Giải pháp phòng chống bạo lực học đường cho học sinh tại trường THPT lam kinh

kiểu hội đồng, lôi kéo nhiều người thân người nhà vào cuộc, xuất phát từ rấtnhiều nguyên nhân khác nhau.Vì vậy, tôi đã có nhiều suy nghĩ trăn trở: làm thế nào để giảm tình trạng bạolực h

A MỞ ĐẦU

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Việt Nam trong những năm gần đây có sự phát triển mạnh mẽ và toàndiện kinh tế - xã hội Tăng trưởng kinh tế mang lại lợi ích rõ rệt cho sự phát triểnnền giáo dục, thành tựu giáo dục đã góp phần nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhântài, phát triển kinh tế xã hội, giữ vững an ninh chính trị, tạo điều kiện cho đấtnước tham gia quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Bên cạnh đó, vẫn tồn tạinhững bất cập, yếu kém, trong đó chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạođức, lối sống, kỹ năng làm việc và đặc biệt là vấn đề bạo lực học đường, hiệntượng đang trở thành vấn đề nghiêm trọng ở nhiều nước đặc biệt ở những nướcđang phát triển trong một vài thập kỷ gần đây [5], một bộ phận học sinh, sinhviên có biểu hiện lệch lạch về hành vi, lối sống của Một trong những biểu hiện

cụ thể là hành vi bạo lực học đường, thể hiện trên các phương tiện thông tin đạichúng thường xuyên xuất hiện tin bài về nạn bạo lực học đường Điều đó đãphản ánh thực trạng xuống cấp trầm trọng về đạo đức của một bộ phận khôngnhỏ thanh niên Có những vụ vi phạm nghiêm trọng đạo đức của học sinh vàphẩm chất của giáo viên đã diễn ra mà chúng ta không ngờ tới Giáo dục đểgiảm thiểu, tiến tới ngăn chặn hoàn toàn nạn bạo lực học đường đang là mốiquan tâm hàng đầu của các ngành chức năng, trong đó, có ngành giáo dục, giađình và toàn xã hội Đã có những nghiên cứu, những cuộc luận bàn, những Hộithảo về vấn đề bạo lực học đường được tổ chức, đã có những biện pháp ngănchặn bạo lực học đường được đưa ra Nhưng bạo lực học đường vẫn tiếp tục xảy

ra, số lượng các vụ việc có chiều hướng gia tăng so với những năm trước, đặcbiệt là những vụ việc nghiêm trọng

Những năm gần đây thực hiện Nghị Quyết số 29-NQ/TW về đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục và đào tạo với mục tiêu: Giáo dục con người Việt Namphát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi

cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệuquả [5], Chính phủ, các địa phương, Bộ giáo dục và đào tạo và các trường học

đã có chương trình hành động, các khâu đột phá để đổi mới để thực hiện tốtNghị Quyết của TW Đảng

Tại trường THPT Lam Kinh cũng đã có rất nhiều giải pháp đổi mới phươngpháp dạy học, công tác quản lý của BGH nhà trường, các tổ bộ môn, Công tácnền nếp giáo dục đạo đức, nhân cách cho mỗi học sinh Đặc biệt là vấn đề giáodục nạn bạo lực học đường thực sự được lãnh đạo nhà trường, cán bộ giáo viên,nhân viên quan tâm

Về bản thân là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, đã trải qua công tác chủnhiệm nhiều năm và với cương vị là Phó Bí thư đoàn trường THPT Lam Kinhtôi nhận thấy bạo lực học đường xảy ra ngày càng phức tạp (Đánh nhau theo

kiểu hội đồng, lôi kéo nhiều người thân người nhà vào cuộc), xuất phát từ rấtnhiều nguyên nhân khác nhau.

