Xây dựng địa chỉ tích hợp và chủ đề học tập lồng ghép giáo dục ứng phó BĐKH, phòng chống thiên tai trong giảng dạ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH 4 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM XÂY DỰNG ĐỊA CHỈ TÍCH HỢP VÀ CHỦ ĐỀ HỌC TẬP LỒNG GHÉP GIÁO DỤC ỨNG PHÓ BĐKH, PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI TRONG G

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

XÂY DỰNG ĐỊA CHỈ TÍCH HỢP VÀ CHỦ ĐỀ HỌC TẬP LỒNG GHÉP GIÁO DỤC ỨNG PHÓ BĐKH, PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI TRONG GIẢNG DẠY CHƯƠNG I PHẦN A

MÔN SINH HỌC LỚP 11 THPT

Người thực hiện: Trịnh Thị Dinh

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Sinh học

THANH HÓA NĂM 2019

MỤC LỤC

1 PHẦN MỞ ĐẦU 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu 1

1.5 Những điểm mới của SKKN 2

2 NỘI DUNG 2

2.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài 2

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2

2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện 3

2.3.1 Xây dựng nội dung địa chỉ tích hợp Giáo dục ứng phó với BĐKH và phòng, chống thiên tai vào dạy học môn sinh học lớp 11 chương I phần A 3

2.3.2 Biên soạn một chủ đề dạy học tích hợp giáo dục ứng phó với BĐKH và phòng chống thiên tai 5

2.2.3 Xây dựng hệ thống câu hỏi và đáp án kiểm tra đánh giá phát triển năng lực học sinh thông qua phần lồng ghép “ Giáo dục ứng phó với BĐKH và phòng, chống thiên tai” 13

3 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 16

3.1 Kết luận 16

3.2 Kiến nghị 16

1 PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài.

Các hoạt động của con người trong nhiều thập kỉ gần đây đã làm đáng kể những tác nhân gây ra hiệu ứng nhà kính (nồng độ khí thải trong các hoạt động công nghiệp, giao thông, sự gia tăng dân số…) làm trái đất nóng lên dần, từ đó gây ra hàng loạt những thay đổi bất lợi và không thể đảo ngược môi trường tự nhiên Nếu chúng ta không có hành động kịp thời nhằm hạn chế, giảm thiểu và thích nghi, hậu quả đem lại sẽ vô cùng khốc liệt

Theo dự báo của ủy ban liên quốc gia về biến đổi khí hậu (IPCC) đến năm

2100 nhiệt độ toàn cầu sẽ tăng thêm 1,40 C tới 5,80 C Theo dự báo cái giá mà mỗi quốc gia phải trả để giải quyết hậu quả của BĐKH trong vài chục năm nữa vào khoảng 5 -20% GDP trên năm, trong đó các nước đang phát triển sẽ tổn thất nhiều hơn các nước phát triển

Việt Nam là một trong những nước chịu nặng nề của BĐKH, với tốc độ biến đổi khí hậu ngày càng tăng, mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng trên diện rộng Kịch bản xấu nhất cho Việt Nam là vào cuối thế kỉ 21 nhiệt độ có thể tăng khoảng 40 C nước biển dâng cao 1m Với kịch bản trên, theo các mô hình nghiên cứu sẽ ngập khoảng 40% diện tích đồng bằng Sông Cưủ Long, 11% diện tích đồng bằng Sông Hồng, 3% diện tích các tỉnh ven biển bị nghập, 20% diện tích thành phố Hồ Chí Minh và khoảng 10 – 12% dân số nước ta bị ảnh hưởng trực tiếp

Vậy Việt nam phải làm gì để đối phó với BĐKH, theo tôi có nhiều giải pháp như: Nhận thức và chủ trương phải rõ ràng, hành động phải kịp thời… đặc biệt là phải giáo dục cho các chủ nhân tương lai là các em học sinh về BĐKH và cách đối phó với BĐKH trong tương lai

