hội điển hình nào đó khác với nhữngdạng về đặc điểm từ vựng, ngữ pháp, ngữ âm

Nói tóm lại, phong cách là tính phổ quát, ổn định về cách thức để thực hiện mộthoạt động nào đó của một cá nhân hay một nhóm người có cùng tính chất hoạt động Mỗi

cá nhân khi thực hiện bất kỳ một hoạt động nào đều theo một phong cách nhất định Mỗimột tình huống khác nhau, con người thường đi theo một hướng ứng xử nhất định màbản thân người đó đã định hướng rõ ràng để thực hiện những mục tiêu và dần trở thànhmột lối sống cho riêng mình, tạo ra phong cách riêng

2.1.1.2 Lãnh đạo là gì?

Khái niệm lãnh đạo là thuật ngữ dùng khi đối tượng quản lý là con người Chủ thểquản lý tác động đến đối tượng quản lý là con người thì quá trình này có thể gọi là quátrình quản lý xã hội hay còn gọi là lãnh đạo

Lãnh đạo là việc định ra chủ trương, đường lối, mục đích, tính chất, nguyên tắc hoạtđộng của một hệ thống và tổ chức động viên thực hiện chúng trong những điều kiện, môitrường nhất định

Lãnh đạo là một hệ thống tổ chức gồm các yếu tố: người lãnh đạo, người bị lãnhđạo, mục đích, các nguồn lực (ngoài con người) và môi trường (hoàn cảnh)

Người lãnh đạo (hoặc tập thể lãnh đạo) là chủ thể quản lý, giữ vị trí vạch ra đườnglối, mục đích của hệ thống, khống chế và chi phối hệ thống

Người bị lãnh đạo là cá nhân, tập thể có nhiệm vụ phục tùng và thực hiện các mục tiêu,nguyên tắc tổ chức mà người lãnh đạo đề ra

Mục đích của hệ thống là những mục tiêu dài hạn mang tính định hướng lâu dài mà

hệ thống phải phấn đấu đạt tới trong tương lai xa

Lãnh đạo là một quá trình nó diễn biến tùy thuộc vào mối quan hệ và cách xử lý cácyếu tố: người lãnh đạo, người bị lãnh đạo, mục đích, môi trường, các nguồn lực Đó làquá trình người lãnh đạo thông qua quyền lực và ảnh hưởng của mình để tạo ra bộ máy

và tiến hành các hoạt động quản lý

Lãnh đạo gắn liền với sự phục tùng của người dưới quyền một cách tự nguyện Vậy, hoạt động lãnh đạo là một hoạt động quan trọng trong xã hội Mỗi người lãnhđạo đều có một cách thức làm việc riêng tạo nên một phong cách lãnh đạo

Có nhiều quan điểm khác nhau về phong cách lãnh đạo:

Theo một số tác giả người Nga, phong cách làm việc của người lãnh đạo, quản lý làtổng thể các phương pháp đặc trưng và ổn định nhất nhằm giải quyết những nhiệm vụnảy sinh trong quá trình thực hiện chức năng lãnh đạo Có thể nói phong cách lãnh đạo làmột hệ thống nhất định gồm những phương pháp lãnh đạo thường xuyên được áp dụng Theo A.I.Panov nêu: phong cách là hệ thống những biện pháp mà người ta thườngdùng trong hoạt động thường ngày Những phẩm chất các nhân cần có của những ngườilãnh đạo ảnh hưởng lớn đến phong cách làm việc của người lãnh đạo Nói đến phongcách lãnh đạo là bao hàm cả nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo

Tác giả Trần Ngọc Khuê: phong cách lãnh đạo là nói đến hệ thống hành vi cá nhâncủa người lãnh đạo, quản lý trong việc sử dụng những quyền hạn, quyền lực, tri thức vàtrách nhiệm được giao

Phong cách lãnh đạo là một khái niệm thường gặp, còn hay gọi là kiểu lãnh đạo haylối làm việc của người lãnh đạo Có quan niệm rằng phong cách lãnh đạo được giải thích

như là một hệ thống các mục đích, các phương pháp mà người lãnh đạo sử dụng trongcông tác quản lý.

