SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT TRƯỜNG TH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM XÂY DỰNG BÀI HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN LÝ – HÓA- SINH CHƯƠNG TRÌNH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BÀI DẠY “NƯỚC” CÓ SỬ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT TRƯỜNG TH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
XÂY DỰNG BÀI HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN LÝ – HÓA- SINH CHƯƠNG TRÌNH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BÀI DẠY “NƯỚC” CÓ SỬ DỤNG
CÔNG NGHỆ 4.0 TRONG DẠY HỌC
Người thực hiện: Đỗ Thị Nhung Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Hóa học
THANH HÓA, NĂM 2019
Trang 2MỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU 2
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 4
2.1 Cơ sở lí luận 4
2.1.1 Lịch sử các cuộc cách mạng công nghiệp và bức tranh đặc trưng về Giáo dục 4
2.1.2 Tích hợp liên môn và những ưu điểm của nó đối với giáo viên và học sinh .5
2.2 Thực trạng dạy và học các chủ đề tích hợp liên môn ở trường phổ thông hiện nay 6
2.3 Giải quyết vấn đề 7
2.3.1 Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực hỗ trợ bài dạy 7
2.3.1.1 Sử dụng công nghệ 4.0 trong dạy học 7
2.3.1.2 Phương pháp dạy học theo dự án 8
2.3.2 Giáo án minh họa 9
2.4 Hiệu quả đối với hoạt động giáo dục 27
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 29
3.1 Kết luận 29
3.2 Kiến nghị 29
TÀI LIỆU THAM KHẢO 30
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thế giới đang bắt đầu bước vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, mộtcuộc cách mạng sản xuất mới gắn liền với những đột phá chưa từng có về côngnghệ, liên quan đến kết nối Internet, điện toán đâm mây, in 3D, công nghệ cảmbiến, thực tế ảo Cách mạng công nghệ 4.0, sự xuất hiện những xu thế công nghệmới với Internet kết nối vạn vật trong vật lý, kỹ thuật số, sinh học, có liên quanchặt chẽ và thâm nhập lẫn nhau Để hòa nhập vào cuộc cách mạng công nghệ4.0, yếu tố then chốt là nguồn lực Do đó cần phải cải cách giáo dục, đào tạo đểtạo ra những con người đáp ứng đầy đủ năng lực theo tiêu chuẩn 4.0, trong đóvai trò dạy và học của đội ngũ giáo viên và học sinh là rất quan trọng
Nằm trong lộ trình đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánhgiá ở các trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực của học sinhtrên tinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục vàđào tạo, sau khi Quốc hội thông qua Đề án đổi mới chương trình, SGK giáo dụcphổ thông, Bộ GD-ĐT tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường bồidưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên sẵn sàng đáp ứng mục tiêu đổimới, trong đó tăng cường năng lực dạy học theo hướng “tích hợp, liên môn” làmột trong những vấn đề cần ưu tiên
Đối với việc dạy học theo các chủ đề liên môn, tích hợp mà có tính thực tiễn
sẽ trở nên sinh động, hấp dẫn, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú họctập cho học sinh Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh được tăng cườngvận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghinhớ kiến thức một cách máy móc Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp,liên môn giúp cho học sinh không phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiếnthức ở các môn học khác nhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được
sự hiểu biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vàothực tiễn
Vậy chúng ta cần phải bắt tay ngay vào việc giúp học sinh trở thành những conngười chủ động, sáng tạo, độc lập, tự mình tham gia học tập ở mức độ cao Vì lí dotrên, tôi nhận thấy việc kết hợp công nghệ 4.0 với một số phương pháp dạy họctích cực trong các chủ đề tích hợp liên môn là rất quan trọng, do vậy tôi mạnh
dạn trao đổi với bạn bè, đồng nghiệp sáng kiến kinh nghiệm “Xây dựng bài học tích hợp liên môn Lý – Hóa – Sinh chương trình trung học phổ thông trong bài dạy “Nước” có sử dụng công nghệ 4.0 trong dạy học”