Vì vậy, tôi đã có nhiều suy nghĩ trăn trở: làm thế nào để giảm tình trạng bạolực học đường, đặc biệt bạo lực giữa học sinh với học sinh để tiến tới xây dựngmôi trường giáo dục không bạo lực là môi trường học tập thân thiện, tích cực.Qua thực tiễn công tác tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm trong quản lýnền nếp để giáo dục, phòng, chống bạo lực học đường cho học sinh và đã đượclãnh đạo nhà trường đồng ý áp dụng, được cán bộ, giáo viên, nhân viên cộng tácphối hợp thực hiện và thu được nhiều hiệu quả Vì vậy, với mong muốn chia sẻkinh nghiệm của bản thân và mong muốn được sự góp ý bổ sung của các bạn

đồng nghiệp nên tôi lựa chọn đề tài: Giải pháp phòng chống bạo lực học đường cho học sinh tại trường THPT Lam Kinh.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Góp phần xây dựng trường THPT Lam Kinh là trường học thân thiện, họcsinh tích cực

- Nghiên cứu để tìm ra các giải pháp hiệu quả để quản lý nền nếp giáo dục,phòng, chống bạo lực học đường cho học sinh trường THPT Lam Kinh xâydựng môi trường không bạo lực học đường

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu tìm hiểu thực trạng về bạo lực học đường của học sinh tạitrường THPT Lam Kinh

- Các tình huống xử lý hiệu quả khi xảy mâu thuẫn giữa học sinh với nhau cónguy cơ xảy ra bạo lực học đường

- Công tác phối hợp giữa các tổ chức, cá nhân trong giáo dục, phòng, chốngbạo lực học đường tại trường THPT Lam Kinh

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Luật giáo dục, Điều lệ trường THPT và

trường PT có nhiều cấp học, Luật bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em, Giáo trìnhtâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm, tài liệu về phương pháp quản trò,hoạt động ngoài giờ lên lớp, các tài liệu liên quan đến giáo dục tuyên truyềnphòng chống bạo lực học đường cho học sinh THPT

2 Phương pháp khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Kết hợp phương pháp

tìm hiểu nghiên, cứu trò chuyện, điều tra phỏng vấn học sinh, phụ huynh họcsinh các cơ quan có liên quan về an ninh trật tự xã hội

3 Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Thống kê số liệu thực tiễn để tìm hiểu

nguyên nhân, đề ra giải pháp phù hợp

4 Phương pháp gặp gỡ trao đổi trực tiếp với học sinh: Tư vấn tâm lý học

đường để hiểu và nắm bắt tâm lý

B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I Cơ sơ lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

I.1 Khái niệm về Bạo lực học đường

Bạo lực học đường được nhiều người coi là đã trở thành một vấn đề nghiêmtrọng trong những thập kỷ gần đây ở nhiều quốc gia, đặc biệt ở nơi các loại vũ

khí như súng hay dao được sử dụng Nó bao gồm bạo lực giữa các học sinhtrong phạm vi trường học cũng như những vụ tấn công bởi học sinh nhằm vàogiáo viên của trường hoặc ngược lại.

Hiểu đơn giản, hành vi bạo lực học đường là hành động mang tính sức ép,

có biểu hiện dùng sức mạnh để trấn áp, đè ép, tổn thương từ phía người này đếnngười khác, từ nhóm đến cá nhân, từ nhóm đến nhóm là chủ yếu và nó diễn ratrong quan hệ học đường [4]

Bạo lực học đường là những hành vi thiếu thân thiện, thường được biểu hiện

chủ yếu bằng những hành động “Đánh nhau” xâm hại đến thân thể người khác bằng những hình thức khác nhau Nhiều người cho rằng “Bạo lực học đường”

chỉ là những hành vi của học sinh, nhưng nhiều người cho rằng: Đó là nhữnghành vi của trò với trò mà mở rộng ra là hành vi bạo lực giữa thầy với thầy; thầyvới trò, người ngoài xâm nhập vào nhà trường

Một quan niệm khác cho rằng: bạo lực học đường là bất kỳ hình thức hoạtđộng bạo lực hoặc các hoạt động bên trong các cơ sở trường học Nó bao gồmcác hành vi bắt nạt, lạm dụng thân thể, lạm dụng bằng lời nói, ẩu đả, bắn,… Bắtnạt và lạm dụng vật chất là những hình thức phổ biến nhất của bạo lực có liênquan đến bạo lực học đường [4]

