Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động trung tâm học tập cộng đồng, góp phần xây dựng cộng đồng học tập có hiệu quả

Quy chế tổ chức vàhoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng tại xã, phường, thị trấn ban hành kèmtheo Quyết định số 09/2008/QĐ-BGDĐT ngày 24/3/2008 của Bộ Giáo dục và Đàotạo quy định: “T

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4

2.3.1 Giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà

nước, sự ủng hộ của các ban ngành, đoàn thể, tổ chức hội và nhân dân

địa phương đối với hoạt động của các Trung tâm

5

2.3.2 Giải pháp bồi dưỡng năng lực, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý

2.3.3 Giải pháp đổi mới trong công tác chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ

thể nâng cao hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng 92.3.4 Giải pháp tuyên truyền, phối hợp thực hiện 112.3.5 Xây dựng kế hoạch hoạt động, chương trình, nội dung học tập của

Trung tâm học tập cộng đồng phù hợp với nhu cầu của mọi người dân và

điều kiện thực tế của địa phương

12

Một số hình ảnh minh họa về phát triển kinh tế của đơn vị

Một số hình ảnh minh họa về phát triển kinh tế của đơn vị

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài

Phát triển kinh tế, phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay là đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế, đòi hỏi phải có một mặt bằngdân trí mới, một trình độ nguồn nhân lực cao hơn, với sự xuất hiện và phát triểnngày càng đông đảo những con người tài năng Để làm được điều này, yếu tố hàngđầu là phải phát triển giáo dục Chính vì vậy mà Nghị quyết Đại hội XI của Đảng

Cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ: “Hoàn thiện cơ chế, chính sách xã hội hóa giáo dục, đào tạo trên cả ba phương diện: động viên các nguồn lực trong xã hội; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng; khuyến khích các hoạt động khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, tạo điều kiện để người dân được học tập suốt đời”.

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Ban chấp hành Trungương Đảng về Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh mục tiêu

của giáo dục nước ta là: “Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu, phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng

xã hội học tập” Để thực hiện phương hướng trên, một trong những giải pháp hữu

hiệu là thông qua Trung tâm học tập cộng đồng, với tư cách là “Nhà trường nhândân”, giúp cho mọi người dân, có điều kiện tham gia học tập trên tất cả mọi lĩnhvực, nắm bắt các chủ trương đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước, cập nhật kiến thức và kỹ năng lao động kỹ thuật, công nghệ sản xuất mới,những thông tin cần thiết để thay đổi cách nghĩ, cách làm, góp phần xoá đói giảmnghèo trên địa bàn dân cư, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, gópphần không nhỏ vào chương trình phổ cập giáo dục trên địa bàn Các trung tâm đã

và đang hoạt động với các nội dung phong phú, đa dạng gắn với nhu cầu “Cần gìhọc nấy” của người dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.Hàng năm bình quân các trung tâm học tập cộng đồng trên địa bàn tỉnh đã tổ chứcđược hàng chục ngàn lớp học tập, tập huấn, bồi dưỡng chuyên đề cho người dân cónhu cầu Trong đó năm học 2015-2016, các trung tâm đã tổ chức được hơn 16.500lớp chuyên đề với sự tham gia của trên 1,2 triệu lượt học viên; dạy nghề ngắn hạncho gần 166.000 lượt người Phần lớn học viên sau khi được tham gia các lớp học,bồi dưỡng, chuyển giao các tiến bộ khoa học - kỹ thuật đã áp dụng vào quá trìnhsản xuất của gia đình, mang lại hiệu quả kinh tế; đồng thời thúc đẩy phong trào họctập suốt đời, xây dựng xã hội học tập tại địa phương Với mục tiêu góp phần nângcao dân trí, bồi dưỡng nguồn nhân lực tại chỗ, tạo cơ hội học tập cho mọi người,hàng năm, các trung tâm học tập cộng đồng huyện Thọ Xuân đã xây dựng chươngtrình học tập trên cơ sở khảo sát nhu cầu học tập của người dân Năm học 2015 –

2016 toàn huyện đã mở được 1330 lớp thu hút 198 905 lượt người tham gia Vớicác nội dung học tập theo các nhóm, trong đó những học viên tham gia học tập cácnhóm nội dung về phát triển kinh tế, chuyển giao các tiến bộ khoa học – kỹ thuật,hướng nghiệp, nâng cao trình độ văn hóa được trung tâm cấp tài liệu để học,nghiên cứu, ứng dụng vào thực tế