1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trang 4Mục đích của đề tài là vận dụng đa dạng các phương pháp dạy học dạy
học tích cực và kĩ thuật dạy học kết hợp ứng dụng công nghệ 4.0 cụ thể là sửdụng mạng internet trực tuyến để tìm hiểu cũng như thảo luận các nội dung bàihọc nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Trung học phổ thông
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đề tài được nghiên cứu trên đối tượng học sinh lớp 10A2 (25 em) và lớp10A3 (38 em) của trường THPT Trường Thi – Thành phố Thanh Hóa nơi tôiđang công tác giảng dạy và là các lớp tôi đang trực tiếp giảng dạy
1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Sử dụng phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các tài liệu vềphương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực, nghiên cứu các bài học theo chủ đề tíchhợp liên môn, các bài thao giảng mẫu, tham khảo các ý kiến của các thầy cô đã
có kinh nghiệm dạy trong trường
- Sử dụng phương pháp khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát, lấy
ý kiến của 43 em học sinh trong 2 lớp 10A2 và 10A3 về thích hay không thíchkhi sử dụng dạy học tích hợp liên môn và có sử dụng công nghệ 4.0
- Sử dụng phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Tổng hợp kết quả bài thi,
số lượng học sinh yêu thích đối với phương pháp mới trong dạy học quy ra %
1.5 ĐIỂM MỚI CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
- Đã ứng dụng công nghệ 4.0 trong bài giảng, cụ thể học sinh có thể tìmhiểu chi tiết các kiến thức qua thiết bị có kết nối mạng như điện thoại, Ipad haymáy tính
- Học sinh sẽ được làm bài kiểm tra 10 phút trực tiếp qua gmail, giáo viêngửi đề cho các em qua danh sách gmail của lớp, các em sẽ làm bài và gửi lại kếtquả cho giáo viên trong thời gian 10 phút đó
- Đây là bài dạy theo chủ đề tích hợp liên môn với thời lượng dài 1 tiếng
là sự kết hợp 3 bộ môn Hóa học – Vật lí – Sinh học, để nâng cao chất lượng dạyhọc tôi có mời giáo viên bộ môn Vật lí và giáo viên bộ môn Sinh Học cùng thảoluận để thống nhất các nội dung và tham gia giảng dạy mục có liên quan
Trang 52 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận
2.1.1 Lịch sử các cuộc cách mạng công nghiệp và bức tranh đặc trưng về Giáo dục
2.1.1.1 Cách mạng công nghiệp 1.0
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, xuất hiện ở Đức và diễn ra vàonửa cuối thế kỷ 18 và gần nửa đầu thế kỷ 19 Với thay đổi từ sản xuất chân tayđến sản xuất cơ khí do phát minh ra động cơ hơi nước Web 1.0 (1997-2003):Thời kỳ chỉ biết đọc Web Giáo dục 1.0, đặc trưng bởi sự chuyển kiến thức từThầy sang Trò (thầy đọc - trò chép)
2.1.1.2 Cách mạng công nghiệp 2.0
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra vào nửa cuối thế kỷ 19,đầu thế kỷ 20 (xuất hiện ở các nước XHCN) Cho đến khi đại chiến thế giới lầnthứ nhất xảy ra, với thay đổi từ sản xuất đơn lẻ sang sản xuất hàng loạt bằngmáy móc chạy với năng lượng điện Web 2.0 (2004-2006) Thời kỳ giao tiếpkhông đồng bộ với nhau Giáo dục 2.0, dạy và học không có sáng tạo
2.1.1.3 Cách mạng công nghiệp 3.0 (Xã hội công nghệ)
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba diễn ra từ những năm 1970 với
sự ra đời của sản xuất tự động dựa vào máy tính, thiết bị điện tử và internet.Web 3.0 (2007-2011) Thời kỳ trợ giúp biết mọi thứ về bản thân và truy cậpthông tin để trả lời cho mọi vấn đề Giáo dục 3.0 Tự học theo digital media,social media, lúc này đã xuất hiện phương pháp học tương tác (interactivelearning)
2.1.1.4 Cách mạng công nghiệp 4.0 (kỷ nguyên mới)
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư được cho là đã bắt đầu từ vài nămgần đây, đại thể là cuộc cách mạng về sản xuất thông minh dựa trên các thànhtựu đột phá trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, côngnghệ nano,… với nền tảng là các đột phá của công nghệ số Thời kỳ đa số thamgia Web, khách hàng sử dụng điều hành đám mây (os), mua-bán qua Internet;Smart PC, Smartphone, bảng thông minh công nghệ lướt web Giáo dục 4.0,thay đổi hành vi của người học cùng với các năng lực song hành, kết nối vàtưởng tượng (parallelism, connectivism và visualization)
