Bài 52.Phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện

▼Hãy xác định xem trong các ví dụ dưới đây, đâu là phản xạ không điều kiện PXKĐK và đâu là phản xạ có điều kiện PXCĐK I.. - Phản xạ có điều kiện là phản xạ được hình thành trong đời sống

TRƯỜNG PT DT NT ĐĂK HÀ

GV: Y HÀ

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Trình bày cấu tạo của tai?

Phản xạ là gì? Dựa vào tính chất, phản xạ được phân chia như thế nào?

▼Hãy xác định xem trong các ví dụ dưới đây, đâu là phản xạ không điều kiện

(PXKĐK) và đâu là phản xạ có điều kiện (PXCĐK)

I Phân biệt phản xạ không điều

kiện và phản xạ có điều kiện.

Hãy đánh dấu (x) vào ô tương ứng

1 Tay chạm phải vật nóng, rụt tay lại.

2 Đi nắng, mặt đỏ gay, mồ hôi vã ra.

3 Qua ngã tư thấy đèn đỏ vội dừng xe

trước vạch kẻ.

4 Trời rét, môi tím tái, người run

cầm cập và sởi gai ốc.

5 Gió mùa đông bắc về, nghe tiếng

gió rít qua khe cửa chắc trời lạnh lắm,

tôi vội mặc áo len đi học.

6.Chẳng dại gì mà chơi / đùa với lửa

X

x

X

X X x

I.Phân biệt phản xạ không điều kiện và

phản xạ có điều kiện

Thế nào là PXKĐK ? Thế nào là PXCĐK?

ra đã có, không cần phải học tập.

- Phản xạ có điều kiện là phản xạ được hình thành trong đời sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập rèn luyện.

II Sự hình thành phản xạ có điều kiện.

1 Hình thành phản xạ có điều kiện

a Thí nghiệm của I.P.PapLốp

b Điều kiện để hình thành phản xạ có điều kiện.

c Cơ chế

2 Ức chế phản xạ có điều kiện

Nhà sinh lý học thần kinh người Nga Ivan Petrovich Paplov

Quan sát thí nghiệm của I.P.PapLốp

Phản xạ định hướng với ánh đèn

Vùng thị giác ở thùy chẩm

Phản xạ tiết nước bọt đối với thức ăn

Trung khu tiết nước bọt

Vùng ăn uống ở vỏ não

Bật đèn rồi cho ăn nhiều lần

Vùng ăn uống ở vỏ não

Trung khu tiết nước bọt

Đường liên

hệ tạm thời

Để thành lập được phản xạ có điều kiện cần

có những điều kiện gì?

Bản chất của quá trình hình thành pxcđk là gì?

1 Hình thành phản xạ có điều kiện

a Thí nghiệm của I.P.PapLốp (sgk)

b Điều kiện để hình thành phản xạ có điều kiện.

- Điều kiện :

+ Phải có sự kích thích phản xạ không điều

kiện và phản xạ có điều kiện.

+ Quá trình đó được lập lại nhiều lần.

c Cơ chế :

- Thực chất là sự hình thành đường liên hệ

tạm thời nối các vùng vỏ đại não

2 Ức chế phản xạ có điều kiện.

Sau khi hình thành PXCĐK tiết nước bọt với ánh đèn, nếu ta bấm một hồi chuông lớn thì có hiện

tượng gì? Vì sao?

Đáp án:

Chó ngừng tiết nước bọt và quay về phía có tiếng

chuông; hiện tượng này gọi là ức chế dập tắt, do đường thần kinh liên hệ tạm thời bị đứt, có ý nghĩa bảo vệ.

Đáp án: Lượng nước bọt ít dần, cuối cùng chó ngừng tiết Hiện tượng này gọi là ức chế tắt dần,

do không được củng cố nên đường thần kinh liên hệ tạm

thời bị mất đi.

PXCĐK tiết nước bọt với ánh đèn (hoặc chuông), nếu cứ bật đèn (hoặc rung chuông) nhưng không cho chó

ăn thì sẽ xảy ra hiện tượng gì? Tại sao có hiện tượng này?

Vậy ức chế phản xạ có điều kiện

là gì? Nó có ý nghĩa như thế nào

đối với cơ thể?

2 Ức chế phản xạ có điều kiện

- Phản xạ có điều kiện dễ mất đi nếu

không được củng cố thường xuyên.

- Đảm bảo sự thích nghi với môi trường

và điều kiên sống thay đổi.

- Hình thành tập quá quen tốt đối với

con người.

III So sánh tính chất của phản xạ không điều kiện với phản xạ có điều kiện.

▼Dựa vào sự phân tích các ví dụ nêu ở mục I

và những hiểu biết qua ví dụ ở mục II, hãy

hoàn thành bảng 52.2

So sánh tính chất của 2 loại phản xạ

So sánh tính chất của PXCĐK và PXKĐK

Tính chất của PXKĐK Tính chất của PXCĐK

1.Trả lời các kích thích tương ứng

hay kích thích không điều kiện thích có điều kiện (đã được kết hợp với 1.Trả lời các kích thích bất kỳ hay kích

kích thích không điều kiện một số lần)

7 Trung ương nằm ở trụ não, tủy

2 Được hình thành trong đời sống (qua học tập, rèn luyện)

-PXKĐK là cơ sở để thành lập PXCĐK

-Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện và kích thích không điều kiện.

quan hệ với nhau như thế nào?

CỦNG CỐ:

Tác nhân kích thích

Đường đi của cung phản xạ

Với loại kích thích đặc trưng, tác động đúng chỗ.

Qua tủy sống, hành tủy, trụ não.

Học được trong cuộc sống, do tập luyện mà có Không bền vững dễ mất

đi nếu không thường xuyên củng cố.

Với các loại kích thích bất kỳ, tác động bất cứ chỗ nào.

Qua vỏ não.

Phản ứng của cơ thể trước kích thích của môi trường.