Giáo dục ứng phó với BĐKH và phòng, chống thiên tai ở trong trường THPT là một quá trình tạo dựng cho học sinh những nhận thức, thái độ, động

cơ rõ ràng nhằm tìm ra những giải pháp thích hợp nhất trong ứng phó với BĐKH

Để giáo dục “ Ứng phó với BĐKH và phòng, chống thiên tai” cho học sinh ở trường THPT có thể có nhiều cách và kết hợp nhiều hình thức như: tuyên truyền, cổ động, thông qua các cuộc thi… nhưng theo tôi một trong những cách hữu hiệu nhất để gắn học sinh vào các hoạt động này một cách có hiệu quả đó là lồng ghép những nội dung về “ Ứng phó với BĐKH và phòng, chống thiên tai” vào các môn học trong đó có môn sinh học có điều kiện để lồng ghép nội dung

này Vì lí do trên tôi quyết định chọn đề tài “Xây dựng địa chỉ tích hợp và chủ

đề học tập lồng ghép giáo dục ứng phó BĐKH, phòng chống thiên tai trong giảng dạy chương I phần A môn Sinh học lớp 11 THPT”

1.2 Mục đích nghiên cứu

Trang bị những kiến thức cơ bản cho học sinh về ứng phó với BĐKH và phòng chống thiên tai trong quá trình giảng dạy môn sinh học 11, từ đó biết vận dụng những kiến thức đã học vào trong sản xuất thực tiễn

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu về tích hợp giáo dục BĐKH trong phần A chương I sinh

học 11 và xây dựng một chủ để học tập cụ thể về BĐKH

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu lí thuyết

- Phương phá điều tra, khảo sát

1.5 Những điểm mới của SKKN

Trên cơ sở áp dụng SKKN năm học 2015 – 2016: “Xây dựng địa chỉ tích

hợp và hệ thống câu hỏi vào giáo dục ứng phó BĐKH, phòng chống thiên tai trong giảng dạy chương I phần A môn Sinh học lớp 11 THPT’’ vào trong quá

trình giảng dạy, tôi nhận thấy: Việc biên soạn và giảng dạy chương trình theo từng bài học trong SGK có nhiều bất cập, chưa phát huy hết tính tích cực sáng tạo của người học, chưa đáp ứng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, hiệu quả chưa cao Vì vậy trong SKKN lần này, tôi mạnh dạn nghiên cứu, biên soạn

và áp dụng giảng dạy một chủ đề trong chương I Sinh học 11 có lồng ghép nội

dung BĐKH

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài

Biến đổi khí hậu và nước biển dâng là một thực tế đã, đang và sẽ xảy ra trên phạm vi toàn cầu Việt Nam là một trong mười nước chịu hậu quả nặng nề nhất của biến đổi khí hậu Khi BĐKH xảy ra, hầu như tất cả các nghành kinh tế nước ta ảnh hưởng gây ra tổn thất lớn cho nền kinh tế, nhiều kịch bản xấu sẽ xảy ra

Nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng của Việt Nam, nó không chỉ cung cấp cái ăn, cái mặc cho nhân dân ta mà hiện nay nông nghiệp còn cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp, phục vụ nhu cầu tái sản xuất, mở rộng các ngành kinh tế Hiện nay, nông nghiệp vẫn chiếm khoảng 47% lao động cả nước.Tuy nhiên, trước những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu thì sản xuất nông nghiệp của nước ta đang đứng trước những khó khăn rất lớn

Việc ứng phó với BĐKH không chỉ là công việc của một cơ quan, một ngành kinh tế hay của một cá nhân nào mà ứng phó với BĐKH đòi hỏi sự vào cuộc của

cả hệ thống chính trị, của toàn thể các ngành các cấp Trong đó Bộ NN Và PTNT và Bộ GD và ĐT giữ một vai trò chủ đạo Đối với sản xuất nông nghiệp

sẽ là nghành sản xuất chịu tác động nhiều nhất của sự BĐKH do đó Bộ NN và PTTN cần có bước đi cụ thể, các giải pháp hữu hiệu giúp cho nền nông nghiệp nước ta chịu tác động hạn chế nhất của BĐKH đến sản xuất và đời sống của nông dân Đối với GD và ĐT là nghành có vai trò quan trọng trong việc cung cấp kiến thức và kỹ năng cơ bản cho học sinh Để đối phó với BĐKH ở hiện tại

và trong tương lai GD và ĐT cần phải xây dựng chương trình cụ thể về BĐKH hoặc lồng ghép, tích hợp vào các môn học để các em chủ nhân tương lai có một kiến thức, kỹ năng tốt nhất đối phó hữu hiệu với BĐKH đang hiện hữu trong cuộc sống hàng ngày và trong tương lai

