Tuy nhiên, trong thực tiễn giáo dục hiện nay, hiện tượng vi phạm đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo diễn ra khá phổ biến, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh người giáo viên..
Trang 1BỒI DƯỠNG ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO ĐỘI NGŨ NHÀ GIÁO
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
ThS Lê Đức Thọ, CN Nguyễn Đoàn Quang Thọ
Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng
(Kỷ yếu Hội thảo khoa học Quốc gia: “Đạo đức nhà giáo trong bối cảnh hiện nay”, Trường Cán bộ Quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh ISBN
978-604-974-162-3, Nxb Đại học Huế, tr.601-608 Năm 2019)
TÓM TẮT
Nhà giáo và cán bộ quản lý là nhân tố quyết định không chỉ với chất lượng giáo dục trong nhà trường mà còn ảnh hưởng quan trọng đến năng lực, phẩm chất trong cả cuộc đời mỗi sinh viên Để hoàn thành sứ mệnh đặc biệt đó thì nhà giáo và đội ngũ cán bộ quản lý phải có chuyên môn, nghiệp vụ cao, có phẩm chất đạo đức tốt Tuy nhiên, trong thực tiễn giáo dục hiện nay, hiện tượng vi phạm đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo diễn ra khá phổ biến, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh người giáo viên Bài viết nghiên cứu thực trạng vấn đề đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo ơ nước ta; qua đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở nước ta hiện nay
Từ khóa: đạo đức nghề nghiệp; bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp; đội ngũ
nhà giáo; đổi mới giáo dục
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Qúa trình phát triển nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đã tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó giáo dục Hiện nay, giáo dục đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ một số biểu hiện lệch lạc, bất cập trong đời sống xã hội làm suy giảm truyền thống đạo đức nghề nghiệp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến đạo đức người nhà giáo Những hiện tượng liên tiếp xảy ra với tính chất ngày càng phức tạp và nghiêm trọng cho thấy sự suy thoái về đạo
Trang 2đức lối sống đã diễn ra và len lỏi vào trong mọi mặt của xã hội nói chung và lĩnh vực giáo dục nói riêng Hiện tượng đề cao lợi ích vật chất, lối sống thực dụng, các tệ nạn xã hội dường như ngày càng lấn át phẩm giá của con người, tác động xấu đến tình cảm, nguyện vọng của những người làm nghề sư phạm, làm một bộ phận nhà giáo sa sút, thậm chí bị suy thoái đạo đức lối sống Chính vì vậy, nghiên cứu thực trạng đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo; từ đó, làm cơ
sở đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở nước ta hiện nay là việc làm cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn
2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2.1 Vai trò của đạo đức nghề nghiệp đối với đội ngũ nhà giáo
Để có được thành công trong sự nghiệp cá nhân, hoạt động nghề nghiệp của mỗi người trong bất kỳ lĩnh vực nào cũng đều đòi hỏi phải có những chuẩn mực
đạo đức mà ta gọi là đạo đức nghề nghiệp Đạo đức nghề nghiệp là những quan điểm, quy tắc và chuẩn mực hành vi đạo đức xã hội đòi hỏi phải tuân theo trong hoạt động nghề nghiệp, có tính đặc trưng của nghề nghiệp Trong xã hội có bao
nhiêu nghề thì có bấy nhiêu thứ đạo đức nghề nghiệp Đạo đức nghề nghiệp là đạo đức xã hội được thể hiện một cách đặc thù, cụ thể trong các hoạt động nghề nghiệp Với tính cách là một dạng của đạo đức xã hội, nó có quan hệ chặt chẽ với đạo đức cá nhân và thể hiện thông qua đạo đức cá nhân Đồng thời, do liên quan với hoạt động nghề và gắn liền với một kiểu quan hệ sản xuất trong một giai đoạn lịch sử nhất định nên đạo đức nghề nghiệp cũng mang tính giai cấp, tính dân tộc [4] Nói đến đạo đức nghề nghiệp là phải nói tới lương tâm nghề nghiệp Lương tâm nghề nghiệp là biểu hiện tập trung nhất của ý thức đạo đức
cá nhân trong thực tiễn; nó vừa là dấu hiệu vừa là thước đo sự trưởng thành của đời sống đạo đức cá nhân Mỗi con người với tư cách một chủ thể đạo đức đã trưởng thành bao giờ cũng biểu hiện là người sống có lương tâm, mà rõ nét nhất
là trong hoạt động nghề nghiệp của họ Lương tâm nghề nghiệp là ý thức trách nhiệm của chủ thể đối với hành vi của mình trong hoạt động nghề nghiệp, là thái
độ và cách ứng xử của người làm nghề trước lợi ích của người khác, của xã hội;
Trang 3là sự tự phán xử về các hoạt động, các hành vi nghề nghiệp của mình.
Phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cao nhất của nhà giáo là yêu nghề, yêu người, đó là sự toàn tâm, toàn ý với người học và nghề dạy học Tình yêu nghề,
yêu người của nhà giáo càng sâu sắc thì càng tác động mạnh mẽ đến người học, trở thành những tấm gương cho người học noi theo và là một thành tố quan trọng để quá trình giáo dục đạt kết quả cao Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng quyết tâm dạy thật tốt, có ý chí quyết tâm phấn đấu vươn lên, miệt mài với từng bài giảng, thường xuyên đúc rút kinh nghiệm và vận dụng sáng tạo trong hoạt động sư phạm, như Bác Hồ nói: “Dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt Trên nền tảng giáo dục chính trị và lãnh đạo tư tưởng tốt, phải phấn đấu nâng cao chất lượng văn hóa và chuyên môn nhằm thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt những đỉnh cao của khoa học và kỹ thuật” [6, tr.507]
Phẩm chất đạo đức nghề nghiệp còn thể hiện ở niềm tin sư phạm sâu sắc, tôn trọng, yêu mến, nhân ái, độ lượng, bao dung người học Nhà giáo biết vui
với cái vui, cái thành đạt của người học, song cũng biết buồn với cái buồn, cái thất bại của người học Khi người học tiến bộ, nhà giáo cảm thấy phấn khởi, song khi người học làm điều sai thì người dạy cũng phải thấy trong đó có phần lỗi của mình, không vội trách người học mà trước hết bản thân mình phải có sự day dứt Đây là động lực giúp nhà giáo vươn lên chiếm lĩnh những đỉnh cao tri thức, sư phạm và tu dưỡng rèn luyện đạo đức nghề nghiệp Coi sự nghiệp trồng người mà mình được tham gia là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của nhà giáo
Đạo đức nghề nghiệp là nền tảng trong nhân cách nhà giáo Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của họ được duy trì thành nền nếp trong nhà trường dựa trên hệ thống các khuôn phép, quy tắc đạo đức nhằm định hướng, điều chỉnh nhận thức, đánh giá thái độ, hành vi của nhà giáo phù hợp với yêu cầu mô phạm của nghề dạy học Với nghề dạy học, người dạy muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ phải luôn tinh thông về nghề nghiệp, tiêu biểu về tri thức khoa học, tư tưởng chính trị, văn hóa, đạo đức, lối sống Như vậy, đạo đức nghề nghiệp của nhà giáo không phải
Trang 4là thành tố biệt lập mà có quan hệ mật thiết với các thành tố khác trong nhân cách của nhà giáo luôn gắn bó hữu cơ với năng lực, tài nghệ sư phạm của nhà giáo
Đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo có vai trò rất quan trọng, góp phần quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động sư phạm và nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo Các thầy, cô giáo phải thực sự là tấm gương sáng để mọi thế
hệ học trò noi theo và để làm tròn sứ mệnh cao cả “trồng người”, mỗi nhà giáo phải luôn tu dưỡng phẩm chất đạo đức nghề nghiệp để xứng đáng với sự tôn vinh và niềm tin yêu của xã hội Bên cạnh đó, Nhà nước cần có cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút nguồn nhân lực có chất lượng cao vào ngành sư phạm Nghề dạy học lấy con người làm đối tượng để tác động, làm biến đổi và phát triển nhận thức, tư tưởng, tình cảm của người học Các giá trị văn hóa của nhân loại qua bàn tay của người thầy được kết tinh và truyền thụ cho các thế hệ kế tiếp để đào tạo ra những con người có phẩm chất, năng lực phục vụ cho sự phát triển của xã hội Thành quả của quá trình lao động sư phạm là đào tạo ra những con người mới với nhân cách hoàn chỉnh Đạt được mục tiêu đó, vai trò của nhà giáo rất quan trọng, họ vừa là người thiết kế, vừa là người thi công trong quá trình dạy học Đạo đức của họ là tấm gương sống để người học noi theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Dạy các cháu thì nói với các cháu chỉ là một phần, cái chính là phải cho các cháu nhìn thấy, cho nên những tấm gương thực tế