Lúc này con người, sự vật, quá trình, dịch vụ và dữ liệu lớn, mọi thứ đềuđược "Kết nối" Theo đó, giáo dục 4.0 được hiểu là một môi trường mà ở đó mọingười có thể cùng dạy học ở mọi nơi, mọi lúc với các thiết bị kết nối để tạo raviệc học tập được cá thể hóa Môi trường mới này biến đổi tổ chức giáo dụcthành một môi trường tạo sản phẩm sáng tạo mang tính cá thể với thành tựu lĩnh
Trang 6hội kiến thức và năng lực đổi mới, sáng tạo riêng của từng cá nhân trong môitrường này Có thể nói sự sáng tạo, đổi mới chính là nền tảng của giáo dục 4.0.Các yếu tố trong môi trường mới này linh động và có mối liên quan mật thiết.Việc sắp xếp các yếu tố khác nhau trong hệ sinh thái hướng tới mục tiêu giáodục là rất quan trọng
2.1.2 Tích hợp liên môn và những ưu điểm của nó đối với giáo viên và học sinh
Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên quan đếnhai hay nhiều môn học "Tích hợp" là nói đến phương pháp và mục tiêu của hoạtđộng dạy học còn "liên môn" là đề cập tới nội dung dạy học Đã dạy học "tíchhợp" thì chắc chắn phải dạy kiến thức "liên môn" và ngược lại, để đảm bảo hiệuquả của dạy liên môn thì phải bằng cách và hướng tới mục tiêu tích hợp Ở mức
độ thấp thì dạy học tích hợp mới chỉ là lồng ghép những nội dung giáo dục cóliên quan vào quá trình dạy học một môn học như: lồng ghép giáo dục đạo đức,lối sống; giáo dục pháp luật; giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả,bảo vệ môi trường, an toàn giao thông Mức độ tích hợp cao hơn là phải xử lícác nội dung kiến thức trong mối liên quan với nhau, bảo đảm cho học sinh vậndụng được tổng hợp các kiến thức đó một cách hợp lí để giải quyết các vấn đềtrong học tập, trong cuộc sống, đồng thời tránh việc học sinh phải học lại nhiềulần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau Chủ đề tích hợp liênmôn là những chủ đề có nội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều mônhọc, thể hiện ở sự ứng dụng của chúng trong cùng một hiện tượng, quá trìnhtrong tự nhiên hay xã hội
Đối với học sinh, trước hết, các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễnnên sinh động, hấp dẫn, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tậpcho học sinh Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh được tăng cường vậndụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớkiến thức một cách máy móc Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liênmôn giúp cho học sinh không phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiếnthức ở các môn học khác nhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được
sự hiểu biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vàothực tiễn
Đối với giáo viên thì ban đầu có thể có chút khó khăn do việc phải tìmhiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác Tuy nhiên khó khăn nàychỉ là bước đầu và có thể khắc phục dễ dàng bởi hai lý do: Một là, trong quátrình dạy học môn học của mình, giáo viên vẫn thường xuyên phải dạy nhữngkiến thức có liên quan đến các môn học khác và vì vậy đã có sự am hiểu về
Trang 7những kiến thức liên môn đó; Hai là, với việc đổi mới phương pháp dạy họchiện nay, vai trò của 2 giáo viên không còn là người truyền thụ kiến thức mà làngười tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của học sinh cả ở trong vàngoài lớp học; vì vậy, giáo viên các bộ môn liên quan có điều kiện và chủ độnghơn trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học Như vậy, dạy học theo cácchủ đề liên môn không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy các kiếnthức liên môn trong môn học của mình mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng caokiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần phát triển đội ngũ giáoviên bộ môn hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiến thứcliên môn, tích hợp.
