SỬ DỤNG HÌNH THỨC dạy học NHÓM vào bài 22 LỊCH sử lớp 11 TRUNG học PHỔ THÔNG

Mục đích nghiên cứu Thông qua việc tổ chức các hoạt động dạy học nhóm trong môn Lịch Sử ởtrường THPT để tìm ra các ưu điểm, nhược điểm cụ thể của hình thức này, từ đóxây dựng định hướng

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT MAI ANH TUẤN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG HÌNH THỨC DẠY HỌC NHÓM

VÀO BÀI 22 - LỊCH SỬ LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Người thực hiện: MAI THỊ NGA Chức vụ: Giáo viên

THANH HÓA NĂM 2018

MỤC LỤC

Trang

1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

2 NỘI DUNG 2

2.1 Cơ sở lí luận 2

2.2 Thực trạng dạy học nhóm trong môn Lịch Sử ở trường THPT 4

2.2.1 Những mặt đã làm được 4

2.2.2 Những hạn chế 5

2.2.3 Nguyên nhân của những hạn chế trên 5

2.3 Các giải pháp để dạy học nhóm hiệu quả 6

2.3.1 Hình thành động cơ học tập theo nhóm 6

2.3.2 Tổ chức, quản lí dạy học nhóm 7

2.3.3 Sản phẩm minh họa: Giáo án bài 22 “Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp” 12

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 16

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 18

3.1 Kết luận 18

3.2 Kiến nghị 19 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC ĐỀ TÀI SKKN ĐÃ ĐƯỢC XẾP LOẠI

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI Đặc biệt là nghị quyếtTrung ương số 29-NQ/TW ngày 04 tháng11 năm 2013 về đổi mới căn bản toàndiện giáo dục và đào tao, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa trongđiều kiện kinh tế thị trường XHCN và hội nhập quốc tế, giáo dục phổ thôngtrong phạm vi cả nước.[2] ơHiện nay, việc nâng cao chất lượng dạy và học vẫn làvấn đề lớn cần được quan tâm giải quyết thường xuyên và liên tục Để làm đượcđiều đó thì công tác đổi mới phương pháp là cốt lõi

Thực tế ở các trường THPT hiện nay, việc đổi mới phương pháp đã vàđang diễn ra khá rầm rộ, trong đó trọng tâm là áp dụng các phương pháp, kĩthuật dạy học hiện đại Các phương pháp dạy học hiện đại nói chung đều dựatrên quan điểm dạy học giải quyết vấn đề [2] Dạy học nhóm là một trong nhữnggiải pháp được áp dung nhiều hơn cả trong hầu hết các môn học văn hóa

Dạy học nhóm (hay còn gọi là dạy học theo nhóm) được vận dụng ở nhiềuhình thức, phạm vi, quy mô, mức độ khác nhau Song tựu chung lại, cách thứctiến hành của giáo viên còn không ít những hạn chế, thiếu sót mà nguyên nhânlại là từ việc chưa nắm rõ bản chất của hình thức dạy học này

Môn Lịch Sử ở trường THPT với những đặc thù nhất định có thể ứngdụng hình thức dạy học nhóm rất hiệu quả, hoạt động nhóm nhằm giúp học sinhphát huy tính chủ động, sáng tạo, tăng cường sự chia sẻ và tính cộng đồng ,việcđộc lập của hoc sinh Giáo viên thực sự trở thành người điều khiển, người đánhgiá, người bạn, người đồng hành với học sinh, và vai trò của người thầy đượcnâng cao hơn và cũng tạo điều kiện cho giáo viên khai thác tối đa các phươngtiện dạy học cũng như các phương pháp dạy học

Trong quá trình sử dụng hình thức dạy học nhóm trong môn Lịch Sử ởtrường THPT còn nhiều trường hợp đồng nghĩa với phương pháp thảo luậnnhóm, dạy học theo nhóm nhỏ, hoạt động nhóm, hợp tác trong nhóm… nên vậndụng chưa nhuần nhuyễn, thiếu linh hoạt, còn mất nhiều thời gian, học sinh làmviệc thiếu hiệu quả hoặc chỉ mang tính hình thức Trong không ít trường hợp,giáo viên vô tình đã biến học nhóm thành hoạt động của một vài cá nhân tronglớp