là rất quan trọng Muốn dạy cho trẻ em thành người tốt thì trước hết các cô, các chú phải là người tốt” [5, tr.77-78]
Hoạt động dạy học được tiến hành bằng nhiều phương thức, trong đó có một phương thức rất đặc biệt là lấy nhân cách tác động đến nhân cách, dùng nhân cách người thầy để cảm hóa học trò Do vậy, nhà giáo phải là tấm gương mẫu mực, luôn nêu gương về đạo đức để những giá trị tốt đẹp của người thầy được nhân lên trở thành phổ biến ở người học Đạo đức của họ gắn với đặc trưng của nghề dạy học mang tính mô phạm, chuẩn hóa rất cao, vừa dạy người, vừa dạy chữ, dạy nghề
3 Thực trạng đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhà giáo trong bối cảnh
Trang 5hiện nay
Các nhà tư tưởng, nhà giáo dục lớn xưa và nay đều đánh giá rất cao vai trò của nhà giáo đối với sự nghiệp giáo dục, phát triển xã hội Luôn coi trọng phẩm chất đạo đức của nhà giáo, coi đó là thành tố cơ bản, nền tảng trong nhân cách nhà giáo Trong thời đại kinh tế tri thức, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin truyền thông đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới nội dung, phương pháp dạy học Sự đổi mới này trước hết phải bắt đầu từ đội ngũ nhà giáo Nhà giáo giờ đây phải miệt mài lao động để cô đọng hệ thống kiến thức, đảm bảo những kiến thức này là cơ bản nhất, hiện đại nhất, hữu ích nhất cho người học Họ vừa phải biết giảng giải cho người học, vừa phải biết thiết kế bài học, hướng dẫn người học thi công, vừa phải biết dẫn dắt để người học lĩnh hội, giác ngộ, vừa phải biết đưa người học thành người hợp tác, cộng tác với thầy giáo, cô giáo, với bạn để tìm ra chân lý và thực hành chân lý một cách sáng tạo theo những kiến thức đã được tiếp nhận Nhiệm vụ này rất nặng nề, nhưng nhà giáo không phải là thợ giảng mà phải là nhà giáo dục để hoàn thiện nhân cách người học Ở đó, đạo đức nghề nghiệp là nền tảng, động lực để nhà giáo hoàn thành sứ mệnh vẻ vang của mình
Trong thực tế có rất nhiều tấm gương các nhà giáo hết lòng yêu nghề Họ đã cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục và được rất nhiều thế hệ học trò kính trọng Có rất nhiều thầy, cô giáo, nhất là ở vùng sâu, vùng xa đã vượt qua rất nhiều khó khăn về vật chất và tinh thần để cống hiến công sức, trí tuệ cho sự nghiệp “trồng người” vẻ vang Nhiều nhà giáo đã chăm chút giữ gìn lương tâm, danh dự; có tinh thần đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công việc; có lòng nhân ái, bao dung, độ lượng, đối xử hòa nhã với học sinh, với đồng nghiệp Trong công tác chuyên môn, thực hiện công bằng trong giáo dục, đánh giá đúng thực chất năng lực của học sinh; thực hiện đúng điều lệ, quy chế giáo dục, chống tiêu cực và bệnh thành tích Trong công tác nghiên cứu, đã thể hiện tính tích cực, đi sâu khám phá cái mới, nắm chắc và vận dụng sáng tạo các nguyên tắc, phương pháp dạy học, nghiên cứu khoa học vào quá trình dạy học, giáo dục, nhất là những yêu cầu mới của Chương trình cải
Trang 6cách giáo mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra.