2.2 Thực trạng dạy và học các chủ đề tích hợp liên môn ở trường phổ thông hiện nay
Dạy học theo chủ đề tích hợp là một phương pháp mới đem đến cho giáodục giá trị thực tiễn Hiện nay, nhiều giáo viên đã nỗ lực học hỏi, đổi mớiphương pháp, sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực để người học được phát huytính chủ động tiếp nhận bài học Bên cạnh đó, nhiều giáo viên còn quan điểm vàcách thực hiện chưa nhất quán về tích hợp liên môn, có ý kiến phản đối hoặc thờ
ơ với phương pháp tích hợp liên môn, không ít người đã đứng ngoài để từ chối
Có nhiều lý do khách quan và chủ quan làm cho họ không thể từ bỏ phươngpháp dạy học truyền thống, truyền giảng và áp đặt kiến thức một chiều theo kiểu
“thầy đọc, trò chép” Hoặc không giao việc cho học sinh trong quá trình họctập. Nhìn chung, vấn đề phương pháp dạy học hiện nay đang có tình trạng; Giáoviên được trang bị phương tiện, phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực nhưngviệc sử dụng dạy học chưa thường xuyên hoặc kém hiệu quả, và phương tiện,phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực chỉ sử dụng khi giáo viên dạy minhhọa trong sinh hoạt chuyên môn, thao giảng hoặc thi giáo viên giỏi. Cùng với
đó, việc sử dụng phương tiện, phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực tronggiờ thao giảng mang tính “trình diễn, minh họa” chưa chú trọng và thực hiệngiải pháp đồng bộ nhằm kích thích hoạt động chủ động tiếp nhận của học sinh.Với thực tế này thì việc thực hiện phương pháp tích hợp chỉ dừng lại ở phạm vinhỏ, chưa phổ biến và chưa lan tỏa nên dù cho phương pháp tiến bộ và hữu íchnhưng hiệu quả còn rất hạn chế.
Như vậy, để có bài dạy theo chủ đề tích hợp liên môn kết hợp các phươngpháp dạy học tích cực là rất khó, việc kết hợp nó với công nghệ 4.0 lại còn khókhăn hơn rất nhiều vì không phải trường nào học sinh cũng có điều kiện để trang
bị cho mình một thiết bị có kết nối mạng phục vụ cho việc học tập vì vậy việcdạy học chủ đề tích hợp liên môn có ứng dụng công nghệ 4.0 tôi mới chỉ áp
Trang 8dụng được ở 2 lớp đó là lớp 10A2 là lớp chọn có tổng 25 học sinh Trong đó có23/25 em là có điện thoại cấu hình cao Và lớp 10A3 là lớp đại trà vẫn dạy họctheo chủ đề tích hợp liên môn nhưng không áp dụng công nghệ 4.0 để so sánhkhả năng hiểu bài của các em cũng như hứng thú học tập của các em.