Những năm gần đây, hiện tượng bạo lực học đường đã xuất hiện nhiều hơntrước ở trong các trường học: Từ nhà trẻ, mẫu giáo đến THCS, THPT, cho đếncác trường Cao đẳng, Đại học…với những hình thức và đối tượng khác nhau

I.2 Các hành vi bạo lực học đường

Các loại hành vi bạo lực học đường có nhiều cách phân loại hành vi bạo lựchọc đường Phân tích trên bình diện chung nhất thì nó bao gồm hành vi bạo lựcthể chất và tinh thần [4]

I.2.1 Bạo lực về thể chất

Bạo lực về thể chất là một hiện tượng rất nghiêm trọng, nó không chỉ ảnhhưởng đến người bị bạo lực mà còn ảnh hưởng đến người bị chứng kiến cảnhbạo lực Bạo lực về thể chất xảy ra khi một người bị người khác sử dụng côngkhai những hành động cơ thể để áp đặt sức mạnh của họ lên người kia Bạo lựcthể chất bao gồm các hành vi như đá, đấm đánh, nhéo, dùng hung khí hoặc cáchành động tấn công về mặt thể chất khác Trong thực tế, có những em học sinhthường bị bạo lực bởi những hành vi tiêu cực về mặt thể chất như: đánh nhau,quấy rối, chọc ghẹo… hành động này thường diễn ra liên tục trong một thời giantương đối dài, gây tổn thương về thể chất cũng như tâm lý bên cạnh những mấtmát hay những thương tổn về thực thể hay định lượng được trên bình diện cụthể Các hình thức bạo lực thể chất như: Giật cặp, lục cặp, giật và giấu đồ dùnghọc tập, giật mũ, giật áo, giày dép, xì lốp xe, phá hoại đồ dùng học tập… Ngoài

ra, còn có các hình thức tác động vào thân thể gây thương tích như: gõ lên đầulên vai, đập vào người, xô đẩy, dùng các đồ dùng học tập, đất cát, sâu bọ némvào người, kéo tóc, cắt tóc… Bên cạnh đó, còn có hành động gây thương tích:cào, cấu, giật tóc, đánh, tát vào mặt, ném gạch hoặc đất đá vào người, cố ý dùng

vũ khí để gây thương tích cho người khác… Những hành động bắt nạt này xảy

ra thường xuyên nhất là ở trường hoặc có thể trên đường đến trường, sau giờ tanhọc Ngoài ra, hình thức của hành vi bạo lực này cũng diễn ra ở những dạngkhác nhau, ở các mức độ và cấp độ khác nhau phù thuộc vào độ tuổi, văn hóacũng như tình hình thực tế ở từng địa phương hay môi trường học đường

I.2.2 Bạo lực về tinh thần

Bạo lực về tinh thần đối với học sinh trong môi trường học đường được xácđịnh gồm: lời nói, cử chỉ mang tính chất xúc phạm, dọa nạt, mắng mỏ, gây áplực, buộc làm những việc mà các em không muốn và các quan niệm gây ra hậuquả xấu về mặt tâm lý tình cảm Đây là những hành vi gây sức ép đè nặng vềmặt tâm lý và tinh thần của khách thể khác Bạo lực tâm lý tình cảm trong môimôi trường học đường thường được thể hiện dưới một số hình thức như: hìnhthức dọa dẫm, đe dọa, sỉ nhục gây ức chế lo sợ cho học sinh Sự trêu ghẹo củahọc sinh cùng học gây khó chịu, xấu hổ, tủi thân, mặc cảm, tự ti Ngoài ra, đócòn là những hành động mang tính bắt nạt, dọa dẫm, trong quan hệ bạn bè Sức