Từ góc độ lý luận cũng như thực tiễn tâm lý học, phong cách lãnh đạo đã được bàn nhiều trong các công trình khoa học và thường khái niệm phong cách lãnh đạo thường được hiểu theo các góc độ sau:

- Được coi là một nhân tố quan trọng của người quản lý, lãnh đạo; nó gắn liền với kiểu người lãnh đạo và nghệ thuật lãnh đạo, quản lý con người

- Phong cách lãnh đạo không chỉ thể hiện về mặt khoa học và tổ chức lãnh đạo, quản

lý mà còn thể hiện, tài năng, chí hướng, nghệ thuật điều khiển, tác động người khác của người lãnh đạo

- Phong cách lãnh đạo là cách thức làm việc của nhà lãnh đạo

- Phong cách lãnh đạo là hệ thống các dấu hiệu đặc trưng của hoạt động quản lý của nhà lãnh đạo, được quy định bởi các đặc điểm nhân cách của họ

- Phong cách lãnh đạo là kết quả của mối quan hệ giữa cá nhân và sự kiện và được biểu hiện bằng công thức: Phong cách lãnh đạo = cá tính x môi trường

Nhìn chung những định nghĩa trên đã đề cập và phản ánh khá rõ nhiều mặt, nhiều đặc trưng khác nhau của phong cách lãnh đạo Tuy nhiên phần lớn các định nghĩa chỉ nhấn mạnh đến mặt chủ quan, mặt cá tính của chủ thể lãnh đạo chứ chưa đề cập, xem xét phong cách lãnh đạo như một kiểu hoạt động Kiểu hoạt động đó được diễn ra như thế nào còn phụ thuộc vào yếu tố môi trường xã hội trong đó có sự ảnh hưởng của hệ tư tưởng, của nền văn hoá Như vậy chúng ta có thể định nghĩa phong cách lãnh đạo như sau: Phong cách lãnh đạo là kiểu hoạt động đặc thù của người lãnh đạo được hình thành trên cơ sở kết hợp chặt chẽ và tác động qua lại biện chứng giữa yếu tố tâm lý chủ quan của người lãnh đạo và yếu tố môi trường xã hội trong hệ thống quản lý

2.1.2 Dấu hiệu của phong cách lãnh đạo

Nói đến phong cách là nói đến hệ thống các dấu hiệu hoạt động đặc trưng của mộtcon người cụ thể, được quy định bởi các đặc điểm nhân cách cá nhân của chính người đó Phong cách lãnh đạo gồm các dấu hiệu cơ bản sau:

- Hệ thống phương pháp thủ thuật phản ánh hành động tương đối ổn định, bền vữngcủa cá nhân

- Hệ thống những phương pháp, thủ thuật quy định những đặc điểm khác biệt giữacác cá nhân

- Hệ thống phương tiện có hiệu quả giúp cá nhân thích nghi với môi trường xã hội.Điều này nói lên sự linh hoạt, cơ động, mềm dẻo của các phương pháp thủ thuật, ứng xửcủa người lãnh đạo.

2.1.3 Phân loại phong cách lãnh đạo

Trên thế giới hiện nay nói chung và Việt Nam nói riêng, có rất nhiều cách phân loạikhác nhau Mục đích của việc phân loại là tìm ra những phương thức, những phong cáchquản lý của các nhà lãnh đạo trên thế giới để viết ra những quy luật phát triển về khoahọc quản lý, đồng thời nêu ra những tấm gương tiêu biểu cho nhân loại

Cách phân loại thông thường do K Lewin đề xướng Ông phân phong cách lãnh đạo

ra ba loại: phong cách độc đoán, phong cách dân chủ, phong cách cách tự do

2.1.3.1 Phong cách độc đoán, gia trưởng

Người lãnh đạo nắm bắt tất cả các quan hệ và thông tin, tập trung quyền lực trongtay Cấp dưới chỉ được cấp trên cung cấp thông tin tối thiểu, cần thiết để thực hiện nhiệm

vụ Các quyết định, mệnh lệnh được đề ra trên cơ sở kiến thức, kinh nghiệm của ngườilãnh đạo, không quan tâm người dưới quyền Người dưới quyền phải chấp hành các chỉthị, mệnh lệnh một cách tập trung, chính xác, người lãnh đạo kiểm tra nghiêm ngặt cáchành vi của người dưới quyền

* Ưu điểm của phong cách này:

Cho phép giải quyết công việc nhanh chóng trên cơ sở kinh nghiệm và ý chí của cánhân người lãnh đạo, không có sự tham gia của tập thể

Trong các trường hợp khẩn cấp thì sự độc đoán chuyên quyền của nhà lãnh đạo đôi khi lại mang lại những hiệu quả bất ngờ