Cùng với xây dựng nội dung dạy học tích hợp liên môn là xây dựng cácchủ đề tích hợp liên môn Xác định các nội dung tích hợp liên môn, xác địnhmục tiêu của chủ đề, mô tả các mức độ nhận thức, xây dựng kế hoạch dạy học…
Tổ chức dạy học các chủ đề tích hợp liên môn làm các bước tiếp theo.Trong đó phải xây dựng được kế hoạch dạy học, thiết kế tiến trình dạy học theophương pháp dạy học tích cực Tôi đã xây dựng kế hoạch dạy học của bộ môn
có liên quan sau khi đã tách một số kiến thức để xây dựng các chủ đề tích hợpliên môn Kế hoạch dạy học của mỗi môn học cần phải tính đến thời điểm dạyhọc các chủ đề tích hợp liên môn đã được xây dựng, đảm bảo sự phù hợp và hàihòa giữa các môn học.
Lựa chọn thời điểm tổ chức dạy học từng chủ đề tích hợp liên môn phùhợp với kế hoạch đề ra từ các môn học tương ứng, để thống nhất thời điểm thíchhợp để tổ chức dạy học các chủ đề tích hợp liên môn…
2.3.1 Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực hỗ trợ bài dạy
2.3.1.1 Sử dụng công nghệ 4.0 trong dạy học
Qua tìm hiểu, để áp dụng công nghệ 4.0 trong quá trình dạy học, tôi nhậnthấy phương pháp được áp dụng rất nhiều ở các nước phát triển đó là sử dụnginternet kết nối giáo viên tới học sinh, thầy giáo 4.0, học sinh 4.0, học sinh cóthể học mọi lúc mọi nơi, Giáo viên ở nhà nhưng có thể tổ chức 1 bài dạy, haylàm một bài kiểm tra, chỉ cần giữa thầy và trò thống nhất giờ học cụ thể, đến giờcác em mở mạng và kết nối, nhận nhiệm vụ qua gmail của mình, với một thờigian cố định, các em hoàn thiện và gửi lại kết quả cho giáo viên
Ưu điểm:
Trang 9- Khi sử dụng internet trong quá trình học các em sẽ tìm được rất nhiềuthông tin liên quan bài học
- Các em hứng thú hơn trong học tập, các em hiểu bài nhanh hơn
Nhược điểm: Nhược điểm lớn nhất là khi các em sử dụng thiết bị kết nối mạng
nếu không để ý kịp thòi các em thừa cơ hội sử dụng và làm việc riêng ví dụ chơiđiện tử, hay chát facebook…
Biện Pháp: Để việc sử dụng mạng internet hiệu quả, cần đưa ra tình huống cụ
thể, cho các em một thời gian nhất định để sử dụng thiết bị kết nối mạng, sauthời gian cụ thể đó các em gửi lại kết quả đã tìm hiểu cho giáo viên Nếu các emkhông nộp đúng thời hạn sẽ không đạt yêu cầu đề ra Cách này có thể rèn ý thứclàm việc, cũng như rèn luyện tác phong làm việc thời đại công nghệ 4.0, nếunhư không chịu nhanh nhẹn, tập trung làm việc rất có thể sẽ bị đào thải
2.3.1.2 Phương pháp dạy học theo dự án
Dạy học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó học sinh dưới sựđiều khiển và giúp đỡ của giáo viên tự lực giải quyết một nhiệm vụ học tậpmang tính phức hợp không chỉ về mặt lý thuyết mà đặc biệt về mặt thực hành,thông qua đó tạo ra các sản phẩm thực hành có thể giới thiệu, công bố được
- Thiết kế dự án: xác định lĩnhvực thực tiễn ứng dụng nội dung học, ai cần, ý tưởng và tên dự án
- Thiết kế các nhiệm vụ cho HS: làm thế nào để HS thực hiện xong thì bộ câu hỏi được giải quyết và các mục tiêu đồng thời cũng đạt được
- Chuẩn bị các tài liệu hỗ trợ
GV và HS cũng như các điều kiện thực hiện dự án trong thực tế
- Làm việc nhóm để lựa chọn chủ đề dự án
- Xây dựng kế hoạch dự án: xác định những công việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến hành và phân công công v iệc trong nhóm
- Chuẩn bị các nguồn thông tinđáng tin cậy để chuẩn bị thực hiện dự án
- Cùng GV thống nhất các tiêuchí đánh giá dự án
Trang 10- Chuẩn bị cơ sở vật chất, tạo điều kiện thuận lợi cho các emthực hiện dự án.