Trong giới hạn của đề tài sáng kiến kinh nghiệm này, tôi chỉ tập trung vàoviệc lí giải cách hiểu đúng và đủ của hình thức dạy học nhóm, đồng thời đưa racác giải pháp đã được nghiên cứu, thử nghiệm và áp dụng trong thực tế dạy học

của bản thân để cho hình thức dạy học nhóm được thực hiện hiệu quả và đơngiản nhất trong môn Lịch Sử ở trường THPT, dễ dàng cho các giáo viên và học

sinh áp dụng Do đó, tôi chọn đề tài “Sử dụng hình thức dạy học nhóm vào bài

22 chương trình lịch sử lớp 11 ở trường THPT” làm sáng kiến kinh nghiệm

cho mình

1.2 Mục đích nghiên cứu

Thông qua việc tổ chức các hoạt động dạy học nhóm trong môn Lịch Sử ởtrường THPT để tìm ra các ưu điểm, nhược điểm cụ thể của hình thức này, từ đóxây dựng định hướng cho giáo viên trong việc tổ chức hoạt động dạy học nhóm

có tính khả thi, hiệu quả và phù hợp với đặc điểm trường, lớp, khắc phục nhữnghạn chế, khó khăn, lúng túng trong quá trình tổ chức thực hiện

Đề tài cũng góp phần đóng góp giải pháp đổi mới phương pháp dạy học,nhằm mang lại hiệu quả cao trong dạy và học Lịch Sử THPT, thực hiện tốt cácmục tiêu giáo dục

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Hình thức dạy học nhóm trong môn Lich Sử ở trường THPT: những ưuđiểm, nhược điểm, cách thức tiến hành, các giải pháp tổ chức thực hiện

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau trong quá trình hoànthành đề tài sáng kiến kinh nghiệm:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: được tiến hành từngày đầu năm học 2015 – 2016, nghiên cứu tài liệu, định hướng công việc, thựcnghiệm

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: thực hiện trong quá trình kiểmtra, đánh giá, đối chứng kết quả của các phương pháp, hình thức dạy học khácnhau, ở các lớp, các đối tượng học sinh khác nhau

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: trên cơ sở các dữ liệu thu đượctrong 02 năm học, tác giả xử lí, đánh giá, phân tích để thấy được tương quan, vaitrò của hình thức dạy học nhóm so với các hình thức khác

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lí luận

Dạy học nhóm là một hình thức xã hội của dạy học, trong đó học sinh của

một lớp học được chia thành các nhóm nhỏ, trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc Kết quả làm việc xủa nhóm sau đó được trình bày và đánh giá trước toàn lớp [3].

Dạy học nhóm là một hình thức tổ chức dạy học, tùy theo nhiệm vụ cầngiải quyết mà có những phương pháp làm việc khác nhau được sử dụng [4] Dạyhọc nhóm thường được áp dụng để đi sâu, vận dụng, luyện tập, củng cố một chủ

đề đã học, nhưng cũng có thể để tìm hiểu một chủ đề mới

Theo Giáo sư Bernd Meier và Tiến sĩ Nguyễn Văn Cường, tiến trình dạyhọc nhóm được chia thành 3 giai đoạn sau [3]:

Có rất nhiều cách để thành lập nhóm theo các tiêu chí khác nhau, khôngnên áp dụng một tiêu chí duy nhất cho cả năm học Có nhiều tiêu chí phân chia

- Thỏa thuận quy tắc làm việc.

- Tiến hành giải quyết nhiệm vụ.

- Chuẩn bị báo cáo kết quả.

TRÌNH BÀY KẾT QUẢ/ĐÁNH GIÁ

- Các nhóm trình bày kết quả.

- Đánh giá kết quả.