ép giáo dục và các quan niệm hành vi mang tính chất bất bình đẳng giới

Có những thầy cô giáo vì chạy theo thành tích mà bắt ép học sinh theo ýmình để đạt được chỉ tiêu của nhà trường… Hoặc có những bạn bè luôn ganhghét và cạnh tranh nhau từng chút một dẫn đến những gánh nặng cho “ngườikhác” Chính điều đó đã gây ra áp lực học tập thái quá, gây ra những căng thẳngtâm lý và những ảnh hường không tốt đến sức khỏe tâm thần của học sinh.… Ngoài ra, có thể kể đến một số hình thức bạo lực tâm lý tinh thần như: dựngchuyện, tạo tin đồn quái ác, bêu riếu, tung hình ảnh trước công chúng, gán ghépnhững biệt hiệu xấu, gán ghép trong quan hệ với bạn khác giới, quấy rối tìnhdục, chửi rủa bằng những ngôn từ xúc phạm, đe dọa, ép buộc với những điềukhông mong muốn, khai trừ, cô lập hay tẩy chay một cách có chủ ý ra khỏinhóm… Trong thời gian gần đây, bạo lực học đường kiểu này còn thể hiện rõtrên các phương tiện truyền thông mà mạng xã hội là một kênh để dễ bề thựchiện hành vi bạo lực tinh thần này Sự bêu riếu trên mạng xã hội bằng cách lậpcác trang facebook hay fanpage giả, đưa những hình ảnh và những thông tin sailệch, dựng chuyện để bêu xấu là biểu hiện khá rõ… Đặc biệt, những bình luận

ác ý, những lời nhận xét mang tính công kích, mang dấu hiệu lăng mạ dẫn đếnnhững sự căng thẳng tâm lý thậm chí là những sức ép tâm lý quá mức tạo nên sựkhủng hoảng tinh thần, tâm lý hay thậm chí là hành động tự tử [9]

Trong nội dung sáng kiến sẽ tập trung nghiên cứu lý luận, thực trạng và đưa

ra các giải pháp hiệu quả để phòng chống hiện tượng bạo lực học đường giữahọc sinh với học sinh

II Thực trạng bạo lực học đường

II.1 Thực trạng bạo lực học đường hiện nay

Học sinh đánh nhau trước đây chủ yếu giữa học sinh nam với nhau, với hình

thức đánh nhau “Tay đôi” ít có nhân vật thứ ba và hình thức đánh nhau cũng

đơn giản, hậu quả không lớn Nhưng vài năm trở lại đây hiện tượng này không

chỉ còn đơn giản như trước, mà học sinh đánh nhau theo “Hội đông” đánh nhau

bằng gậy, dao, ống sắt, những vật nhọn…Bạo lực không chỉ xuất hiện ở nam

sinh mà đến nay đã lan sang học sinh nữ và có chiều hướng gia tăng Hiện tượnghọc sinh nữ đánh nhau tập thể: Túm tóc, đá vào mặt, xé quần áo, cắt hết tóc…[9]Hiện tượng học sinh đánh nhau ít xảy ra ở trong lớp học, thường diễn ra bênngoài cổng trường: Trên đường đến trường và từ trường về nhà, trong các hàngquán

(Nguồn: http://báomới.com.vn)

Những hành vi trên làm náo động học đường và trật tự, an toàn xã hội, gâyhoảng loạn trong trường học, ảnh hưởng tới môi trường giáo dục Đồng thời lànỗi đau của gia đình: Những bậc cha, mẹ mất công ăn việc làm, buồn phiền, lolắng mất thời gian để giải quyết chuyện con hư, bầu không khí gia đình ảm đạm,ảnh hưởng đến nề nếp, truyền thống tốt đẹp của gia đình, tình làng nghĩa xóm bịtổn thương, kinh tế gia đình bị ảnh hưởng Có những vụ đánh nhau cơ quan phápluật phải vào cuộc, có những học sinh phải bị truy tố, bị tù giam, hoặc xử lí hànhchính, bị nhà trường buộc thôi học

Ở tỉnh Thanh Hóa, trong những năm qua hiện tượng “Bạo lực học đường”

đã được ngăn chặn nhưng số vụ vẫn chưa giảm nhiều và có xu hướng xuất hiệngia tăng ở một số trường đặc biệt ở những trường đặt địa điểm tại các trung tâmphát triển về dịch vụ giải trí, vui chơi, những nơi học sinh dễ bị ảnh hưởng hệlụy của mặt trái cơ chế thị trường