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Về phía học sinh(HS): Trong quá trình dạy Sinh học lớp 11 tôi nhận thấy

học sinh thường ít vận dụng vào thực tế, thậm chí còn lười học bài Điều này có thể lí giải nội dung Sinh 11 ít có trong đề thi Đại học Tuy nhiên chương trình lại

rất gần gũi đối với đời sống hàng ngày, đặc biệt vấn đề BĐKH là vấn đề của toàn cầu, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với nhân loại

Về phía giáo viên (GV):

Để nâng cao hiệu quả của hoạt động dạy và học Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành triển khai các chuyên đề dạy học theo hướng tích cực với các kỹ thuật dạy học như dạy học theo dự án, dạy học giải quyết vấn đề,

kỹ thuật dạy học khăn trải bàn, bản đồ tư duy, động não, giáo dục môi trường, phòng chống thiên tai…Tuy nhiên, việc học tập và vận dụng chúng còn hết sức hạn chế, đôi khi còn máy móc do đó giáo viên vẫn chủ yếu lệ thuộc vào tiến trình các bài học được trình bày trong sách giáo khoa, chưa dám chủ động trong việc thiết kế tiến trình xây dựng kiến thức phù hợp với các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực

Việc dạy học trên lớp hiện nay theo bài/ tiết trong sách giáo khoa Trong phạm vi một tiết học, không đủ thời gian cho đầy đủ các hoạt động học của học sinh theo tiến trình sư phạm của một phương pháp dạy học tích cực, dẫn đến nếu

có sử dụng thì mang tính hình thức, kém hiệu quả, chưa thực sự phát huy được tính tích cực, tự giác sáng tạo của người học

Mặt khác môn sinh học là môn khoa học ứng dụng, nhiều kiến thức liên quan đến đời sống con người, nếu chỉ truyền thụ những kiến thức trong SGK thì chưa đủ, giáo viên cần liên hệ thực tế nhiều hơn, đặc biệt những kiến thức thời

sự đang diễn ra liên quan đến môn học Chính vì vậy, để giúp học sinh có cái nhìn khách quan nhất về BĐKH, các biện pháp phòng chống thiên tai tôi mạnh dạn đưa vấn đề này vào trong một chủ đề học tập cụ thể

2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện

2.3.1 Xây dựng nội dung địa chỉ tích hợp Giáo dục ứng phó với BĐKH

và phòng, chống thiên tai vào dạy học môn sinh học lớp 11 chương I phần A

Lớp Tên bài Địa chỉ tích

hợp

Nội dung tích hợp Mức độ

tích hợp Lớp

11

Bài 1: Sự

hấp thụ nước

và muối

khoáng ở rễ

III- Ảnh hưởng của tác nhân môi trường đối với quá trình hấp thụ nước

và muối khoáng

Ô nhiễm môi trường đất

và nước gây tổn thương lông hút ở rễ, ảnh hưởng đến sự hút nước và khoáng ở thực vật

Chăm sóc tưới nước, bón phân hợp lí

Liên hệ

Bài 2 vận

chuyển các

chất trong

cây

Cả bài Giáo dục ý thức bảo vệ

cây xanh (không chặt phá,bẻ cành ) làm ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển vật chất trong cây gây ra những ảnh hưởng xấu đến cây xanh

Liên hệ

Bài 3 Thoát

hơi nước

III – Các tác nhân ảnh

Giáo dục cho học sinh

vai trò của quá trình thoát

Lồng ghép

hưởng đến quá trình thoát hơi nước

IV Cân bằng nước và tưới tiêu hợp lí cho cây trồng

hơi nước,để đảm bảo cho cây sinh trưởng bình thường phải tưới nước hợp lí, tiết kiệm nước