Làm việc nhóm

Làm việc toàn lớp

nhóm như: nhóm gồm những người tự nguyện, cùng mối quan tâm; nhóm ngấunhiên; nhóm ghép hình; nhóm cố định trong thời gian dài; nhóm theo năng lựchọc tập; nhóm tổng hợp…

Dạy học nhóm tạo môi trường thuận lợi giúp học sinh có cơ hội phát biểu,trao đổi và học tập lẫn nhau, cùng nhau tìm hiểu, phát hiện kiến thức mới.Những học sinh yếu kém có cơ hội được học tập những bạn giỏi hơn, những họcsinh khá, giỏi không chỉ hoàn thành nhiệm vụ của mình mà còn giúp đỡ các bạnyếu hơn hoàn thành các nhiệm vụ được giao Qua đó, hình thành cho học sinhtinh thần tự chủ, đoàn kết, tương trợ, hợp tác trong học tập và hành động

Dạy học nhóm giúp học sinh phát triển năng lực xã hội: năng lực sử dụngngôn ngữ, năng lực giao tiếp, năng lực tự tìm hiểu, năng lực hợp tác, năng lựctranh luận, năng lực phản biện, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy…,giúp các học sinh nhút nhát, thiếu tự tin có cơ hội để phát triển bản thân, trở nên

tự tin, mạnh dạn trước tập thể

Tuy nhiên, dạy học nhóm đòi hỏi nhiều thời gian, trong một số trườnghợp tổ chức không tốt sẽ dẫn đến sự chây lười trong công việc của một số họcsinh, hoàn thành nhiệm vụ được giao chỉ tập trung ở thiểu số học sinh tích cực,thậm chí không đánh giá được năng lực, kiểm tra được thành quả của cácnhóm… Có một số thành viên ỷ lại không làm việc, có thể xảy ra hiện tượng đilệch hướng Trong nhiều trường hợp, một số học sinh khá giỏi trong nhóm quyếtđịnh quá trình và kết quả thảo luận của cả nhóm…

2.2 Thực trạng dạy học nhóm trong môn Lịch Sử ở trường THPT

2.2.1 Những mặt đã làm được

Trong những năm gần đây, dạy học nhóm ở trường THPT trong môn Lịch

sử đã có nhiều thay đổi về chất, trong nhiều giờ dạy các giáo viên thường xuyên

sử dụng phương pháp thảo luận nhóm, tạo hứng thú cho người học, kích thíchkhả năng làm việc hợp tác của học sinh Trong hầu hết các giờ thao giảng, dùnhư thế nào các giáo viên cũng tìm cách sử dụng dạy học nhóm

Phần lớn học sinh đã nhận thấy được vai trò và ý nghĩa của phương pháphọc tập theo nhóm đối với việc học tập của mình Nhiều học sinh rất hào hứngkhi thực hiện học tập theo nhóm.Các giáo viên đã tích cực vận dụng phươngpháp học tập theo nhóm cho học sinh trong quá trình giảng dạy giúp học sinh tựtìm hiểu kiến thức và rèn luyện khả năng làm việc tập thể Qua việc học tập theonhóm các thành viên thấy được vai trò của mình đối với tập thể, bước đầu thànhthạo được nhiều kĩ năng Học tập theo nhóm đã tạo cơ hội cho các thành viên

được thể hiện mình nên các bạn trở nên mạnh dạn hơn, tự tin hơn, có tráchnhiệm hơn [2].

So với các phương pháp học tập khác trong học sinh hiện nay thì dạy họcnhóm đang đem lại nhiều lợi ích, tăng cường sự gắn kết các thành viên trong lớphơn, giúp mỗi thành viên thu nhận và nắm vững nhiều kiến thức hơn.Học tậptheo nhóm đã tạo ra nhiều sản phẩm trí tuệ rất phong phú và chất lượng đượcthầy cô ghi nhận, đánh giá cao

2.2.2 Những hạn chế

Thảo luận nhóm ở trường THPT hầu hết được đồng nghĩa với dạy họcnhóm, đó là đồng nghĩa giữa phương pháp với hình thức dạy học Chính vì thế,việc dạy học nhóm còn tồn tại nhiều hạn chế Thông qua điều tra, tìm hiểu vềdạy học nhóm trong môn Lịch Sử ở trường THPT, tôi đã nhận thấy trong tổchức dạy học nhóm còn có nhiều bất cập Trước hết hiệu quả của hoạt độngnhóm còn chưa cao, phần lớn hoạt động nhóm còn mang tính hình thức, chútrọng tạo ra sản phẩm để nộp thầy cô mà ít chú trọng đến quá trình hợp tác nhóm