Tuy nhiên, trong những năm vừa qua ngành giáo dục và xã hội không khỏi
đau lòng trước hiện tượng có những giáo viên thiếu chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp như bạo hành, lăng mạ học sinh, nhất là những vụ việc bạo hành trẻ em ở một số trường mầm non Thiếu gương mẫu trong lời nói, việc làm, đánh giá không khách quan người học… Không ít trường hợp vì đồng tiền và danh lợi chà đạp lên quan hệ thầy trò, đồng chí, đồng nghiệp. Những biểu hiện đó đã tác động lớn đến đời sống xã hội, làm hoen ố hình ảnh nghề cao quý luôn được xã hội tôn vinh Những hiện tượng này tuy chỉ là “con sâu bỏ rầu nồi canh”, nhưng
dễ tạo nên bức xúc và phản cảm trong xã hội Những sự việc này nếu không được nhìn nhận thấu đáo, khách quan sẽ dẫn đến đánh giá quy chụp nghề giáo
và đội ngũ giáo viên hiện nay
Một trong những nguyên nhân là do tác động của mặt trái kinh tế thị trường dẫn tới những thay đổi trong đời sống xã hội, thay đổi những giá trị truyền thống, trong đó có môi trường giáo dục Một bộ phận thầy cô giáo chưa được trang bị, chuẩn bị đầy đủ nhận thức và tâm thế trước những tác động “tiêu cực”
từ bên ngoài xã hội Trong chương trình, quá trình đào tạo giáo viên hiện nay vẫn còn để “trống” mảng đào tạo về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng sống cho sinh viên Nhà giáo không được bồi dưỡng thường xuyên về phương pháp sư phạm, năng lực chuyên môn… Vì vậy, một số thầy cô giáo chưa đáp ứng năng lực và theo kịp sự biến động về tâm lý của học sinh, cá biệt còn có biểu hiện thiếu trách nhiệm, cứng nhắc, chưa chia sẻ với học sinh Trong ngành còn nhiều giáo viên được bảo kê, giáo viên theo cơ cấu, giáo viên chạy vị trí Về
cơ bản, họ không đáp ứng các tiêu chuẩn năng lực và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của nghề giáo nhưng họ vẫn đang hành nghề Đó là những con sâu làm rầu nồi canh hạ thấp hình ảnh, vị thế của người thầy trong lòng công chúng Đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn cũng là nguyên nhân dẫn tới việc một
bộ phận giáo viên chưa toàn tâm toàn ý với công việc giảng dạy và chăm sóc, giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho người học Phụ huynh cũng góp phần làm tha hóa thầy cô, hạ thấp uy tín của thầy cô trước mặt con em bằng cách ứng
Trang 7xử “phong bì”, đo mức độ quan tâm của cô thầy bằng số lượng phong bì Bên cạnh đó, những tác động từ áp lực cuộc sống dẫn tới nhiều bậc phụ huynh phó thác con cái cho nhà trường, mối quan hệ nhà trường - gia đình ở một số nơi còn lỏng lẻo hay cách ứng xử thiếu chuẩn mực trong một số gia đình đã tác động tới quá trình hình thành nhân cách của các em
Một nguyên nhân khách quan là trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ 4.0, người thầy không còn là nguồn tri thức duy nhất như trước đây nữa Học trò
có nhiều thời gian để tự nghiên cứu có thể giỏi hơn, biết nhiều hơn thầy Thế nhưng nhiều giáo viên chưa thích nghi với vai trò mới này, thấy uy tín và vị trí của mình bị lung lay Để củng cố uy tín bị lung lay, giáo viên sử dụng các “áp lực” để “tạo uy” với học trò, làm cho trò nể, sợ thì mới dạy dỗ được, giáo viên
sử dụng các dạng “bạo lực nóng” như phạt thể chất, quát mắng hạ nhục học sinh hoặc “bạo lực lạnh” như im lặng không giảng bài trong 4 tháng để tạo áp lực
Đó cũng có thể là hệ quả của việc xem nhẹ môn Giáo dục công dân nói riêng
và công tác dạy làm người nói chung Trường học đường như mới chỉ tập trung vào việc dạy chữ còn việc dạy người bị coi nhẹ và mang tính hình thức Môn Giáo dục công dân được xem là môn phụ và thường bị lấy giờ để giáo viên củng
cố thêm kiến thức cho học sinh môn Văn, môn Toán Có nhiều trường hợp giáo viên bị dạy môn Giáo dục công dân tại các trường là những giáo viên yếu kém,