Tạo ra các giống cây trồng chịu hạn ứng phó với BĐKH

Bài 4: Vai

trò của các

nguyên tố

khoáng

Bài 5 Dinh

dưỡng nitơ ở

thực vật

Bài 6 Dinh

dưỡng nitơ ở

thực vật(tiếp)

II- Vai trò các

nguyên tố khoáng

III- Nguồn cung cấp nguyên tố khoáng

II- Quá trình đồng hóa nitơ ở thực vật

V- Phân bón với năng suất cây trồng và môi trường

Bón phân cho cây trồng không hợp lí, dư thừa, gây ô nhiễm nông sản, ảnh hưởng xấu đến đất trồng, nước, không khí, đến sức khỏe con người

Phải sử dụng phân bón hợp lí, trên cơ sở khoa học, tránh lãng phí, thất thoát gây ô nhiễm môi trường

Bảo vệ tốt tài nguyên đất, nước, không khí

Lồng ghép

Bài 7: thực

hành

Cả bài Trồng cây trong dung

dịch: Cung cấp thực phẩm sạch cho con người

và giảm sự phụ thuộc vào tài nguyên đất

Lồng ghép

Bài 8: Quang

hợp ở thực

vật

I- Khái niệm về quang hợp ở thực vật

Quang hợp có vai trò

điều hòa không khí (hấp thụ khí CO2 giải phóng

O2) góp phần ngăn chặn hiệu ứng nhà kính

Giáo dục thực trạng suy giảm đa dạng sinh học và

ý thức bảo vệ đa dạng sinh học

Lồng ghép

Bài 10 Ảnh

hưởng của

nhân tố ngoại

cảnh đến

quang hợp

Cả bài Môi trường ô nhiễm gây

ức chế quang hợp Cần bảo vệ môi trường để duy trì điều kiện thuận lợi cho quang hợp

Liên hệ

Bài 11

Quang hợp

và năng suất

II –Tăng năng suất cây trồng thông qua sự

Cung cấp nước, bón phân, chăm sóc hợp lí, tạo điều kiện cho cây hấp thụ và

Lồng ghép

cây trồng điều khiển

quang hợp

chuyển hóa năng góp phần tăng năng suất hệ sinh thái

Giáo dục mục tiêu hướng tới chương trình an ninh lương thực thế giới

Bài 12 Hô

hấp

IV – Mối quan

hệ giữa hô hấp

và mô trường

Hô hấp chịu ảnh hưởng

của yếu tố môi trường:

ôxi, nước, nhiệt độ, CO2 Nồng độ CO2 trong môi trường cao ức chế hô hấp Giáo dục bảo quản nông sản

Lồng ghép

2.3.2 Biên soạn một chủ đề dạy học tích hợp giáo dục ứng phó với BĐKH và phòng chống thiên tai.

Chuyên đề: VAI TRÒ NGUYÊN TỐ KHOÁNG VÀ DINH DƯỠNG NITƠ

Ở THỰC VẬT

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nêu được các nguyên tố khoáng cần thiết cho cây

- Trình bày được vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu cho cây

- Phân tích được các nguồn cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng cho cây

- Trình bày được các nguyên nhân gây BĐKH và phòng chống thiên tai khi bón phân không hợp lí

- Đưa ra được các giải pháp phòng chống và hạn chế BĐKH

- Nêu được vai trò sinh lí của nguyên tố nitơ

- Trình bày được quá trình đồng hóa nitơ ở thực vật

- Nêu được nguồn cung cấp nitơ tự nhiên cho cây

- Trình bày quá trình chuyển hóa nitơ trong đất

- Phân tích được vai trò của phân đạm với năng suất cây trồng

- Nêu được nguyên nhân nhân gây BĐKH, ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nông sản khi bón phân đạm không hợp lí

2 Kỹ năng

Qua chuyên đề rèn luyện cho học sinh các kỹ năng:

- Kỹ năng phân tích, so sánh tổng hợp

- Vận dụng những kiến thức đã học trong chuyên đề để áp dụng vào cuộc sống

- Hình thành kỹ năng quan sát hình ảnh

3 Thái độ

Giáo dục học sinh ý thức vận dụng kiến thức sinh học trong giải thích các hiện tượng BĐKH và phòng chống thiên tai, môi trường