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của Trung tâm họctập cộng đồng còn bộc lộ những hạn chế, đó là yếu kém trong khâu tổ chức, quản

lý, điều hành; công tác phối kết hợp với các ban ngành, đoàn thể chưa nhịp nhàng,chưa rõ ràng Nên chất lượng và hiệu quả hoạt động của các trung tâm chưa thực sựđáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã hội Hiện nay, vấn đề về nâng cao hiệuquả hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng đã được Đảng, Nhà nước, các cấp,các ngành từ Trung ương đến địa phương quan tâm chỉ đạo, thực hiện Bởi vì, nếunâng cao được hiệu quả hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng, sẽ nângcao trình độ nhận thức, đời sống kinh tế, văn hóa của nhân dân, từ đó góp phần tíchcực đến ổn định phát triển về mọi mặt kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội của từngđịa phương và của cả nước Vì vậy, việc nghiên cứu tìm giải pháp nâng cao hiệuquả hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng là cần thiết và cấp bách Xuất

phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài “Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng, góp phần xây dựng cộng đồng học tập có hiệu quả” để nghiên cứu.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Bản thân tự nghiên cứu các tài liệu viết về nội dung hoạt động của Trung tâmhọc tập cộng đồng, tìm hiểu thực tế về các hoạt động đang diễn ra tại trung tâm họctập cộng đồng của xã và tham khảo các hoạt động của các trung tâm học tập cộngđồng khác trong toàn huyện Từ đó tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao chấtlượng hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng, góp phần xây dựng cộng đồnghọc tập có hiệu quả tạo điều kiện kích cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phươngtrong giai đoạn hiện nay

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động củaTrung tâm học tập cộng đồng, góp phần xây dựng cộng đồng học tập có hiệu quả

- Phạm vi nghiên cứu: Vì thời gian có hạn nên đề tài nghiên cứu trong phạm

vi trung tâm học tập cộng đồng của xã

- Thời gian nghiên cứu: Từ năm 2014 đến 2016

1.4 Để thực hiện tốt đề tài trên, tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Sử dụng các phương pháp phân tích, tổnghợp lý thuyết; khái quát hóa, các nhận định độc lập, để nghiên cứu lý luận về hoạtđộng của Trung tâm học tập cộng đồng

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng các phương pháp điều tra, khảosát, xử lí số liệu, quan sát, tổng kết kinh nghiệm, lấy ý kiến chuyên gia,… đểnghiên cứu thực tiễn hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng của xã

2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Trung tâm học tập cộng đồng chính thức trở thành cơ sở giáo dục thườngxuyên được quy định tại Điều 46, Luật Giáo dục năm 2005 Quy chế tổ chức vàhoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng tại xã, phường, thị trấn ban hành kèmtheo Quyết định số 09/2008/QĐ-BGDĐT ngày 24/3/2008 của Bộ Giáo dục và Đàotạo quy định: “Trung tâm học tập cộng đồng là cơ sở giáo dục thường xuyên trong

hệ thống giáo dục quốc dân, là trung tâm học tập tự chủ của cộng đồng cấp xã, có

sự quản lý, hỗ trợ của nhà nước; đồng thời phải phát huy mạnh mẽ sự tham gia,đóng góp của nhân dân trong cộng đồng dân cư để xây dựng và phát triển các trungtâm theo cơ chế nhà nước và nhân dân cùng làm” Trung tâm học tập cộng đồng vớichức năng hoạt động nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người ở mọi lứa tuổiđược học tập thường xuyên, học tập suốt đời được phổ biến kiến thức và sáng kiếnkinh nghiệm trong sản xuất và trong cuộc sống góp phần xóa đói giảm nghèo, tăngnăng suất lao động, giải quyết việc làm nâng cao chất lượng cuộc sống của từngngười dân và cả cộng đồng là nơi thực hiện việc phổ biến chủ trương, chính sáchpháp luật đến với mọi người dân Trung tâm học tập công đồng với nhiệm vụ là tổchức thực hiện có hiệu quả công tác xóa mù chữ và giáo dục tiếp tục sau khi biếtchữ, củng cố chất lượng phổ cập giáo dục tăng cường công tác tuyên truyền, phổbiến kiến thức nhằm mở rộng hiểu biết, nâng cao nhận thức và cải thiện chất lượngcuộc sống của nhân dân trong cộng đồng phối hợp triển khai các chương trìnhkhuyến công, khuyến nông, khuyến ngư và các dự án, chương trình tại địa phương

Tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao, đọc sách báo, tư vấnkhuyến học, giáo dục cho con em nhân dân địa phương, phòng chống tệ nạn xã hội,điều tra nhu cầu học tập của cộng đồng, xây dựng nội dung và hình thức học tậpphù hợp với điều kiện cụ thể của từng nhóm đối tượng, nhằm cải thiện chất lượnghọc tập đáp ứng sự tiến bộ của mỗi cá nhân và của cả cộng đồng theo hướng xâydựng cộng đồng học tập