- Bước đầu thông qua sản phẩm cuối của các nhóm HS
hiện dự án theo đúng kế hoạch
- Tiến hành thu thập, xử lý thông tin thu được
- Xây dựng sản phẩm hoặc bảnbáo cáo
- Liên hệ, tìm nguồn giúp đỡ khi cần
- Thường xuyên phản hồi, thông báo thông tin cho GV vàcác nhóm khác
- Đánh giá sản phẩm dự án củacác nhóm khác theo tiêu chí đãđưa ra
2.3.2 Giáo án minh họa
BÀI HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN
I TÊN BÀI HỌC
“NƯỚC”
II NỘI DUNG VÀ THỜI LƯỢNG CỦA BÀI HỌC
Nội dung:
- Cấu trúc phân tử và tính chất của nước
- Hiện tượng dính ướt và hiện tượng không dính ướt
- Nước và chất lượng cuộc sống
Thời lượng: 60 phút
III ĐỊA CHỈ NỘI DUNG TÍCH HỢP
Trang 11Môn Lớp Bài/ Mục Nội dung kiến thức tích hợp
Vật lý 10 Bài37 II Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
10 3 Các nguyên tố hóa học và nước
11 2 Vận chuyển các chất trong cây
3 Thoát hơi nước
12 44 Chu trình sinh địa hóa và sinh quyển
IV MỤC TIÊU DẠY HỌC
Ki n th c ế ứ
1.1 Môn Vật lý
- Nêu được các trạng thái tồn tại của nước
- Hiểu thế nào là hiện tượng dính ướt và hiện tượng khôngdính ướt
- Giải thích được các hiên tượng bề mặt của chất lỏng, giảithích hiện tượng dính ướt và không dính ướt và ứng dụngtrong thực tế
1.2 Môn Hoá
học
- Nêu được cấu tạo hóa học của nước
- Trình bày và giải thích được tính chất phân cực của phân
tử nước
- Nhớ lại một số tính chất của nước
1.3 Môn Sinh
học
- Nêu được vai trò của nước đối với tế bào và cuộc sống
- Trình bày được vai trò của nước đối với tế bào cơ thể vàcon người
- Nêu được vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên
Trang 122 Về kỹ năng
- Rèn luyện cho học sinh các kỹ năng học tập chủ động tích cưc và sáng tạo
- Tìm kiếm, chọn lọc, xử lý và lưu giữ thông tin cần thiết trên interet và sửdụng môi trường tương tác trên mạng
- Hình thành và rèn luyện các kỹ năng sống liên quan đến các vấn đề vềnước như: sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ nguồn nước sạch, uốngnước đúng cách góp phần tăng cường sức khỏe, đề phòng và ứng phó với thiêntai do mưa, lũ
3 Về tình cảm, thái độ
- Thể hiện thái độ hợp tác, trung thực trong hoạt động nhóm, tinh thầntrách nhiệm và khả năng sáng tạo khi giải quyết các tình huống thực tiễn
- Có thái độ thích thú, tò mò khám phá bản chất tự nhiên và lợi ích của nước.