Nhà quản lý theo phong cách này thường là người có tính quyết đoán cao và dứtkhoát khi đưa ra các quyết định quản lý, thường là người dám chịu trách nhiệm cá nhân

về các quyết định của mình, dám làm dám chịu

* Hạn chế:

Do không để cấp dưới, tập thể tham gia vào quá trình bàn bạc, quyết định nên phongcách này không tập trung được sự sáng tạo, kinh nghiệm của người dưới quyền, hiệu quảcông việc không cao, không kích thích được mọi người trong tổ chức làm việc

Không thừa nhận trí tuệ của tập thể, của những người dưới quyền

Quyết định của các nhà quản lý thường ít được cấp dưới chấp nhận, đồng tình và làmtheo, thậm chí còn dẫn đến sự chống đối của cấp dưới

Trong tổ chức thường có nhiều ý kiến bất đồng, một số người có tâm lý lo sợ, lệ thuộc

Có thể gây nên tình trạng bè phái trong nội bộ đơn vị.

* Nguyên nhân dẫn đến các nhà lãnh đạo sử dụng phong cách này:

Có thể xuất phát từ sự tự tin, tự chủ nhưng cũng có thể do tính cứng nhắc, máy móctrong cá tính người lãnh đạo

Thường thì khi tập thể mới hình thành, chưa có sự thống nhất trong tập thể về quanđiểm chung, có hiện tượng bè phái trong tập thể…thì nhà lãnh đạo cần phải sử dụngphong cách lãnh đạo độc đoán, gia trưởng Nhưng khi tập thể đã trưởng thành, cácnguyên tắc, qui tắc trong tập thể đã được công nhận thì phong cách lãnh đạo độc đoán,biểu hiện ở chỗ các quyết định do người lãnh đạo đưa ra không thể thực hiện được

Bên cạnh đó không ít người lãnh đạo buộc phải chọn phong cách độc đoán do trình

độ, năng lực quản lý thấp Trình độ phát triển các mối quan hệ trong tập thể đóng vai tròquan trọng khi lựa chọn phong cách lãnh đạo Nếu trong tập thể thiếu chuyên môn vàmục tiêu rõ ràng thì các mối quan hệ qua lại trong quản lý tất yểu phải là độc đoán

Áp dụng:

Phong cách lãnh đạo trực tiếp rất thích hợp khi có một mệnh lệnh từ cấp trên mô tả những gì cần phải làm và phải làm nó như thế nào

Phong cách quản lý này cũng thích hợp trong trường hợp các nhân viên còn hạn chế

về kinh nghiệm hoặc thiếu những kỹ năng cần thiết để hoàn thành công việc

2.1.3.2 Phong cách lãnh đạo dân chủ

Người lãnh đạo thu hút đông đảo lao động tham gia vào việc thảo luận và lựa chọncác phương án quyết định cũng như giải quyết nhiệm vụ của tập thể Công việc đượcphân công, giải quyết và đánh giá trên cơ sở có sự tham gia của tập thể Người lãnh đạodân chủ luôn lắng nghe ý kiến phê bình góp ý của mọi người để tự điều chỉnh chươngtrình, kế hoạch và hành vi của mình

* Đặc điểm:

Thường sử dụng hình thức động viên khuyến khích

Không đòi hỏi cấp dưới phục tùng tuyệt đối

Thường thu thập ý kiến của những người dưới quyền, thu hút, lôi cuốn cả tập thể vào việc ra quyết định, thực hiện quyết định

Chú trọng đến hình thức tác động không chính thức, thông qua hệ thống tổ chức không chính thức

* Ưu điểm của phong cách này:

Khai thác được những kiến thức, kinh nghiệm của những người dưới quyền; ngườidưới quyền cảm thấy thoải mái, được tham gia vào việc ra quyết định và có tính sáng tạo

cao, cho bầu không khí của tổ chức tốt, tạo môi trường tích cực nên hiệu quả công việccao.

Khích lệ để đưa ra ý kiến, khích lệ tranh luận

Phát huy được năng lực tập thể, trí tuệ, tính sáng tạo của tập thể

Quyết định của nhà quản trị thường được cấp dưới chấp nhận, ủng hộ và làm theo Thiết lập được mối quan hệ tốt đẹp

* Hạn chế:

Quá trình dân chủ gây tốn kém thời gian Trong rất nhiều trường hợp, việc bàn bạckéo dài mà không đi tới được quyết định trong khi thời gian giải quyết nhiệm vụ khôngcho phép kéo dài Ví dụ rất cụ thể như trong các cuộc họp của các cơ quan hành chínhnhà nước ta hiện nay, có rất nhiều cuộc họp kéo dài vừa tốn thời gian và kinh phí, haynhư các dự án về việc giảm ùn tắc giao thông Hà Nội, quyết định đi rồi quyết định lại màvẫn chưa đạt hiệu quả