Hai học sinh nữ ở huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa đánh nhau do muâu thuẫn

trên facebook Ảnh cắt từ clip

Trường THPT Lam Kinh đặt địa điểm tại khu 3, thị trấn Lam Sơn, huyệnThọ Xuân, các em đi học từ nhà đến trường trong vòng bán kính dưới 10 km,hầu hết học sinh đi học theo buổi, ít học sinh ở trọ lại gần trường, xảy ra hiệntượng bạo lực học đường là không thể tránh khỏi, đặc biệt hiện tượng đe dọa,bắt nạt, đánh đập Trong những năm học qua nhà trường đã áp dụng nhiều giảipháp giáo dục, phòng chống bạo lực học đường và thu được kết quả rất tích cực:

Năm học

Số vụ học sinh mâu thuẫn va chạm được phát hiện

Số vụ xảy ra đánh nhau

Số vụ học sinh đánh nhau liên quan học sinh lớp 10

Số vụ liên quan học sinh nữ

Đánh nhau theo nhóm nhiều học sinh

Số vụ đánh nhau nhiều lần

Ghi chú

Chưa áp dụng giải pháp

Áp dụng

và bổ sung các giải pháp mới

(Bảng thống kê tình trạng mâu thuẫn, đánh nhau của học sinh qua các năm học khi chưa áp dụng và đã áp dụng các giải pháp phòng chống bạo lực

học đường)

Nhận xét:

Bằng phương pháp thống kê số liệu, thu thập thông tin, xử lý số liệu kết quảnhận thấy:

- Mâu thuẫn xảy ra đánh nhau chủ yếu liên quan đối tượng học sinh lớp 10

và học sinh nữ, đánh nhau chủ yếu có tính chất nhóm

- Khi chưa thành lập ban chỉ đạo phòng chống bạo lực học đường và tổ tưvấn tâm lý học đường số vụ mâu thuẫn nhiều, đánh nhau và đánh nhau nhiều lầnxảy ra với số lượng nhiều

- Khi thành lập ban chỉ đạo phòng chống bạo lực học đường và tổ tư vấntâm lý học đường, phối hợp tốt với Ban nền nếp, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên

bộ môn, gia đình và xã hội làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục số vụ mâuthuẫn và đánh nhau của học sinh giảm và đặc biệt chấm dứt tình trạng học sinhđánh nhau nhiều lần.

II.2 Hậu quả của bạo lực học đường

Bạo lực học đường giữa học sinh với học sinh đã gây ra những hậu quả chobản thân học sinh, nhà trường, gia đình và xã hội:

Học sinh đánh nhau gây thương tích, ảnh hưởng tới sức khoẻ, có trường hợpphải cấp cứu kịp thời, tâm lý tình cảm bị tổn thương, bạn bè xa lánh Hành vicủa các em còn bị xử lý hành chính có trường hợp bị truy tố trước pháp luật, bịnhà trường kỷ luật bằng nhiều hình thức khác nhau, các em bị gián đoạn học tập,những nét đẹp của tuổi học trò bị phai mờ, các em bị thiệt thòi rất nhiều khiđánh nhau

Hành vi đánh nhau lan truyền rất nhanh trong học sinh, gây sự hoảng loạndao động trong tâm lý học trò, nhiều em hoang mang sợ hãi

Môi trường giáo dục bị ảnh hưởng, nhà trường, thầy, cô “Đau đầu” tìm cáchgiải quyết: Phải tiến hành điều tra, phải tổ chức các cuộc họp, phải kiểm điểm

học sinh, phải xử lý kỷ luật Phong trào xây dựng “Trường học thân thiện, học

sinh tích cực” bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Học sinh đánh nhau ảnh hưởng đến gia đình: Các bậc cha, mẹ mất thời gian

để giải quyết chuyện con mình đánh nhau, không những phải mất tiền bồithường thiệt hại cho học sinh bị trọng thương, kinh tế gia đình xa sút, không khítâm lý trong gia đình nặng nề, thậm trí các thành viên trong gia đình nảy sinhmâu thuẫn, một số cha, mẹ phải chuyển trường học cho con em mình