- Ý thức được tầm quan trọng của việc sử dụng nước đúng cách để đảm
bảo sức khỏe và bảo vệ môi trưởng tương lai
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực phát hiện, và giải quyết vấn đề
- Năng lực thu thập và xử lý thông tin tổng hợp
- Năng lực hợp tác và giao tiếp
- Năng lực tìm tòi khám phá và nghiên cứu khoa học
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
- Năng lực vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết tình huống thực tiễn
V THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Thiết bị, đồ dùng dạy học
Phòng học bộ môn đầy đủ trang thiết bị dạy học: máy chiếu, loa
Giấy A0 và bút dạ, nam châm
Phiếu học tập, sổ theo dõi hoạt động nhóm, phiếu đánh giá kết quả học tập
- Học liệu sử dụng trong dạy học
Sách giáo khoa các khối lớp trong chương trình giáo dục hiện hành
Tài liệu video, hình ảnh về các vấn đề hiện trạng nước sạch trên thế giớithu thập trên nhiều kênh thông tin khác nhau: vô tuyến truyền hình, báo chí,enternet
- Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy và học của bài học
Trong quá trình thiết kế tiến trình dạy học và thực hiện dự án học tập củanhóm học sinh, giáo viên và học sinh cần sử dụng các thiết bị công nghệ thôngtin hỗ trợ như:
Phần mềm Microsoft Word, Microsoft Power Point,VLC Media Player.Phần mềm chỉnh sửa văn bản trên điện thoại
Trang 13 Smart phone có các chức năng ghi âm, chụp ảnh, quay phim, truy cậpenternet
VI CHUẨN BỊ
1 Học sinh
- Các nhóm bốc thăm nhiệm vụ báo cáo nội dung theo các thứ tự sau Thờigian hoàn thành sản phẩm là 1 tuần kể từ khi nhận nhiệm vụ đến khi báo cáo sảnphẩm
Nhóm 1: Tìm hiểu chu trình của nước trong tự nhiên (Báo cáo bằng mô hình vàthuyết trình)
Nhóm 2: Thực trạng nguồn nước hiện nay (Hình thức diễn kịch)
Nhóm 3: Đề xuất một số biện pháp bảo vệ nguồn nước hiệu quả (Báo cáopowerpoint)
- Ổn định chỗ ngồi trong lớp học theo 3 nhóm GV đã phân công trước tiết học
2 Giáo viên
- Chia học sinh thành 3 nhóm theo năng lực sao cho các nhóm đồng đềunhau về số HS giỏi, khá, trung bình và yếu
- Bài giảng poweropoint
-Video số 1: Nước – Cội nguồn sự sống
- Video số 2: Natri tác dụng với nước
- Video 3: Canxioxit tác dụng với nước
- Video 3: Điphotphopenta oxit tác dụng với nước
- Bóng bay: 15 quả bóng đỏ, 30 quả bóng xanh
- Băng dính 2 mặt
- Bút màu: hộp 12 màu
- Bộ thí nghiệm về hiện tượng dính ướt và không dính ướt
VII TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CHUỖI HOẠT ĐỘNG HỌC
Hoạt
động Tiến trình Phương pháp, kĩ thuật dạy học
Cô giáo: Đỗ Thị Nhung Giáo viên môn: Hóa học trực tiếp giảng dạy
Hoạt động
1: (15 phút)
Đề xuất vấn đề của chủ đề
và của tiết học
Kĩ thuật động não công khai
Kĩ thuật xem và phân tích video
I Tìm hiểu cấu tạo phân tửnước và tính chất của nước
Kĩ thuật hoàn tất một nhiệm vụ
Kĩ thuật xem và phân tích video
Thầy giáo: Đinh Văn Vương Giáo viên môn: Vật lí trực tiếp giảng dạy
Trang 14Phương pháp thí nghiệm tìm tòi
Kỹ thuật động não công khai
Cô giáo: Nguyễn Thị Lam Giáo viên môn: Sinh học trực tiếp giảng dạy