Với xu thế hội nhập toàn cầu, người học không chỉ đòi hỏi được tiếp thunhững kiến thức cơ bản cần thiết cho cuộc sống mà cần có năng lực tìm kiếm kiếnthức và tạo ra kiến thức mới Vì vậy, việc xây dựng “gia đình học tập”, “dòng họhọc tập” làm cơ sở xây dựng “đơn vị học tập” và một cộng đồng học tập, đòi hỏigiáo dục phải có nhiều giải pháp khác nhau từ chính quy đến giáo dục thườngxuyên, nhất là xây dựng các trung tâm học tập cộng đồng, hướng người học vàocách học, thái độ học, phương pháp tư duy, năng lực tìm kiếm kiến thức và tạo rakiến thức mới, kiến thức cần thiết phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện của mọi cánhân, góp phần nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực

Trong những năm gần đây, đặc biệt trong nền kinh tế tri thức việc tạo điềukiện và cơ hội cho nhân dân học tập để nâng cao trình độ về mọi mặt là mối quantâm của nhiều quốc gia trên thế giới Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và

vì dân, vì vậy Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm đến việc phát triển mô hình giáodục này để phục vụ nhân dân Trên thực tế, trong những năm qua Đảng và Nhà

nước đã có rất nhiều chủ trương và quyết sách đúng đắn, kịp thời cho nên Trungtâm học tập cộng đồng đã phát triển hầu hết trên khắp cả nước Nhiều trung tâm đã

đi đúng hướng và thực sự có hiệu quả Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn nhiều trungtâm hiệu quả hoạt động chưa cao, chưa thực hiện đầy đủ các chức năng của mình

Vì vậy, vấn đề đặt ra là làm thế nào để trong những năm tiếp theo các trungtâm học tập cộng đồng trên phạm vi toàn tỉnh nói chung, huyện Thọ Xuân nói riêngđều đi vào hoạt động có hiệu quả, phát triển bền vững, phục vụ tốt nhu cầu họcthường xuyên, học suốt đời cho nhân dân, tạo tiền đề xây dựng cộng đồng học tập,góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, phục vụ công cuộc xây dựngđất nước trong thời kỳ mới

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Thuận lợi:

Thực hiện theo Quyết định số 09/2008/QĐ-BGD&ĐT, ngày 24/3/2008 của

Bộ giáo dục và Đào tạo “Qui chế tổ chức và hoạt động của trung tâm học tập cộngđồng tại xã, phường, thị trấn”, tại chương 2, điều 11, khoản 2 qui định “Cán bộquản lý trung tâm học tập cộng đồng được bố trí theo chế độ kiêm nhiệm, gồm mộtcán bộ quản lý cấp xã kiêm giám đốc trung tâm, một cán bộ của Hội Khuyến học

và một cán bộ lãnh đạo của trường tiểu học hoặc trung học cơ sở trên địa bàn kiêmphó giám đốc Các cán bộ này được hưởng phụ cấp từ kinh phí hỗ trợ của Nhànước”

Ban giám đốc của trung tâm học tập cộng đồng có năng lực, có tinh thầntrách nhiệm cao, nhiệt tình công tác, năng động sáng tạo, dám nghĩ, dám làm Được

sự ủng hộ, đồng tình của nhân dân trong việc tham gia xây dựng và phát triển củatrung tâm học tập cộng đồng Một số mô hình mới trong lĩnh vực kinh tế, chuyểngiao cộng nghệ, sản xuất chăn nuôi triển khai tại địa phương đã giúp người dân xóađói, giảm nghèo, hoàn thành đạt chuẩn xây dựng nông thôn mới góp phần nâng caochất lượng cuộc sống nên càng được người dân đồng tình và tin tưởng vào mô hìnhhọc tập của trung tâm học tập cộng đồng Đặc biệt, trong những năm qua, trung tâmhọc tập cộng đồng trên địa bàn xã đã được sự quan tâm của các ngành chức năng vàcủa các cấp ủy đảng, chính quyền từ huyện đến cơ sở, trung tâm đã từng bước đivào hoạt động đáp ứng được nhu cầu học tập của nhân dân, đã phối hợp với cácTiểu ban, tổ chức, cơ quan đơn vị chức năng để tổ chức các lớp học theo nhu cầuhọc tập của người dân và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nhưphổ biến chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; cáclớp khuyến công, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư; các lớp chuyển giao khoahọc kỹ thuật; các hoạt động về y tế, văn nghệ, thể dục thể thao, dân số, bảo vệ môitrường; các lớp dạy văn hóa, dạy nghề; các câu lạc bộ thể dục, thể thao, văn nghệ…Trung tâm đã có nhiều giải pháp giúp người dân truy cập thông tin tại các điểm truycập thông tin khoa học - công nghệ để tạo điều kiện cho người dân tìm và ứng dụngcác công nghệ mới về nuôi, trồng, chế biến và bảo quản sản phẩm… góp phần pháttriển kinh tế - xã hội của địa phương, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần cho người dân