để tạo ra sản phẩm

Hầu hết học sinh đều thiếu và yếu về các kĩ năng làm việc nhóm, đặc biệt

là kĩ năng giải quyết xung đột, kĩ năng chia sẻ trách nhiệm, kĩ năng tự kiểm tra,đánh giá hoạt động nhóm Ý thức tham gia, đóng góp ý kiến của học sinh cònchưa cao, một số học sinh còn mang tâm lí trông chờ, ỷ lại Đa số nhóm trưởngcòn thiếu kĩ năng trong điều hành và quản lí hoạt động của nhóm [2] Công tác

tự kiểm tra, đánh giá của nhóm còn thiếu khách quan, mới chỉ coi trọng đánh giácho điểm các thành viên chứ chưa đánh giá hoạt động của nhóm

2.2.3 Nguyên nhân của những hạn chế trên

- Giáo viên:Đa số giáo viên chỉ được bồi dưỡng lí thuyết chung chung về

phương pháp giảng dạy, chưa được huấn luyện cụ thể kĩ năng thiết kế dạy họcnhóm trong môn Lịch Sử, thậm chí nhiều giáo viên chỉ thông qua trao đổi vớibạn bè, đồng nghiệp để xây dựng, thiết kế dạy học nhóm Trong quá trình dạyhọc nhóm, kĩ năng điều hành của các giáo viên thường thiếu linh hoạt, mất thờigian, không phát huy được trí tuệ tập thể Các thầy cô giáo cũng chưa thườngxuyên trao đổi, hướng dẫn, cung cấp những kĩ năng và phương pháp làm việcnhóm cho học sinh Học sinh chỉ biết nhận nhiệm vụ là hoàn thành bài tập bằngcách làm việc nhóm mà chưa biết phải làm việc nhóm như thế nào để hoànthành bài tập một cách tốt nhất Việc vận dụng dạy học nhóm chủ yếu diễn ratrong các tiết thao giảng nhưng cách thức tiến hành chưa linh hoạt, các nhómđược thành lập hầu như chỉ dựa trên tiêu chí chỗ ngồi mà chưa căn cứ vào khảnăng, năng lực, trình độ, tâm lí… của học sinh

- Cơ sở vật chất trường học: Trong những năm qua cơ sở vật chất phục vụ

dạy học ngày càng được tăng cường, nhưng các phương tiện, thiết bị, kĩ thuậtphục vụ dạy và học Lịch Sử trong các nhà trường THPT trên phạm vi tỉnhThanh Hóa đã và đang bị xuống cấp nhiều, thiếu trang thiết bị mới, cập nhật,chưa bổ sung kịp thời các trang thiết bị hư hỏng, mất mát; các phòng học vẫnchủ yếu theo kiểu truyền thống nên công tác tổ chức dạy học nhóm chưa pháthuy hết thế mạnh

- Đối với học sinh: Một số học sinh chưa hình thành cho mình ý thức tích

cực và tự giác trong học tập, làm việc nhóm, học sinh chưa chịu khó tìm hiểu để

có thể tự trang bị cho mình những kĩ năng và phương pháp học nhóm có hiệuquả Bản thân học sinh thiếu và yếu về phương pháp, kĩ năng học nhóm: phươngpháp tiến hành hoạt động nhóm của các nhóm chưa khoa học, chưa hợp lí, nhiềunhóm chưa lắng nghe, chưa tạo cơ hội cho các thành viên được thể hiện, khẳngđịnh mình, được thảo luận và phát biểu ý kiến Từ đó dẫn đến tình trạng một sốthành viên chán nản, buông xuôi, phó mặc chỉ tham gia một cách chiếu lệ,đốiphó Nhóm trưởng chưa thực sự phát huy được vai trò của mình, chưa có nănglực và kĩ năng trong việc điều hành nhóm.Cán bộ các lớp chưa thực sự phát huyvai trò của mình trong việc tham mưu cho giáo viên thiết kế nhóm, tự quản vàthúc đẩy các hoạt động nhóm…