bị kỷ luật, không thể dạy các môn khác thì được phân dạy Giáo dục công dân Chương trình đào tạo giáo viên dạy Giáo dục công dân không thu hút được người học
Nhà trường hiện tại có quá nhiều áp lực và mất an toàn Giáo viên bị áp lực
từ việc hoàn thành các nhiệm vụ giảng dạy, thực hiện các yêu cầu của lãnh đạo
và cấp trên, áp lực lương thấp Học sinh trong trường thì chịu quá nhiều áp lực
từ kỳ vọng của cha mẹ, thành tích học tập của nhà trường, danh dự giáo viên dạy giỏi của cô giáo, bị bắt nạt, quấy rối, bị dụ dỗ bởi các tệ nạn xã hội Mỗi cá nhân đều đang chất chứa trong lòng rất nhiều áp lực Họ như những quả bom chỉ đợi một kích thích quá ngưỡng sẽ nổ tung thành những hành vi phản cảm gây sốc cho xã hội Mâu thuẫn thầy trò gia tăng hoặc uy tín, vị thế của người thầy giảm,
Trang 8thường được xem là nguyên nhân chính dẫn đến những biểu hiện hành vi xuống cấp đạo đức như thời gian qua
2.3 Một số đề xuất giải pháp góp phần nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý trong các trường cao đẳng giáo dục nghề nghiệp ở Đà Nẵng hiện nay
Một là, tăng cường công tác giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống
đối với đội ngũ nhà giáo hiện nay Coi trọng bồi dưỡng ý chí, khát vọng và chí hướng vươn lên hoàn thiện văn hóa sư phạm, biết tự kiềm chế, tự học để có hiểu biết sâu rộng về chuyên môn nghiệp vụ, thuần thục kỹ năng, điêu luyện tay nghề
sư phạm, trau dồi phẩm chất đạo đức nhà giáo; thường xuyên nâng cao ý thức trách nhiệm với công việc chuyên môn, với sự nghiệp “trồng người” Gắn hoạt động này với các phong trào, cuộc vận động trong ngành giáo dục và việc “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Kịp thời chỉnh đốn, uốn nắn, xử lý nghiêm những sai phạm của một số giáo viên vi phạm tư cách và đạo đức nhà giáo
Hai là, xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở trong trường học; có
biện pháp kiểm tra, kiểm soát đồng thời thường xuyên rà soát và bổ sung nội dung thực hiện đạo đức nhà giáo trong quy chế hoạt động của nhà trường; thực hiện nghiêm túc việc đánh giá cán bộ quản lý, giáo viên hằng năm theo quy định Những trường hợp giáo viên vi phạm, cần được xử lý nghiêm, tùy theo mức độ và quy định của pháp luật liên quan, có thể tạm dừng việc giảng dạy, bố trí làm công việc khác để chờ xử lý hoặc xem xét đưa vào diện tinh giản biên chế, chấm dứt hợp đồng làm việc, hợp đồng lao động
Ba là, giữ gìn tình đoàn kết, thống nhất trong tập thể sư phạm, biết lắng
nghe, sẵn sàng học hỏi và cầu tiến bộ Nêu cao nguyên tắc, tính kỷ luật và tính
kế hoạch trong hoạt động sư phạm; chấp hành nghiêm pháp luật của Nhà nước
và quy định về đạo đức nhà giáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo; coi trọng, giữ vững, phát huy truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc; thực hiện tốt cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương về đạo đức và tự học”
Bốn là, luôn thể hiện sự chuẩn mực, tính mô phạm trong tác phong, lối sống,
Trang 9trong giải quyết các mối quan hệ với mọi người, với công việc, với bản thân mình, nhất là đối với người học Đặc biệt phải chú trọng giải quyết mối quan hệ với người học, dựa trên nguyên tắc sư phạm và gắn với thực hiện “Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” không để mặt trái cơ chế thị trường với những tác động tiêu cực làm ảnh hưởng đến quan hệ thầy trò vốn rất thiêng liêng
Năm là, với những áp lực học đường mà học sinh và giáo viên đang phải đối