2.2.2 Khó khăn:

Theo Quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng tạiphường, xã, thị trấn là không bố trí biên chế; đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viênđược bố trí kiêm nhiệm nên khó khăn trong công tác quản lý, chỉ đạo, kiểm tra,giám sát cũng như bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ công tác

- Hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng chưa được các cấp ủyĐảng, chính quyền quan tâm thường xuyên Nói cách khác lãnh đạo các ban ngành,đoàn thể vào cuộc nhưng hoạt động chưa rõ nét, chưa xem Trung tâm học tập cộngđồng là công cụ thiết yếu để xây dựng cộng đồng học tập ở địa phương Công táctham mưu, phối hợp với Trung tâm thiếu chặt chẽ, mặc dù đã có nhiều cố gắng,song chưa huy động được khối đoàn kết, thống nhất trong quá trình hoạt động đểthúc đẩy sự học, đáp ứng kịp nhu cầu học tập ngày càng cao và đa dạng của cộngđồng để nâng cao chất lượng hiệu quả các lớp học

- Nhu cầu tham gia các hoạt động học tập tại Trung tâm của người dân chưacao, chưa xây dựng được ý thức học tập của người lớn, học tập ngoài nhà trường.Người dân trong độ tuổi lao động chủ yếu tập trung vào việc lao động, xản xuất đểmưu sinh, không có điều kiện để tự giác tham gia các hoạt động học tập Việc huyđộng các tổ chức, đoàn thể tham gia các họat động học tập chưa hiệu quả, chưa xâydựng được phong trào học tập của người lớn tại địa phương

Từ những tồn tại nêu trên, việc tìm ra giải pháp để quản lý trung tâm học tậpcộng đồng hoạt động có hiệu quả, đòi hỏi mang tính cấp thiết, đây là nổi trăn trởcủa bản thân Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, với trách nhiệm là người thammưu các biện pháp quản lý hoạt động của các Trung tâm, bản thân đưa ra một sốbiện pháp mới sau đây nhằm mục đích góp phần khắc phục những hạn chế, nâng caohiệu quả hoạt động của Trung tâm

2.3 Các giải pháp thực hiện để giải quyết vấn đề

2.3.1 Giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, sự ủng

hộ của các ban ngành, đoàn thể, tổ chức hội và nhân dân địa phương đối với hoạtđộng của các Trung tâm

Sự lãnh đạo của Đảng, đồng tình ủng hộ của chính quyền, các ban ngành,đoàn thể và nhân dân địa phương là yếu tố quyết định đảm bảo cho việc xây dựng,phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động của các Trung tâm Thực tiễn các nămqua đã cho thấy, khi cấp ủy và chính quyền, các ban ngành, đoàn thể… nhận thứctầm quan trọng của việc xây dựng cộng đồng học tập, hiểu được vị trí, vai trò, ýnghĩa, chức năng to lớn của các Trung tâm là nơi tạo điều kiện cho mỗi cá nhân, mỗitập thể có cơ hội học tập, học thường xuyên, học liên tục, học suốt đời và tham giaxây dựng cộng đồng học tập để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn phát triểnmới của đất nước, thực sự quan tâm và chỉ đạo sát sao, đưa các nghị quyết của Đảng

và chính sách của Nhà nước vào cuộc sống thì những nơi đó có phong trào khuyếnhọc, khuyến tài và mô hình “gia đình học tập”, “dòng họ học tập”, “đơn vị học tập”,

“cộng đồng học tập”,…đã phát triển mạnh mẽ Đặc biệt là việc xây dựng, phát triển

và nâng cao chất lượng hoạt động của Trung tâm mang lại hiệu quả thiết thực cho

cuộc sống, góp phần đắc lực cho việc phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội, an ninhquốc phòng tại địa phương Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhànước: nhằm giúp cho các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền thấy được vai trò lãnhđạo của Đảng, quản lý của chính quyền có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt độngcủa Trung tâm học tập cộng đồng Giúp cho cán bộ quản lý Trung tâm học tập cộngđồng thấy được tầm quan trọng của công tác liên kết, phối hợp trong việc nâng caochất lượng, hiệu quả hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng

* Thứ nhất: Tăng cường sự lãnh đạo đảng, sự quản lý của chính quyền đốivới các Trung tâm học tập cộng đồng Kinh nghiệm cho thấy khi cấp ủy và chínhquyền các cấp nhận thức rõ tầm quan trọng của chủ trương xây dựng cộng đồnghọc tập, thực sự quan tâm chỉ đạo sâu sát, triển khai các Nghị quyết của Đảng vàchính sách của Nhà nước vào cuộc sống thì ở những nơi đó phong trào khuyến học,khuyến tài, Trung tâm học tập cộng đồng ở đó phát triển vững chắc và tổ chức hoạtđộng đem lại hiệu quả cao Để nâng cao vai trò của các cấp ủy Đảng và chínhquyền, các tổ chức đoàn thể của các cấp, các ngành cần tiếp tục quán triệt tinh thầncác Chỉ thị của Trung ương: Chỉ thị số 11/CT-TW ngày 13/4/2007 của Bộ Chính trị

về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xâydựng xã hội học tập Làm cho cấp ủy Đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể nhậnthức đầy đủ và sâu sắc vị trí của Trung tâm học tập cộng đồng “là cơ sở giáo dụcthường xuyên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là trung tâm tự chủ của cộng đồngcấp xã, có sự quản lý, hỗ trợ của nhà nước; đồng thời phải phát huy mạnh mẽ sựtham gia, đóng góp của nhân dân trong cộng đồng dân cư để xây dựng và phát triểncác trung tâm theo cơ chế nhà nước và nhân dân cùng làm”

Các cấp, các ngành cần quan tâm chỉ đạo sâu sát phong trào khuyến học,khuyến tài, xây dựng xã hội học tập và tập trung chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạtđộng của các Trung tâm học tập cộng đồng; cần đưa chủ trương thực hiện “Nângcao hiệu quả hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng” vào trong Nghị quyết, kếhoạch hoạt động năm Cấp ủy Đảng, chính quyền nên mạnh dạn đưa các chỉ tiêu vềcông tác chỉ đạo, quản lý nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm học tập cộngđồng vào tiêu chí xét thi đua, khen thưởng cuối năm

* Thứ hai: Nâng cao vai trò quản lý, chỉ đạo của Phòng GD&ĐT huyện Đó

là Phòng GD&ĐT tham mưu cho Ủy ban nhân dân huyện và trực tiếp chỉ đạo hoạtđộng của các Trung tâm học tập cộng đồng, do đó đẩy mạnh công tác quản lý đốivới các Trung tâm học tập cộng đồng góp phần thực hiện tốt các mục tiêu phát triểnkinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương, cụ thể như sau:

- Phòng GD&ĐT tiếp tục hoàn thiện xây dựng quy định về đánh giá xếp loạicác Trung tâm học tập cộng đồng với các tiêu chí cụ thể, chi tiết, phù hợp với thựctiễn của địa phương một cách khoa học hơn;

- Hướng dẫn công tác lập kế hoạch năm, tháng, quý cũng như kế hoạch trunghạn, dài hạn; công tác quản lý hồ sơ, Triển khai, chỉ đạo nghiêm công tác khaigiảng, mở lớp của các trung tâm học tập cộng đồng Phối hợp với Hội khuyến họcđánh giá hoạt động các Trung tâm học tập cộng đồn để từ đó có biện pháp chỉ đạo

nâng cao hiệu quả hoạt động của của các trung tâm này Tổ chức các Hội nghị, Hộithảo, tổng kết rút kinh nghiệm trong công tác của Trung tâm học tập cộng đồnghàng năm.

* Thứ ba: Tăng cường công tác phối hợp với Hội khuyến học, các tổ chứcchính trị xã hội, cơ quan đơn vị đóng trên địa bàn

- Phối hợp với Hội khuyến học:

Hội khuyến học Việt Nam là một tổ chức xã hội của người Việt Nam tâmhuyết với sự nghiệp “trồng người”, góp sức xây dựng cho phong trào “toàn dân họctập, toàn dân tham gia làm giáo dục” và “cả nước trở thành một xã hội học tập”,Hội khuyến học có nhiệm vụ:

+ Khuyến khích và hỗ trợ phong trào học tập thường xuyên trong nhân dân,nhằm không ngừng nâng cao trình độ văn hóa, nghề nghiệp của mọi người trong xãhội, góp sức phấn đấu cho sự công bằng xã hội về giáo dục, hình thành xã hội họctập, đặc biệt chú ý những người nghèo, người khuyết tật không có điều kiện họctập, những người có năng khiếu