Về dư luận xã hội: Để xảy ra " bạo lực học đường” làm cho dư luận xã hội

chê trách và phản ứng gay gắt, báo trí kịp thời phản ánh, nhân dân đánh giá nhàtrường không tốt, thậm trí còn đặt ra những câu hỏi thiếu thân thiện đối với cơquan quản lý giáo dục các cấp và với thầy, cô giáo trong nhà trường

Về mặt đạo đức xã hội: Bạo lực học đường là hồi chuông báo động đạo đức

xã hội xuống cấp, làm vẩy đục đến nét đẹp trong truyền thống đạo đức, thuầnphong mĩ thuật của dân tộc

II.3 Nguyên nhân của bạo lực học đường

II.3.1 Nguyên nhân chủ quan

Về phía học sinh, bạo lực học đường có cơ sở từ sự phát triển nhanh về tâmsinh lý ở học sinh trung học, đặc biệt là trong giai đoạn tuổi thiếu niên, như sựxuất hiện những dấu hiệu của tuổi dậy thì, sự phát triển nhanh về mặt thể chất,trí tuệ Những thay đổi này được học sinh ý thức rất rõ, làm cho các em có cảm

giác “mình không còn là trẻ con nữa”, từ đó học sinh thường đánh giá mình cao

hơn thực tế Điều đó biểu hiện ở việc các em mong muốn được thể hiện nhữngsuy nghĩ, quan điểm, sự tự tin và hành xử theo cách riêng của mình, không phụthuộc vào người lớn, có lòng tự trọng quá cao, thiếu kiên nhẫn, dễ bị xúc động,

ai chê trách hoặc thiếu tôn trọng là hay nổi nóng, có lời nói và hành động khôngchuẩn mực, không tự kiểm soát được, trong khi các em chưa ý thức được hết

những hành vi do mình thực hiện có thể gây ra những hậu quả không tốt chongười khác và cho bản thân [1]

Về phía gia đình, cha mẹ thiếu quan tâm chăm sóc con em đúng mực, thảlỏng các em với các trò chơi điện tử, ít quan tâm đến các mối quan hệ bạn bè củacon em mình, người lớn trong gia đình cư xử với nhau và với con em chưa đúng,chưa gương mẫu trong cuộc sống…[1]

Về phía nhà trường, nhà trường vẫn chú trọng dạy chữ mà chưa chăm lo đầy

đủ cho việc dạy người, tư tưởng “học để thi; thi gì học nấy" vẫn còn rất nặng;

hoạt động giáo dục toàn diện chưa được quan tâm đúng mức, việc giáo dục ýthức tuân thủ pháp luật cho học sinh chưa thực sự có hiệu quả; một bộ phận thầy

cô giáo không còn là “tấm gương sáng” cho học sinh noi theo, từ cách nói năng,

cư xử với nhau, với người khác và với học sinh; các tổ chức như Đoàn thanhniên, Ban đại diện cha mẹ học sinh chưa thực sự quan tâm công tác giáo dục đạođức cho học sinh; hoạt động ngoại khóa có nội dung giáo dục đạo đức, lối sống,

kỹ năng sống còn mang tính hình thức, kém hiệu quả; hình thức xử lý học sinh

có hành vi bạo lực học đường chưa thực sự hiệu quả; thầy cô, kể cả giáo viênchủ nhiệm hầu như ít quan tâm đến những khó khăn và diễn biến tư tưởng, tìnhcảm của học sinh; sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình và xã hội còn lỏng lẻo,thiếu chặt chẽ