- Nguyên nhân khác:Phương pháp làm việc nhóm được áp dụng ở hầu hết

các môn Vì thế nhiều khi học sinh phải làm việc nhóm quá nhiều trong cùngmột thời gia, điều đó gây nên tâm lí mệt mỏi, nhàm chán trong học sinh, làm chohiệu quả dạy học nhóm không cao

Mặt khác, dạy học nhóm là hình thức dạy học không mới nhưng khá khóthực hiện, đòi hỏi năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên khácao, kèm theo đó là trang thiết bị phục vụ dạy và học, năng lực của học sinh nênviệc vận dụng vào thực tiễn dạy học chưa mang lại kết quả như mong muốn

2.3 Các giải pháp để dạy học nhóm hiệu quả

2.3.1 Hình thành động cơ học tập theo nhóm

Ngay trong tiết đầu tiên của năm học chương trình Lịch sử THPT, giáoviên cần hình thành cho học sinh có động cơ, hứng thú trong công tác học nhóm.Trong tiết học này, giáo viên khái quát toàn bộ chương trình môn học của nămhọc, đưa ra các cách dạy, cách học, trong đó tập trung vào công tác dạy họcnhóm Giáo viên đưa ra các nội quy, quy định cụ thể trong công tác học nhómcũng như những nguyên tắc về chia nhóm Giáo viên cũng thiết kế và bố trí các

cách ngồi khi thực hiện học tập nhóm, cho học sinh thực tập ngay trong tiết họcnày.

Để làm tốt công việc này, giáo viên cần phát phiếu Điều tra khả năng họcsinh, từ đó có những tổng hợp, đánh giá để chia nhóm cho phù hợp với mỗinhiệm vụ, năng lực của người học

PHIẾU ĐIỀU TRA KHẢ NĂNG CỦA HỌC SINH

Họ và tên học sinh:……….Lớp:……….

Đánh dấu x vào phần trả lời

1 Khả năng ca hát

2 Khả năng quan sát lược đồ, kênh hình

3 Khả năng khai thác tri thức trên mạng internet

4 Khả năng sử dụng Word

5 Khả năng sử dụng PowerPoint để trình chiếu

6 Khả năng phân tích và tổng hợp thông tin

7 Khả năng thuyết trình

8 Khả năng lãnh đạo, quản lí

Đối với công tác điều hành, tổ chức, đánh giá, giáo viên cũng hướng dẫncho học sinh thực hiện, trọng tâm hướng vào việc học sinh tự chủ: tự nghiêncứu, tự nhận nhiệm vụ, tự giao nhiệm vụ trong nhóm, tự đánh giá các thành viêntrong nhóm và đánh giá nhóm khác, tự phản biện cho mình và cho bạn, tự cửtrưởng nhóm, tự cử thư kí nhóm, tự phân công người trình bày của nhóm Tuynhiên, giáo viên cần yêu cầu vai trò của mỗi học sinh trong nhóm thường xuyênđược thay đổi, đồng thời các nhóm cũng thay đổi số thành viên, các thành viênkhông ở một nhóm cố định mà tùy thuộc vào nhiệm vụ sẽ có sự thay đổi phùhợp

Điểm số và những lời khen ngợi với các cá nhân và tập thể nhóm hoànthành tốt nhiệm vụ cũng là động cơ kích thích học sinh học tập nhóm

2.3.2 Tổ chức, quản lí dạy học nhóm

a Chia nhóm:

Việc phân nhóm cần thực hiện sao cho giáo viên có thể theo dõi, đánh giánhưng đồng thời cũng đảm bảo phát huy tính tích cực của mỗi học sinh Về líthuyết, một nhóm lí tưởng nhất gồm 4 - 6 thành viên [3] Trong thực tế, nhóm

được tổ chức linh hoạt tùy thuộc vào mỗi nhiệm vụ cụ thể, tùy thuộc cách thứctiến hành giải quyết vấn đề, tùy thuộc đặc điểm học sinh và cơ sở vật chất, trangthiết bị phục vụ dạy học.