+ Liên kết mọi gia đình và tổ chức xã hội cùng xã, Phòng GD&ĐT thực hiện

sự kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội, học kết hợp với hành, xâydựng môi trường giáo dục lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

+ Tư vấn, phản biện về giáo dục trên cơ sở tập hợp ý kiến của đông đảo cácnhà giáo dục và những người tâm huyết với sự nghiệp giáo dục; kiến nghị vớiĐảng, chính quyền, ngành giáo dục cùng cấp về các chủ trương, chính sách, biệnpháp phát triển giáo dục, hình thành xã hội học tập

Từ những nhiệm vụ của Hội khuyến học, chúng ta thấy các tổ chức hội ở cơ

sở là mạng lưới liên kết, là nguồn lực quan trọng trong việc giúp Trung tâm học tậpcộng đồng nắm bắt được nhu cầu của cộng đồng; nguồn lực có ngay tại cộng đồng,tại mỗi gia đình, dòng họ; là căn cứ quan trọng để xây dựng kế hoạch hoạt độngcủa trung tâm phù hợp với nhu cầu của người dân, tổ chức các hoạt động có hiệuquả, chủ động tìm ra được những nguồn lực cần thiết để duy trì hoạt động của trungtâm Vì vậy, để góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm học tập cộngđồng cán bộ quản lý cần phải coi trọng vai trò tham mưu của Hội khuyến học

- Phối hợp với các ban, ngành, tổ chức đoàn thể:

Chúng ta biết rằng, khi muốn tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách,Nghị quyết của Đảng là cần có sự tham gia của cả hệ thống chính trị; từ Cấp ủyĐảng, Chính quyền, Mặt trận Tổ quốc đến tất cả các cán bộ đảng viên, hội viên,v.v Do vậy, các tổ chức như: Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội nông dân, Hội cựuchiến binh và các ban ngành tại địa phương là những nguồn lực cần thiết cho tổchức hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng Cán bộ quản lý Trung tâm họctập cộng đồng cần phối hợp với tất cả các tổ chức này trên mọi mặt từ tuyên truyền,vận động người dân tham gia học tập đến làm báo cáo viên, hướng dẫn viên giảngdạy cho trung tâm

Để thực hiện giải pháp trên: mọi cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần chủtrương lớn của Đảng về “xây dựng cộng đồng học tập”, phải thể hiện trách nhiệm

của mình đối với cộng đồng Đồng thời cán bộ quản lý Trung tâm học tập cộngđồng cần tăng cường sự hợp tác, liên kết với các ban ngành, đoàn thể, các tổ chứchội để triển khai có hiệu quả hoạt động của trung tâm.

2.3.2 Giải pháp bồi dưỡng năng lực, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý Trung tâm họctập cộng

Cán bộ quản lý Trung tâm học tập cộng đồng phải sáng suốt lựa chọn nhữngngười thực sự có năng lực, tâm huyết, có tinh thần trách nhiệm để đảm nhận côngviệc Bên cạnh đó, cần phải tổ chức bồi dưỡng năng lực, nghiệp vụ quản lý cho họ

để họ triển khai công việc tốt hơn; từ đó bản thân cán bộ quản lý thấy rõ sự cầnthiết phải tự bồi dưỡng để đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã hội Nênngười cán bộ quản lý có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tổ chức, điều hành bộmáy hoạt động Để đạt được hiệu quả cao trong hoạt động của Trung tâm học tậpcộng đồng thì người đứng đầu phải là người vừa có “tâm”, vừa có “tầm”; năngđộng, sáng tạo; dám nghĩ, dám làm; có khả năng định hướng, quán xuyến, giám sáthoạt động của trung tâm Căn cứ vào khoản 2, điều 11 của Quy chế tổ chức và hoạtđộng của Trung tâm học tập cộng đồng tại xã, phường, thị trấn ban hành kèm theoQuyết định 09/2008/QĐ-BGDĐT ngày 24/3/2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT thìGiám đốc Trung tâm học tập cộng đồng do một cán bộ quản lý cấp xã kiêm nhiệm;Phó giám đốc do một cán bộ Hội khuyến học và một cán bộ lãnh đạo trường Trunghọc cơ sở hoặc tiểu học kiêm nhiệm

So với các thiết chế giáo dục khác, Trung tâm học tập cộng đồng có nhữngnét đặc trưng riêng về cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý, tổ chức bộ máy; về nộidung, chương trình giáo dục; về giáo viên, học viên Chính vì thế, đòi hỏi ngườicán bộ quản lý Trung tâm học tập cộng đồng phải có được những yêu cầu cao hơn

về năng lực công tác, thực sự phải là người “vừa có đức, vừa có tài”

* Thứ nhất: Căn cứ vào phẩm chất đạo đức, năng lực và vị trí công tác để lựa

chọn cán bộ quản lý Trung tâm học tập cộng đồng Hồ Chủ tịch đã dạy “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”.