mặt, cấp thiết phải có một bộ phận chuyên trách trong nhà trường giúp đỡ học sinh và giáo viên cân bằng lại trước các căng thẳng, áp lực cuộc sống Cần có bộ phận "Tư vấn tâm lý học đường" chuyên trách để kịp thời nắm bắt tâm lý, tư tưởng của học sinh trong cuộc sống thực và cả cuộc sống trên mạng Cần có Bộ quy tắc trước hết cho Hiệu trưởng và Giáo viên trước khi có Bộ quy tắc cho học sinh vì trong vấn đề này, người thầy cần phải làm gương và là tấm gương cho học sinh noi theo
Sáu là, nâng cao nhận thức về vai trò của môn giáo dục công dân, giáo dục
giá trị sống, kỹ năng sống trong nhà trường Cần lấy lại vị thế của môn Giáo dục công dân, Giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống Chỉnh sửa lại sách giáo khoa từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực, hướng đến các chuẩn mực hành vi đạo đức một cách nhất quán
Bảy là, cần xem xét điều chỉnh lại chương trình đào tạo giáo sinh, bổ sung
thêm các học phần về Đạo đức nghề giáo, bổ sung và kéo dài học phần trải nghiệm nghề nghiệp để giáo sinh có thêm cơ hội thực hành kỹ năng quản lý lớp học Cũng có thể suy nghĩ đến những chứng chỉ nghề, kiểm tra định kỳ để đảm bảo những giáo viên đứng lớp đều có năng lực hành vi ứng xử đạo đức nghề nghiệp
Tám là, giáo viên, nhân viên và người lao động phải nêu cao tinh thần tự
học, tự bồi dưỡng, rèn luyện nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức và chuyên môn nghiệp vụ; khắc phục tình trạng quản lý, giáo dục theo kiểu "quyền uy", áp đặt đối với học sinh Ðặc biệt, các thầy giáo, cô giáo phải có ý thức và trách nhiệm giữ gìn hình ảnh, uy tín, danh dự người thầy; luôn "tự soi", "tự sửa"; thường xuyên học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
Trang 10Ngoài ra, một trong những yêu cầu đối với giáo viên hiện nay cũng như để chuẩn bị các điều kiện triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, cần nâng cao năng lực, phẩm chất, đạo đức nhà giáo Ðể làm tốt điều đó, các cơ sở đào tạo giáo viên cần tiến hành rà soát, cập nhật, đổi mới nội dung, chương trình, giáo trình, hình thức đào tạo; gắn yêu cầu kiến thức, nghiệp vụ sư phạm với năng lực, phẩm chất nghề nghiệp cho sinh viên Tăng cường tổ chức các chuyên
đề, hoạt động ngoại khóa, thực hành, thực tập sư phạm để rèn các kỹ năng sư phạm, kỹ năng ứng xử, giải quyết tình huống sư phạm và bồi dưỡng đạo đức nhà giáo cho sinh viên sư phạm
Chín là, đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ
Chí Minh trong các nhà trường Theo đó, mỗi nhà giáo phải xây dựng kế hoạch phấn đấu, đề ra nội dung, biện pháp cụ thể, phù hợp, làm cơ sở để điều chỉnh hành vi, xác định ý chí quyết tâm, nhất là trước những tác động, ảnh hưởng, chi phối đến tình cảm, lòng yêu nghề của đội ngũ nhà giáo Các cấp quản lý cần quan tâm hơn nữa việc giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để đội ngũ nhà giáo phấn đấu, rèn luyện; xây dựng nhiều điển hình tiên tiến, gương “người tốt, việc tốt” trong rèn luyện phẩm chất đạo đức nghề nghiệp Tích cực đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực, vi phạm đạo đức nghề nghiệp
Mười là, xây dựng và phát huy nhân tố tích cực của môi trường sư phạm, có
chính sách đãi ngộ thỏa đáng đối với đội ngũ nhà giáo Phối hợp giữa nhà trường với địa phương, hội phụ huynh, cha mẹ học sinh trong góp phần nâng
Cần sớm nghiên cứu, xây dựng các chính sách đãi ngộ nhà giáo như bồi dưỡng,
sử dụng, phát huy sở trường của từng nhà giáo; cải thiện chế độ tiền lương, phụ cấp, chế độ khen thưởng, chính sách bảo hiểm xã hội… trên cơ sở đó mà phát huy phong trào thi đua chấp hành nghiêm các quy chế, quy định trong giáo dục, lối sống có kỷ cương, văn hóa giáo dục; tăng cường đoàn kết, yêu thương, giúp
đỡ nhau cùng hoàn thành nhiệm vụ
3 KẾT LUẬN
Trước tác động của nền kinh tế thị trường trong bối cảnh đẩy mạnh hội nhập