II.3.2 Nguyên nhân khách quan

Sự phát triển mạng Internet đã đem lại những thông tin quý giá, giúp conngười mở rộng tầm nhìn và thưởng thức những điều hay, ý đẹp Song những mặttrái của nó cũng gây ra nhiều tai hại khó lường, nhiều phim ảnh (trong đó cónhững phim ảnh có nội dung thiếu lành mạnh) đang được tung lên mạng Nhữngtrò chơi mang tính bạo lực kích thích trí tò mò học theo cho giới trẻ Hiện naynhiều học sinh mê chơi Games (Qua khảo sát của nhà trường: 300 em được trảlời phiếu hỏi, có 168 em trả lời có tham gia chơi Games, trong đó có 20 emnghiện Games, có em mê chơi bỏ học) ngoài ra có nhiều dịch vụ khác cũng đanghấp dẫn học sinh, đó là các quán Bi-a, Karaoke, các quán nước,…đang lôi cuốnhọc sinh Những trò chơi và các dịch vụ trên đây có ảnh hưởng rất lớn đến môitrường giáo dục, hạn chế quá trình giáo dục của nhà trường Hiện tượng học sinh

bỏ giờ, bỏ buổi, lười học, nói dối cha mẹ, thầy, cô dẫn đến đánh lộn, chửi thề,tham gia vào băng nhóm, những hành động vi phạm pháp luật không còn là hiệntượng cá biệt

Sự phát triển của mạng xã hội như facebook, zalo, youtube…các em đượcchia sẻ cảm xúc, được bình luận, thể hiện quan điểm cá nhân một các trực tiếp

và tức thời… Đôi khi cũng chỉ vì câu “bình luận trái chiều” về việc “like hay

no like” hoặc đăng ảnh của người khác…cũng là nguyên nhân nảy sinh mâu

thuẫn dẫn tới bức xúc, thù hằn,…(Khảo sát 300 học sinh về việc sử dụng mạng

xã hội facebook có tới: 250 học sinh có sử dụng điện thoại, có tài khoản cá nhân,

200 học sinh thường xuyên theo dõi, bình luận thậm trí các em vào mạng xã hộikhi ngồi học ở mà, mà ngay trên lớp học khi các thầy cô đang giảng bài)

Sự phối hợp của chính quyền, đoàn thể, các ban ngành trong việc quản lýcác dịch vụ vui chơi thiếu chặt chẽ, đôi khi thờ ơ, tạo nhiều kẻ hở cho hoạt độngtrái pháp luật Sự phối hợp để giáo dục học sinh còn nhiều hạn chế, hầu như vẫnphó mặc cho nhà trường là chính, còn chính quyền khi nào có sự việc gây hậuquả mới can thiệp.

Nước ta từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủnghĩa, kinh tế đã có bước phát triển vượt bậc, đời sống vật chất và tinh thần củanhân dân có nhiều cải thiện, đời sống xã hội cũng đổi thay Quan hệ đối ngoạingày càng mở rộng, giao lưu kinh tế, văn hóa ngày càng phát triển Song songnhững mặt tích cực của nền kinh tế thị trường, xuất hiện những mặt trái, tiêucực Đó là sự cạnh tranh thiếu lành mạnh, cá lớn nuốt cá bé, mối quan hệ conngười với con người có những nét thay đổi không gần gũi, tình cảm như trước,những quan hệ tình cảm trong sáng như xưa bị mai một, quan hệ vì đồng tiền,nặng nề vật chất, vụ lợi, xuất hiện lối sống xa lạ, trái với những chuẩn mực đạođức xã hội đã ảnh hưởng lớn đến học sinh; sự thiếu những điều kiện để tổ chứccác hoạt động sinh hoạt, vui chơi lành mạnh, trong khi có những bộ phim, tròchơi điện tử và những ấn phẩm văn hóa khác không mang tính giáo dục nhưngvẫn được phổ biến rộng rãi; những vụ vi phạm pháp luật ở nhiều dạng khác nhaucủa người lớn; công tác phổ biến, giáo dục ý thức pháp luật cho thanh thiếuniên, đặc biệt là những đối tượng có nguy cơ cao, chưa thực sự có hiệuquả Kinh tế thị trường cũng tác động không nhỏ đến giáo dục: Ngành giáo dụcphải “ Gồng mình” chống chọi với những tiêu cực đang diễn ra Quan hệ Thầy –Trò đôi khi không còn giữ được truyền thống đẹp như xưa, thầy quan tâm vàgiáo dục học trò thiếu sâu sát, quan hệ thầy trò thiếu thân thiện Quan hệ trò vớitrò cũng có nhiều bức xúc, thiếu đi tình bạn trong sáng