Nếu thiếu sự quyết đoán, nhà quản lý có thể trở thành người theo đuôi cấp dưới, baphải

Quyết định chậm, bỏ lỡ thời cơ

Nếu không có tài năng thực sự sẽ không dám chịu trách nhiệm cá nhân

Xảy ra tình trạng “dân chủ giả hiệu”

2.1.3.3 Phong cách lãnh đạo tự do

Người lãnh đạo có phong cách lãnh đạo tự do thường giao hết quyền hạn và tráchnhiệm cho mọi người và các thành viên được phép tự do hành động theo điều họ nghĩ,ttheo cách thức à họ cho là tốt nhất Mọi công việc của tập thể đều đem ra tự do bàn bạctrong ban lãnh đạo biểu quyết để tránh khuyết điểm cá nhân

* Ưu điểm của phong cách này là:

Phát huy tối đa năng lực của người dưới quyền, bầu không khí tổ chức thoải mái.Nhân viên không bị gò bó dẫn đến sẽ làm cho hiệu quả công việc cao hơn

Mỗi thành viên trong nhóm đều có xu hướng trở thành chủ thể cung cấp những tưtưởng, ý kiến để giải quyết, những vấn đề cốt lõi do thực tiễn đặt ra

Các thành viên có quyền tham gia vào quyết định các việc lớn của tổ chức nên khai thác được tính sáng tạo của các nhân viên, vì vậy có nhiều phương án để lựa chọn khi giải quyết một vấn đề

Phong cách quản trị này phù hợp với nhà quản lý không có tính quyết đoán cao và chính xác, mọi việc được đưa ra bàn bạc và giảm được các sai lầm do quyết định của nhàquản trị đưa ra

* Hạn chế của phong cách này:

Dễ dẫn đến hỗn loạn, vô chính phủ trong tổ chức do thiếu vắng các chỉ dẫn củangười lãnh đạo nên năng suất, hiệu quả công việc thường thấp

Đôi khi tạo ra dân chủ quá trớn, mỗi người một ý kiến, dẫn đến không thống nhấtđược, và có thể dẫn đến mục tiêu chung không hoàn thành

Dễ tạo ra tâm lý buồn chán cho người lãnh đạo, dẫn đến lơ là trong công việc cho dùbản thân rất phù hợp với công việc đó

Như vậy, mỗi loại phong cách đều có những mặt tốt và mặt hạn chế, vấn đề đặt ra lànhà lãnh đạo phải linh hoạt trong quá trình quản lý, lựa chọn phong cách lãnh đạo chophù hợp

* Ngoài cách phân loại truyền thống như đã nêu, trên thế giới cũng đưa ra những luậnđiểm khác nhau trong cách phân loại như:

Rensis Likert, một nhà tâm lý học người Mỹ đã nghiên cứu các kiểu mẫu và phong

cách lãnh đạo của các nhà lãnh đạo – quản lý trong 3 thập kỷ (1930 – 1960) Likert đã đưa ra ý tưởng và những cách tiếp cận mới Theo Liker có bốn kiểu phong cách cách lãnh đạo quản lý

Thứ nhất: phong cách quản lý “quyết đoán - áp chế”

Các nhà quản lý chuyên quyền cao độ, ít có lòng tin với cấp dưới, thúc đẩy người ra bằng đe doạ và thưởng phạt bằng những phần thưởng hiếm hoi, tiến hành thông tin từ trên xuống và giới hạn ở việc ra quyết định ở cấp cao nhất

Thứ hai: phong cách lãnh đạo quyết đoán – nhân từ:

Các nhà quản lý loại này có lòng tin của cấp trên và tin vào cấp dưới Thúc đẩy người cấp dưới bằng khen thưởng và một ít bằng một ít đe doạ và trừng phạt cho phép có ít nhiều thông tin lên trên, tiếp thu một số tư tưởng phía dưới và giao quyền ra quyết định nhưng kiểm tra chặt chẽ về mặt chính sách

Thứ ba: phong cách quản lý tham vấn:

Các nhà quản lý có sự tin tưởng và hy vọng lớn nhưng không hoàn toàn vào cấp dưới,dùng các phần thưởng để thúc đẩy, các luồng thông tin từ trên xuống hoặc từ dưới lêntrong quá trình điều hành và hoạch định các chính sách chiến lược, các nhà quản lý cóphong cách lãnh đạo tham vấn thường xuyên tham khảo các ý kiến khác nhau từ phía cấpdưới