Dựa vào kết quả của Phiếu điều tra khả năng học sinh mà giáo viên chianhóm phù hợp Một nhóm muốn hoạt động hiệu quả cần phải có cơ cấu tổ chứcchặt chẽ, gồm:

- Một nhóm trưởng có trách nhiệm tổ chức, điều hành mọi hoạt động củanhóm, nhóm trưởng có thể do các thành viên trong nhóm bầu lên hoặc do giáoviên chỉ định Nhóm trưởng là người có năng lực, nhiệt tình và uy tín

- Một nhóm phó (nếu quy mô nhóm lớn) để hỗ trợ nhóm trưởng, thay thếnhóm trưởng khi cần thiết (nhất là những nhiệm vụ thực hiện dài hạn trong dạyhọc theo dự án)

- Một thư kí để ghi nội dung nhóm thống nhất trả lời cho nhiệm vụ trênlớp, hoặc ghi chép nội dung thống nhất của các cuộc họp nhóm với các vấn đềđược phân công dài hạn Thư kí nhóm được thay đổi thường xuyên

- Nhóm phải quy định rõ trách nhiệm cụ thể của từng thành viên trongnhóm, xây dựng mối quan hệ gắn kết giữa các thành viên trong nhóm

Mỗi nhóm cũng giao nhiệm vụ cho người trình bày, thuyết trình, nhữngngười tham gia bảo vệ nội dung trả lời của nhóm, những người tham gia phảnbiện đối với nhóm khác

Trong quá trình chia nhóm, giáo viên cũng đồng thời nêu nội quy, yêu cầu

về thời gian, sản phẩm của hoạt động nhóm chỗ ngồi, cách thức hoạt động củamỗi nhóm

b Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Nhiệm vụ học tập được giao cho học sinh phải rõ ràng và phù hợp với khảnăng của học sinh, thể hiện ở yêu cầu về sản phẩm mà học sinh phải hoàn thànhkhi thực hiện nhiệm vụ, hình thức giao nhiệm vụ sinh động hấp dẫn, đảm bảochắc chắn tất cả học sinh sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ

Một điều rất quan trọng mà nhiều giáo viên khi dạy học nhóm thường ít

chú ý tới, đó là một chủ đề cần được giao cho ít nhất là hai nhóm thảo luận, từ

đó các nhóm mới có sự đối chứng, phản biện, kích thích phát triển các kĩ năngthuyết trình trước đám đông và làm việc khoa học của học sinh

Một kinh nghiệm quan trọng cho thấy giáo viên càng tạo điều kiện chohọc sinh gần gũi thì học sinh càng hỏi nhiều, giáo viên càng không gò bó về vịtrí và cách thức ngồi (hoặc đứng) thảo luận thì học sinh càng phát huy tư duy tốthơn.

Kết quả hoạt động nhóm mang lại chất lượng cao nhất phải bắt nguồn từ làm việc cá nhânhọc sinh.Trong dạy học nhóm, điều này thường các giáo viên

không thực hiện, mà họ sẽ trực tiếp yêu cầu nhóm thảo luận, hoạt động và đi đếnkết quả chung của nhóm Vô hình chung đã làm cho nhiều học sinh trong nhómkhông làm việc mà chỉ tập trung ở một vài cá nhân học tập tốt và khá của bộmôn Do đó, trước khi chính thức hoạt động nhóm, giáo viên yêu cầu học sinhlàm việc cá nhân toàn bộ nội dung của nhóm, sau đó học sinh đưa kết quả củamình ra nhóm, trao đổi, phản biện, tranh luận và đi đến thống nhất dưới sự điềuhành của nhóm trưởng Thư kí nhóm ghi nội dung mà cả nhóm thống nhất, vànhóm cắt cử người trình bày Cách thức hoạt động này đảm bảo cho mọi họcsinh trong nhóm đều phải làm việc, tư duy và chuẩn bị nội dung được yêu cầu.Tuy nhiên, khi gặp chủ đề lớn, bao gồm nhiều nội dung, nhóm trưởng dưới sựhướng dẫn của giáo viên sẽ chia nhỏ chủ đề và giao cho các thành viên trongnhóm làm việc cá nhân, mỗi nhiệm vụ nhỏ được chia tối thiểu cho 2 cá nhân phụtrách và làm việc độc lập Sau thời gian làm việc cá nhân, nhóm sẽ tập hợp lại để