II.3.3 Nguyên nhân xảy ra mâu thuẫn bạo lực học đường của học sinh tại trường THPT Lam Kinh

Qua thống kê kết quả xử lý các vụ mâu thuẫn, va chạm giữa học sinh để tìm

ra nguyên nhân, kết quả như sau:

Năm học Số vụ học

sinh mâu thuẫn va chạm được phát hiện

Nguyên nhân xuất phát từ ghen tuông chuyện tình cảm

Nguyên nhân xuất phát từ bình luận, nói xấu nhau trên mạng

xã hội

Nguyên nhân nói xấu nhau qua người thứ ba

Nguyên nhân khác

Nhận xét:

Qua bảng số liệu nhận thấy nguyên nhân mâu thuẫn tập trung vào 3nguyên nhân chính: Mâu thuẫn chuyện ghen tuông tình cảm, mâu thuẫn do sửdụng mạng xã hội bình luận nói xấu lẫn nhau, mâu thuẫn do bình luận nói xấuqua người khác Các nguyên nhân trên chủ yếu do các em chưa được trang bịkiến thức, những hiểu biết cần thiết trong việc phát ngôn, bình luận và sử dụngmạng xã hội một cách hữu ích, đồng thời kỹ năng kìm chế bình tỉnh để đánh giá,

xử lý sự việc khi đang bức xúc; các em chỉ cần biết có người nói xấu không cầnbiết là đúng hay sai, không cần tìm hiểu đã có thể gây sự với nhau một cách bộtphát và đánh nhau, sau khi gây ra sự việc hầu hết các em đều tỏ ra hối hận vềhành vi của mình

III Các giải pháp giáo dục, ngăn chặn, xử lý bạo lực học đường tại trường THPT Lam Kinh

III.1 Thành lập Ban phòng, chống bạo lực học đường; Phối hợp tốt với Ban nền nếp và đội cờ trong việc tuyên truyền, ngăn chặn và phát hiện và giáo dục hành vi bạo lực học đường

III.1.1 Ban phòng, chống bạo lực học đường

- Tổ chức: Ngay từ đầu năm học, Nhà trường phải thành lập Ban phòng,

chống "Bạo lực học đường” gồm: Lãnh đạo nhà trường, Đại diện đoàn thanh

niên, Đại diện Ban nền nếp, Đại diện giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên có kinhnghiệm sống và tư vấn tâm lý, xử lý tình huống sư phạm và trưởng ban đại diệncha mẹ học sinh nhà trường Số lượng từ 5 đến 7 thành viên (Trưởng ban: Hiệutrưởng, phó ban: Trưởng Ban nền nếp)

+ Tư vấn kỹ năng, tâm lý học đường cho học sinh; tư vấn khuyên nhũ đểngăn chặn học sinh xảy ra mâu thuẫn; tư vấn, giáo dục học sinh khi xảy ra mâuthuẫn để không xảy ra bạo lực học đường nhiều lần; bảo vệ quyền lợi chínhđáng của học sinh

+ Hướng dẫn quy trình xử lý kỷ luật, hồ sơ theo yêu cầu khi học sinh viphạm kỷ luật liên quan đến bạo lực học đường cho các tập thể, cá nhân có liênquan;

+ Đề xuất với Hội đồng kỷ luật nhà trường xử lý vụ việc bạo lực học đườngnghiêm trọng đảm bảo tính răn đe, giáo dục học sinh

III.1.2 Ban nền nếp của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh:

- Tổ chức: Lựa chọn những thầy cô giáo có trách nhiệm, nhiệt tình, sắp xếp

được thời gian để tham gia quản lý hoạt động nền nếp của nhà trường Thànhphần gồm: BTV Đoàn trường, Ủy viên BCH Đoàn trường, Đoàn viên chi đoàngiáo viên, giáo viên có nhiệt tình trách nhiệm với hoạt động nền nếp Số lượng