Hình thành hoài bão ước mơ học tập, ứng dụng các kiến thức vào trong sản xuất

4 Năng lực hướng tới cho học sinh (HS)

Hình thành và phát triển cho học sinh một số năng lực:

- Năng lực chung:

+ Năng lực phân tích, so sánh

+ Năng lực tự giải quyết vấn đề

+ Năng lực làm việc theo nhóm

+ Năng lực tính toán thông qua các tính toán bón phân hợp lí

- Năng lực chuyên biệt:

+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ chuyên nghành của môn sinh học

+ Năng lực quan sát chuyên nghành

+ Năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm

B PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

* Chuẩn bị của giáo viên (GV)

- Hình 4.1, 4.2, 4.3, 5.1, 5.2, 6.1, 6.2 SGK phóng to

- Các câu ca dao, bài hát có liên quan

- Các phiếu học tập sau đây:

+ Phiếu học tập số 1.

1) Em hãy liệt kê các nguyên tố khoáng thiết yếu ?

2) Vì sao các nguyên tố này được coi là nguyên tố thiết yếu ?

3) Các nguyên tố thiết yếu được chia ra làm mấy nhóm ?

4) yêu cầu học sinh quan sát hình 4.1, 4.2 từ đó rút ra kết luận gì ?

+ Phiếu học tập số 2.

1) Nêu các nguồn cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng cho cây ? 2) Vì sao đất bị ô nhiễm lại cản trở quá trình hấp thu khoáng ? Các biện pháp ngăn chặn sự ô nhiễm đất trồng ?

3) Bón quá nhiều phân hoặc bón phân không đúng cách gây ra hậu quả gì đối với cây?

4) Phân bón có ảnh hưởng như thế nào đến môi trường, BĐKH hiện nay ở nước ta và trên thế giới?

5) Các giải pháp hạn chế ảnh hưởng của phân bón với BĐKH, thiên tai và môi trường?

+ Phiếu học tập số 3.

1) Nitơ được rễ cây được hấp thụ ở những dạng nào ?

2) Vai trò chung chung của nitơ ?

3) Vai trò cấu trúc của nitơ ?

4) Vai trò điều tiết của nitơ ?

Quan sát hình 5.1, 5.2 SGK đưa ra nhận xét ?

+ Phiếu học tập số 4.

1) Hãy chỉ ra trên sơ đồ hình 6.1 con đường chuyển hóa nitơ hữu cơ trong đất thành dạng nitơ khoáng, giải thích rõ các quá trình diễn ra ?

2) Tại sao nói quá trình phản nitrat hóa có hại cho cây? Các biện pháp ngăn chặn quá trình này ?

3) Hãy chỉ ra trên hình 6.1 con đường cố định nitơ phân tử xảy ra ở trong đất và sản phẩm của nó ?

Để cải tạo đất cần trồng những loại cây để tăng độ phì nhiêu cho đất?

+ Phiếu học tập số 5.

1) Bón phân hợp lí là gì ? Các phương pháp bón phân?

2) Phân bón nitơ (đạm) có ảnh hưởng như thế nào đến môi trường, BĐKH và thiên tai ?

3) Em hãy đưa ra một số giải pháp hạn chế tác động xấu của phân bón đến môi trường, BĐKH và thiên tai ?

- Mẫu các loại phân khoáng

- Khổ giấy A1

- Các video, tranh ảnh minh họa ảnh hưởng của kỹ thuật bón phân khoáng không hợp lí gây BĐKH, ảnh hưởng đến cây

* Chuẩn bị của HS

- Tài liệu học tập SGK

- Tham gia sưu tầm một số mẫu phân khoáng như : Phân N, phân K, phân

P, phân Ca…

C.PHƯƠNG PHÁP CHỦ YẾU

- Hoạt động nhóm

- Phương pháp vấn đáp

- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

GV: Chia các nhóm học tập và yêu cầu đại diện các nhóm đọc các câu ca dao, tục ngữ có liên quan đến phân bón:

VD: - Nhất nước, nhì phân, tam cần tứ giống

-Thứ nhất cày nỏ, thứ nhì bỏ phân

- Lúa chiêm lấp ló đầu bờ, hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên

GV : phân tích ngắn gọn ý nghĩa của các câu ca dao

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ:

GV: Nêu vấn đề để HS suy nghĩ đưa ra ý kiến của bản thân:

1) Nguyên tố khoáng là gì? Có vai trò gì đối với đời sống thực vật ?