đi đến thống nhất

Trong quá trình các nhóm tiến hành hoạt động, giáo viên cần quan sát,nắm bắt thái độ, cách thức, tiến độ làm việc của từng nhóm, từng học sinh

Trong những trường hợp nhất định, giáo viên có thể điều chuyển học sinh sang

hoạt động ở nhóm khác Vì bản chất của dạy học nhóm là phát huy tổng thể

năng lực của học sinh, dù cho giáo viên đã phân chia nhóm theo những tiêu chí

nhất định, thông qua cả phiếu điều tra năng lực, nhưng vẫn xuất hiện nhữngtrường hợp phân nhóm chưa phù hợp như: mâu thuẫn thành viên trong nhóm,trùng năng lực trong một nhóm, nhóm tập trung quá nhiều học sinh tốt, nhóm cóquá nhiều học sinh trung bình trở xuống… Trong những trường hợp này, họcsinh thể hiện thái độ không hợp tác nhóm tích cực rõ nét, khi đó giáo viên nênđiều chuyển thành viên nhóm cho phù hợp.

Ngoài những vấn đề đã được chuẩn bị trước, giáo viên có thể đặt ra nhữngcâu hỏi bất ngờ, những câu hỏi gợi sức sáng tạo từ phía học sinh Trong quátrình học sinh thảo luận, giáo viên đi tới từng nhóm, lắng nghe, gợi mở và thăm

dò xem nhóm nào làm việc hiệu quả hơn thì có thể mời nhóm đó trình bày trướclớp, còn các nhóm khác lắng nghe rồi nhận xét Khi có được cả kĩ năng tự học,độc lập làm việc cá nhân và kĩ năng làm việc nhóm,học sinh sẽ có thói quen chủđộng và cầu tiến trong học tập

Việc trình bày kết quả nhóm thường có hai phương án: thứ nhất, là chọn

ngẫu nhiên bất kì người nào trong nhóm lên thuyết trình; thứ hai, là cho nhóm

cử người để thuyết trình Để đảm bảo tất cả mọi thành viên trong nhóm đều phảilàm việc, tránh tình trạng ỷ lại vào người khác thì ngay từ ngày đầu tiên, khiphân công làm nhóm chúng ta thông báo trước lớp là có thể chúng ta sẽ chọn 1trong 2 phương án trên

Nếu lựa chọn phương án thứ hai thì giáo viên có thể gọi ngẫu nhiên bất kìthành viên nào trong nhóm lên nói tóm tắt những nội dung mà nhóm đã làm, sau

đó mới cho nhóm thuyết trình Việc làm này sẽ giúp tránh được tình trạng côngviệc chỉ tập trung trong một số học sinh và không phát huy được tác dụng củaviệc làm nhóm

Khi một nhóm thuyết trình, các nhóm còn lại chú ý theo dõi và sau đó sẽtiến hành nhận xét, đặt ra những câu hỏi Những nhóm có câu hỏi hay và nhậnxét chính xác thì cũng sẽ được giáo viên ghi nhận, đánh giá và thưởng điểm đểđộng viên sự sáng tạo, ham tìm tòi của học sinh Thông thường học sinh sẽ đặt

ra rất nhiều câu hỏi Để tránh tình trạng thời gian trả lời câu hỏi quá dài,giáoviênnên chọn ra những câu hỏi hay để nhóm thuyết trình trả lời,học sinh nhómtrả lời câu hỏi cũng có thể được giáo viên chỉ ngẫu nhiên Những câu hỏi còn lại

có thể cho học sinh về nhà trả lời và gửi lại cho cả lớp và giáo viên vào tiết họcsinh

e Đánh giá:

Công tác đánh giá học sinh là một quá trình chứ không riêng gì một kết