Thứ tư: phong cách quản lý “tham gia – theo nhóm”

Các nhà quản lý có phong cách này là người có lòng tin và sự hy vọng hoàn toàn vào cấpdưới ở mọi vấn đề, luôn thu nhận các tư tưởng và ý kiến của cấp dưới và sử dụng chúngmột cách xây dựng Các nhà quản lý loại này thường sử dụng các phần thưởng về mặtkinh tế để khuyến khích cấp dưới khi đạt được các mục tiêu mà họ đề ra Họ thườngxuyên khuyến khích cấp dưới trong việc đề ra những quyết định trong những tình huốngkhó khăn khi không có mặt của họ và coi cấp dưới như một nhóm với mình.

Trong bốn kiểu phong cách nói trên qua những kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng cácnhà quản lý có áp dụng phong cách quản lý theo kiểu “tham gia – theo nhóm” vào cáchoạt động quản lý của mình đã thu được thành công lớn nhất với tư cách là một ngườilãnh đạo

Một tác giả khác F.E.Fiedler (Nhà tâm lý học Mỹ) có một cách tiếp cận khác khi

nghiên cứu về phong cách lãnh đạo Theo F.E.Fiedler khi việc trở thành các nhà lãnh đạokhông chỉ vì các thuộc tính nhân cách của họ mà còn là vì các yếu tố tình huống khác và

sự tác động tương hỗ giữa những người lãnh đạo và tình huống Theo ông có hai phong cách lãnh đạo chính:

Thứ nhất: hướng vào nhiệm vụ, người lãnh đạo sẽ thoả mãn khi nhìn thấy nhiệm vụ được thực hiện

Thứ hai: hướng vào việc đạt được những mối quan hệ tốt giữa các cá nhân nhằm thu được một địa vị cá nhân nổi bật

Ngoài ra, trên thế giới còn có phong cách lãnh đao 3 – Ds bao gồm: lãnh đạo trực

tiếp; lãnh đạo dựa trên nền tảng của sự trao đổi, thảo luận và lãnh đạo ủy thác Ba phong cách này theo tiếng Anh đều bắt đầu bằng chữ cái D (Directing; Discussing; Delegating) nên gọi là phong cách lãnh đạo 3- Ds

Mỗi phong cách lãnh đạo trên đều có những điểm tích cực và hạn chế nhất định, songchúng khác nhau ở một số điểm cơ bản như: cách truyền đạt mệnh lệnh; cách thiết lậpmục tiêu; ra quyết định; quá trình kiểm soát và sự ghi nhận kết quả Điều quan trọng làđứng trước một điều kiện, một tình huống chọn một phong cách nào cho phù hợp và hiệuquả Do đó, không thể khẳng định được phong cách nào là tốt nhất, điều đó phụ thuộcvào một tình huống cụ thể, sẽ không hiệu quả nếu người lãnh đạo chỉ sử dụng một phongcách cụ thể, như vậy sẽ không phát huy được tính sáng tạo và trí tuệ của người quản lý vàcác thành viên Việc kết hợp hài hòa, linh hoạt giữa các phong cách là điều cần thiết

Trong công tác lãnh đạo, hàng ngày người lãnh đạo thường làm việc trực tiếp vớitừng cá nhân riêng lẻ, chẳng hạn như ra lệnh, hay lắng nghe ý kiến phàn nàn Do đó lựachọn cách ứng xử thích hợp với từng người sẽ quyêt định rất lớn tới thành công củangười lãnh đạo Phong cách mà người lãnh đạo lựa chọn phụ thuộc nhiều vào cá tính củacấp dưới Ví như đối với người hay có thái độ chống đối, hay gây gổ, ngang tàng, không

tự chủ, thiếu ý chí và nghị lực nên có phong cách lãnh đạo độc đoán….Tuy nhiên, ngàynay các phong cách dân chủ và tự do được sử dụng phổ biến hơn, nguyên nhân là do lựclượng lao động ngày nay khác trước, họ có học vấn hơn, tính tự quản cao hơn…lànguyên nhân mà lãnh đạo nên sử dụng phong cách dân chủ Đồng thời, nhà lãnh đạocũng phải dựa vào các yếu tố như năng lực, giới tính, thâm niên công tác, thời kì pháttriển của tập thể,tính khí nhân viên, tuổi tác, các tình huống khác nhau…để quản lý mộtcách hiệu quả nhất Ví dụ như nhà lãnh đạo khó có thể ra lệnh cho người bằng tuổi vì họ

sẽ bất đồng, gây xung đột,…

2.1.4 Xây dựng phong cách lãnh đạo mới

2.1.4.1 Các yểu tố ảnh hưởng đến phong cách lãnh đạo

Phong cách lãnh đạo cũng như mọi hiện tượng xã hội khác,nó được xem xét như làmột quá trình luôn luôn phát triển dưới tác động của nhiều yếu tố chủ quan và kháchquan