Chính vì vậy, cần phải lựa chọn, bồi dưỡng được một người cán bộ vừa đủ đức, vừa

đủ tài để chỉ đạo công việc mới mang lại hiệu quả thiết thực cho nhân dân; chấtlượng, hiệu quả công việc mới đạt kết quả như mong muốn

* Thứ hai: Xác định rõ năng lực của cán bộ quản lý Trung tâm học tập cộngđồng để xác định nội dung cần bồi dưỡng Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và đòi hỏingày càng cao của xã hội, cán bộ quản lý Trung tâm học tập cộng đồng cần phải bồidưỡng về kỹ năng quản lý là: xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt độngcủa Trung tâm học tập cộng đồng; huy động mọi nguồn lực, mọi thành viên, mọi tổchức tham gia hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng; quản lý tài chính củaTrung tâm học tập cộng đồng; giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt động của Trungtâm học tập cộng đồng; vận dụng các kiến thức mới, tiên tiến trong công tác quản

lý Trung tâm học tập cộng đồng

* Thứ ba: Đa dạng hóa các hình thức, phương pháp, phương tiện bồi dưỡngcán bộ quản lý Trung tâm học tập cộng đồng, như: Tổ chức tập huấn về nghiệp vụ

quản lý Trung tâm học tập cộng đồng; diễn đàn trao đổi kinh nghiệm; tham quancác mô hình tiên tiến; bản thân tự bồi dưỡng, ;về phương pháp bồi dưỡng như: kếthợp giữa bồi dưỡng theo kế hoạch của ngành GD&ĐT với tự bồi dưỡng của cánhân cán bộ quản lý; bồi dưỡng trên cơ sở kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm vốn cócủa những người quản lý Trung tâm học tập cộng đồng; bồi dưỡng thông qua thựctiễn được áp dụng kiến thức, kỹ năng đã được bồi dưỡng vào quá trình quản lý củabản thân, Cho nên hàng năm Sở GD&ĐT nói chung, Phòng GD&ĐT huyện nóiriêng cần có kế hoạch, chương trình, nội dung bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụthiết thực, hiệu quả cho cán bộ quản lý các Trung tâm học tập cộng đồng Vậy nênbản thân mỗi cán bộ quản lý phải ý thức được sự cần thiết phải nâng cao trình độchuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng được yêu cầu xây dựng và phát triển Trung tâmhọc tập cộng đồng trong giai đoạn hiện nay.

2.3.3 Giải pháp đổi mới trong công tác chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể nângcao hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng

Để vận hành tốt bộ máy trung tâm, giúp Ban giám đốc và các Tiểu ban thuậnlợi trong quá trình thực hiện chức năng và nhiệm vụ của trung tâm, khâu quan trọngnhất, hiện nay một số trung tâm đang còn lúng túng, chưa có giải pháp tháo gỡ.Hầu hết các tổ chức ban ngành đoàn thể đang đứng ngoài cuộc Do vậy, trung tâmhọc tập cộng đồng cần xây dựng cụ thể một qui chế hoạt động, phù hợp với đơn vịmình chỉ đạo, đồng thời thuận tiện, khoa học trong công tác quản lí

* Xây dựng Quy chế hoạt động Trung tâm học tập cộng đồng xã:

Ban giám đốc tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền, hội khuyến học cơ sở xâydựng quy chế, tạo sự thống nhất, làm hành lang pháp lý phối hợp hành động

Quy chế hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng tại xã được xây dựngtrên cơ sở Quy chế của Bộ GD&ĐT ban hành (QĐ 09/2008/QĐ-BGD&ĐT) ngày

23 tháng 8 năm 2008 Căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị, cụ thể hoá một sốnội dung sao cho phù hợp, thuận lợi, đúng nguyên tắc trong quá trình hoạt động

- Phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên trong Ban giám đốc trung

tâm học tập cộng đồng:

+ Đồng chí giám đốc là người quản lý, điều hành mọi hoạt động của trungtâm và chịu trách nhiệm trước pháp luật và cơ quan quản lý cấp trên, chỉ đạo chungcác hoạt động của trung tâm

+ Đồng chí Phó giám đốc thường trực(Chủ tịch Hội khuyến học): phụ tráchcác Tiểu ban giáo dục chính trị, pháp luật, khoa học - kỹ thuật, văn hoá - xã hội,chăm sóc sức khỏe, huy động học viên tham gia học tập và tham mưu cơ sở vậtchất