Phương pháp dạy học theo dự án
Kĩ thuật thu thập thông tin phản hồi
Vào bài: Cho học sinh xem video
Nguồn: https://www.youtube.com/watch?v=2qgvu6fX5oU
GV: Nước là một trong những thành phân quan trọng nhất cấu tạo nên sựsống trên hành tinh chúng ta, ở tiết học này cô giáo mời thầy cô cùng các em tìmhiểu về nước cũng như trân trọng bảo vệ món quà kì diệu mà vũ trụ ban tặng choloài người các em nhé
Hoạt động 1: Tìm hiểu về cấu tạo và các tính chất của nước
Thời gian hoạt động: 15 phút
Tổ chức hoạt động học sử dụng kĩ thuật:
- Kĩ thuật hoàn tất một nhiệm vụ
- Kĩ thuật xem và phân tích video
Tiến trình tổ chức hoạt động học Nội dung
Sử dụng kĩ thuật hoàn tất một nhiệm
vụ: Tổ chức HS hoạt động dán bóng
bay mô phỏng phân tử nước:
- Ở lớp thực nghiệm (TN): Với thiết bị
có kết nối mạng, hãy tìm hiểu về cấu tạo
phân tử nước và mô phỏng lại mô hình
cấu tạo phân tử nước bằng các quả bóng
bay
- Ở lớp đối chứng (ĐC): Các em hãy
vận dụng kiến thức đã biết về cấu tạo
hóa học của phân tử nước hãy tạo mô
hình các phân tử nước bằng việc thổi và
dán các quả bóng bay lại với nhau
I Cấu tạo và tính chất nước
1 Cấu tạo phân tử nước
- Cấu tạo hóa học và cấu trúc phân tửnước:
Hình 1: Hình ảnh mô phỏng cấu tạo phân tử
nước bằng bóng bay
Trang 15- Khi mô phỏng cấu tạo phân tử này các
em hãy chú ý đến sự ảnh hưởng của hiệu
độ âm điện của Oxy và Hidro đến cấu
trúc không gian của phân tử
- GV phát cho mỗi nhóm 5 quả bóng
đỏ, 10 quả bóng xanh và giới hạn thời
- GV chốt lại cấu tạo đúng nhất của
phân tử nước và khen ngợi HS
GV: Các em học sinh hãy thảo luận trả
lời nhanh các câu hỏi liên quan đến tính
chất của nước
Thời gian cho mỗi câu là 10s
Câu 1: Nêu trạng thái của nước
Câu 2: Nêu màu sắc, mùi vị của nước
GV: Qua câu trả lời của các em, giáo
viên giới thiệu một chút, bình thường
nước không màu, không mùi, nhưng khi
ta thấy nước có màu xanh, khí đó nước
có nhiễm đồng, nước có màu thâm khi
đó nhiễm mangan, còn khi nước có màu
vàng, nước nhiễm sắt
Câu 3: Nêu khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt
của nước
GV: Nước tinh khiết hay nước cất không
nhiễm điện, nhưng khi nước có lẫn tạp
chất thì sẽ dẫn điện, dẫn nhiệt
Câu 4: Nhiệt độ sôi, nhiệt độ hóa rắn của
- Nước có tính chất phân cực nên cótính chất lí hóa đặc biệt làm cho nó có vaitrò quan trọng đối với nhiều lĩnh vực củacuộc sống
Hình 2: Cấu tạo phân tử nước
2 Tính chất của nước
Học sinh trả lời
Trang 16
Câu 5: Nước có các tính chất hóa học
nào
GV: Trình chiếu ba video về tính chất
hóa học của nước
Video 1: Nước tác dụng với kim loại
GV: Giới thiệu hình ảnh giọt nước
Câu hỏi: Vậy nước có dạng hình gì
GV đặt câu hỏi: Vì sao giọt nước luôn
có xu hướng có hình dạng hình cầu? và
Khi nào có dạng hình cầu, khi nào
không có dạng hình cầu, mời các em tìm
hiểu hoạt động 2: Hiện tượng dính ướt
và hiện thượng không dính ướt do thầy
giáo Đinh Văn Vương giáo viên bộ môn
Phương pháp thí nghiệm tìm tòi
Kỹ thuật động não công khai
Tiến trình tổ chức hoạt động học Nội dung