Nhân tố thứ nhất ảnh hưởng tới việc hình thành, sử dụng, thể hiện phong cách lãnhđạo nhất định đó là cá tính, định hướng giá tri, động cơ lãnh đạo, các kinh nghiệm củangười lãnh đạo

Thứ hai là tùy thuộc vào cá tính cuả mỗi vị lãnh đạo sẽ là nguyên nhân làm ngườilãnh đạo định hướng riêng co mình phong cách.Ví dụ như người tự tin, quyết đoán, dámnghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm với tập thể,họ sẽ chọn phong cách độc đoán, ramệnh lệnh Còn người nào sẵn sang lắng nghe ý kiến của quần chúng, tôn trọng và muốnphát huy tính sáng tạo của quần chúng thì họ sễ thiên về hướng dân chủ

Thứ ba là phụ thuộc vào chính định hướng giá trị của mỗi các nhân Sự lựa chọn mộtphong cách lãnh đạo là phản ánh các các giá trị cá nhân, niềm tin, lý tưởng của cá nhân

mà người lãnh đạo gắn bó

Thứ tư là phụ thuộc vào năng lực của mỗi cá nhân người lãnh đạo Năng lực là nhữngphẩm chất tâm lý cá nhân giúp cho họ hoạt động đạt hiệu quả nhất định Năng lực ảnhhưởng đến việc đề ra chiến lược, vạch ra mục tiêu, phương pháp lãnh đạo và ảnh hưởngđến phong cách và uy tín người lãnh đạo.

Thứ năm là môi trường hoạt động ảnh hưởng lớn đến phong cách của họ Nếu môitrường tốt họ sẽ phát huy sáng tạo khả năng vốn có của mình

Thứ sáu là về mối quan hệ, đối tượng của hoạt động quản lý, tình huống trong quátrình hoạt động…là những yếu tố ảnh hưởng đến cách nhìn của người lãnh đạo và đi theomột chiều hướng nhất định

Ngoài những yếu tố nêu trên, còn rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến phong cách lãnhđạo Vậy vấn đề đặt ra ở đây là từ những yếu tố trên nhà lãnh đạo phải làm gì để quản lýtốt tập thể của mình, đây là định hướng khá quan trọng để xây dựng nhà lãnh đạo giỏi

2.1.4.2 Nội dung xây dựng phong cách lãnh đạo mới

Vấn đề về cách thức làm việc của lãnh đạo tại Việt Nam, năm 1948, chủ tịch Hồ ChíMinh có cho xuất bản cuốn “sửa đổi lối làm việc” với mục đích khắc phục những yếukém của cán bộ thời đó Và đến nay, nó như là cuốn cẩm nang, là kim chỉ nam cho hànhđộng với toàn Đảng, toàn dân Qua 30 năm đổi mới và đã đạt được những thành tựu tolớn, có ý nghĩa lịch sử; đường lối đổi mới của Đảng là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp vớithực tiễn Việt Nam; Đảng luôn luôn giữ vững bản chất cách mạng và khoa học, trungthành với giai cấp công nhân và dân tộc, kiên định, vững vàng trước mọi thách thức, sángsuốt lãnh đạo đưa sự nghiệp cách mạng của dân tộc tiến lên; qua đó, Đảng ngày càng tíchluỹ thêm được nhiều kinh nghiệm, nhận thức ngày càng sâu sắc hơn về chủ nghĩa xã hội

và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Bên cạnh đó, công tác xây dựng Đảngcòn có nhiều yếu kém, khuyết điểm, chưa theo kịp với đòi hỏi của tình hình mới, nổi lên

là sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán

bộ, đảng viên diễn ra nghiêm trọng; tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa được ngănchặn, đẩy lùi Từ đó, phải đổi mới tư duy, đổi mới tổ chức cán bộ, đổi mới phong cáchlãnh đạo và lề lối làm việc, và đó là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách trong giai đoạnhiện nay