2) Để bổ sung nguyên tố khoáng cho cây người ta thường làm gì ?

3) Nitơ là nguyên tố khoáng cây cần nhiều hay ít, trong sản xuất nông nghiệp vì sao người ta sử dụng nhiều phân nitơ (đạm) ?

4) Nếu lạm dụng quá nhiều phân khoáng có ảnh hưởng đến cây

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ

GV sử dụng kỹ thuật tia chớp để HS các nhóm đưa ra câu trả lời nhanh sau đó

GV nhận xét ngắn gọn và dẫn dắt sang HĐ 2

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Nội dung 1 Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu cho cây

Bước 1 chuyển giao nhiệm vụ

- Tổ chức cho HS đọc mục I bài 4 SGK

- GV yêu cầu HS vận dụng hiểu biết từ nội dung đã đọc, suy nghĩ để trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập số 1:

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ

HS hoạt nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1.

Bước 3 Báo cáo, thảo luận

GV yêu cầu đại diện một nhóm báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ trong phiếu học tập số 1 Các nhóm khác phản biện, góp ý, bổ sung

GV nhận xét, giải thích (những nội dung HS chưa rõ) và kết luận nội dung 1:

- Trong cơ thể thực vật chứa nhiều nguyên tố có trong bảng hệ thống tuần hoàn tuy nhiên chỉ có 17 nguyên tố C, H, O, N, P, K, S, Ca, Fe, Mn, B, CL, Zn, Cu,

Mo, Ni là nguyên tố khoáng thiết yếu đối với sự sinh trưởng của mọi loài cây Nguyên tố khoáng thiết yếu là:

+ Nguyên tố mà thiếu nó cây không hoàn thành được chu trình sống

+ Không thể thay thế được bởi bất kì nguyên tố khác nào

+ Phải tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển hóa vật chất trong cơ thể

- Các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu chia làm nhóm nguyên tố đại lượng và vi lượng:

+Nguyên tố đại lượng gồm C, H, O, N, K, P, S, Ca, Mg

+ Nguyên tố vi lượng (chiếm <100mg/1kg chất khô của cây) chủ yếu là Fe, Mn,

B, CL, Zn, Cu, Mo, Ni

Nội dung 2 Vai trò các nguyên tố khoáng thiết yếu cho cây

Bước 1 chuyển giao nhiệm vụ

GV tổ chức hướng dẫn HS nghiên cứu nội dung bảng 4 trong SGK, phân chia nghiêm cứu nội dung cho từng nhóm Nhóm 1, 2 nghiên cứu vai trò của nguyên tố đa lượng, nhóm 3, 4 nghiên cứu vai trò các nguyên tố vi lượng

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ

HS hoạt nhóm để hoàn thành yêu cầu

Bước 3 Báo cáo, thảo luận

GV yêu cầu đại diện các nhóm báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ mà mình đã được giao Các nhóm khác phản biện, góp ý, bổ sung

GV nhận xét, giải thích (những nội dung HS chưa rõ) và kết luận, trình chiếu nội dung 2:

Các nguyên tố đại

lượng

Dạng mà cây hấp thụ

Vai trò trong cơ thể thực vật

Nitơ NH4 + và NO3- Thành phần của protein, axit

nuclêic…

Phôtpho H2 PO4, - PO4 3- Thành phần axit nuclêic, ATP,

phôtpholiphit, côenzim Kali K+ Hoạt hóa enzim, cân bằng nước và

ion, mở khí khổng Canxi Ca2+ Thành phần của thành tế bào và

màng tế bào, hoạt hóa enzim Magiê Mg2+ Thành phần của diệp lục, hoạt hóa