+ Đồng chí Phó giám đốc(Phó Hiệu trưởng Trung học cơ sở): phụ trách các

Tiểu ban văn hoá giáo dục, tham mưu điều hành công tác xoá mù và bổ túc vănhoá, cập nhật kiến thức, học nghề; cùng Phó giám đốc thường trực(Chủ tịch Hộikhuyến học) tham mưu xây dựng kế hoạch, cập nhật thông tin, báo cáo,

- Hai đồng chí Phó giám đốc thường xuyên kiểm tra, đánh giá và báo cáo kếtquả hoạt động của trung tâm với Giám đốc; theo dõi chất lượng các lớp học để

hướng dẫn giúp đỡ người học; Quản lý hồ sơ trung tâm, chịu trách nhiệm trướcgiám đốc về kết quả công tác phụ trách.

+ Kế toán, thủ quỹ của trung tâm do kế toán, thủ quỹ của Uỷ ban nhân dân xã

kiêm nhiệm Thực hiện công tác tài chính tuân theo các quy định của Nhà nước;Chấp hành đầy đủ các chế độ kế toán, thống kê và báo cáo định kỳ theo quy định;Chịu trách nhiệm trước giám đốc về kết quả phụ trách

* Xây dựng Quy chế phối hợp hoạt động giữa Trung tâm học tập cộng đồngvới Ủy ban nhân dân xã

Muốn thực hiện tốt mọi hoạt động của trung tâm, cần có quy chế phối hợphoạt động để liên thông mọi lực lượng trong và ngoài địa bàn Tranh thủ mọi sựquan tâm của cấp uỷ, chính quyền chỉ đạo, định hướng cho Trung tâm hoạt độngđược thuận lợi Quy chế phối hợp phải có đại diện Chủ tịch ủy ban nhân dân xã vàGiám đốc Trung tâm ký ban hành, chuyển đến cho tất cả các ban ngành liên quanthực hiện Sau khi xây dựng quy chế phối hợp, Ban giám đốc xây dựng kế hoạchphối hợp cụ thể, đại diện các ban ngành cùng ký và phối hợp thực hiện đồng bộ

Ban hành chỉ thị của ủy ban nhân dân xã nhằm yêu cầu các các ban ngànhđoàn thể, chủ nhiệm các câu lạc bộ phát triển cộng đồng trên địa bàn hiểu rõ chứcnăng và nhiệm vụ của Trung tâm, đưa nhiệm vụ của Trung tâm vào kế hoạch chỉđạo từng tháng của đơn vị, yêu cầu các bộ phận phối hợp với Trung tâm thực hiện

Việc xây dựng quy chế là hành lang pháp lý, cụ thể hoá cho chương trình,nội dung phối hợp hoạt động, đề nghị các ban ngành thực hiện theo quy chế Trungtâm HTCĐ chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng dự thảo Quy chế.Việc banhành Quyết định thành lập Ban chỉ đạo xây dựng xã hội học tập là tất yếu để cácban ngành, các đơn vị trường học cùng vào cuộc, chung sức cùng cộng đồng thựchiện cùng cộng động học tập Trong đó cần tập trung giải quyết 04 mục tiêu cơ bản:xoá mù chữ và phổ cập giáo dục; nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ; nâng caotrình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề cho lao động; hoàn thiện kỹ năng sống,xây dựng cuộc sống cá nhân và cộng đồng ngày càng hạnh phúc hơn

Qua thực tế, những năm qua chúng tôi đã hình thành hội đồng theo 04 Tiểu

ban sau để tiện lợi trong việc phân công, lựa chọn giáo viên lên lớp theo chuyên đềphù hợp với nhu cầu học tập của nhân dân:

+ Tiểu ban 1: Chuyên đề học tập đường lối, chủ trương chính sách pháp luật

(do đồng chí Phó bí thư Đảng uỷ xã đảm nhiệm, cùng 03 đến 04 thành viên cónăng lực, nhiệt tình tham gia)

+ Tiểu ban 2: Chuyên đề về khoa học - kỹ thuật, sản xuất và đời sống, học

nghề (do đồng chí cán bộ khuyến nông xã làm trưởng ban, cùng 04 đến 05 thànhviên tham gia)

+ Tiểu ban 3: Chuyên đề văn hoá, văn nghệ, thể dục, thể thao, bảo vệ môi

trường, chăm sóc sức khoẻ, (do đồng chí Trưởng ban văn hoá xã đảm nhiệm cùng

03 đến 04 thành viên có năng khiếu, nhiệt tình tham gia)

+ Tiểu ban 4: Chuyên đề về giáo dục, ngoại ngữ, tin học do đồng chí Phó